- 1 -

 

CHOROBY ZAKAŹNE I ICH ZWALCZANIE. DROGI SZERZENIA SIĘ ZAKAśEŃ. 

 

ZAKAśENIA SZERZENIA SIĘ PRZEZ KONTAKT PŁCIOWY: 

 

RZEśĄCZKA  

ZaraŜeni rzeŜączką często nie wiedzą o swojej chorobie, a niektórzy nawet przy występowaniu jej 

objawów nie zgłaszają się do lekarza. 

RzeŜączka to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób przenoszonych drogą płciową 

(wenerycznych). Dokładne dane dotyczące jej występowania są zaniŜone. A jest ona jedną z najczęstszych 
przyczyn niepłodności u kobiet. 

Niebezpieczna para 

Chorobę wywołuje bakteria dwoinka rzeŜączki, zwana po łacinie Neisseria gonorrhoeae. Ten drobnoustrój 

Ŝyje w wilgotnych i ciepłych okolicach ciała, włączając w to drogi moczowo-płciowe, jamę ustną i odbytnicę. 
Tam znajduje warunki do szybkiego wzrostu i rozmnaŜania. Bakterie te rosną parami i stąd pochodzi ich 
nazwa. 

Sposoby i drogi rozprzestrzeniania 

Choroba szerzy się na wiele sposobów, ale najpowszechniejszym jest kontakt płciowy, w tym równieŜ 

analny i oralny. 

RzeŜączka przenosi się takŜe z zakaŜonej matki na noworodka w czasie porodu. Jest to przyczyną 

zakaŜenia oka, co moŜe być bardzo niebezpieczne. Jeśli zakaŜanie występuje w innym miejscu niŜ oko (układ 
płciowy, moczowy, pokarmowy), to naleŜy podejrzewać, Ŝe dziecko było wykorzystywane seksualnie. 

U kobiet początkowym miejscem zakaŜenia jest zwykle szyjka macicy, natomiast u męŜczyzn cewka 

moczowa. Stamtąd infekcja rozprzestrzenia się dalej. MoŜe na przykład objąć jamę macicy i jajowody, będąc 
przyczyną zapalenia narządów miednicy mniejszej. Doprowadza to w wielu przypadkach do niepłodności albo 
ciąŜy ektopowej, tj. występującej poza jamą macicy. Pęknięta ciąŜa pozamaciczna moŜe być przyczyną 
wstrząsu spowodowanego utratą krwi, a w rezultacie nawet zgonu. 

Z objawami i bez 

Niestety, początkowe objawy u kobiet bywają bardzo dyskretne i słabo wyraŜone. Co więcej, moŜe 

zdarzyć się, Ŝe kobieta w ogóle nie będzie odczuwała Ŝadnych dolegliwości, a mimo to infekcja będzie ciągnąć 
się miesiącami. 

W przypadkach przebiegających z objawami rozwijają się one do 10 dni po stosunku seksualnym z 

zaraŜonym partnerem. Początkowo chora odczuwa ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu i moŜe pojawić się 
krwista bądź Ŝółtawa wydzielina z pochwy (upławy). Zdarza się i tak, Ŝe wydzielina występuje bez sensacji w 
oddawaniu moczu, lub odwrotnie - ból i pieczenie bez wydzieliny. Jeśli zakaŜenie postępuje dalej, 
rozprzestrzeniając się w tkankach miednicy, to pojawia się ból w dole brzucha, krwawienia 
międzymiesiączkowe, wymioty i gorączka. 
U męŜczyzn choroba jest zwykle bardziej widoczna. Pojawia się wydzielina z cewki moczowej oraz palenie i 
ból podczas oddawania moczu. Objawy mają zwykle większe niŜ u kobiet nasilenie. 
RzeŜączka moŜe występować takŜe w odbytnicy (u kobiet poza stosunkami analnymi infekcja moŜe szerzyć się 
z pochwy i krocza). Symptomami są wtedy wydzielina, swędzenie i czasami ból w okolicach odbytu. 

Rozpoznanie 

W rozpoznaniu stosuje się techniki, które wykrywają obecność dwoinki rzeŜączki w podejrzanym 

materiale (np. wydzielinie z pochwy). Taki wymaz barwi się najpierw i ogląda pod mikroskopem. Dwoinki 
rzeŜączki są widoczne jako dwa złączone ze sobą ziarenka, zabarwione na jasnoczerwono. Niestety ta metoda 
jest wystarczająca tylko u męŜczyzn, u kobiet pomimo infekcji moŜna nie wykazać "winowajców". Dzieje się 
tak aŜ w połowie przypadków. Mówi się wówczas, Ŝe taka metoda jest mało czuła. 

Aby rozpoznanie było pewniejsze, pobrane wymazy bada się na obecność genów bakterii. Są to nowe 

metody i nie zawsze dostępne. Pozwalają jednak na prawie 100-procentowe postawienie diagnozy. 
Stosuje się równieŜ hodowlę bakteryjną, w której próbkę wydzieliny umieszcza się na płytce z odpowiednią 
poŜywką i inkubuje przez 2 dni. W odpowiedniej temperaturze i przy dostępności "poŜywienia" bakterie 
rozmnaŜają się, tworząc kolonie widoczne gołym okiem. Czułość hodowli zaleŜy od miejsca, z którego pobrało 
się wydzielinę, np. przy wymazach z szyjki macicy wykrywa się do 90% przypadków. 

 

- 2 -

 

Nie tylko penicylina 

Podstawowym leczeniem była dawniej kuracja penicyliną. Jednak od momentu jej wynalezienia i 

zastosowania m.in. w chorobach wenerycznych upłynęło juŜ duŜo czasu. Bakterie zdąŜyły się na nią uodpornić. 

Na szczęście penicylinę moŜna zastąpić innymi antybiotykami. Jednym z nich jest Ceftriakson, naleŜący 

do grupy cefalosporyn. Jest on niezwykle wygodny w stosowaniu (i skuteczny) - wystarczy bowiem jeden 
zastrzyk domięśniowy. W jednej dawce moŜna równieŜ przyjąć Cefiksym, Ciprofloksacynę lub Ofloksacynę, z 
tym Ŝe doustnie, a nie w postaci iniekcji. Dwa ostatnie antybiotyki naleŜą do grupy fluorochinolonów i nie mogą 
ich przyjmować kobiety w ciąŜy oraz młodzieŜ do 18. r.Ŝ. 
Leczenie nie jest jednak tak proste, jak by się to mogło wydawać. W niektórych krajach z racji tego, Ŝe 
rzeŜączka występuje razem z innymi chorobami wenerycznymi (np. zakaŜeniem chlamydiami), dodaje się 
jeszcze jeden antybiotyk, np. Doksycyklinę czy Azytromycynę. 

