- 145 - 

Patofizjologia układu oddechowego 

 

- 146 - 

IRV

TV

FRC

IC

ERV

RV

VC

IRV - zapasowa obj

ę

to

ść

wdechowa – inspiratory reserve volume

TV - obj

ę

to

ść

oddechowa – tidal volume

FRC - czynno

ś

ciowa pojemno

ść

powietrza zalegaj

ą

cego – functional residual capacity

IC - pojemno

ść

wdechowa – inspiratory capacity

ERV - zapasowa obj

ę

to

ść

wydechowa – exspiratory reserve volume

RV - obj

ę

to

ść

zalegaj

ą

ca – residual volume

VC - pojemno

ść Ŝ

yciowa płuc – vital capacity

TLC - całkowita pojemno

ść

płuc – total lung capacity

TLC

VC = [27,63 - (0,112 x wiek w latach)] x wzrost w cm

VC = [27,78 - (0,101 x wiek w latach)] x wzrost w cm

 

 

- 147 - 

PRZYCZYNY

choroby opłucnej

choroby płuc

choroby mi

ęś

ni oddechowych

i zaopatruj

ą

cych je nerwów

zastój płucny w przebiegu

niewydolno

ś

ci lewokomorowej serca 

nieprawidłowo

ś

ci

budowy klatki piersiowej

RESTRYKCYJNE UPOŚLEDZENIE WENTYLACJI PŁUC

SKUTKI

maksymalna wentylacja dowolna

MVV - maximal voluntary ventilation

obj

ę

to

ść

zalegaj

ą

ca

pojemno

ść Ŝ

yciowa

nat

ęŜ

ona obj

ę

to

ść

wydechowa pierwszosekundowa

FEV

1 

- forced expiratory volume in one second

 

 

- 148 - 

OBRZ

Ę

K HEMODYNAMICZNY (SERCOWY)









obj

ę

to

ś

ci kapilar

ci

ś

nienia onkotycznego









ci

ś

nienia hydrostatycznego w kapilarach

ci

ś

nienia 

ś

ródmi

ąŜ

szowego płuc

PRZYCZYNY OBRZ

Ę

KU PŁUC

PRZYCZYNY OBRZĘKU PŁUC

OBRZ

Ę

K PRZECIEKOWY (ARDS)

transportu limfatycznego









przepuszczalno

ś

ci nabłonka płucnego









przepuszczalno

ś

ci

ś

ródbłonka naczy

ń

płuc

 

 

- 149 - 

CENTRALNA

OBWODOWA

RZEKOMA

wady serca

choroby płuc

przetoki t

ę

tniczo-

Ŝ

ylne

niewydolno

ść

prawokomorowa

miejscowe działanie zimna

methemoglobina

sulfohemoglobina

SINICA

 

 

- 150 - 

(dyspnoë)









WYSIŁKU MI

ĘŚ

NI ODDECHOWYCH

HIPERKAPNIA









PaCO

2

OGRANICZENIE WENTYLACJI PŁUC

PaO

2

KRWI T

Ę

TNICZEJ

KWASICA METABOLICZNA

CHOROBY UKŁADU KR

Ąś

ENIA









POBUDLIWO

Ś

CI O

Ś

RODKA ODDECHOWEGO

DUSZNOŚĆ

 

 

- 151 - 

PRZYCZYNY

pogrubienie 

ś

ciany oskrzela

OBTURACJA OSKRZELOPOCHODNA

skurcz mi

ęś

ni gładkich









obj

ę

to

ść

wydzieliny oskrzelowej

OBTURACJA PŁUCOPOCHODNA

rozedma (pierwotny niedobór 

α

1

-antytrypsyny)

POChP

OBTURACYJNE UPOŚLEDZENIE WENTYLACJI PŁUC

SKUTKI

FEV

1









FRC









RV

rozd

ę

cie płuc

 

 

- 152 - 

CZ

ĘŚ

CI CENTRALNEJ ZRAZIKA

CZ

ĘŚ

CI OBWODOWEJ ZRAZIKA

(okołoprzegrodowa)

