Niepo
Niepo
Ŝą
Ŝą
dane reakcje
dane reakcje
polekowe
polekowe
Joanna Makowska
Joanna Makowska
Klinika Immunologii, Reumatologii i
Klinika Immunologii, Reumatologii i
Alergii
Alergii
Uniwersytet Medyczny w
Uniwersytet Medyczny w
Ł
Ł
odzi
odzi
Niepo
Niepo
Ŝą
Ŝą
dane reakcje
dane reakcje
polekowe
polekowe
Joanna Makowska
Joanna Makowska
Klinika Immunologii, Reumatologii i
Klinika Immunologii, Reumatologii i
Alergii
Alergii
Uniwersytet Medyczny w
Uniwersytet Medyczny w
Ł
Ł
odzi
odzi
−
−
Niepo
Niepo
żą
żą
dana reakcja polekowa
dana reakcja polekowa
(WHO)
(WHO)
Odpowied
Odpowied
ź
ź
na leki
na leki
szkodliwa i
szkodliwa i
niezamierzona
niezamierzona
pojawiaj
pojawiaj
ą
ą
ca si
ca si
ę
ę
po
po
zastosowaniu dawki wykorzystywanej w
zastosowaniu dawki wykorzystywanej w
profilaktyce, diagnostyce lub leczeniu
profilaktyce, diagnostyce lub leczeniu
chor
chor
ó
ó
b.
b.
-
-
Alergia na leki
Alergia na leki
-
-
gdy potwierdzony zostanie
gdy potwierdzony zostanie
mechanizm immunologiczny (humoralny
mechanizm immunologiczny (humoralny
lub kom
lub kom
ó
ó
rkowy) reakcj
rkowy) reakcj
ę
ę
mo
mo
ż
ż
na nazywa
na nazywa
ć
ć
alergi
alergi
ą
ą
na leki
na leki
(EAACI, WHO)
(EAACI, WHO)
Defin
Defin
icja
icja
ADR niepo
ADR niepo
Ŝą
Ŝą
dana reakcja
dana reakcja
polekowa
polekowa
DEFINICJA-szkodliwa i niezamierzona reakcja po zastosowaniu
terapeutycznej dawki
TYP A
TYP B
R.immunologiczne
R. nieimmunologiczne
•typ I
•typ II
•typ III
•typ IV
•przedawkowanie
•objawy uboczne
•interakcje leków
Niepo
Ŝą
dane reakcje
polekowe
80%
20%
moŜliwe do
przewidzenia
niemoŜliwe do
przewidzenia
Teoria haptenu
Teoria haptenu
Landsteinera
Landsteinera
Powstanie haptenu
Uczulenie
początek reakcji
immunologicznej
Powstanie antygenu
hapten + nośnik
Biotransformacja leku
Biotransformacja leku
No
No
ś
ś
niki to g
niki to g
ł
ł
ó
ó
wnie bia
wnie bia
ł
ł
ka
ka
Wychwycenie antygenu (hapten + no
Wychwycenie antygenu (hapten + no
ś
ś
nik) przez
nik) przez
APC, pobudzenie limfocyt
APC, pobudzenie limfocyt
ó
ó
w T
w T
-
-
rozw
rozw
ó
ó
j reakcji
j reakcji
Typu I
Typu I
-
-
reakcja natychmiastowa
reakcja natychmiastowa
(pocz
(pocz
ą
ą
tek reakcji
tek reakcji
w ci
w ci
ą
ą
gu 15
gu 15
-
-
30 min po zastosowaniu leku)
30 min po zastosowaniu leku)
uk
uk
ł
ł
ad oddechowy
ad oddechowy
-
-
duszno
duszno
ść
ść
, kaszel
, kaszel
uk
uk
ł
ł
ad pokarmowy
ad pokarmowy
-
-
nudno
nudno
ś
ś
ci,
ci,
wymioty
wymioty
sk
sk
ó
ó
ra
ra
-
-
pokrzywka, obrz
pokrzywka, obrz
ę
ę
ki
ki
wstrz
wstrz
ą
ą
s anafilaktyczny
s anafilaktyczny
Leki wywo
Leki wywo
ł
ł
uj
uj
ą
ą
ce:
ce:
Peniciliny
Peniciliny
,
,
cefalosporyny
cefalosporyny
Insulina
Insulina
Enzymy (
Enzymy (