Poza tym naleŜy zbadać wszystkich partnerów seksualnych chorej osoby. Jeśli są zaraŜeni, to trzeba 

oczywiście ich leczyć, i to bez względu na to, czy odczuwają objawy, czy teŜ infekcja przebiega bezobjawowo. 
W trakcie kuracji naleŜy oczywiście unikać kontaktów seksualnych. 

Po zakończonym leczeniu powinno się przeprowadzić badanie kontrolne, zdarza się bowiem, Ŝe dany szczep 

bakterii jest oporny na podawane leki. Wtedy naleŜy zastosować kurację innym antybiotykiem. 

Powikłania 

To, co jest najbardziej niebezpieczne w związku z zakaŜeniem dwoinką rzeŜączki, to zapalenie narządów 

miednicy mniejszej. Występują wtedy bóle brzucha, ból w trakcie stosunku, krwawienia międzymiesiączkowe i 
gorączka. 

Niestety, niewychwycona w odpowiednim momencie i nie leczona choroba moŜe uszkodzić wyściółkę 

jajowodu, doprowadzając do jego bliznowacenia i w konsekwencji, w wielu przypadkach, do niepłodności. 

MoŜe się równieŜ zdarzyć, Ŝe bliznowacenie jest tylko częściowe. Wtedy zapłodnione jajo zatrzymuje się 

"na przeszkodzie" w drodze do jamy macicy. Nie obumiera jednak, ale rozwija się dalej (najczęściej w 
jajowodzie) - w ten sposób powstaje ciąŜa jajowodowa (albo szerzej - pozamaciczna lub ektopowa). Jest to 
bardzo niebezpieczny stan, bowiem ciąŜa nie kończy się wcale porodem. Przeciwnie - jajowód pęka, a 
przerwane naczynia krwionośne są źródłem znacznego krwotoku i wstrząsu. Jeśli nie zareaguje się 
odpowiednio wcześnie, moŜe dojść do zgonu. 

Innym, bardzo rzadkim powikłaniem jest rozprzestrzenienie się infekcji z dróg rodnych do stawów na 

drodze krwionośnej. Równie rzadkie jest rzeŜączkowe zapalenie jąder u męŜczyzn, co jednak podobnie jak u 
kobiet moŜe skończyć się niepłodnością. 

Noworodek teŜ 

Jednak to wcale nie koniec kłopotów. ZaraŜona kobieta w ciąŜy moŜe przenieść infekcję w trakcie porodu 

na noworodka, wywołując u niego cięŜkie zakaŜenie tkanek oka. To właśnie dlatego rutynowo, prawie 
natychmiast po urodzeniu, wkrapla się dziecku do worka spojówkowego azotan srebra zabijający dwoinki 
rzeŜączki. Nazywamy to zabiegiem Cred’iego. 

Nieleczona rzeŜączka na skutek osłabienia bariery ochronnej stwarzanej przez śluzówkę zwiększa teŜ 

ryzyko zakaŜenia się innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, m.in. AIDS. 

Zapobieganie 

Z powodu duŜego ryzyka i moŜliwości łatwego przeoczenia choroby bardzo waŜnym zagadnieniem staje się 

jej zapobieganie. NajwaŜniejszym środkiem wydaje się tutaj regularne i prawidłowe stosowanie prezerwatywy 
przez męŜczyzn. NaleŜy dodać, Ŝe podstawowym czynnikiem ryzyka są stosunki seksualne z więcej niŜ jednym 
partnerem lub z osobą, która sama ma wielu innych partnerów. 

Oczywiście wystąpienie objawów infekcji nie oznacza jeszcze powikłań, które rozwijają się dopiero po 

pewnym (zwykle długim) czasie. Oprócz zapobiegania waŜne jest takŜe wczesne rozpoznanie i odpowiednie 
leczenie. Oznacza to uwaŜną obserwację własnego ciała i jego reakcji, włącznie z często pomijaną "sferą 
intymną". 

Być moŜe juŜ niedługo przełomem w zapobieganiu tej niedocenianej przez pacjentów i lekarzy chorobie 

będzie wprowadzenie skutecznej szczepionki. 
 

 

- 3 -

 

KIŁA 

Kiła bywa naśladowcą wielu schorzeń. Dlatego tak waŜna jest czujność 

samych chorych, szczególnie w razie pojawienia się niepokojących objawów w okolicy narządów płciowych. 

Kiłę moŜna wyleczyć we wszystkich stadiach, choć nie naprawi się juŜ spustoszeń poczynionych w jej 

późnych okresach. 

Cały czas notuje się przypadki nowych zachorowań na kiłę. 
Kiła (łac. syfilis) była kiedyś przyczyną wielu zgonów lub znacznego kalectwa. Obecnie moŜna tę chorobę 

skutecznie leczyć i nie jest juŜ tak duŜym zagroŜeniem. Jednak daleko jeszcze do jej całkowitego 
wykorzenienia. 

Na dodatek kiła jest na tyle podstępna, Ŝe jej wczesne objawy mogą być bardzo nieznaczne. Wtedy, 

zlekcewaŜone przez pacjentów, pozostają nieleczone, co doprowadza do postępu choroby. 

Cztery stadia 

Kiłę wywołuje bakteria zwana krętkiem bladym (łac. 

Treponema pallidum

). Choroba przenoszona jest drogą 

płciową. Początkowo infekcja jest ograniczona - w miejscu wniknięcia bakterii tworzy się owrzodzenie. Później 
krętek rozprzestrzenia się po całym organizmie, będąc przyczyną uszkodzenia wielu narządów. 

Lekarze podzielili przebieg choroby na cztery stadia: kiłę pierwotną, wtórną, utajoną i późną. W okresie 

pierwszych dwóch stadiów (zwykle do 2 lat po zaraŜeniu) chory moŜe zarazić innych. Później kiła doprowadza 
do powaŜnych uszkodzeń m.in. serca i mózgu, a ostatecznie powoduje zgon. Oczywiście dzieje się tak tylko w 
chorobie nieleczonej. 

