Microsoft Word - ZK

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 13

KPKM Politechnika

ska

Rozdział 2

rodowisko Inventor

Oprogramowanie Inventor nale

y do grupy programów wspieraj

cych projektanta i

konstruktora w zakresie projektowania i konstruowania. Ze wzgl

du na pełnione funkcje oraz

dost

pne narz

dzia, oprogramowanie Autodesk Inventor mo

na zaliczy

zarówno do grupy

programów wspomagaj

cych projektowanie (CAD) jako równie

do grupy programów

wspieraj

cych prowadzenie oblicze

ynierskich (CAE). W tym podr

czniku opisane

zostan

te funkcje programu Inventor, które s

przydatne w tworzeniu dokumentacji

technicznej projektowanych urz

dze

. Przedstawiony opis dotyczy programu Inwentor

Professional w wersji 2012.

Rys. 1 Okno główne programu Inventor 2012

2.1. Wst

rodowisku Inventor dost

pne s

nast

puj

ce typy plików:

•

elementy – pliki z rozszerzeniem

*.ipt

•

zespoły – pliki z rozszerzeniem

*.iam

•

dokumentacja rysunkowa – pliki z rozszerzeniem

*.idw

lub

*.dwg.

Praca w

rodowisku Inventor odbywa si

przez modelowanie elementów lub zespołów.

Pojedyncze elementy wykonuje si

jako elementy proste lub wykonane z blachy. Natomiast

zespoły powstaj

przez zło

enie kilku elementów. Przy definiowaniu zespołów mo

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 14

KPKM Politechnika

ska

ywa

elementów zdefiniowanych samodzielnie lub wykorzysta

elementy znormalizowane

dost

pne w bazie danych programu (biblioteka Content Center). Program Inventor dysponuje

bogat

baz

danych ró

nych elementów znormalizowanych. Baza ta zawiera mi

dzy innymi:

•

profile walcowane,

•

elementy ł

czne,

•

ło

yska,

•

elementy poł

cze

czopowych,

•

inne.

Gotowe elementy zgromadzone w bazie danych mog

wykorzystane bezpo

rednio

w zło

eniu jak równie

mog

posłu

do utworzenia własnych, nowych elementów.

Prac

rodowisku Inventor rozpoczynamy od uruchomienia programu. Po

uruchomieniu programu, pojawi si

okno pokazane na Rys. 1. Jest to okno główne programu

Inventor. W oknie tym mo

na wyró

trzy strefy:

1) wst

ąż

paska menu,

2) okno przegl

darki obiektów,

3) okno robocze.

Na wst

ąż

ce menu umieszczone s

ró

ne zakładki, których posta

i liczba zale

y od

konfiguracji programu Inventor oraz od zainstalowanego na danym komputerze
oprogramowania dodatkowego. Powinny si

w niej znale

źć

przynajmniej trzy pozycje:

•

Rozpocznij,

•

Narz

dzia,

•

Vault (pozycja zale

na od wybranych parametrów instalacji).

Proc

rozpoczynamy od przygl

dni

ciu si

zakładce Rozpocznij. Trzy pierwsze pozycje

umo

liwiaj

nam rozpocz

cie pracy ze

rodowiskiem Inventor.

Rys. 2 Okno zarz

dzania projektami.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 15

KPKM Politechnika

ska

Prac

rodowisku Inventor rozpoczynamy od utworzenia nowego projektu. Jest bardzo

ne, ze wzgl

du na wykonywane w kolejnych krokach czynno

ci. Tworzenie nowego

projektu rozpoczynamy od wyboru ikony Projekty znajduj

cej si

w pasku Rozpocznij. Po

wybraniu tego polecenia otworzy si

okno dialogowe umo

liwiaj

ce zarz

dzanie istniej

cymi

projektami i tworzenie nowych projektów. Pocz

tkowo ustalone jest,

e aktywnym projektem

jest projekt domy

lny. Mo

na prowadzi

modelowanie elementów i zespołów w ramach

projektu domy

lnego, ale zaleca si

utworzenie nowego projektu i dopasowanie go do

własnych potrzeb. W celu utworzenia nowego projektu, wybieramy przycisk Nowy i
przechodzimy do trybu definiowania nowego projektu.

Rys. 3 Kreator nowego projektu. Okno 1.

Rys. 4 Kreator nowego projektu. Okno 2.

Pierwszym krokiem do utworzenia nowego projektu jest zdefiniowanie typu projektu

(Rys. 3). W

rodowisku Inwentor mo

liwe jest utworzenie dwóch typów projektów. Pierwszy

typ wykorzystuje do zarz

dzania tworzonymi plikami dedykowane oprogramowanie Vault

Serwer. Takie rozwi

zanie jest korzystne, w przypadku, kiedy nad jednym projektem pracuje

wielu projektantów jednocze

nie. Wtedy wszyscy maj

dost

p do tworzonych przez ka

dego

z projektantów plików. Takie rozwi

zanie umo

liwia równie

wielokrotne wykorzystanie

utworzonych wcze

niej elementów lub zespołów, w ró

nych pracach projektowych. Drugi typ

projektu, zalecany w tym przypadku, umo

liwia zarz

dzanie danymi projektowymi przez

jednego projektanta, na jednym komputerze. Zaznaczamy t

opcj

i wybieramy przycisk

Dalej. W kolejnym kroku okre

lamy miejsce docelowe, w którym zapisane b

pliki projektu.

Rys. 5 Kreator nowego projektu. Okno 3.