streptokinaza
streptokinaza
,
,
chymopapaina
chymopapaina
)
)
Przeciwcia
Przeciwcia
ł
ł
a
a
monoklonalne
monoklonalne
Protamina
Protamina
heparyna
heparyna
Wyci
Wyci
ą
ą
gi
gi
alergenowe
alergenowe
Reakcja typu I
Reakcja typu I
B
Y
Th2
Ag
B
Y
CD4
TCR
CD40L
IL4
IL13
MC
IL4
APC
MHC II
CD21
IL4R
CD21
FcERII
CD40
IgM
IgE
IgE production
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y MC
MC
Y
Y
Ag
MC
First
First
exposure
exposure
Second
Second
exposure
exposure
Mediators
Mediators
Typ II
Typ II
-
-
reakcja cytotoksyczna zale
reakcja cytotoksyczna zale
Ŝ
Ŝ
na od przeciwcia
na od przeciwcia
ł
ł
(
(
IgG
IgG
and
and
IgM
IgM
)
)
Mechanizmy
Mechanizmy
–
–
aktywacja dope
aktywacja dope
ł
ł
niacza, ADCC,
niacza, ADCC,
immunofagocytoza
immunofagocytoza
objawy:
objawy:
cytopenia
cytopenia
(anemia,
(anemia,
trombocytopenia,
trombocytopenia,
granulocytopenia
granulocytopenia
)
)
Leki: Niedokrwisto
Leki: Niedokrwisto
ść
ść
: penicyliny, chinidyna,
: penicyliny, chinidyna,
metyldopa
metyldopa
Ma
Ma
ł
ł
op
op
ł
ł
ytkowo
ytkowo
ść
ść
: chinina, chinidyna, heparyna
: chinina, chinidyna, heparyna
paracetamol,
paracetamol,
propylotiouracyl
propylotiouracyl
,
,
sole z
sole z
ł
ł
ota, sulfonamidy
ota, sulfonamidy
Granulocytopenia
Granulocytopenia
:
:
pyrazolony
pyrazolony
,
,
tiouracyl
tiouracyl
,
,
sulfonamidy ,
sulfonamidy ,
przeciwpadaczkowe
przeciwpadaczkowe
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Typ III
Typ III
-
-
kompleksy immunologiczne
kompleksy immunologiczne
Zapelenie
Zapelenie
naczy
naczy
ń
ń
-
-
sulfonamidy,
sulfonamidy,
allopurinol
allopurinol
,
,
antybiotyki
antybiotyki
Choroba posurowicza
Choroba posurowicza
-
-
penicyliny
penicyliny
, surowice
, surowice
Tocze
Tocze
ń
ń
polekowy
polekowy
-
-
hydralazyna
hydralazyna
,
,
prokainamid
prokainamid
,
,
izoniazyd
izoniazyd
, D
, D
-
-
penicilamina
penicilamina
Reakcje typu III
Reakcje typu III
YY
Y
Y
Y
Y
Kompleksy immunologiczne
Kompleksy immunologiczne
Odk
Odk
ł
ł
adanie w
adanie w
ś
ś
cianie naczy
cianie naczy
ń
ń
Nap
Nap
ł
ł
yw kom
yw kom
ó
ó
rek zapalnych
rek zapalnych
Zapalenie naczy
Zapalenie naczy
ń
ń
Typ IV
Typ IV
-
-
reakcje typu op
reakcje typu op
ó
ó
ź
ź
nionego
nionego
-
-
limfocyty T
limfocyty T
-
-
Kontaktowe zapalenie sk
Kontaktowe zapalenie sk
ó
ó
ry
ry
-
-
praktycznie po
praktycznie po
ka
ka
ż
ż
dym leku stosowanym miejscowo
dym leku stosowanym miejscowo
-
-
Rumie
Rumie
ń
ń
wielopostaciowy i z. Stevens
wielopostaciowy i z. Stevens
-
-
Johnsona
Johnsona
-
-
Toksyczna
Toksyczna
nekroliza
nekroliza
nask
nask
ó
ó
rka
rka
Typ IV (nowa klasyfikacja proponowana
Typ IV (nowa klasyfikacja proponowana
przez W.
przez W.
