background image

LEKI 
PRZECIWHISTAMINOWE

Krystyna Cegielska-Perun

Warszawski Uniwersytet Medyczny

© Krystyna Cegielska-Perun, 2011

background image

Histamina

Histos amina (amina tkankowa)

Magazynowana w kom.tucznych 
(mastocyty) i granulocytach 
zasadoch

łonnych (bazofile)

Okolice naczyń krwionośnych i 
limfatycznych, nerwów, kom.naskórka, 
kom.bł.śluzowej żołądka

background image

Synteza histaminy

background image

Rodzaje receptorów H

H1 

– reakcja alergiczna

-

rozszerzenie naczyń (spadek ciśn.krwi)

-

zwiększenie ich przepuszczalności

-

skurcz mięśni gładkich oskrzeli i p.pok.

-

pobudzenie zakończeń nerwów czuciowych                                                           

(świąd, kichanie), r-cja bólowe

H2 

– wzrost wydzielania soku żołądkowego

-

tachykardia i wzrost kurczliwości serca

-

spadek ciśn.tętn. (rozszerzenie małych naczyń 

tętn.)

H3 

– modulują syntezę histaminy i jej uwalnianie w 

OUN

H4 

– szpik i krew ( odpowiada za dojrzewanie kom. w 

szpiku i wytwarzanie cytokin prze limfocyty występujące 
we krwi obwodowej)

background image

Podziała i porównanie leków 
antyhistaminowych

I Generacja (leki starsze):

Difenhydramina
Klemastyna
Hydroksyzyna
Cyproheptadyna
Prometazydyna
Tripenelamina
Antazolina
Feniramina
Bromfeniramina
Azatadyna

Powinowactwo do rec. 
muskarynowych, 
serotoninergicznych, alfa-
adrenergicznych, 
dopaminergicznych

-

Działanie hamujące na 

OUN -> sedacja

-

Metabolizm w wątrobie

-

T1/2 krótkie

-

Brak działania p.zapalnego 

i immunomodulującego

background image

Podziała i porównanie leków 
antyhistaminowych

Generacja II:

Cetyryzyna

Loratadyna

Terfenadyna

Astemizol

Mizolastyna

Lewokabastyna

Emedastyna

-

Wpływ na kanały 

potasowe (wydłużenie 
QT) -

> działanie 

proarytmiczne

na serce 

(terfenadyna, 
astemizol, ebastyna)

--

T1/2 długie

--

metabolizm w wątrobie

-

Działanie p.zapalne i 

immunomodulujące

background image

Podział i porównanie leków 
antyhistaminowych

Generacja III (akt. 
metabolity):

Lewocetyryzyna

Desloratadyna

Feksofenadyna

-

T1/2 długie

-Metabolizm w 
wątrobie

--

działanie p.zapalne 

i immunomodulujące

background image

Działania niepożądane 
(generacja I):

1. Hamowanie OUN ( senność, otępienie, zaburzenia koordynacji 

ruchowej)

UWAGA: nie prowadzić pojazdów mechanicznych

2. Działanie cholinolityczne ( atropinowe):

-

Suchość w j.ustnej

-

Zaburzenia widzenia

-

-

trudności w oddawaniu moczu

-

zaparcia

3. Kardiotoksyczne (arytmie) np.Antazolina

4. Zaburzenia z p.pokarmowego

5. Inne:
-

drżenia mięśniowe

-

Zawroty głowy

-

Szumy w uszach

-

Wzrost apetytu

background image

Przeciwwskazania (generacja I)

Jaskra

Przerost gruczołu krokowego

Nadwrażliwośc na lek

Uszkodzenie szpiku kostnego

background image

Interakcje ( generacja I)

Anksjolityki (BDZ)

Alkohol

Nasenne

Nasilenie 
działania 
sedatywnego

background image

Zastosowanie (generacja I):

1.

Reakcje alergiczne przebiegające 
gwałtownie ( i.v.)

2.

Choroby skóry nasilone przez stres

3.

Brak apetytu

4.

W pediatrii

background image

Antazolina

Diphenhydramina ( Betadrin, Aviomarin)

Klemastyna

Dimetinden (Fenistil)

Prometazydyna

Cykloheptadyna

Hydroksyzyna

Ketotifen

background image

Generacja II

Działanie selektywne H1

Nie przenikają bariery krew-mózg -> 
brak dział. sedatywnego

Długi czas eliminacji

Dodatkowo dział. Na kom. 
Alergicznego zapalenia (cetyryzyna, 
loratadyna)

background image

Działania niepożądane 
(generacja II)

Senność i otępienie nieznaczne

Działanie kardiotoksyczne ( 
terfenadyna, astemizol, ebastyna, w 
dużych dawkach loratadyna)

background image

Interakcje (generacja II)

1.

l.przeciwgrzybicze (ketokonazol, 
itrakonazol)

2.

Erytromycyna

3.

Rifampicyna

Fenytoina

Karbamazepina

Barbiturany

Glikokortekosteroidy

Hamują 
metabolizm i 
wzrost 
kardiotoksyczność
i tych leków

Indukują 
izoenzymy, 
nasilają 
metabolizm 

background image

Przeciwwskazania (generacja 
II)

Nadwrażliwość na lek

Arytmia serca

W kroplach do oczu (chlorek 
benzalkoniowy) nie powinno sie 
podawać miejscowo do worka 
spojówkowego osobom noszącym 
soczewki kontaktowe

background image

Leki długodziałające (p.o.)