Rys. 6 Okno projektu po utworzeniu.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 16

KPKM Politechnika

ska

Na Rys. 4 przedstawiono kolejne okno kreatora. Nale

y w tym oknie okre

nazw

tworzonego projektu oraz folder docelowy. Po wpisaniu tych parametrów pojawi si

kolejne

okno, w którym nale

y okre

z jakich dodatkowych bibliotek zewn

trznych b

dziemy

jeszcze korzysta

. Je

eli nie chcemy korzysta

z dodatkowych bibliotek, ko

czymy działanie

kreatora i tworzymy nowy projekt. Po zako

czeniu tworzenia nowego projektu, nale

y go

aktywowa

. W oknie głównym zarz

dzania projektami, znajdujemy projekt z nasz

nazw

klikamy go dwukrotnie. Aktywny projekt b

dzie zaznaczony znaczkiem

. Po utworzeniu

projektu warto jeszcze po

kilka chwil na ustawienie kilku parametrów. Je

eli nasze

pliki b

przenoszone pomi

dzy ró

nymi komputerami, to warto zmieni

ustawienia

dotycz

ce poło

enia plików pobieranych z biblioteki Content Center. W tym celu rozwijamy

pozycj

Opcje folderów (Rys. 6), klikamy dwukrotnie w pozycj

Pliki Content Center (lub

klikamy prawym przyciskiem myszy i wybieramy opcj

Edytuj) i zmieniamy domy

lne

poło

enie folderu na podfolder znajduj

cy si

w folderze naszego projektu (Rys. 7).

Rys. 7. Edycja katalogu plików pobranych z biblioteki Content Center.

eli mamy przygotowane własne szablony lub zdefiniowane własne style to równie

emy je wykorzysta

w ten sposób,

e wska

emy własne foldery, gdzie znajduj

pliki

z ich definicjami. Tak zdefiniowany projekt jest gotowy do u

ycia i mo

na przyst

dalszej pracy.

Kolejn

z pozycji wst

ąż

ki narz

dzi jest pozycja Otwórz. Okno Otwórz umo

liwia otwarcie

istniej

cego pliku z wcze

niej utworzonym elementem lub przej

cie do kolejnego etapu -

utworzenia nowego elementu. W celu utworzenia nowego elementu mo

na wybra

opcj

Szybkie uruchamianie, dost

w oknie Otwórz lub wybra

z wst

ąż

ki z narz

dziami

polecenie Nowy. W obydwu przypadkach, otworzy si

okno przedstawione na Rys. 9.

W oknie tym mo

na dokona

wyboru typu modelu, którym b

dziemy si

zajmowa

W programie Inventor dost

pne s

nast

puj

ce typy modeli:

•

Element (szablon Standard.ipt),

•

Zło

enie (szablon Standard.iam),

•

Dokumentacja rysunkowa (szablon Standard.idw lub Standard.dwg),

•

Element wykonany z blachy (szablon Konstrukcja blachowa.ipt),

•

Element spawany (szablon Konstrukcja spawana.iam),

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 17

KPKM Politechnika

ska

•

Forma wtryskowa (szablon Mold Design.iam, dost

pny w zakładce Mold Design).

Rys. 8 Okno Otwórz

dy z wymienionych typów modeli ma swoje odr

bne przeznaczenie. Model Element

jest modelem umo

liwiaj

cym wykonywanie modeli pojedynczych elementów, stanowi

cych

integraln

cało

ść

. Modelowanie elementów mo

e odbywa

przez wykonywanie pewnych

operacji, które umo

liwiaj

opracowanie bryły o okre

lonych kształtach i wymiarach. Tak

utworzona bryła jest traktowana jako wykonana z jednego tworzywa i stanowi integraln

cało

ść

Model Zło

enie umo

liwia wykonanie bardziej zło

onych układów składaj

cych si

kilku Elementów. Zadaniem wykonywanym w trakcie przygotowywania zło

enia jest nadanie

zów ł

cych jednoznacznie elementy. Zadaniem wi

zów jest okre

lenie wzajemnego

poło

enia poszczególnych elementów ł

czonych w zespół.

Model Dokumentacja rysunkowa umo

liwia wygenerowanie z przestrzennego modelu

płaskiej, dwuwymiarowej dokumentacji, któr

na nast

pnie wydrukowa

i przekaza

wykonania. W programie Inventor dost

pne s

równie

dwa wyspecjalizowane typy modeli.

Pierwszy z nich Element wykonany z blachy umo

liwia wykonanie modeli elementów

wykonywanych z płaskich półwyrobów nazywanych blach

. Model taki uwzgl

dnia

liwo

ci gi

cia takich elementów jak równie

ograniczenia zwi

zane z ich wytłaczaniem.

Drugi wyspecjalizowany typ modelu to Element spawany. Ten typ modelu umo

liwia

wykonywanie elementów składaj

cych si

z podzespołów poł

czonych ze sob

technik

spawania.

W ramach tego podr

cznika zostan

pokazane zasady modelowania poszczególnych

typów modeli oraz narz

dzia jakimi mo

na si

posługiwa

przy ich tworzeniu. Rozdział ten

jest po

cony tworzeniu modeli elementów. W ramach niego zostan

przedstawione

narz

dzia i sposoby ich modelowania.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 18

KPKM Politechnika

ska

Rys. 9 Okno Nowy plik

2.2. Modelowanie Elementów

Modelowanie elementów mo

e by

realizowane na kilka sposobów. Najcz

ęś

ciej odbywa

to przez wykonanie pewnych operacji umo

liwiaj

cych utworzenia brył na podstawie

wcze

niej przygotowanych szkiców figur płaskich. Zagadnienia zwi

zane z tworzeniem brył

zostan

opisane w kolejnym rozdziale. Tematem tego rozdziału b

zagadnienia zwi

zane

z przygotowywaniem rysunków figur płaskich.

rodowisku Inventor działania odbywaj

w przestrzeni trójwymiarowej. Przestrze

trójwymiarowa jest opisana za pomoc

układu współrz

dnych okre

lonego przez:

•

punkt centralny,

•

osie X, Y, Z,

•

płaszczyzny YZ, XZ, XY.

dy z tych elementów jest pomocny w poruszaniu si

w przestrzeni trójwymiarowej i

umieszczaniu poszczególnych fragmentów tworzonego elementu.