Pichlera
Pichlera
)
)
AGEP
Behcet disease
Wysypki
plamisto-
grudkowe
Reakcje
p
ę
cherzowe
Kontaktowe
zapalenie skóry
Wysypka plamisto-
grudkowa z
eozynofili
ą
Astma
Nie
Ŝ
yt nosa
Kontaktowe
zapalenie skóry
Neutrofile
Limfocyty T c
bezpo
ś
rednio
niszcz
ą
heaptocyty
keratynocyty
Aktywacja
eozynofilów
(reakcje Th2)
Aktywacja
makrofagów
(Th1)
IVd
IVc
IV b
IVa
Reakcje sk
Reakcje sk
ó
ó
rne
rne
-
-
wysypki plamiste i
wysypki plamiste i
plamisto
plamisto
-
-
grudkowe
grudkowe
Zwykle po 7
Zwykle po 7
-
-
14 dniach stosowania leku
14 dniach stosowania leku
Zwykle ust
Zwykle ust
ę
ę
puj
puj
ą
ą
w przeci
w przeci
ą
ą
gu 1
gu 1
-
-
2 tygodni
2 tygodni
R
R
ó
ó
Ŝ
Ŝ
nicowanie z wysypkami w przebiegu
nicowanie z wysypkami w przebiegu
chor
chor
ó
ó
b zaka
b zaka
ź
ź
nych
nych
Leczenie: wycofanie leku, GKS,
Leczenie: wycofanie leku, GKS,
ew
ew
leki
leki
atyhistaminowe
atyhistaminowe
Najczęstsze przyczyny: antybiotyki (aminopenicyliny) i barbiturany
Reakcje sk
Reakcje sk
ó
ó
rne
rne
-
-
rumie
rumie
ń
ń
trwa
trwa
ł
ł
y
y
Po 1
Po 1
-
-
2 tygodniach leczenia
2 tygodniach leczenia
Po ponownej ekspozycji rumie
Po ponownej ekspozycji rumie
ń
ń
pojawia
pojawia
si
si
ę
ę
dok
dok
ł
ł
adnie w tym samym miejscu (po
adnie w tym samym miejscu (po
30min
30min
-
-
8
8
godz
godz
)
)
Leki: sulfonamidy, tetracykliny, NLPZ,
Leki: sulfonamidy, tetracykliny, NLPZ,
barbiturany,
barbiturany,
karbamazepina
karbamazepina
AGEP
AGEP
-
-
ostra uog
ostra uog
ó
ó
lniona
lniona
wysypka
wysypka
krostkowa
krostkowa
Pocz
Pocz
ą
ą
tek z wysok
tek z wysok
ą
ą
gor
gor
ą
ą
czk
czk
ą
ą
, wysypka,
, wysypka,
ś
ś
wi
wi
ą
ą
d,
d,
Zmiany trudne do r
Zmiany trudne do r
ó
ó
Ŝ
Ŝ
nicowania z
nicowania z
ł
ł
uszczyc
uszczyc
ą
ą
krostkow
krostkow
ą
ą
Po 2
Po 2
-
-
3 dniach stosowania leku
3 dniach stosowania leku
Najcz
Najcz
ęś
ęś
ciej po antybiotykach:
ciej po antybiotykach:
aminopenicyliny
aminopenicyliny
,
,
makrolidy
makrolidy
,
,
cefalosporyny
cefalosporyny
,
,
fluorochinolony
fluorochinolony
Dodatnie testy p
Dodatnie testy p
ł
ł
atkowe
atkowe
Leczenie: przeciwgor
Leczenie: przeciwgor
ą
ą
czkowe, leki
czkowe, leki
antyhistaminowe
antyhistaminowe