Drogi zaraŜenia 

Krętki przechodzą z pierwotnego owrzodzenia na skórę lub błony śluzowe okolic genitaliów partnera 

seksualnego. Mogą przenosić się równieŜ przez uszkodzoną skórę innych części ciała. Z racji tego, Ŝe bakterie 
te są bardzo wraŜliwe na czynniki środowiska, to do zaraŜenia dochodzi głównie na drodze kontaktów 
płciowych. 

Inną drogą zaraŜenia jest przeniesienie choroby przez cięŜarną matkę na płód. Takie dziecko moŜe 

urodzić się z powaŜnymi wadami układu nerwowego i narządów. 

Zmiany na skórze 

Pierwszym objawem kiły jest grudka, a później wrzód, pojawiający się do 3 miesięcy po zaraŜeniu (zwykle 

po 2-6 tygodniach). Z powodu bezbolesności takie owrzodzenie moŜe pozostać niezauwaŜone. Co więcej, moŜe 
ono pojawić się nie tylko w okolicy narządów płciowych (prącie, pochwa), ale równieŜ na języku, wargach lub 
innych częściach ciała. Owrzodzenie znika po kilku tygodniach niezaleŜnie od tego, czy osoba była leczona, czy 
teŜ nie. U 1/3 osób niepoddanych terapii dochodzi do rozwoju dalszych stadiów choroby. 

Cechą charakterystyczną kiły wtórnej jest wysypka skórna pojawiająca się po 3-6 tygodniach od 

wystąpienia owrzodzenia pierwotnego. Ma postać drobnych plamek lub grudek i ustępuje w ciągu kilku tygodni 
bądź miesięcy. Wysypka moŜe pojawić się na całym ciele. Najczęściej jest zlokalizowana na wewnętrznej 
części dłoni i dolnej powierzchni stóp. Te zmiany są zakaźne, a kontakt z uszkodzoną skórą (niekoniecznie 
seksualny) moŜe doprowadzić do zaraŜenia. 

Wysypce moŜe towarzyszyć gorączka (zwykle niezbyt wysoka), uczucie wyczerpania, bóle głowy i gardła, 

utrata włosów i powiększenie węzłów chłonnych. I ponownie, jak w przypadku owrzodzenia, objawy te znikają 
nawet bez leczenia. Symptomy mogą być bardzo słabo wyraŜone, co doprowadza do kolejnego, tragicznego w 
skutkach przeoczenia. 

Wtedy choroba przechodzi w okres utajenia. Chory nie zaraŜa i nie skarŜy się na jakiekolwiek objawy. 

Podobnie jak w przypadku kiły pierwotnej, u 1/3 takich pacjentów rozwinie się jednak kiła późna - 
najgroźniejsza z postaci tej choroby. ZaraŜenie krętkiem i jego rozprzestrzenianie się jest wtedy przyczyną 
licznych uszkodzeń serca, oczu, mózgu i innych części układu nerwowego, kości, stawów i wielu innych 
narządów. Praktycznie kaŜda część ciała moŜe zostać zajęta. Ta postać moŜe ciągnąć się latami, przy wolnym 
postępie zmian trwa nawet dziesięciolecia, doprowadzając do ślepoty, chorób psychicznych i zaburzeń 
neurologicznych oraz zaburzeń w pracy serca, a w rezultacie do zgonu. 

Testy krwi 

Rozpoznanie kiły nie jest sprawą łatwą. Choroba ta bywa naśladowcą wielu schorzeń. Dlatego tak waŜna 

jest czujność samych pacjentów, szczególnie w razie pojawienia się jakichkolwiek niepokojących objawów w 
okolicy narządów płciowych. Szczególna ostroŜność dotyczy równieŜ osób, u których rozpoznano inne choroby 
przenoszone drogą płciową. Wiadomo bowiem, Ŝe często idą one "w parze", a czasem nawet "trójkami". W 

 

- 4 -

 

takim wypadku naleŜy zawsze przeprowadzić test w kierunku kiły. 
Tak jak w przypadku innych chorób, w rozpoznaniu kiły najwaŜniejszy jest wywiad i badanie przeprowadzane 
przez lekarza. Później moŜna poszukiwać bakterii w "podejrzanych" wydzielinach i pobrać krew w celu 
wykonania innych specjalistycznych badań. 

Jednym z takich popularnych testów jest VDRL, będący modyfikacją testu wprowadzonego kiedyś przez 

Wassermana. Stąd pochodzi jego potocznie uŜywana nazwa - WR. Jednak to badanie posiada dosyć 
zasadniczą wadę: czasami jako chorych na kiłę wykrywa się osoby zdrowe lub z innymi schorzeniami (np. 
chorobami autoimmunologicznymi, niektórymi infekcjami wirusowymi). Dlatego pozytywny wynik tego testu 
naleŜy potwierdzić. 

W tym celu stosuje się badanie FTA-ABS lub TPHA. Podobnie jak w przypadku VDRL wymagane jest 

jedynie pobranie krwi. O tych ostatnich testach mówimy, Ŝe są bardziej specyficzne niŜ VDRL, to znaczy, Ŝe 
bardzo rzadko zdarza się sytuacja, kiedy badana osoba nie jest zakaŜona krętkiem, a badanie wykazuje wynik 
dodatni. 

Testy FTA-ABS i TPHA wykrywają obecność przeciwciał, czyli białek tworzonych przez organizm w 

odpowiedzi na zakaŜenie. Raz wytworzone przeciwciała pozostają juŜ do końca Ŝycia. Dlatego przedstawione 
testy nie są przydatne do rozpoznania choroby u osoby, która wcześniej przebyła zakaŜenie krętkiem 
(przeciwciała są obecne niezaleŜnie od tego, czy jest chora, czy nie). Niestety, te przeciwciała nie chronią 
przed ponownym zakaŜeniem, tak więc przebycie kiły nie oznacza, Ŝe pacjent jest uodporniony. 

NajwaŜniejsza penicylina 

W leczeniu kiły stosuje się najstarszy z odkrytych antybiotyków - penicylinę. Jest trudna do zastąpienia i 

bardzo skuteczna. Pacjent przestaje być zakaźny (przestaje zaraŜać innych) juŜ po jednej dobie od 
rozpoczęcia terapii. Lek podaje się w formie zastrzyków. Innych antybiotyków uŜywa się przede wszystkim w 
przypadku alergii na penicylinę. Czasami zdarza się, Ŝe pacjent nie odpowiada na to standardowe leczenie. 
Między innymi z tego powodu zaleca się okresowe badania krwi w trakcie terapii. Takie badania kontrolne u 
osób z infekcją układu nerwowego powinno się przeprowadzać nawet przez 2 lata od rozpoczęcia leczenia. 