Modelowanie elementów rozpoczynamy od wyboru ikony Standard.ipt w oknie Nowy plik

(Rys. 9). Po wybraniu tej opcji otworzy si

okno umo

liwiaj

ce rozpocz

cie pracy nad

modelem elementu. Je

eli nie zostanie to zmienione w opcjach programu to program

Inventor automatycznie przejdzie w tryb Szkicownika. Szkicownik jest narz

dziem

umo

liwiaj

cym wykonywanie działa

na płaszczy

nie. Domy

lnie program uruchamia

Szkicownik do rysowania na płaszczy

nie XY.

Okno główne programu Inventor składa si

z trzech cz

ęś

ci (Rys. 10). W cz

ęś

ci A

znajduje si

wst

ąż

ka narz

dziowa, zwieraj

ca narz

dzia umo

liwiaj

ce wykonywanie

okre

lonych operacji. Zawarto

ść

wst

ąż

ki zmienia si

i jest zale

na od typu modelu, który

aktualnie jest wykonywany oraz aktualnie wykonywanych działa

. W cz

ęś

ci B znajduje si

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 19

KPKM Politechnika

ska

opis modelu zawieraj

cy spis wszystkich działa

wykonanych w trakcie tworzenia modelu.

Jego zawarto

ść

dzie zmieniała si

wraz z kolejnymi działaniami zwi

zanymi z tworzeniem

lub modyfikowaniem modelu. W cz

ęś

ci C znajduje si

miejsce na wykonanie operacji

rysunkowych, które pozwol

na utworzenie modelu.

Rys. 10 Główne okno szkicownika

2.3. Wst

ąż

ka narz

dziowa

rodowisku Inventor wykonywanie działa

e odbywa

na kilka sposobów.

Pierwszym sposobem sterowania prac

projektanta, jest wybór narz

dzi z Wst

ąż

narz

dziowej. Wst

ąż

ka narz

dziowa podzielona została na karty, w których znajduj

panele. Zadaniem paneli jest pogrupowanie okre

lonych narz

dzi wzgl

dem ich

przeznaczenia. Poniewa

zaczynamy proces modelowania od szkicowania, zajmiemy si

najpierw zakładk

Szkic.

Zakładka Szkic dotyczy rysowania na płaszczy

nie 2D (Rys. 11). Obejmuje ona zestaw

narz

dzi umo

liwiaj

cych wykonywanie operacji rysunkowych na płaszczy

nie. W zestawie

tym znajduj

narz

dzia umo

liwiaj

ce mi

dzy innymi wykonywanie operacji

rysunkowych, modyfikowanie rysunku, nadawanie wi

zów czy rzutowanie kraw

dzi

elementów zale

nych. Wszystkie te narz

dzia pogrupowano w nast

puj

cych panelach:

Rysuj

- zestaw narz

dzi umo

liwiaj

cych wykonywanie podstawowych operacji

rysunkowych, z wykorzystaniem takich komponentów bazowych jak linie,
okr

gi, łuki, wielok

ty itp., a tak

e rzutowanie kraw

dzi innych elementów.

zanie - narz

dzia umo

liwiaj

ce nadawanie wi

zów ograniczaj

cych posta

i wymiary

rysowanych kształtów.

Wzór

- grupa narz

dzi pozwalaj

cych na powielanie wybranych elementów szkicu.

Zmie

- narz

dzia daj

ce mo

liwo

ść

modyfikowania utworzonych wcze

niej kształtów.

Format

- zestaw opcji nadaj

cych wła

ciwo

ci elementom szkicu.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 20

KPKM Politechnika

ska

Do rysowania u

ywane s

komponenty bazowe nazywane prymitywami. Rysowanie

dowolnego kształtu odbywa si

przez wykorzystanie dost

pnych komponentów bazowych.

Główn

zasad

dotycz

wykonywania kształtów jest rysowanie kształtów w sposób

nadmiarowy, a nast

pnie modyfikowanie kształtu do wymaganej postaci. Wszystkie

narz

dzia dost

pne s

w panelu Rysuj, zakładki Szkic. Cz

ęść

z tych narz

dzi jest dost

pna

bezpo

rednio, a pozostałe dost

pne s

po rozwini

ciu listy.

Rys. 11. Zakładka Szkic

W panelu Rysuj umieszczono zestaw narz

dzi wspomagaj

cych kre

lenie linii na szkicu

rysunku. do tej grupy narz

dzi mo

emy zaliczy

(Rys. 12):

Linia

wspomaga kre

lenie odcinków,

Okr

umo

liwia rysowanie okr

gów,

Łuk

pozwala na rysowanie łuków,

Prostok

ułatwia kre

lenie prostok

tów,

Splajn/Krzywa pomostu -

umo

liwia rysowanie dowolnych krzywych opisanych za

pomoc

krzywych sklejanych,

Elipsa

wspomaga rysowanie elipsy,

Punktowy

pozwala na wstawienie elementu w postaci punktu,

Zaokr

glenie/Fazowanie -

ułatwia tworzenie zaokr

gle

i fazowa

Wielobok

ułatwia kre

lenie wieloboków,

Tekst

pozwala na dodawanie tekstu do szkicu,

Rzutuj element

umo

liwia wstawianie linii zale

nych od innych elementów

modelu lub układu współrz

dnych.

Wszystkie narz

dzia zostały opisane szczegółowo poni

ej.

Bardzo wa

ne jest aby podczas wykorzystywania zarówno tych narz

dzi jak i

pozostałych narz

dzi dost

pnych w Inwentorze, w trakcie ich u

ywania obserwowa

komunikaty pojawiaj

ce si

na pasku stanu programu. Po wyborze dowolnego narz

dzia, w

pasku stanu pojawiaj

podpowiedzi dotycz

ce poszczególnych działa

jakie nale

wykona

w celu poprawnego u

ycia tego narz

dzia. Pomagaj

one zrozumie

kolejne

operacje, które nale

y wykona

i poprawnie u

danego narz

dzia.