, miejscowe sterydy
, miejscowe sterydy
Toksyczna
Toksyczna
nekroliza
nekroliza
nask
nask
ó
ó
rka
rka
Sulfonamidy, chloramfenikol,
Sulfonamidy, chloramfenikol,
erytromycyna i penicyliny
erytromycyna i penicyliny
Oxykamy
Oxykamy
,
,
ibuprofen
ibuprofen
,
,
indometacyna
indometacyna
Fenobarbital
Fenobarbital
,
,
allopurinol
allopurinol
Rumie
Rumie
ń
ń
wielopostaciowy i
wielopostaciowy i
zesp
zesp
ó
ó
ł
ł
Stevens
Stevens
-
-
Johnsona
Johnsona
Sulfonamidy, NLPZ, barbiturany,
Sulfonamidy, NLPZ, barbiturany,
leki przeciwgru
leki przeciwgru
ź
ź
licze,
licze,
pyrazolony
pyrazolony
EM minor do grudki obrz
EM minor do grudki obrz
ę
ę
kowe na
kowe na
sk
sk
ó
ó
rze
rze
EM major do 10% cia
EM major do 10% cia
ł
ł
a ale te
a ale te
Ŝ
Ŝ
na
na
b
b
ł
ł
onach
onach
ś
ś
luzowych
luzowych
SJS
SJS
-
-
zmiany >10% cia
zmiany >10% cia
ł
ł
a, b
a, b
ł
ł
ony
ony
ś
ś
luzowe, zmiany nad
luzowe, zmiany nad
Ŝ
Ŝ
erkowe,
erkowe,
sw
sw
ę
ę
dz
dz
ą
ą
ce
ce
ADR mog
ADR mog
ą
ą
dotyka
dotyka
ć
ć
wi
wi
ę
ę
kszo
kszo
ś
ś
ci narz
ci narz
ą
ą
d
d
ó
ó
w i
w i
tkanek
tkanek
Algorytm diagnostyczny w alergii
Algorytm diagnostyczny w alergii
na leki
na leki
Dok
Dok
ł
ł
adny wywiad
adny wywiad
O co pyta
O co pyta
ć
ć
Nazwa leku , droga podania, dawka leku
Nazwa leku , droga podania, dawka leku
Inne leki przyjmowane w okresie wyst
Inne leki przyjmowane w okresie wyst
ą
ą
pienia
pienia
reakcji
reakcji
Czas od przyj
Czas od przyj
ę
ę
cia leku po kt
cia leku po kt
ó
ó
rym wyst
rym wyst
ą
ą
pi
pi
ł
ł
a
a
reakcja
reakcja
Jak d
Jak d
ł
ł
ugo uprzednio stosowany by
ugo uprzednio stosowany by
ł
ł
lek
lek
Dok
Dok
ł
ł
adny opis reakcji
adny opis reakcji
-
-
objawy, w jakiej
objawy, w jakiej
kolejno
kolejno
ś
ś
ci
ci
Czy by
Czy by
ł
ł
to jedyny incydent
to jedyny incydent
Czynniki predysponuj
Czynniki predysponuj
ą
ą
ce
ce
-
-
choroby
choroby
wsp
wsp
ó
ó
ł
ł
istniej
istniej
ą
ą
ce
ce
Po zebraniu wywiadu
Po zebraniu wywiadu
…
…
..
..
Kt
Kt
ó
ó
ry z lek
ry z lek
ó
ó
w przyjmowanych przez
w przyjmowanych przez
pacjenta najprawdopodobniej wywo
pacjenta najprawdopodobniej wywo
ł
ł
a
a
ł
ł
reakcj
reakcj
ę
ę
?
?
Jaki by
Jaki by
ł
ł
typ reakcji?
typ reakcji?