NaleŜy podkreślić, Ŝe przy odpowiedniej terapii moŜna wyleczyć chorobę we wszystkich stadiach, choć nie 

naprawi się juŜ spustoszeń poczynionych w późnych okresach kiły. 

Wskazana rozwaga 

W zapobieganiu rozprzestrzenianiu się zakaŜeń najwaŜniejsze jest unikanie kontaktu z wrzodami i innymi 

zmianami na skórze i innych tkankach. Dotyczy to równieŜ płynów, takich jak krew. 
PoniewaŜ zakaŜenia następują głównie na drodze płciowej, naleŜy chronić się przez uŜywanie prezerwatyw. 
Aby uniknąć nieodwracalnych zniszczeń wywołanych przez późną postać kiły, trzeba odpowiednio wcześnie 
"wyłapać" i właściwie leczyć zakaŜone osoby. Bardzo waŜna jest czujność samych pacjentów i ich lekarzy, 
którzy nie powinni unikać pytań uwaŜanych często za zbyt intymne. 
Badanie cięŜarnych to konieczny element profilaktyki, poniewaŜ odpowiednio wczesne wykrycie zakaŜenia 
pozwala na zapobieŜenie rozwojowi kiły wrodzonej. 

 

Kiła wrodzona 

Ta bardzo cięŜka postać choroby rozwija się u około 40-70% dzieci urodzonych przez zakaŜoną i 

nieleczoną kobietę. Co więcej, 1/4 wszystkich przypadków ciąŜ u takich pacjentek skończy się poronieniem, 
obumarciem płodu lub śmiercią noworodka zaraz po urodzeniu. 

Choroba jest bardzo niebezpieczna, poniewaŜ najczęściej objawy nie występują od razu po urodzeniu, ale 

w kilka tygodni lub miesięcy później. Wówczas mogą pojawić się zmiany skórne, gorączka, powiększenie 
wątroby i śledziony, Ŝółtaczka, niedokrwistość i wiele innych objawów. Dziecko jest tak samo zakaźne jak 
chora osoba dorosła i jego pielęgnacja wymaga duŜej ostroŜności. 

Na szczęście rzadko zdarza się juŜ taka sytuacja, w której choroba pozostaje nierozpoznana i przechodzi 

w późne stadium. 

Wtedy u nastolatka mogą pojawić się nieodwracalne uszkodzenia kości, zębów, oczu, uszu, a co gorsza 

mózgu i innych części układu nerwowego. 

Perspektywy na przyszłość 

NajwaŜniejszą kwestią w badaniach nad tą chorobą pozostaje wynalezienie skutecznej szczepionki, która 

zapobiegałaby większości zakaŜeń. Udoskonaleniu musi równieŜ ulec diagnostyka, w której będzie się 
wykorzystywać nie krew, ale ślinę i mocz. W leczeniu będzie się najprawdopodobniej stosować doustne formy 

 

- 5 -

 

podawania leku, którym będą inne, nowsze generacje antybiotyków. 
 

HIV/AIDS 

Drogi szerzenia się zakaŜenia HIV 
HIV-1 oraz HIV-2 na1eŜą do wirusów pierwotnie przenoszonych drogą seksualną (w nomenklaturze 

międzynarodowej są to choroby określane skrótem STD: sexually transmitted diseases). ZakaŜenie moŜe 
nastąpić takŜe przez krew i sprzęt nią skaŜony (niedostateczna sterylizacja), a takŜe od matki na płód 
(wewnątrzmacicznie, okołoporodowo i prawdopodobnie w związku z karmieniem piersią). Obecnie w 
epidemiologii uŜywa się pojęcia ryzykownych zachowań w miejsce dotychczasowego: "grupy zwiększonego 
ryzyka zakaŜenia HIV". Wynika to z faktu, Ŝe pojęcie grup zwiększonego ryzyka dotyczy osób o zachowaniach 
związanych z ich określonym stylem Ŝycia, co moŜe być elementem stałym. Natomiast ryzykowne zachowanie 
moŜe być zdarzeniem nieczęstym, okresowym, a nawet sporadycznym. Ta zmiana ujęcia ma waŜne znaczenie 
dla uświadomienia społeczeństwu, iŜ zakaŜenie HIV nie jest powiązane wyłącznie z określonymi zachowaniami 
"wpisanymi" w tryb Ŝycia jednostki. 

Na szczególnie zwiększone ryzyko zakaŜenia są naraŜeni:  

•

 

homoseksualiści i biseksualiści (46% wszystkich znanych przypadków AIDS u dorosłych w Europie w 

1994 r.);  

•

 

narkomani uzaleŜnieni od preparatów pobieranych doŜylnie (w Europie około 36%);  

•

 

prostytutki i chorzy na choroby przenoszone droga płciową;  

•

 

chorzy na hemofilię, którym przetaczano czynniki krzepnięcia VIII lub IX, zanim nie wprowadzono 

metod dezaktywacji HIV (2% w Europie);  

•

 

wielokrotni biorcy krwi;  

•

 

dzieci urodzone z matek zakaŜonych HIV;  

•

 

heteroseksualiści często zmieniający partnerów (promiskuityzm). W Europie na drodze 

heteroseksualnej uległo zakaŜeniu tą drogą (punkt odniesienia stanowią tu znane przypadki AIDS) ponad 8% 
męŜczyzn i 34% kobiet.  

 
Ryzyko zakaŜenia jest tym większe, im większa liczba cząsteczek znajduje się w płynach ustrojowych lub 

w tkankach (patrz tabela). Aby wywołać zakaŜenie, HIV musi wtargnąć do ustroju. 

Krew. Od czasu wprowadzenia kontroli dawców krwi na obecność anty-HIV ryzyko zakaŜenia jest 

minimalne. MoŜe się zdarzyć, gdy u dawcy nie doszło do indukcji przeciwciał. Wprowadzono równieŜ zasadę, iŜ 
kaŜdy dawca nasienia jest badany w kierunku zakaŜenia HIV. Pobrane nasienie jest przechowywane i dawcę 
bada się ponownie przed unasiennieniem kobiety. Kontrola obowiązuje równieŜ dawców narządów w celu ich 
przeszczepienia. Dotyczy to takŜe osób zmarłych. 