Rys. 12 Elementy panelu Rysuj

Rysowanie odcinków nie wymaga obja

nie

. Odcinki rysujemy wskazuj

c punkt

pocz

tkowy i punkt ko

cowy.

Okr

gi mo

na rysowa

kilkoma sposobami (Rys. 13):

•

przez podanie współrz

dnych

rodka okr

gu oraz jego promienia,

•

przez podanie trzech punktów, do których rysowany okr

g ma by

styczny.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 21

KPKM Politechnika

ska

W podobny sposób rysowana jest elipsa. Elips

tworzy si

przez wybranie narz

dzia

Elipsa (Rys. 13). Rysowanie elipsy odbywa si

przez wskazanie

rodka elipsy oraz

kierunków dwóch głównych osi elipsy.

Rys. 13 Komponent bazowy Okr

g oraz Elipsa

Rysowanie łuków odbywa si

przez wybranie narz

dzi z panelu Łuk (Rys. 14). Łuk

na rysowa

na kilka sposobów:

•

przez podanie trzech punktów przez które łuk ma przechodzi

•

przez podanie punktu styczno

ci do istniej

cego kształtu oraz ko

ca łuku,

•

przez podanie

rodka łuku oraz pocz

tku i ko

ca łuku.

Rys. 14 Komponent bazowy Łuk

Kolejnym elementem w panelu rysuj jest narz

dzie do rysowania prostok

tów.

Prostok

ty mo

na rysowa

na jeden z dwóch sposobów:

•

przez podanie współrz

dnych lewego dolnego oraz prawego górnego rogu

prostok

ta,

•

przez podanie współrz

dnych trzech wierzchołków prostok

ta.

Oczywi

cie prostok

t mo

na narysowa

równie

korzystaj

c z narz

dzia do rysowania

linii prostych.

Rys. 15 Komponent bazowy Prostok

Do rysowania krzywych nale

y stosowa

narz

dzie za pomoc

którego mo

liwe jest

rysowanie linii z wykorzystaniem krzywych sklejanych nazywanych splajnami. W ramach tej
grupy opcji mamy dost

pne dwa narz

dzia: Splajn oraz Krzywa pomostu. Narz

dzie Splajn

pozwala na narysowanie i ukształtowanie dowolnej krzywej, natomiast narz

dzie Krzywa

pomostu tworzy specjaln

krzyw

sklejan

gładk

(typu G2), ł

dwie wybrane krzywe

(Rys. 16).

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 22

KPKM Politechnika

ska

Rys. 16 Komponent bazowy do rysowania krzywych sklejanych

Kolejnym narz

dziem jest narz

dzie Punktowy. Narz

dzie to daje mo

liwo

ść

wstawiania

na szkicu punktów. Punkty s

na szkicu wykorzystywane zazwyczaj jako elementy

konstrukcyjne i pomocnicze w konstruowania całego szkicu. Punkty najcz

ęś

ciej

wykorzystywane s

do wskazywania poło

enia

rodka otworu. Niemniej jednak istnieje

liwo

ść

zarówno wstawiania pojedynczych punktów, jak i grupy punktów poprzez ich

zaimportowanie z pliku zewn

trznego np. arkusza kalkulacyjnego.

Jednym z ostatnich narz

dzi z tej grupy jest narz

dzie, które słu

y nie bezpo

rednio do

rysowania, a raczej do modyfikowania kształtu tworzonego zarysu. Pomimo tego zostało ono
umieszczone w grupie narz

dzi przeznaczonych do rysowania. S

narz

dzia słu

żą

ce do

tworzenia promieni zaokr

gle

oraz fazowa

(Rys. 17). Działanie tego narz

dzia polega na

okre

leniu dwóch przecinaj

cych si

linii, których punkt przeci

cia ma zosta

zast

piony

łukiem tworz

c zaokr

glenie lub odcinkiem tworz

c fazowanie.

Rys. 17 Komponenty Zaokr

glanie i Fazowanie

nym elementem poprawnego wykonania szkicu jest zwi

zanie go z jakim

układem

odniesienia. Takim układem odniesienia dla szkicu mo

e by

np. globalny układ

współrz

dnych albo kraw

lub płaszczyzna b

ca fragmentem innego szkicu. Do

okre

lania takiego układu odniesienia słu

y kolejny zestaw narz

dzi umo

liwiaj

wykonywanie operacji rzutowania elementów (Rys. 18). W ramach tego narz

dzia mamy

dost

pne nast

puj

ce opcje:

•

Rzutuj element

–

umo

liwia rzutowanie na płaszczyzn

szkicu kraw

dzi,

wierzchołków, osi, punktów i płaszczyzn, tych
elementów tworzonego modelu, które nie nale

żą

szkicu lub s

elementami układu współrz

dnych (punkt

centralny, osie układu współrz

dnych, płaszczyzny

wyznaczone przez osie układu współrz

dnych).

•

Rzutuj kraw

dzie tn

–

umo

liwia wykonanie rzutu tych kraw

dzi modelu,

które nie nale

żą

do aktywnego szkicu, a powstały z

przeci

cia elementu płaszczyzn

przekroju.

•

Rzutuj wzór płaski

–

narz

dzie

wykorzystywa

przypadku

tworzenia modeli konstrukcji blachowych. Umo

liwia

rzutowanie na płaszczyzn

szkicu powierzchni, które

nie s

równoległe do płaszczyzny szkicu.

•

Rzutuj do szkicu 3D

–

umo

liwia wykonanie rzutowania płaskiego szkicu

wykonanego

płaszczy

nie,

dowoln

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 23

KPKM Politechnika

ska

powierzchni

np. rzutowanie płaskiego szkicu na

powierzchnie walcow

lub sto

kow

Rys. 18. Panel rzutowania kraw

dzi na płaszczyzn

szkicu

Kolejna grupa narz

dzi dost

pna w zakładce Szkic, zawiera narz

dzia umo

liwiaj

wprowadzanie modyfikacji do ju

istniej

cych elementów szkicu.