Czy u pacjenta mo
Czy u pacjenta mo
Ŝ
Ŝ
na zastosowa
na zastosowa
ć
ć
lek z
lek z
innej grupy?
innej grupy?
Algorytm diagnostyczny w alergii
Algorytm diagnostyczny w alergii
na leki
na leki
Dok
Dok
ł
ł
adny wywiad
adny wywiad
Testy sk
Testy sk
ó
ó
rne,
rne,
oznaczanie swoistych IgE
oznaczanie swoistych IgE
Testy p
Testy p
ł
ł
atkowe,
atkowe,
ew. LTT
ew. LTT
Dalsza diagnostyka reakcji
Dalsza diagnostyka reakcji
natychmiastowych
natychmiastowych
Wykonać testy skórne
- punktowe
- śródskórne
Wykonać oznaczenie obecności
swoistych przeciwciał w klasie IgE
Dalsza diagnostyka reakcji typu
Dalsza diagnostyka reakcji typu
IV
IV
Test transformacji blastycznej
limfocytów
Testy płatkowe
Algorytm diagnostyczny w alergii
Algorytm diagnostyczny w alergii
na leki
na leki
Dok
Dok
ł
ł
adny wywiad
adny wywiad
Testy sk
Testy sk
ó
ó
rne,
rne,
oznaczanie swoistych IgE
oznaczanie swoistych IgE
Testy p
Testy p
ł
ł
atkowe,
atkowe,
ew. LTT
ew. LTT
Rozwa
Rozwa
Ŝ
Ŝ
y
y
ć
ć
pr
pr
ó
ó
b
b
ę
ę
prowokacyjn
prowokacyjn
ą
ą
Pacjent nie jest uczulony
Pacjent nie jest uczulony
Pacjent uczulony
Pacjent uczulony
Znajd
Znajd
ź
ź
leki alternatywne
leki alternatywne
Post
Post
ę
ę
powanie
powanie
Odstawienie leku podejrzanego o
Odstawienie leku podejrzanego o
wywo
wywo
ł
ł
anie reakcji
anie reakcji
Post
Post
ę
ę
powanie objawowe w zale
powanie objawowe w zale
Ŝ
Ŝ
no
no
ś
ś
ci
ci
od objaw
od objaw
ó
ó
w
w
Post
Post
ę
ę
powanie
powanie
Dalsze post
Dalsze post
ę
ę
powanie
powanie
Zaproponowanie i przetestowanie
Zaproponowanie i przetestowanie
alternatywnych lek
alternatywnych lek
ó
ó
w (wykluczenie
w (wykluczenie
reaktywno
reaktywno
ś
ś
ci krzy
ci krzy
Ŝ
Ŝ
owej)
owej)
Rozwa
Rozwa
Ŝ
Ŝ
enie
enie
desensytyzacji
desensytyzacji
je
je
Ŝ
Ŝ
eli lek
eli lek
musi by
musi by
ć
ć
przyjmowany przez pacjenta
przyjmowany przez pacjenta
Wskazania do
Wskazania do
desensytyzacji
desensytyzacji
Konieczno
Konieczno
ść
ść
zastosowania tego a nie innego
zastosowania tego a nie innego
leku
leku
-
-
np
np
. ki
. ki
ł
ł
a w ci
a w ci
ąŜ
ąŜ
y
y
-
-
penicyliny
penicyliny
Toksoplazmoza OUN u pacjent
Toksoplazmoza OUN u pacjent
ó
ó
w z AIDS
w z AIDS
-
-
sulfonamidy
sulfonamidy
NLPZ
NLPZ
-
-
pacjenci z wskazaniem do leku
pacjenci z wskazaniem do leku
przeciwp
przeciwp
ł
ł
ytkowego
ytkowego
, pacjenci z chorobami
, pacjenci z chorobami
reumatologicznymi
reumatologicznymi
W niekt
W niekt