Nasienie. W nasieniu znajduje się u osób HIV-dodatnich szczególnie duŜo cząstek wirusa. W jaki sposób 

wirus przedostaje się przez błonę ś1uzową pochwy, odbytnicy i szyjkę macicy - nie jest w pełni wyjaśnione. 
Prawdopodobnie przez związanie się z receptorem komórek wraŜliwych na zakaŜenie. 

Wydzielina pochwowa i z szyjki macicy. Wirus moŜe znajdować się w tych wydzielinach. W czasie 

stosunku HIV moŜe przedostać się przez powierzchnię Ŝołędzi, równieŜ prawdopodobnie na skutek 
"spotkania" komórki z właściwym mu receptorem. Nie jest w pełni jasne, czy warunkiem jest uszkodzenie 
nabłonka Ŝołędzi. 

Mleko i karmienie piersią. Mleko kobiece zawiera niewielkie ilości wirusa. UwaŜa się, Ŝe tą drogą moŜe 

dojść do zakaŜenia. Znana jest takŜe moŜliwość odwrotna: zakaŜone dziecko przenosi wirusa na karmiącą 
matkę. Udowodniono to w ZSRR. ZakaŜone szpitalnie noworodki ze zmianami zapalnymi w jamie ustnej (afty) 
spowodowały infekcję podczas karmienia piersią z uszkodzoną skórą brodawek. 

Ślina. HIV znaleziono w ślinie w niewielkich ilościach i u małego odsetka badanych. Nieznany jest 

przypadek zakaŜenia tą drogą. Ryzyko wydaje się wyjątkowo minimalne. 

Łzy. Patrz wyŜej. 
Mocz. Wyniki badań na obecność HIV w moczu są kontrowersyjne. W jednych ośrodkach potwierdzano 

taką moŜliwość, inne badania jej zaprzeczają. Nieznany jest wypadek zakaŜenia przez mocz. W warunkach 
ropomoczu lub krwiomoczu ryzyko moŜe się teoretycznie zwiększać. 

Stolec. Prawdopodobnie HIV znajduje się w stolcu, lecz jest to domysł. Ryzyka zakaŜenia albo nie ma, 

albo jest bardzo małe. 

 

- 6 -

 

Bezpieczny seks a AIDS 
W zasadzie kaŜda aktywnie seksualnie osoba powinna się liczy z ryzykiem i mieć świadomość, Ŝe w 

przypadku AIDS stawką jest Ŝycie. Tylko abstynencja seksualna jest gwarancją bezpieczeństwa. PoniŜej 
omówimy w trzech grupach róŜne zachowania seksualne: najbardziej ryzykowne, dość ryzykowne i mało 
ryzykowne. 

Najbardziej ryzykowne formy kontaktu seksualnego (zakaŜenie się wirusem HIV jest prawdopodobne w 

wysokim stopniu): 

•

 

rola biernego partnera - zarówno męŜczyzny, jak i kobiety - podczas seksu analnego, choćby partner 

będący stroną aktywną uŜywał prezerwatywy;  

•

 

stosunek seksualny z homoseksualistą lub męŜczyzną biseksualnym;  

•

 

uŜywanie wspólnej igły do doŜylnych wstrzyknięć narkotyku (amfetaminy, heroiny, kokainy);  

•

 

stosunek seksualny z osobą, która uŜywa doŜylnie narkotyków;  

•

 

uprawianie seksu z wieloma partnerami (z więcej niŜ jednym w ciągu roku);  

•

 

seks z partnerem, który ma jeszcze innych partnerów;  

•

 

uŜywanie wspólnych wibratorów i innych tego typu gadŜetów;  

•

 

stosunek pochwowy bez zabezpieczenia prezerwatywą i środkiem plemnikobójczym;  

•

 

fellatio

, gdy męŜczyzna nie załoŜył prezerwatywy i nie kontroluje wytrysku;  

•

 

cunnilingus

, gdy kobieta jest w okresie menstruacji. 

Wymienione wyŜej zachowania seksualne zakwalifikowane zostały jako najbardziej niebezpieczne, dlatego, 

Ŝe w ich trakcie jest moŜliwy bezpośredni kontakt krwi z krwią oraz spermy z krwią, a wirus HIV, jak 
wiadomo, rezyduje u osoby zakaŜonej właśnie we krwi i w spermie. Włączono do tej grupy zachowań uŜywanie 
przez narkomanów wspólnej igły, poniewaŜ w tej sytuacji takŜe dochodzi do kontaktu krwi z krwią - pozostała 
na uŜytej igle resztka krwi zostaje przy wstrzyknięciu wprowadzona bezpośrednio do krwiobiegu drugiej 
osoby - a to oznacza wysoki stopień ryzyka. 

Seks analny jest bardzo niebezpieczny, poniewaŜ ruchy członka w odbycie mogą łatwo uszkodzić bardzo 

ukrwioną w tym miejscu błonę śluzową. To jakby szerokie otwarcie drzwi dla wirusa. Jeśli jest obecny w 
spermie partnera aktywnego trafia bezpośrednio i w duŜych ilościach do krwiobiegu partnera biernego. 
Prezerwatywa, nawet dobrej jakości, nie jest wystarczająco pewną ochrona, poniewaŜ moŜe zostać 
uszkodzona w wyniku silnego tarcia, jakie ma miejsce przy stosunku analnym. Gdy pęknie, wówczas wirusy 
wnikają z nasieniem w kaŜde uszkodzone miejsce błony śluzowej odbytu. 

Gdy seks analny ma brutalną formę i polega na manualnym pobudzaniu partnera, wówczas wysokie ryzyko 

dotyczy obydwu (czy obydwojga) partnerów. Błona śluzowa odbytu jest delikatniejsza niŜ błona pochwy i 
bardziej podatna na uszkodzenia. Ocieranie się uszkodzonej śluzówki o ewentualne skaleczenia czy 
uszkodzenia skóry dłoni umoŜliwia przeniesienie się wirusa przez kontakt krew-krew z partnera biernego na 
aktywnego, i odwrotnie. Całowanie odbytu jest niebezpieczne dla partnera aktywnego. 

Seks z homoseksualistą lub męŜczyzną biseksualnym to duŜe ryzyko z uwagi na częstość zakaŜeń w 

populacji gejów. To samo dotyczy populacji narkomanów i dlatego kontakty seksualne z osobą uŜywającą 
doŜylnie narkotyków groŜą zakaŜeniem. 