Rys. 19 Narz

dzia w panelu Zmie

na tutaj wyró

dwa panele takich narz

dzi. Narz

dzia z pierwszej grupy

przedstawione na Rys. 19, umo

liwiaj

•

Przesu

– przesuni

cie wybranego fragmentu szkicu w inne miejsce z

liwo

ich kopiowania,

•

Kopiuj

– umo

liwia kopiowanie wybranego fragmentu szkicu.

•

Obrót

– pozwala obróci

wybran

geometri

wokół wybranego punktu.

•

Utnij

– ucina wybran

geometri

w oparciu o krzyw

lub odcinek.

•

Wydłu

– wydłu

a wybran

krzyw

lub odcinek do wybranej geometrii.

•

Podziel

– dzieli wybran

prost

lub krzyw

na dwa fragmenty.

•

Skala

– zmienia proporcjonalnie wybrany fragment szkicu.

•

Rozci

gnij

– pozwala na rozci

ganie wybranego fragmentu szkicu w

oparciu o dwa wybrane punkty.

•

Odsuni

cie

– powoduje utworzenie kopii istniej

cego szkicu i umo

liwia

wykonanie operacji odsuni

cia wskazanego fragmentu

utworzonego rysunku o okre

lon

odległo

ść

. Jednocze

nie

zostaje zachowana zgodno

ść

postaci pomi

dzy szkicem

bazowym a odsuni

tym.

Druga grupa narz

dzi przeznaczonych do modyfikacji szkicu, została zgromadzona w

panelu Wzór (Rys. 20).

Rys. 20 Narz

dzia w panelu Wzór

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 24

KPKM Politechnika

ska

Narz

dzia te umo

liwiaj

•

Lustro

– wykonanie lustrzanego odbicia wskazanego fragmentu

utworzonego rysunku, wzgl

dem wskazanej osi symetrii

(symetria osiowa),

•

Szyk prostok

tny

– wielokrotne skopiowanie wskazanego fragmentu utworzonego

rysunku. Kopiowanie odbywa si

przez wskazanie liczby

wierszy

kolumn

tworz

cych

macierz

powtarzanych

fragmentów rysunku.

•

Szyk kołowy

– wielokrotne skopiowanie wskazanego fragmentu utworzonego

rysunku. Kopiowanie odbywa si

przez rozmieszczenie

kopiowanych fragmentów na okr

gu o okre

lonej

rednicy.

W czasie tworzenia szkicu program Inventor stara si

tam gdzie jest to mo

liwe nada

tworzonemu szkicowi pewne ograniczenia. Ograniczenia te mog

dotyczy

np.

prostopadło

ci prowadzonych linii, równoległo

ci prowadzonych linii, styczno

ci linii z łukami

czy okr

gami itp. Takie ograniczenia nazywamy wi

zami. Wi

zy te mo

na edytowa

oraz

narzuca

własne dodatkowe. Oprócz wi

zów postaciowych dotycz

cych wła

nie powi

geometrycznych pomi

dzy poszczególnymi elementami szkicu konieczne jest równie

nadanie wi

zów wymiarowych. Nadawanie takich wi

zów musi odbywa

samodzielnie przez autora szkicu. Do nadawania wi

zów oraz ich modyfikowania słu

kolejna grupa narz

dzi dost

pnych w panelu Wi

zanie (Rys. 21a).

Rys. 21. Narz

dzia panelu Wi

zanie

W tej grupie narz

dzi mamy nast

puj

ce opcje:

•

Wymiar

– umo

liwia

nadawanie

zów

wymiarowych

przez

zwymiarowanie tworzonego szkicu,

•

Wymiarowanie automatyczne

– umo

liwia

automatyczne

nadanie

zów

wymiarowych

•

Poka

zania – opcja umo

liwiaj

ca pokazanie wi

wyst

puj

cych na danym

szkicu.

•

zania geometryczne

–

zestaw

umo

liwiaj

cych

okre

lanie

zale

ci geometrycznych pomi

dzy elementami szkicu.

Zaliczany do nich nast

puj

ce wi

zania:

zgodno

ść

współliniowo

ść

koncentryczno

ść

równoległo

ść

prostopadło

ść

pion,

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 25

KPKM Politechnika

ska

poziom,

styczno

ść

wygładzenie,

symetryczno

ść

równo

ść

Na Rys. 21b przedstawiono domy

lne parametry narz

dzia Wi

zanie. Zadaniem tych

parametrów jest:

•

Podpowiadanie wi

– wł

czenie tej opcji uruchamia narz

dzie, które w czasie

tworzenia

szkicu

podpowiada,

jakie

zanie

nadawane automatycznie. Wył

czenie tej opcji powoduje,

zania

nie

automatycznie

nadawane

elementom szkicu.

•

Utrwalanie wi

– je

eli ta opcja jest aktywna, to tworzone automatycznie

zania s

zachowywane. Opcja jest wył

czana

automatycznie,

eli

zostanie

wył

czona

opcja

Podpowiadanie wi

•

Trwały wymiar

– wł

czenie tej funkcji umo

liwia automatyczne nadawanie

zów wymiarowych elementom szkicu. Opcja dodana w

wersji 2012. Wył

czenie tej opcji spowoduje,

e wi

wymiarowe, trzeba b

dzie nada

samodzielnie.