ó
ó
rych przypadkach
rych przypadkach
desensytyzacja
desensytyzacja
mo
mo
Ŝ
Ŝ
e przynosi
e przynosi
ć
ć
inne korzy
inne korzy
ś
ś
ci
ci
np
np
. odczulanie
. odczulanie
na NLPZ,
na NLPZ,
Nadwra
Nadwra
Ŝ
Ŝ
liwo
liwo
ść
ść
na NLPZ
na NLPZ
Kwas
arachidonowy
LT B
4
LTA
4
LTC
4
LTD
4
LTE
4
PGG
2
PGH
2
5-LOX
PGE
2
ASA
COX-2
COX-1
Fosfolipidy błony komórkowej
PLA
LTC4s
EP
EP
-
-
R
R
Nadwra
Nadwra
Ŝ
Ŝ
liwo
liwo
ść
ść
na NLPZ
na NLPZ
Posta
ć
pokrzywkowo-obrz
ę
kowa
Posta
ć
bronchospastyczna
Najcz
ęś
ciej wyst
ę
puje krzy
Ŝ
owa reaktywno
ść
mi
ę
dzy lekami z grupy NLPZ
Aspiryna
Ibuprofen
Piroksykam
Pyralgina
Ketoprofen
Naproksen
Paracetamol w dawce do 1000mg
Meloksikam
Nimesulid
Celekoksyb
Selektywno
Selektywno
ść
ść
NLPZ w blokowaniu
NLPZ w blokowaniu
enzym
enzym
ó
ó
w COX
w COX
-
-
1 i COX
1 i COX
-
-
2
2
COX-
1>COX-2
COX-1=COX-2
COX-1<COX-2
COX-1<<<COX-2
166
60
15
2,8
0,6
0,03
0,003
Aspirin
Indomethacin
Ibuprofen
Na Salicylate
Naproxen
Celecoxib
Rofecoxib
Swoistość
IC50 COX-
2/COX-1
Nazwa leku
Nadwra
Nadwra
Ŝ
Ŝ
liwo
liwo
ść
ść
na NLPZ
na NLPZ
Wywiad
Wywiad
Pr
Pr
ó
ó
by prowokacyjne:
by prowokacyjne:
donosowa
donosowa
,
,
doustna, wziewna
doustna, wziewna
Pr
Pr
ó
ó
by wprowadzenia test
by wprowadzenia test
ó
ó
w
w
in
in
vitro
vitro
:
:
AspiTest
AspiTest
-
-
uwalnianie 15
uwalnianie 15
-
-
HETE z
HETE z
leukocyt
leukocyt
ó
ó
w
w
Basotest
Basotest
-
-
oznaczanie aktywacji
oznaczanie aktywacji
bazofil
bazofil
ó
ó
w met
w met
cytometrii
cytometrii
Cast
Cast
-
-
uwalenianie
uwalenianie
leukorien
leukorien
ó
ó
w
w
cysteinylowych
cysteinylowych
przez leukocyty krwi
przez leukocyty krwi
obwodowej
obwodowej
Post
Post
ę
ę
powanie
powanie
Znalezienie alternatywnych lek
Znalezienie alternatywnych lek
ó
ó
w
w
przeciwb
przeciwb
ó
ó
lowych: paracetamol,
lowych: paracetamol,
nimesulid
nimesulid
,
,
meloksikam
meloksikam
,
,
celekoksyb
celekoksyb
Desensytyzacja
Desensytyzacja
Antybiotyki
Antybiotyki
PENICYLINY
PENICYLINY
Obok NLPZ najcz
Obok NLPZ najcz
ę
ę
stsza przyczyna zg
stsza przyczyna zg
ł
ł
aszanych reakcji
aszanych reakcji
niepo
niepo
Ŝą
Ŝą
danych polekowych
danych polekowych
najcz
najcz
ęś
ęś
ciej reakcje typu I ale mog
ciej reakcje typu I ale mog
ą
ą
by
by
ć
ć
te
te
Ŝ
Ŝ
inne postacie
inne postacie
wg
wg
Gella
Gella
Coombsa
Coombsa
Osutki plamisto grudkowe po
Osutki plamisto grudkowe po
aminopenicylinach
aminopenicylinach
-
-