Wielu partnerów seksualnych - więcej niŜ jeden w ciągu roku - wiąŜe się po prostu z większym 

prawdopodobieństwem kontaktu z kimś, kto jest zakaŜony wirusem. Groźba potęguje się, gdy ma się kilku 
partnerów w krótkim okresie czasu, powiedzmy w ciągu miesiąca, poniewaŜ do zwiększonego 
prawdopodobieństwa zetknięcia się z osobą zakaŜoną dołącza się element ryzyka związanego z 
przypadkowością takich kontaktów. O partnerze niewiele się w takich razach wie, a raczej trudno liczyć na to, 
Ŝe będzie sam informował o swoich ewentualnych kłopotach - chorobie wenerycznej czy nosicielstwie HIV. 
Poza tym moŜe nie zdawać sobie sprawy z tego, Ŝe jest chory wenerycznie czy zakaŜony wirusem HIV. Z tych 
samych powodów nie jest wskazane współŜycie z osobą, która ma czy miała licznych partnerów. 

Niebezpieczeństwo uŜywania wspólnych wibratorów i innych tego typu gadŜetów polega na tym, Ŝe na 

przedmiocie moŜe pozostać zakaŜona krew lub wydzielina narządów płciowych osoby, która się nim posługiwała. 
Kolejna osoba moŜe zostać zakaŜona, jeśli zanieczyszczony przedmiot zetknie się z jakimś uszkodzeniem na 
jej skórze lub błonie śluzowej. 

Ryzykowne formy kontaktu seksualnego (zakaŜenie się wirusem HIV jest prawdopodobne, choć ryzyko 

duŜo mniejsze niŜ w grupie omówionej powyŜej): 

 

- 7 -

 

•

 

stosunek pochwowy nawet z pełnym zabezpieczeniem (prezerwatywa i środki plemnikobójcze), jeśli 

odbywa się z przygodnym znajomym/znajomą;  

•

 

fellatio

 bez prezerwatywy, choćby męŜczyzna kontrolował wytrysk;  

•

 

odurzanie się narkotykami i alkoholem przed seksem;  

•

 

głębokie pocałunki z językiem w ustach partnera, zwłaszcza, gdy jest to osoba mało znana, takŜe nie 

moŜna wykluczyć, iŜ uŜywa doŜylnie narkotyków, a w przypadku męŜczyzny - Ŝe uprawia seks równieŜ z 
męŜczyznami;  

Stosunek pochwowy zawsze niesie ze sobą pewne ryzyko, nawet wtedy, gdy partnerzy pamiętają o tym, 

Ŝeby się zabezpieczyć prezerwatywą i Ŝelem plemnikobójczym. Zdarzyć się moŜe, iŜ prezerwatywa pęknie lub 
ześlizgnie się z członka podczas stosunku, a wtedy kobieta jest naraŜona na kontakt ze spermą. Jeśli nie zna 
dobrze partnera - nie wie, czy przypadkiem nie uŜywał doŜylnie narkotyków lub czy nie miał stosunków 
homoseksualnych - musi liczyć się z ryzykiem. Nawet przy dłuŜszej znajomości z partnerem kobieta nie moŜe 
być pewna, czy nie ukrywa on przed nią jakiegoś wstydliwego epizodu ze swego Ŝycia. Czasami tego typu 
wspomnienia po prostu wypiera się z pamięci. Partner mógł takŜe kiedyś w przeszłości wstrzyknąć sobie 
narkotyk lub mieć stosunek homoseksualny w stanie zamroczenia alkoholowego i w ogóle nie jest świadom 
faktu, iŜ się naraził na zakaŜenie wirusem HIV. Z tych samych powodów prezerwatywa i nonoksynolon-9 nie 
chronią w stu procentach męŜczyzny, który ma stosunek z kobietą. Uszkodzenie lub ześlizgnięcie się 
prezerwatywy jest moŜliwe i moŜliwe jest takŜe, iŜ partnerka - wbrew pozorom - jest seropozytywna. 
Najuczciwsza wobec partnera dziewczyna nie będzie go ostrzegać, jeśli nie wie, iŜ jest zakaŜona. PrzekaŜe 
wirusa nic niepodejrzewającemu męŜczyźnie, podobnie jak go nabyła - w sytuacji, którą postrzegała jako 
całkowicie bezpieczną. 

Fellatio

 bez prezerwatywy, ale takŜe bez wytrysku do ust kobiety jest dość bezpieczne w porównaniu z 

innymi rodzajami zbliŜenia, ale teŜ nie jest wolne od ryzyka. śaden odpowiedzialny specjalista nie zapewni 
kobiety, Ŝe nie zarazi się ona od seropozytywnego partnera przez kontakt usta-wydzielina z penisa (pojawia 
się ona u pobudzonego męŜczyzny przed wytryskiem), choć skądinąd uwaŜa się, Ŝe ilości wirusa w tej 
wydzielinie są znikome i nie powinny spowodować zakaŜenia. 

Cunnitingus

 - z wyjątkiem sytuacji, kiedy kobieta ma akurat menstruacje - wydaje się podobnie 

bezpieczną formą seksu, gdyŜ wydzielina z pochwy takŜe nie zawiera większych ilości wirusa. Wiedząc jednak, 
Ŝe dziewczyna uŜywał doŜylnie narkotyków lub miała kontakty z narkomanami czy homoseksualistami, lepiej nie 
podejmować ryzyka. 

Seks w stanie upojenia alkoholowego lub odurzenia narkotykami zawsze zawiera w sobie element 

ryzyka. MęŜczyzna moŜe zapomnieć o nałoŜeniu prezerwatywy, a kobieta o uŜyciu środka plemnikobójczego. 
KaŜde z nich moŜe zrobić to niezgodnie z regułami sztuki. Nie ma pewności, Ŝe przy fellatio nie dojdzie do 
doustnego wytrysku. Przede wszystkim jednak po alkoholu i narkotykach łatwo o przypadkowe kontakty 
seksualne, lekcewaŜenie niebezpieczeństwa, zarówno zaraŜenia się, jak i niepoŜądanej ciąŜy. 

Głębokie pocałunki usta-usta są w zasadzie uwaŜane za najbezpieczniejszą formę zbliŜenia, poniewaŜ 

ślina wydaje się być niekorzystnym środowiskiem dla wirusa. Z drugiej strony partnerzy mogą mieć 
paradentozę (krwawiące dziąsła) i/lub skaleczenia czy uszkodzenia śluzówki jamy ustnej, a wtedy wirus ma 
szansę przeniesienia się z jednego na drugiego przez krew. I w tym więc przypadku kontakty przypadkowe i z 
osobami z grup ryzyka nie dają poczucia bezpieczeństwa. 

