Instytucje UE 

 
 

• Unia dysponuje instytucjami które mają na 

celu propagowanie jej wartości, realizacje jej 
celów, służenie jej interesom…. Art. 13 TUE 

Art. 13 TUE Instytucjami są: 

• Parlament Europejski 
• Rada Europejska 
• Rada 
• Komisja Europejska 
• Trybunał sprawiedliwości UE 
• Europejski Bank Centralny 
• Trybunał Obrachunkowy 

Organy UE 

• RPO 
• Komitet Regionów  
• Europejski Bank Inwestycyjny…. 
• Europejski inspektor ochrony danych 

osobowych 

Parlament europejski 

ugrupowania polityczne, 751 , 

2014 

Europejska Partia Ludowa (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejscy 

Demokraci, EPP-ED/PO,  221 

Grupa Socjalistyczna, PES/SLD, 191 

Porozumienie Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, ALDE/UW,  67 

Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy/ECR  PIS i PSL,  70 

Grupa Zielonych / Wolne Przymierze Europejskie, Greens/EFA, 50 

Zjednoczona Lewica Europejska / Nordycka Zielona Lewica, EUL/NGL,  52 

Europa Wolności i demokracji  EFD/LPR,  48 

Posłowie niezrzeszeni i miejsca czasowo nieobsadzone, NI, 52 

 

 

Liczba mandatów poszczególnych 

państw (kadencja 2014-2019) 

•

Austria 18                                   

•

Belgia 21 

•

Bułgaria 17 

•

Cypr 6 

•

Chorwacja 11 

•

Dania 13 

•

Estonia 6 

•

Finlandia 13 

•

Francja 74 

•

Grecja 21 

•

Hiszpania 54 

•

Irlandia 11 

•

Litwa 11 

•

Łotwa 8 

•

Luksemburg 6 
 
 
 

•

Malta 6 

•

Niderlandy 26 

•

Niemcy 96 

•

Polska 51 

•

Portugalia 21 

•

Republika Czeska 21 

•

Rumunia 32 

•

Słowacja 13 

•

Słowenia 8 

•

Szwecja 20 

•

Węgry 21 

•

Włochy 73 

•

Zjednoczone Królestwo 73 
 

Rada Europejska 

• Nadaje UNII  impulsy niezbędne do jej 

rozwoju 

• Kierunki i priorytety polityczne 
• Bez funkcji prawodawczej 
• Szefowie państw lub rządów 
• Mianuje Wysokiego przedstawiciela Unii do 

spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa 
 

Wysoki przedstawiciel Unii do spraw 

zagranicznych i polityki bezpieczeństwa 

• Wice przewodniczący Komisji Europejskiej – 

spec od spraw zagranicznych 

• Przewodniczy Radzie spraw zagranicznych 
• Oficjalny reprezentant Unii do spraw 

zagranicznych 
 

Rada Unii Europejskiej: 

 

Rada spraw zagranicznych 

Rada Spraw gospodarczych i 

finansowych;  

Rada wymiaru sprawiedliwości i spraw 

wewnętrznych,  

Rada ds. rolnictwa i rybołówstwa,  

Rada ds. edukacji, młodzieży i kultury 

 

Głosowanie w Radzie UE 

• 1. większość zwykła 
• 2. większość kwalifikowana (w trybie 

przejściowym do 2017 r) 

• 3. jednomyślnie 

 

• Od 2014 r. zasada podwójnej większości 

Funkcje Rady: 

• Przyjmuje europejskie akty prawne – w wielu obszarach 

polityki wspólnie z Parlamentem Europejskim. 

• Koordynuje kierunki polityki gospodarczej i społecznej w 

krajach członkowskich. 

• Zawiera umowy międzynarodowe między UE a innymi 

krajami lub organizacjami międzynarodowymi. 

• Przyjmuje budżet UE – wspólnie z Parlamentem 

Europejskim. 

• Określa kierunki Wspólnej Polityki Zagranicznej i 

Bezpieczeństwa, opierając się na wytycznych ustalonych 

przez Radę Europejską. 

• Koordynuje współpracę między krajowymi sądami i 

organami policji w sprawach karnych  
 
 
 

Funkcje Komisji Europejskiej: 

• przedkłada Parlamentowi i Radzie do 

zatwierdzenia wnioski legislacyjne, 

• zarządza i wdraża unijne polityki oraz budżet 

UE, 

• egzekwuje stosowanie prawa europejskiego – 

wspólnie z Trybunałem Sprawiedliwości, 

• reprezentuje Unię Europejską na arenie 

międzynarodowej, na przykład negocjując 
umowy między UE a innymi krajami 
 

Europejski Komitet Ekonomiczno-

Społeczny, zadania: 

• doradza Radzie, Komisji i Parlamentowi 

Europejskiemu - na ich wniosek lub z własnej 
inicjatywy, 

• zachęca społeczeństwo obywatelskie do 

większego zaangażowania w kształtowanie 
polityki UE, 

• wspiera rolę społeczeństwa obywatelskiego w 

krajach poza Unią i pomaga w tworzeniu w 
nich struktur doradczych. 