Ebastyna* - prolek (cerebastyna)

Cetyryzyna

Loratadyna

Terfenadyna

Astemizol

Azelastyna

Leki podawane miejscowo na bł.śluzową nosa lub 

spojówek

Lewokabastyna

Azelastyna

Emedastyna

background image

Leki III generacji

- Metabolity 

Desloratadyna <- loratadyna

Lewocetyryzyna <- cetyryzyna

Lewocetyryzyna <- izomer cetyryzyny

-

Nie wykazują działania proarytmicznego

background image

Działanie przeciwalergiczne-
mechanizmy

Blokowanie rec H1 (antagoniści)

Działanie pozareceptorowe:

-> przeciwapalne

-

> immunomodulujące

Hamowanie degranulacji

kom. tuczne i bazofile 
(leukotrienów, histamina, 
tryptazy, cytokiny)

Hamowanie 
chemotaksji

eozynofil, neurofil

Zmniejszenie napływu kom. 
zapalnych (eozynofilów) do 
miejsca r

–cji zapalnej

background image

Wpływ na uwalnianie 
mediatorów*

Cetyryzyna

- zmniejsza poziom tryptaz w wydzielinie z nosa

-

obniża uwalnianie TNF-alfa, IL-8, IL-6, IL-3

-

Hemuje hemotaksję eozynofilów

Loratadyna

- Redukuje uwalnianie histaminy, PGD2 i kinin po 

prowokacji alergenowej

-

obniża uwalnianie TNF-alfa, IL-8, IL-6, IL-3

Desloratadyna

- Hamuje uwalnianie IL-4, IL-3 oraz histaminy i LTC4 z 

bazofilów

Lewandowska-Polak et al. Leki antyhistaminowe w chorobach alergicznych. 

Przegład Alergologiczny, s. 42-47

background image

Leki przeciwalergiczne w alergicznym 
nieżycie nosa i spojówek

Alergiczny nieżyt nosa 

charakteryzuje się zap. bł.śluzowej z 

nagromadzeniem się kom.tucznych, 

bazofilów i eozynofilów oraz aktywacją kom. 

endotelium i nabłonka, aktywacją kom. 

prezentujących endotelium i limf.T

Objawy: surowicza lub śluzowata wydzielina 

z nosa, świąd, zmniejszenie drożności nosa

Leczenie: antag. Rec. H1 

– I rzutu

background image

Alergiczny nieżyt nosa

Lewocetyryzyna 

– 5mg 1 raz dziennie-> 

skuteczny i bezpieczny*

Feksofenadyna 

– skutecznie redukuje obj. z 

blokadą nosa**

Desloratadyna 

– redukuje blokadę nosa i 

objawy całorocznego nieżytu nosa**

Lewocetyryzyna 

– zmniejsza obj. 

całorocznego nieżytu nosa w tym blokady***

* Leynadier F et al. Efficacy and safety of levocetirizine in seasonal allergic rhinitis. Acta Otorhinolaryngology 
Belg. 2001, 55, 105-312

** Wilson AM et al. Effects of fexofenadine and desloratadine on subjective and objective measures of nasal 
congestion in seasonal allergic rhinitis. Clin Exp Allergy 2002, 32, 1504-1509

*** Potter et al. Levocetirizine is effective for symptom relief including nasal congestion in adolescent and 
adult sensitized to house dust mites. Allergy 2003, 58, 893-899

background image

Leynadier F et al. Efficacy and safety of 

levocetirizine in seasonal allergic rhinitis. 
Acta Otorhinolaryngology Belg. 2001, 55, 
105-312

470 pacjentów

2,5; 5, 10 mg lewocetyryzyny ws placebo

Redukcja: kichanie, łzawienie, wodnisty 
katar

background image

Leki przeciwhistaminowe w 
astmie oskrzelowej

Aubier i wsp. Efect of 

cetirizine on bronchial 

hyperresponsiveness in patients with 
seasonal allergic rhinitis and asthma

Allergy 2001, 56, 35-42

-

Cetyryzyna hamuje skurcz oskrzeli 

indukowany metacholiną po prowokacji 
alergenowej

-

Korzystne działanie leków blok.rec.H1 w 
leczeniu astmy

background image

Leki antyhistaminowe w 
alergicznych chorobach skóry

Pokrzywka 

– reakcja alergiczna 

związana z uwoln. Histaminy z 

kom.tucznych (bąble,

rozszerzenie naczyń, zwrost ich 

przepuszczalności)

Feksofenadyna (Cetyryzyna, 
Desloratadyna) 

– pokrzywka przewlekła 

idiopatyczna (2 razy po 60mg vs. placebo)

background image

Atopowe zapalenie skóry

Działanie 
przeciwświądwe 
i miejscowo 
znieczulające

U dzieci wykazano 
zmniejszenie ryzyka 
rozwoju astmy oskrzelowej 
z AZS, uczulonych na 
alergeny 
powietrznopochodne

background image

Kromony

Kromoglikan disodowy ( Polcrom)

Nedokromil

background image

Glikokortykosteroidy

W alerg. nieżycie nosa (podawane 
miejscowo)

Budezonid

Flunizonid

Flutikason

background image

Preparaty doustne, złożone

Cetyryzyna + pseudoefedryna

Loratadyna + pseudoefedryna