nie I
nie I
typu
typu
CEFALOSPORYNY
CEFALOSPORYNY
Mog
Mog
ą
ą
krzy
krzy
Ŝ
Ŝ
owo uczula
owo uczula
ć
ć
z penicylinami
z penicylinami
Alergia na penicyliny
Alergia na penicyliny
Cz
Cz
ę
ę
sto
sto
ść
ść
wyst
wyst
ę
ę
powania 0,7
powania 0,7
-
-
10% leczonych
10% leczonych
penicylinami
penicylinami
Wstrz
Wstrz
ą
ą
s ( w Polsce 38,8% wstrz
s ( w Polsce 38,8% wstrz
ą
ą
s
s
ó
ó
w
w
polekowych jest wynikiem podania penicylin)
polekowych jest wynikiem podania penicylin)
Determinanty wi
Determinanty wi
ę
ę
ksze PPL
ksze PPL
(
(
penicyloilopolilizyna
penicyloilopolilizyna
)
)
-
-
uczulaj
uczulaj
ą
ą
80%
80%
pacjent
pacjent
ó
ó
w z alergi
w z alergi
ą
ą
oraz mniejsze MDM (6
oraz mniejsze MDM (6
r
r
ó
ó
Ŝ
Ŝ
nych antygen
nych antygen
ó
ó
w) ale uczulenie na MDM
w) ale uczulenie na MDM
cz
cz
ęś
ęś
ciej zwi
ciej zwi
ą
ą
zane z reakcjami
zane z reakcjami
anafilaktycznymi
anafilaktycznymi
Alergia na penicyliny
Alergia na penicyliny
Testy sk
Testy sk
ó
ó
rne, ew. prowokacja zaczynaj
rne, ew. prowokacja zaczynaj
ą
ą
c od
c od
1/100 dawki
1/100 dawki
Mo
Mo
Ŝ
Ŝ
na odczula
na odczula
ć
ć
: pacjenci z bakteryjnym
: pacjenci z bakteryjnym
zapaleniem wsierdzia, posocznica, zapalenie
zapaleniem wsierdzia, posocznica, zapalenie
opon m
opon m
ó
ó
zgowych, ki
zgowych, ki
ł
ł
a
a
Uwaga na ukryte
Uwaga na ukryte
ź
ź
r
r
ó
ó
d
d
ł
ł
a alergenu
a alergenu
Mo
Mo
Ŝ
Ŝ
e uczula
e uczula
ć
ć
wziewnie
wziewnie
Mleko
Mleko
Mi
Mi
ę
ę
so
so
Sulfonamidy
Sulfonamidy
Po penicylinach drugie najcz
Po penicylinach drugie najcz
ęś
ęś
ciej uczulaj
ciej uczulaj
ą
ą
ce
ce
antybiotyki
antybiotyki
Zmiany sk
Zmiany sk
ó
ó
rne: osutki grudkowe, rumienie,
rne: osutki grudkowe, rumienie,
wyprysk kontaktowy
wyprysk kontaktowy
Choroba posurowicza,
Choroba posurowicza,
granulocytopenia
granulocytopenia
i
i
TEN, zesp
TEN, zesp
ó
ó
ł
ł
Stevensa
Stevensa
-
-
Johnosona
Johnosona
Mo
Mo
Ŝ
Ŝ
emy odczula
emy odczula
ć
ć
-
-
pacjenci z AIDS
pacjenci z AIDS
-
-
zaka
zaka
Ŝ
Ŝ
enia
enia
Pneumocystis
Pneumocystis
carini
carini
lub
lub
Toxoplasma
Toxoplasma
Leki do znieczulenia
Leki do znieczulenia
miejscowego
miejscowego
Najcz
Najcz
ęś
ęś
ciej
ciej
-
-
to reakcje
to reakcje
wazo
wazo
-
-
wagalne
wagalne
spadek
spadek
ci
ci
ś
ś
nienia, utrata przytomno
nienia, utrata przytomno
ś
ś
ci,
ci,
Reakcje toksyczne wynikaj
Reakcje toksyczne wynikaj
ą
ą
ce z jednoczesnego
ce z jednoczesnego