Mało ryzykowne formy kontaktu seksualnego (zakaŜenie się wirusem HIV jest w zasadzie moŜliwe tylko 

teoretycznie): 

•

 

przytulanie się, obejmowanie się, pocałunki;  

•

 

petting polegający na dotykaniu ciała partnera/partnerki - okrytych ubraniem części ciała i 

odsłoniętych;  

•

 

petting polegający na całowaniu ciała partnera/partnerki, pod warunkiem unikania kontaktu ust ze 

świeŜymi skaleczeniami, zadrapaniami i widocznymi otarciami na skórze oraz kontaktu język-usta, usta-
genitalia i usta-odbyt;  

•

 

kaŜdy rodzaj wzajemnego masaŜu;  

•

 

erotyczna rozmowa;  

•

 

wspólny prysznic czy kąpiel;  

•

 

wzajemna masturbacja;  

 

- 8 -

 

Potrzeba szukania i propagowania takich sposobów osiągnięcia seksualnej przyjemności, które nie 

wiązałyby się z zagroŜeniem Ŝycia, podyktowana została narastającym strachem przed AIDS. Zachowania 
seksualne wymienione w trzeciej, ostatniej, grupie mieszczą się w tej kategorii. Nie musisz traktować ich 
jako ograniczających cię przykazań na teraz i na resztę Ŝycia. Zastanów się jednak, sam lub we dwoje, ile 
mogą dać satysfakcji i czy nie wystarczają jako seksualna manifestacja wiąŜącego was uczucia. Spójrz takŜe 
na nie z praktycznego punktu widzenia. 

Nie chcąc naraŜać swego zdrowia i Ŝycia, a jednocześnie nie chcąc w ogóle rezygnować z seksu, moŜesz 

podjąć( wspólnie z partnerem czy partnerką decyzję, Ŝe póki się lepiej nie poznacie i nie obdarzycie się 
nawzajem pełnym zaufaniem, wasze zbliŜenia nie wykroczą poza mało ryzykowne formy kontaktu seksualnego. 

MoŜna się z partnerem umówić, Ŝe poddacie się jednocześnie badaniom w kierunku HIV i innych chorób 

przenoszonych drogą płciową i wyznaczycie sobie sześciomiesięczny okres karencji (do następnego testu, 
który by potwierdził, Ŝe nie jesteście zakaŜeni HIV). W tym czasie powstrzymacie się od bardziej 
ryzykownych zachowań, na które z poczuciem bezpieczeństwa pozwolicie sobie później. Być moŜe nie robiąc 
postanowień ani deklaracji uznacie mało ryzykowne kontakty seksualne za w pełni satysfakcjonujące, co nie 
znaczy, iŜ nie zdarzy wam się zbliŜenie, które z racji wysokiego ryzyka wymienialiśmy tu w drugiej czy 
pierwszej grupie. 

KaŜdy ostatecznie dokonuje w tych sprawach wyborów, jakie mu dyktuje własny rozsądek, indywidualne 

zapotrzebowanie na poczucie bezpieczeństwa i, oczywiście, intensywność odczuwania potrzeb seksualnych. 
Wybory zaleŜą takŜe od wieku, usposobienia, rodzaju więzi z partnerem. Czasem podyktowane są doraźnym 
nastrojem. Nie chodzi tu o wyliczanie wszystkich czynników. Chcemy tylko podkreślić, Ŝe opinie ekspertów na 
temat ryzyka związanego z tą sferą Ŝycia mogą być jedynie ułatwieniem do podejmowania samorządnych 
decyzji w określonych przypadkach i sytuacjach. 

Bez względu na to, jakie będą te decyzje, nie powinny abstrahować od rzeczywistości, w jakiej Ŝyjemy. 

Choroby przenoszone drogą płciową, w tym AIDS, szerzą się wśród nas. KaŜdy musi się z tym faktem liczyć i 
tak postępować, by nie naraŜać siebie ani osoby, który darzy uczuciem. 

Stopień zagroŜenia w zaleŜności od płci 
PoniewaŜ w pierwszych latach po rozpoznaniu AIDS zachorowania występowały prawie wyłącznie w 

populacji homoseksualistów, od razu nasunęło się pytanie, czy wirus HIV przenosi się równieŜ drogą 
kontaktów heteroseksualnych - męŜczyzny na kobietę i odwrotnie. Nie ma obecnie co do tego wątpliwości, ale 
na tym kończy się pełna zbieŜność opinii ekspertów. W definiowaniu warunków i okoliczności, w jakich 
dochodzi do zakaŜenia między kobietą i męŜczyzną, oraz w ocenach stopnia ryzyka związanego z płcią zdania 
ekspertów mniej lub bardziej się róŜnią. 

Większość specjalistów skłania się ku opinii, Ŝe infekcję łatwiej nabywa kobieta od męŜczyzny niŜ 

męŜczyzna od kobiety. 

Nie dysponując odpowiednim materiałem porównawczym na poparcie tej tezy, dowodzą swej racji, 

powołując się na sposoby przenoszenia się wirusa. Podczas stosunku pochwowego członek wyrzuca spermę 
bezpośrednio do pochwy lub do prezerwatywy wewnątrz pochwy, więc ciało kobiety jest z natury odbiorcą tej 
akurat wydzieliny ustrojowej, w której - w przypadku nosicielstwa męŜczyzny - obecny jest wirus. Podczas 
stosunku analnego, zaliczanego do najbardziej ryzykownych zachowań seksualnych, w następstwie silnego 
tarcia łatwo dochodzi zarówno do uszkodzenia prezerwatywy, jak i śluzówki odbytu (w obrębie której juŜ 
mogą być patologiczne z innych zupełnie powodów), więc seks analny między męŜczyzną i kobietą jest równie 
niebezpieczny dla niej jako strony biernej, jak stosunek homoseksualny dla męŜczyzny występującego w roli 
partnera biernego. 

Mniej ryzykowny dla obu stron jest stosunek pochwowy, poniewaŜ błona śluzowa pochwy lepiej znosi 

ocieranie się o nią członka niŜ śluzówka odbytu. Zakładając jednak, Ŝe zmiany na skórze i śluzówce narządów 
płciowych - otwierające wirusowi drogę do wewnątrz organizmu - mogą mieć zarówno męŜczyźni, jak i kobiety, 
dotychczasowe obserwacje wskazują na to, Ŝe drobnoustrój łatwiej przenosi się ze spermą niŜ z wydzieliną z 
pochwy. 

