background image

 

 

CHOROBY BŁONY NACZYNIOWEJ

(tunica vasculosa bulbi)

dr n. med. Izabela Nowak

background image

 

 

Podział ze względu na czynniki etiologiczne :

– zakaźne
– niezakaźne

• idiopatyczne

UVEITIS

Zapalenie błony naczyniowej

Podział ze względu na umiejscowienie :
• uveitis anterior
• uveitis intermedialis
• uveitis posterior
• panuveitis
Podział pod względem symptomatologii i przebiegu :
• ostre
• podostre
• przewlekłe

Podział pod względem patomorfologicznym :
• ziarninujące
• nieziarninujące

zewnątrzpochodne

wewnątrzpochodne

background image

 

 

• histamina, serotonina i inne 

mediatory powodują rozszerzenie i 

wzrost przepuszczalności naczyń 

krwionośnych     przesięk, migracja 

leukocytów

• kininy, prostaglandyny i leukotrieny 

mogą powodować załamanie bariery 

krew-płyn komorowy

• wzmożenie produkcji cieczy 

wodnistej przez podrażnione 

zapalnie ciało rzęskowe

• reakcje typu cytotoksycznego i 

wysięk

- surowiczy
-włóknikowy
-ropny
-krwisty

4

PATOFIZJOLOGIA REAKCJI ZAPALNEJ TYPU OSTREGO

5

background image

 

 

PATOFIZJOLOGIA REAKCJI ZAPALNEJ 

TYPU PRZEWLEKŁEGO

•NIEZIARNINUJĄCEJ: naciek z komórek limfocytarnych i 
plazmatycznych

•ZIARNINUJĄCEJ: naciek z komórek limfocytarnych, 
plazmatycznych, nabłonkowatych i olbrzymich

6

background image

 

 

UVEITIS ANTERIOR = IRIDOCYCLITIS

• acuta

• chronica

11

background image

 

 

11

IRIDOCYCLITIS ACUTA

4

5

Badanie podmiotowe:

ból i zaczerwienienie oka

światłowstręt, łzawienie

spadek ostrości wzroku

Badanie przedmiotowe

zwężenie szpary powiekowej

przekrwienie okołorąbkowe

wysięk w komorze przedniej

źrenica wąska

poszerzenie naczyń i zatarcie rysunku 

tęczówki

zrosty tylne tęczówki

odgrodzenie, zamknięcie źrenicy

wtórne nadciśnienie wewnątrzgałkowe

uwypuklenie tęczówki

w bardzo ciężkich przypadkach 

hypotonia i zanik gałki ocznej

background image

 

 

3

UVEITIS ANTERIOR W PRZEBIEGU CHORÓB 

UKŁADOWYCH

 

niezakaźnych:

• ostre nieziarninujące, występują w 

ciężkich schorzeniach 

autoimmunologicznych, związanych 

z obecnością antygenu HLA-B27

– ch. Bechterewa
– zespół Reitera

• przewlekłe nieziarninujące

– młodzieńcze przewlekłe 

zapalenia stawów s. 

młodzieńcze reumatoidalne 

zapalenia stawów

• przewlekłe ziarninujące

– sarkidoza
– ch. Behceta
– z. Vogta-Koyanagi-Harady

6

background image

 

 

UVEITIS ANTERIOR W PRZEBIEGU CHORÓB 

UKŁADOWYCH

zakaźnych:
• przewlekłe bakteryjne

– gruźlica
– kiła
– borelioza

• wirusowe

– półpasiec oczny
– opryszczka

background image

 

 

2

UVEITIS ANTERIOR W WYNIKU REAKCJI 

IMMUNOLOGICZNYCH NA ANTYGENY MIEJSCOWE

 

ophthalmia sympatica 

(antygen nieznany)

 uveitis phacoanaphilactica 

(antygen soczewkowy)

14

UVEITIS ANTERIOR IDIOPATYCZNE

heterochromiczne Fuchsa
 

zespół Posnera-Schlossmanna 

s. przełomy jaskrowo-

rzęskowe

7

background image

 

 

DIAGNOSTYKA RÓŻNICOWA

 

OSTREGO ZAPALENIA TĘCZÓWKI I 

CIAŁA RZĘSKOWEGO

PRAWIDŁOWE CIŚNIENIE 
ŚRÓDGAŁKOWE

KOMORA PRZEDNIA PRAWIDŁOWEJ 
GŁĘBOKOŚCI

ŻRENICA ZWĘŻONA, REAKCJA NA 
ŚWIATŁO SŁABA, ALE ZACHOWANA

ROGÓWKA Z OSADAMI NA 
ŚRÓDBONKU

BÓL TĘPY UMIEJSCOWIONY W GŁĘBI 
OKA

OSTREGO ATAKU JASKRY

WYSOKIE CIŚNIENIE ŚRÓDGAŁKOWE 
>60 mmHg 

KOMORA PRZEDNIA SPŁYCONA

ŻRENICA POSZERZONA BEZ REAKCJI 
NA ŚWIATŁO

ROGÓWKA O ZMNIEJSZONEJ 
PRZEZIERNOŚCI Z POWODU OBRZĘKU 
NABŁONKA I WARSTWY MIĄŻSZOWEJ

BÓL OSTRY UMIEJSCOWIONY W 
OKOLICY CZOŁOWO-SKRONIOWEJ

1a s.172

2a s.172

background image

 

 