podania adrenaliny: tachykardia, niepok
podania adrenaliny: tachykardia, niepok
ó
ó
j,
j,
zwroty g
zwroty g
ł
ł
owy, omdlenie)
owy, omdlenie)
Bardzo rzadko jest to reakcja typu I
Bardzo rzadko jest to reakcja typu I
Diagnostyka: testy punktowe,
Diagnostyka: testy punktowe,
ś
ś
r
r
ó
ó
dsk
dsk
ó
ó
rne i
rne i
podsk
podsk
ó
ó
rne podanie leku
rne podanie leku
Leki stosowane w znieczuleniu
Leki stosowane w znieczuleniu
og
og
ó
ó
lnym
lnym
Reakcje pokrzywkowe i anafilaksja
Reakcje pokrzywkowe i anafilaksja
W 10
W 10
-
-
20% s
20% s
ą
ą
przyczyn
przyczyn
ą
ą
powik
powik
ł
ł
a
a
ń
ń
znieczulenia
znieczulenia
Leki wywo
Leki wywo
ł
ł
uj
uj
ą
ą
ce (
ce (
opioidy
opioidy
, leki
, leki
zwiotczaj
zwiotczaj
ą
ą
ce, antybiotyki, leki
ce, antybiotyki, leki
wprowadzaj
wprowadzaj
ą
ą
ce do znieczulenia, lateks)
ce do znieczulenia, lateks)
Radiologiczne
Radiologiczne
ś
ś
rodki cieniuj
rodki cieniuj
ą
ą
ce
ce
Podzia
Podzia
ł
ł
ś
ś
rodk
rodk
ó
ó
w: jonowe i niejonowe
w: jonowe i niejonowe
Cz
Cz
ęś
ęś
ciej reakcje po
ciej reakcje po
ś
ś
rodkach jonowych (4
rodkach jonowych (4
-
-
7%):
7%):
reakcje natychmiastowe: pokrzywki, rzadziej
reakcje natychmiastowe: pokrzywki, rzadziej
anafilaksja,
anafilaksja,
reakcje sk
reakcje sk
ó
ó
rne op
rne op
ó
ó
ź
ź
nione: wysypka plamisto
nione: wysypka plamisto
grudkowa, rumie
grudkowa, rumie
ń
ń
Nie mo
Nie mo
Ŝ
Ŝ
na odczula
na odczula
ć
ć
, je
, je
Ŝ
Ŝ
eli konieczno
eli konieczno
ść
ść
zastosowania ponownego leku wskazana jest
zastosowania ponownego leku wskazana jest
premedykacja: 40mg
premedykacja: 40mg
prednisonu
prednisonu
12 h i 2 h przed
12 h i 2 h przed
zabiegiem i lek
zabiegiem i lek
antyhistaminowy
antyhistaminowy
2h przed
2h przed
zabiegiem
zabiegiem
Inhibitory
Inhibitory
konwertazy
konwertazy
angiotensyny
angiotensyny
Najcz
Najcz
ę
ę
stszy objaw niepo
stszy objaw niepo
Ŝą
Ŝą
dany
dany
-
-
kaszel
kaszel
-
-
nie jest to reakcja immunologiczna !!
nie jest to reakcja immunologiczna !!
dotyczy 15% pacjent
dotyczy 15% pacjent
ó
ó
w leczonych
w leczonych
nie wyst
nie wyst
ę
ę
puje po lekach blokuj
puje po lekach blokuj
ą
ą
cych receptor
cych receptor
Obrz
Obrz
ę
ę
k naczynioruchowy
k naczynioruchowy
-
-
patogeneza
patogeneza
nieznana
nieznana
R
R
ó
ó
wnie
wnie
Ŝ
Ŝ
po
po
blokerach
blokerach
receptora dla angiotensyny
receptora dla angiotensyny
1/500 os
1/500 os
ó
ó
b stosuj
b stosuj
ą
ą
cych lek
cych lek