2.4. Nawigowanie w przestrzeni szkicu

Wykonywanie szkicu wi

ąż

e si

z wywołaniem odpowiednich narz

dzi z zakładki Szkic

dost

pnej na wst

ąż

ce narz

dziowej. W celu wykonania okre

lonej operacji, po prostu

wybieramy odpowiednie narz

dzie z wst

ąż

ki, obserwujemy komunikaty pojawiaj

ce si

pasku stanu i wykonujemy kolejne operacje. W wersji 2012 programu Inventor został
wprowadzony nowy sposób wywoływania polece

z grupy narz

dzi dost

pnych w danym

rodowisku pracy. Zamiast menu kontekstowego, które było dost

pne pod prawym

przyciskiem myszy, wprowadzono menu znakowe (Rys. 22).

Rys. 22 Przykład menu znakowego w

rodowisku Szkic.

Wprowadzenie menu znakowego ma na celu przyspieszenie wykonywania zada

. Wybór

narz

dzi z menu znakowego mo

e nast

przez klikni

cie lewym klawiszem myszy na

odpowiedniej ikonie narz

dzia lub poprzez szybki ruch mysz

(przy wci

tym prawym

przycisku myszy) w kierunku ikony z danym narz

dziem. Na przykład wykonanie szybkiego

ruchu w dół przy wci

tym prawym przycisku myszy spowoduje wyj

cie z przestrzeni

szkicu.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 26

KPKM Politechnika

ska

2.5. Przykłady

Celem przedstawienia mo

liwo

ci narz

dzi opisanych w rozdziale 2.2. przedstawione

zostan

przykłady przygotowywania szkiców za pomoc

opisanych narz

dzie.

Przykład 1
Nale

y utworzy

szkic przedstawiony na Rys. 23.

Rys. 23 Przykładowy szkic do przykładu 1

Przed rozpocz

ciem szkicu nale

y przygotowa

elementy bazy, z którymi szkic zostanie

zwi

zany. Za baz

posłu

y nam układ współrz

dnych modelu. Domy

lnie, po otwarciu

nowego szkicu, wstawiany jest na nim rzut pocz

tku układu współrz

dnych (Rys. 24). Warto

jednak do tak przygotowanej przestrzeni szkicu doda

rzuty osi układu współrz

dnych.

Rys. 24 Przykład 1 - Przestrze

szkicu z pocz

tkiem układu współrz

dnych.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 27

KPKM Politechnika

ska

W tym celu wykonamy operacj

rzutowania. Klikamy prawym przyciskiem myszy i

wybieramy z menu znakowego narz

dzie Rzutuj element lub wybieramy takie narz

dzie z

wst

ąż

ki narz

dziowej panelu Rysuj. (Rys. 25 a, b). Nast

pnie przechodzimy do okna Model,

rozwijamy w drzewku pozycj

Pocz

tek i wskazujemy pozycj

X (Rys. 25b), a nast

pnie

pozycj

Y. Widok ekranu aplikacji po wykonaniu tych czynno

ci przedstawiono na Rys.

26. Po wykonaniu tych czynno

ci klikamy prawym przyciskiem myszy i z podr

cznego menu

wybieramy pozycj

Koniec lub naciskamy klawisz Esc (Rys. 27). Taka operacja

dorazowo powoduje zako

czenia działania wybranego narz

dzia.

Rys. 25 Przykład 1 Krok 1 – rzutowanie osi układu współrz

dnych.

Rys. 26 Przykład 1 – Okno szkicownika w czasie rzutowania osi układu współrz

dnych.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 28

KPKM Politechnika

ska

Po wyznaczeniu bazy mo

na rozpocz

ąć

wykonanie wła

ciwego szkicu. Wykonanie

zadanego szkicu rozpoczynamy od narysowania prostok

ta. W tym celu klikamy prawym

przyciskiem myszy i z menu znakowego wybieramy narz

dzie Prostok

t z dwóch punktów,

lub wybieramy je z wst

ąż

ki narz

dziowej (Rys. 28).

Rys. 27 Zako

czenie operacji.

Rysowanie prostok

ta odbywa si

przez wskazanie dwóch punktów, które maj

dwoma

przeciwległymi wierzchołkami prostok

ta. Aby odnie

ść

do utworzonej wcze

niej bazy,

jeden z wierzchołków prostok

ta umie

cimy w punkcie przeci

cia si

rzutów osi X i Y na

płaszczyzn

szkicownika. Drugi z wierzchołków prostok

ta wskazujemy w dowolnym

miejscu. W czasie przesuwania mamy od razu mo

liwo

ść

nadania okre

lonych wymiarów

rysowanemu prostok

towi. Wprowadzenie okre

lonych warto

ci spowoduje narzucenie

zów wymiarowych na narysowany prostok

Rys. 28 Zadanie 1 krok 1 - Wybór narz

dzia Prostok

t z dwóch punktów.

Po narysowaniu prostok

ta klikamy prawym przyciskiem myszy i wybieramy opcj

Koniec lub naciskamy klawisz Esc. Nale

y zwróci

uwag

na kolory odcinków tworz

cych

boki prostok

ta. Dwa z nich s

narysowane w kolorze zielonym, a dwa pozostałe w kolorze

bordo. Ciemny kolor linii oznacza,

e na linie te zostały narzucone ograniczenia nazywane

zami. W tym przypadku ograniczeniem jest fakt,

e jedne ko

ce boków prostok

pokrywaj

z punktem przeci

cia rzutów osi X i Y układu współrz

dnych.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 29

KPKM Politechnika

ska

Rys. 29 Zadanie 1 krok 2

Kolejnym krokiem jest wykonanie zaokr

gle

oraz faz. W pierwszym kroku wykonujemy

zaokr

glenia górnych rogów prostok

ta. W tym celu wybieramy narz

dzie Zaokr

glenie,

które wybieramy z wst

ąż

ki narz

dziowej. W oknie dialogowym które ukazało si

po wybraniu

tego narz

dzia wprowadzamy warto

ść

promienia zaokr

glenia równ

3 mm i wskazujemy

kraw

dzie których punkty przeci

cia maj

zosta

zaokr

glone. W tym wypadku s

to lewa i

górna kraw

utworzonego prostok

ta oraz prawa i górna kraw

utworzonego prostok

(Rys. 30). Aby zako

czy

operacj

klikamy prawym przyciskiem myszy i wybieramy opcj

Koniec.