•  początek podstępny, bez bólu, blade oko
• powolny spadek ostrości wzroku
• osady na śródbłonku rogówki „sadłowate” 

lub podobne do zastygłych kropli stearyny

• zrosty tylne płaszczyznowe
• guzki tęczówki Koeppego i Busacca
• ziarniniaki typowe dla określonego 

schorzenia

UVEITIS ANTERIOR CHRONICA

6

1

background image

 

 

UVEITIS INTERMEDIA

• cyclitis partis planae

• cyclitis chronica

15

background image

 

 

 

Najczęściej nie ogranicza się do naczyniówki (chorioiditis), proces 

chorobowy dotyczy również siatkówki (chorioretinitis)

– ubytki w polu widzenia, odpowiadające położeniu ogniska chorobowego
– wysięk w ciele szklistym

• chorioretinitis centralis
• chorioretinitis juxtapapillaris
• chorioretinitis focalis 
• chorioretinitis diffusa s. disseminata

UVEITIS POSTERIOR

24

9

25

10

29

20

background image

 

 

16

UVEITIS POSTERIOR

  pasożytnicze

• toksoplasmosis

• toksocarosis

18

background image

 

 

27

26

28

UVEITIS POSTERIOR

 

idiopatyczne

• choroidopathia serpinginosa 

(choroidopatia pełzająca)

• chorioretinitis vitiliginosa
   (retinochoroidopatia typu 

birdshot)

• epiteliopathia pigmentosa 

multifocalis acuta (ostra 
wieloogniskowa epiteliopatia 
plackowata)

background image

 

 

PANUVEITIS

• endophthalmitis

• panophthalmitis

background image

 

 

OGÓLNE ZASADY LECZENIA ZAPALEŃ BŁONY 

NACZYNIOWEJ

• w zależności od czynnika:

– antybiotyki przeciwbakteryjne
– antymetabolity wirusowe 
– leki przeciwgrzybiczne
– leki przeciwpierwotniakowe

• zapalenie o etiologii niezakaźnej nie wymagają podawania w/w 

preparatów

• kortykosteroidy stosowane miejscowo

– krople
– maści
– wstrzyknięcia podspojówkowe i okołogałkowe

• kortykosteroidy stosowane ogólnie
• leki rozszerzające żrenicę (mydriatica) i porażające mięsień 

akomodacyjny (cycloplegica)

• leczenia immunosupresyjne

background image

 

 

CHOROBY ZWYRODNIENIOWE I DYSTROFICZNE 

NACZYNIÓWKI

• krótkowzroczność wysoka degeneracyjna 

(myopia alta degenerativa)

• choroideremia

• zanik girlandowaty naczyniówki i siatkówki 

(atrophia gyrata)

• albinizm

8.30 s.197

8.32 s.198

8.29 s.197

8.27b s.195

background image

 

 

8.36 s. 199

8.35 s.199

8.33 s.198

CZERNIAK BŁONY NACZYNIOWEJ 

(MELANOMA MALIGNUM)

• Czerniak złośliwy tęczówki

• Czerniak złośliwy ciała rzęskowego

• Czerniak złośliwy naczyniówki

background image

 

 

KLASYFIKACJA CZERNIAKA WG BUDOWY 

HISTOLOGICZNEJ CALLENDERA

ZNAMIĘ WRZECIONOWATO-KOMÓRKOWE

CZERNIAK WRZECIONOWATO-KOMÓRKOWY

CZERNIAK NABŁONKOWATO-KOMÓRKOWY

CZERNIAK TYPU MIESZANO-KOMÓRKOWEGO

PRZEWAGA KOMÓREK NABŁONKOWATYCH ORAZ SILNA PIGMENTACJA 
PRZEMAWIAJĄ ZA WYSOKIM STOPNIEM ZŁOSLIWOŚCI

KLASYFIKACJA CZERNIAKA NACZYNIÓWKI 

POD WZGLĘDEM WIELKOŚCI

MAŁE: do 10 mm średnicy i 3 mm grubości

ŚREDNIE: do 15 mm średnicy i 5 mm grubości

DUŻE: do 20 mm średnicy i 10 mm grubości

BARDZO DUŻE: powyżej 20 mm średnicy i 10 mm grubości

background image

 

 

8.43 s.203

8.42 s.203

8.40 s.202

RÓŻNICOWANIE CZERNIAKA ZŁOŚLIWEGO Z:

• ZNAMIENIEM BARWNIKOWYM 

NACZYNIÓWKI

• WRODZONYM PRZEROSTEM NABŁONKA 

BARWNIKOWEGO SIATKÓWKI

• HAMARTOMA NABŁONKA BARWNIKOWEGO 

SIATKÓWKI

• MELANOCYTOMA

background image

 

 

LECZENIE CZERNIAKA BŁONY NACZYNIOWEJ

• miejscowa resekcja, o ile pozwoli wielkość i 

umiejscowienie

• płytki radioaktywne z rutenem 106, jodem 125 lub 

irydem 192 (małe i średnie guzy)

• fotokoagulacja ksenonowa lub laserem argonowym 

(guzy małe)

• termoterapia przezźreniczna TTT laserem diodowym 

(guzy średnie o średnicy podstawy do 12 mm i 

wysokości 4 mm)

• niszczenie czerniaka strumieniem wyrzucanych przez 

cyklotron protonów i jonów helu ( również guzy duże)

• usunięcie gałki ocznej (enucleatio) (duże guzy)
• chemioterapia i immunoterapia w przypadkach 

przerzutów (najczęsciej do płuc i wątroby)