Trybunał Sprawiedliwości UE 

• Trybunał sprawiedliwości (TS) 
• Sąd 
• Sądy wyspecjalizowane  

Trybunał Sprawiedliwości UE orzeka 

 a) w zakresie skarg wniesionych przez Państwa 

Członkowskie, instytucje lub osoby fizyczne 
lub prawne; 

b) w trybie prejudycjalnym, na wniosek sądów 

Państw Członkowskich, w sprawie wykładni 
prawa Unii lub ważności aktów przyjętych 
przez instytucje; 

c) w innych sprawach przewidzianych w 

Traktatach. 
 

Rzecznicy generalni (8) 

• Zadaniem rzecznika generalnego jest 

publiczne przedstawianie, przy zachowaniu 
całkowitej bezstronności i niezależności, 
uzasadnionych wniosków w sprawach, które 
zgodnie ze Statutem Trybunału 
Sprawiedliwości, wymagają jego 
zaangażowania. 
 
 

Sędziowie i rzecznicy generalni Trybunału 
Sprawiedliwości są wybierani : 

1. spośród osób o niekwestionowanej niezależności , 
2.  mających kwalifikacje wymagane w ich państwach do zajmowania 

najwyższych stanowisk sądowych lub są prawnikami o uznanej 
kompetencji. 

3.  Są oni mianowani za wspólnym porozumieniem przez rządy Państw 

Członkowskich na okres sześciu lat.  

4. Co trzy lata następuje częściowe odnowienie składu sędziowskiego i 

składu rzeczników generalnych, na warunkach określonych w Statucie 
Trybunału Sprawiedliwości. 

5. Sędziowie wybierają spośród siebie na okres trzech lat prezesa 

Trybunału Sprawiedliwości. Jego mandat jest odnawialny. 

6. Ustępujący sędziowie i rzecznicy generalni mogą być mianowani 

ponownie. 

 

Trybunał Sprawiedliwości 

poszanowanie prawa w wykładni i 

stosowaniu traktatów 

• odesłania prejudycjalne, 
• skargi na uchybienie zobowiązaniom, 
• skargi o unieważnienie, 
• skargi na zaniechanie działania, 
• powództwa o odszkodowanie 
 

TS 

• Ograniczona kompetencja w dziedzinie wspólnej 

polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

: 

• w zakresie kontroli, czy realizacja wspólnej 

polityki zagranicznej i bezpieczeństwa nie 

narusza stosowania procedur oraz zakresu 

uprawnień instytucji przewidzianych w 

Traktatach do wykonywania kompetencji Unii;  

• w zakresie kontroli legalności decyzji 

przewidujących środki ograniczające wobec 

osób fizycznych lub prawnych przyjętych przez 

Radę w ramach realizacji WPZiB 

Kompetencje w dziedzinie współpracy 

policyjnej i sądowej 

•  

nie ma  kompetencji 

w zakresie kontroli 

ważności lub proporcjonalności działań policji 
lub innych organów ścigania w państwie 
członkowskim ani do orzekania w sprawie 
wykonywania przez państwa członkowskie 
obowiązków dotyczących utrzymania 
porządku publicznego i ochrony 
bezpieczeństwa wewnętrznego 

Pytania prejudycjalne, art. 267 TFUE 

• a)  dot. Wykładni Traktatów 
• b)  dot. ważności i wykładni aktów przyjętych przez 

instytucje i organy UE  

• W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione 

przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten 

może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do 

wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości 

z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. 

• W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie 

zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie 

podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd 

ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału 

Sprawiedliwości. 
 
 

• co najmniej jeden sędzia z każdego Państwa 

Członkowskiego. 

• wybierani spośród osób o niekwestionowanej 

niezależności i mogących zajmować wysokie 
stanowiska sądowe.  

• Na 6 lat/możliwy ponowny wybór. 

 
 
 
 

 

Sąd (dawniej sąd pierwszej 

instancji) 

Kompetencje Sądu: 

• Skargi osób fizycznych przeciwko aktom UE 
• Skargi państw przeciwko Komisji 
• Skargi państw przeciwko Radzie, itd. 

 

• Odwołania wnosi się do TS. 
• Sąd jest sądem odwoławczym od orzeczeń 

sądów wyspecjalizowanych 

Sądy wyspecjalizowane 

• Obecnie jedyny działający – sąd do spraw 

służby publicznej 

• Spory między UE a jej pracownikami 

 

Europejski Bank Centralny 

• - emisja Euro w Eurosystemie (17) 
• Bank centralny UE 

Trybunał Obrachunkowy 

• Organ kontrolujący wykonanie budżetu oraz 

wpływy i wydatki Wspólnot Europejskich