Idąc dalej tym tropem, niektórzy eksperci twierdzą nawet, Ŝe zakaŜenie męŜczyzny w następstwie 

stosunku z prostytutką najczęściej jest spowodowane kontaktem z pozostałym w jej pochwie zakaŜonym 
nasieniem któregoś z poprzednich jej partnerów. UwaŜają zakaŜenie się męŜczyzny wirusami pochodzącymi z 
jej ustroju za mało prawdopodobne, z uwagi na to, Ŝe wydzielina z pochwy zawiera niewielkie ich ilości. 

 

- 9 -

 

Niemała jednak grupa specjalistów wierzy w łatwość zakaŜenia się od kobiety. Twierdzą oni, Ŝe wskaźniki 

częstości zakaŜeń tą i odwrotną drogą są porównywalne, z mało znaczącą przewagą zakaŜeń kobiet od 
męŜczyzn. 

Zgodność panuje co do tego, Ŝe wirus HIV ma większe szanse przenoszenia się w obydwu kierunkach, jeśli 

jedno z partnerów jest chore wenerycznie. To jest raczej oczywiste, poniewaŜ w przebiegu większości 
chorób przenoszonych droga płciową pojawiają się na narządach płciowych zmiany, które ułatwiają wirusowi 
HIV drogę do krwiobiegu. 

Inne drogi przenoszenia się wirusa HIV 
ZakaŜenie przez krew i jej produkty, transplantacja narządów, sztuczne zapłodnienie, wśród narkomanów 
ZakaŜenie wirusem HIV w następstwie przetaczania krwi i preparatów krwiopochodnych jest obecnie w 

Polsce mało prawdopodobne. Krew pobierana w punktach krwiodawstwa jest badana na obecność wirusa HIV, 
niezaleŜnie od innych prób eliminacji dawców potencjalnie zakaŜonych HIV. 

Obowiązkowym badaniom w kierunku zakaŜenia wirusem HIV podlegają dawcy narządów, tkanek oraz 

nasienia. 

Niebezpieczeństwo kontaktu z zakaŜoną krwią grozi przede wszystkim narkomanom przyjmującym 

narkotyki drogą doŜylną, co często wiąŜe się z uŜywaniem wspólnego sprzętu do iniekcji. 

Wspólne igły i strzykawki są zawsze niebezpieczne. Tą drogą doszło do zdecydowanej większości zakaŜeń 

w Polsce. Wśród tutejszych narkomanów panuje opinia, Ŝe część z nich zakaziła się, gdyŜ pojawił się na rynku 
zakaŜony wirusem HIV "kompot". Obecnie wielu narkomanów gotuje go przed uŜyciem oraz stosuje wyłącznie 
własny sprzęt do iniekcji lub igły i strzykawki jednorazowego uŜytku. 

Wtargnięcie wirusa z zakaŜoną krwią sprzyjają otwarte rany, skaleczenia i owrzodzenia. Na taką 

ekspozycję naraŜeni są przede wszystkim pracownicy słuŜba zdrowia. W świecie notowano ponadto przypadki 
szerzenia się zakaŜeń HIV drogą krwiopochodną wśród pacjentów oddziałów szpitalnych. Do zakaŜeń 
dochodzić moŜe w gabinetach kosmetycznych i fryzjerskich oraz w czasie wykonywania tatuaŜu. 

ZakaŜenie matka - dziecko 
Ryzyko zakaŜenia około porodowego - podczas ciąŜy, w trakcie porodu i w okresie karmienia piersią - 

szacuje się średnio na około 30 procent. Jest ono znacznie wyŜsze w tzw. krajach rozwijających się, niŜsze - 
w krajach o wysokim standardzie społecznym. 

Stwierdzenie obecności przeciwciał anty-HIV u dziecka urodzonego przez zakaŜoną matkę nie jest 

równoznaczne z faktem jego zakaŜenia. Mogą to być, bowiem przeciwciała matki, przekazane biernie dziecku 
w okresie jego Ŝycia płodowego lub przy urodzeniu, podobnie jak w przypadku innych chorób zakaźnych. 
Przeciwciała te utrzymują się w organizmie dziecka zwykle przez 12-18 miesięcy, po czym stopniowo zanikają. 
Z tego powodu dla rozpoznania zakaŜenia u dziecka stosuje się specyficzne metody diagnostyczne, mogące 
dostarczyć miarodajnych wyników w krótszym czasie. 

Od niedawna, dla obniŜenia ryzyka przeniesienia HIV z matki na dziecko, coraz częściej stosuje się 

podawanie preparatu AZT tym cięŜarnym, które są zakaŜone wirusem HIV. 

PoniewaŜ według niektórych szacunków blisko 50 procent zakaŜeń HIV wśród dzieci zakaŜonych matek 

przypisuje się karmieniu naturalnemu, nie zaleca się takim matkom karmienia piersią. 

W jaki sposób nie następuje zakaŜenie HIV 
Nie ma Ŝadnych dowodów na to, Ŝe wirusem HIV moŜna się zarazić od osoby zakaŜonej we wspólnym 

mieszkaniu, w miejscu pracy, w czasie spotkań towarzyskich. 

Wymiana serdecznego pocałunku i uścisku, przytulanie się nie naraŜają na zakaŜenie. 
Ugryzienia - zdarzają się u dzieci - tylko teoretycznie stwarzają ryzyko zakaŜenia. Nie opisano 

dotychczas Ŝadnego przypadku przeniesienia się HIV tą drogą. W tym kontekście obawa rodziców, Ŝe dziecko 
mogłoby się zarazić od zakaŜonego rówieśnika w przedszkolu czy w szkole, wydaje się zupełnie bezzasadna. 

Ryzyko zakaŜenia się nie istnieje równieŜ w przypadku korzystania wspólnie z osobą zakaŜoną z 

przedmiotów codziennego uŜytku, takich jak np. ubrania, naczynia, sztućce, z wyjątkiem wspólnego uŜywania 
ostrzy do golenia, cąŜek do paznokci i innych ostrych przedmiotów, na których moŜe pozostać zakaŜona krew. 

Wirus HIV nie przenoszą owady. 
Niebezpieczeństwo zakaŜenia istnieje tylko w przypadku kontaktu seksualnego lub kontaktu z zakaŜoną 

krwią.