Rys. 30 Zadanie 1 krok 3

W podobny sposób wykonujemy fazowanie. W tym celu wybieramy narz

dzie Fazuj, w

oknie dialogowym które ukazało si

po wybraniu tego narz

dzia wprowadzamy wielko

ść

fazowania 5 mm, a nast

pnie kraw

dzie pomi

dzy którymi na nast

operacja fazowania

(Rys. 31). Ko

czymy wykonywanie tej operacji.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 31

KPKM Politechnika

ska

Rys. 33 Zadanie 1 krok 5

sam

operacj

powtarzamy dla kraw

dzie prawej i lewej utworzonego szkicu.

Poniewa

wymiary utworzonego szkicu mog

ró

od wymaganych, nale

wprowadzone wymiary edytowa

i zmieni

warto

ci na

żą

dane 20 mm. W tym celu klikamy

na dany wymiar i w oknie dialogowym wprowadzamy warto

ść

20 mm. Ko

czymy działania

(Rys. 34). W ten sposób otrzymano szkic zadany w zadaniu 1. Narysowanie sze

ciok

pozostawiono do samodzielnego rozwi

zania.

Rys. 34 Wykonany szkic

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 32

KPKM Politechnika

ska

Przykład 2
Narysowa

szkic przedstawiony na Rys. 35. Powtórzenia okr

gów wykona

zastosowaniem narz

dzia Szyk prostok

tny.

Rys. 35 Zadanie 2 – temat

Rozwi

zanie zadania przedstawionego w tym przykładzie rozpoczynamy ponownie od

rzutowania osi X oraz Y na płaszczyzn

szkicu. Nast

pnie przyst

pujemy do narysowania

prostok

ta o dowolnych wymiarach. W tym celu nale

y, podobnie jak w poprzednim zadaniu,

wybra

narz

dzie Prostok

t z dwóch punktów i narysowa

prostok

t. W celu nadania wi

zów

wymiarowych, od razu podczas tworzenia prostok

ta wprowadzamy warto

ci w pola

edycyjne dost

pne podczas szkicowania. Narzucamy odpowiednie wymiary długo

ci boków

prostok

ta równe 35 mm (Rys. 36). Po poprawnym nadaniu wi

zów wymiarowych szkic

powinien zmieni

kolor.

Rys. 36 Zadanie 2 – nadanie wi

zów wymiarowych

Po nadaniu wi

zów wymiarowych przyst

pujemy do narysowania okr

gu. W tym celu z

Panelu szkicu 2D wybieramy narz

dzie Okr

g ze

rodka i rysujemy okr

g o dowolnej

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 33

KPKM Politechnika

ska

rednicy w obr

bie narysowanego wcze

niej prostok

ta (Rys. 37). Ko

czymy działania

zwi

zane z tym narz

dziem.

Rys. 37 Zadanie 2 – Rysowanie okr

W nast

pnym kroku konieczne jest nadanie wi

zów wymiarowych na utworzony okr

poprzez narzucenie

rednicy okr

gu oraz okre

lenie jego poło

enia. W tym celu wybieramy

narz

dzie Wymiar ogólny i wskazujemy okr

g do zwymiarowania (Rys. 38).

Rys. 38 Zadanie 2 – wymiarowanie

rednicy okr

gu.

Klikamy na otrzymany wymiar

rednicy i zmieniamy jego warto

ść

na 7 mm (Rys. 39).

Rys. 39 Zadanie 2 – modyfikacja

rednicy okr

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 34

KPKM Politechnika

ska

Nast

pnym krokiem jest ustalenie poło

enia otworu. Poniewa

w dalszym ci

gu aktywne

jest narz

dzie Wymiar ogólny, przyst

pujemy do wymiarowania odległo

rodka otworu od

kraw

dzi prostok

ta. Wskazujemy wi

c kursorem na punkt wyznaczaj

rodek okr

gu,

nast

pnie na kraw

prostok

ta i nadajemy wi

zanie wymiarowe (Rys. 40). Podobnie

nadajemy wi

zanie pomi

dzy punktem wyznaczaj

cym

rodek okr

gu, a drug

kraw

dzi

prostok

ta. W dalszej kolejno

ci klikamy na utworzone wymiary i modyfikujemy ich warto

na 7 mm.

Rys. 40 Zadanie 2 – wi

zanie narzucaj

ce poło

enia

rodka otworu.

Wynik przeprowadzonych operacji przedstawiono na Rys. 41.

Rys. 41 Zadanie 2 – nadane wi

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 35

KPKM Politechnika

ska

W celu wykonania kolejnych okr

gów wybieramy narz

dzie Szyk prostok

tny. Po

wybraniu tego narz

dzia otwiera si

nowe okno dialogowe przedstawione na Rys. 42. W

oknie tym dost

pne s

trzy opcje:

•

Geometria – wskazujemy fragmenty szkicu, które maj

zosta

powtórzone,

•

Kierunek 1 – wskazujemy pierwszy kierunek powtarzania elementów,

•

Kierunek 2 – wskazujemy drugi kierunek powtarzania elementow.

Rys. 42 Zadanie 2 – Okno narz

dzia Szyk prostok

tny

Wykonanie operacji Szyku prostok

tnego rozpoczynamy od wskazania okr

gu jako tego

fragmentu szkicu, który ma by

powtórzony. Nast

pnie wybieramy kursorem czerwon

strzałk

w grupie opcji Kierunek 1. To pozwoli wybra

kierunek, w którym b

pojawiały si

powtórzenia okr

gu i wskazujemy praw

kraw

prostok

ta (Rys. 43). Podobnie okre

lamy

drugi kierunek powtórze

, wybieraj

c czerwon

strzałk

z grupy opcji Kierunek 2 i wskazuj

górn

kraw

prostok

ta.

Rys. 43 Zadanie 2 – Tworzenie szyku prostok

tnego krok 1

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 36

KPKM Politechnika

ska

Rys. 44 Zadanie 2 – Tworzenie szyku prostok

tnego krok 2

Pozostało jeszcze okre

lenie liczby powtórze

w ka

dym kierunku oraz odległo

pomi

dzy poszczególnymi powtórzeniami. Wielko

ci te wprowadzamy w pozostałych

aktywnych polach okna dialogowego do tworzenia szyku prostok

tnego (Rys. 44). Po

wprowadzeniu wszystkich warto

ci, liczba powtórze

równa 2 oraz odległo

ść

pomi

dzy

powtórzeniami równa 21, zatwierdzamy wykonane operacje przez wybór przycisku OK. Po
wykonaniu tych czynno

ci zadanie zostało wykonane.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 37

KPKM Politechnika

ska

Przykład 3
Narysowa

kształt przedstawiony na Rys. 45.

Rys. 45 Zadanie 3 - Temat

Tematem tego zadania jest narysowanie symetrycznego kształtu przedstawionego na

rysunku. Poniewa

przedstawiony kształt jest symetryczny do narysowania całego szkicu

wykorzystane zostanie narz

dzie Lustro. Konieczne wi

c b

dzie narysowanie połowy

zadanego zarysu, a drug

połow

uzyskamy przez lustrzane odbicie.

Rozwi

zanie zadania rozpoczynamy od narysowania rzutów osi X oraz Y na

płaszczy

nie szkicu. Kolejnym krokiem jest narysowanie zarysu przedstawionego na Rys.

45. W tym celu wybieramy narz

dzie Linia i rozpoczynamy szkicowanie wskazanego zarysu,

od punktu le

żą

cego na przeci

ciu rzutów osi X i Y Koniec zarysu powinien znale

źć

przedłu

eniu osi Y (Rys. 46).

Rys. 46 Wst

pny zarys szkicu

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 38

KPKM Politechnika

ska

Kolejnym krokiem b

dzie modyfikacja tak utworzonego zarysu. Pierwsz

modyfikacj

przeprowadzimy przez wprowadzenie zaokr

glenia prawego rogu zarysu. W tym celu

wybieramy narz

dzie Zaokr

gl, wprowadzamy warto

ść

promienia zaokr

glenia zgodnie z

Rys. 45 równ

5 mm, wskazujemy kraw

dzie które nale

y zaokr

gli

i zatwierdzamy

wykonanie operacji (Rys. 47).

Rys. 47 Zaokr

glenie rogu zarysu

Kolejny etapem jest utworzenie zaokr

glenia na górnym wierzchołku zarysu. Zadanie to

wykonamy nast

puj

cy sposób. Najpierw wybieramy narz

dzie Okr

g ze

rodka i rysujemy

okr

g w taki sposób, aby jego

rodek znalazł si

na przedłu

eniu rzutu osi Y, a promie

został wyznaczony przez znalezienie punktu styczno

ci okr

gu z lini

zarysu (Rys. 48).

Nast

pnie narysujemy lini

pomocnicz

żą

w osi symetrii rysowanego profilu. Tak

lini

pomocnicz

, nazywan

równie

lini

konstrukcyjn

. Aby wł

czy

tryb rysowania linii

konstrukcyjnych nale

y wybra

z panelu Format znajduj

cego si

na wst

ąż

ce narz

dziowej

szkicu, ikon

Konstrukcja (Rys. 50). Po wybraniu tej opcji ka

da rysowana linia b

dzie

traktowana jako linia konstrukcyjna, czyli pełni

ca rol

linii pomocniczej w dalszym

szkicowaniu. Do narysowania linii pomocniczej u

yte zostanie narz

dzie Linia. Wybieramy to

narz

dzie, a nast

pnie ze

rodka narysowanego okr

gu rysujemy pionow

lini

(Rys. 48).

Po narysowaniu linii pomocniczej nale

y wył

czy

tryb rysowania linii konstrukcyjnych.

Odbywa si

to przez ponowne klikni

cie ikony Konstrukcja w pasku narz

dzi (Rys. 50). W

kolejnym kroku wybieramy narz

dzie Utnij i wskazujemy te fragmenty narysowanego okr

gu,

które s

dne dla naszego rysunku. Fragmenty, które maj

zosta

usuni

te s

zaznaczane na rysunku lini

przerywan

(Rys. 49). T

sam

operacj

nale

y równie

zastosowa

do odcinka linii zarysu wychodz

cego poza okr

g. W efekcie tych operacji

otrzymamy

żą

dany zarys szkicu.

Krzysztof Psiuk, Adam Cholewa

rodowisko Inventor

Materiały do u

ytku wewn

trznego

str. 40

KPKM Politechnika

ska

Kolejnym etapem jest nadanie tak utworzonemu szkicowi wi

zów wymiarowych. W tym

celu wybieramy narz

dzie Wymiar ogólny i wprowadzamy wi

zy wymiarowe zgodnie z

wymaganiami zadania. Wynik tych działa

przedstawiono na Rys. 51. Poprawnie wykonane

nadanie wi

zów wymiarowych powinno skutkowa

zmian

koloru linii szkicu.

Rys. 51 Nadanie wi

zów.

Ostatnim etapem jest wykonanie lustrzanego odbicia zarysu. W tym celu z panelu Wzór

wybieramy narz

dzie Odbicie lustrzane. Po wybraniu tego narz

dzia nale

y wykona

dwie

czynno

ci (Rys. 52):

1) wskaza

fragmenty zarysu, które maj

skopiowane, w tym przypadku jest nim cały

narysowany zarys szkicu,

2) wybra

odbicia, w naszym przypadku mo

e by

linia pomocnicza lub o