CAŁEGO ZRAZIKA

np. u palaczy 

np. wrodzony niedobór 

α

1

-antytrypsyny

TYPY ROZEDMY

PRZEWLEKŁE STANY ZAPALNE DRÓG ODDECHOWYCH

nadmiar proteaz
(elastaza neutrofilowa)

niedobór antyproteaz
(

α

1

-antytrypsyna) 

dym tytoniowy

aktywacja neutrofilów
i makrofagów









syntezy aktywnych form tlenu

rozkład elastyny
i kolagenu 

ś

cian p

ę

cherzyków

p

ę

cherze rozedmowe

ograniczenie powierzchni
wymiany gazowej

spr

ęŜ

ysto

ś

ci tkanki płucnej









podatno

ś

ci tkanki płucnej

ZNISZCZENIE 

Ś

CIAN P

Ę

CHERZYKÓW PŁUCNYCH

PATOGENEZA ROZEDMY PŁUC

 

 

- 153 - 

 

 

- 154 - 

POSTKAPILARNE









ci

ś

nienia w ło

Ŝ

ysku 

Ŝ

ylnym płuc

KAPILARNO-PREKAPILARNE

choroby mi

ąŜ

szu

i naczy

ń

płucnych

przebudowa ło

Ŝ

yska

naczyniowego płuc









przepływu krwi przez kr

ąŜ

enie płucne

przeciek ,,lewo-prawo’’

niewydolno

ść

lewokomorowa

zapalenie 

ś

ródpiersia 

stenoza mitralna

 







ci

ś

nienia pó

ź

norozkurczowego

w komorze lewej

zaciskaj

ą

ce zapalenie osierdzia

PATOGENEZA NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO

 

 

- 155 - 

PRZEWLEK

PRZEWLEK

PRZEWLEK

PRZEWLEKŁŁŁŁA 

A 

A 

A 

CHOROBA P

CHOROBA P

CHOROBA P

CHOROBA PŁŁŁŁUC

UC

UC

UC

HIPERKAPNIA

redukcja płucnego

ło

Ŝ

yska naczyniowego

HIPOKSJA

HIPOKSEMIA

zwi

ę

kszona

erytropoeza

czerwienica wtórna









obj

ę

to

ś

ci

krwi kr

ąŜą

cej

hiperwolemia

nadci

ś

nienie płucne

przerost i rozstrze

ń

prawej komory

niedomykalno

ść

zastawki trójdzielnej

NIEWYDOLNO

ŚĆ

PRAWEJ KOMORY









lepko

ś

ci krwi









oporów naczyniowych

w płucach









krzepliwo

ś

ci krwi

tworzenie

zakrzepów

i zatorów

PATOGENEZA SERCA PŁUCNEGO

 

 

- 156 - 

PaO

2

< 50 mmHg

OBNI

ś

ENIE CI

Ś

NIENIA PARCJALNEGO

WDYCHANEGO TLENU

ZABURZENIA DYFUZJI GAZÓW

ZABURZENIA STOSUNKU WENTYLACJA/PRZEPŁYW (V/Q)

DOMIESZKA KRWI 

ś

YLNEJ

astma
zapalenie płuc
przewlekła obturacyjna
choroba płuc









PAO

2 

- PaO

2

zatory: płucne, tłuszczowe, powietrzne

wstrz

ą

s

sinicze wady wrodzone serca

hipobaria

wdychanie mieszanek zawieraj

ą

cych

mało tlenu (prawidłowo 21%)

PAO

2  

PaO

2

PAO

2 

- PaO

2









PAO

2 

- PaO

2

choroby

ś

ródmi

ąŜ

szowe płuc

pogrubienie
bariery dyfuzyjnej

rozedma

skrócenie czasu przej

ś

cia

krwinek czerwonych
przez naczynia włosowate

NIEWYDOLNOŚĆ HIPOKSEMICZNA

DAREMNA PERFUZJA
V/Q  

0,8

DAREMNA WENTYLACJA

V/Q 









0,8

 

 

- 157 - 

PIERWOTNA CHOROBA
UKŁADU ODDECHOWEGO

hamowanie nap

ę

du o

ś

rodka oddechowego

utlenowania krwi t

ę

tniczej

spadek czuło

ś

ci

chemoreceptorów
szyjnych na 

PaO

2

adaptacja centralnego
o

ś

rodka oddechowego

do wolno narastaj

ą

cej PaCO

2

UPO

Ś

LEDZENIE WENTYLACJI

PRZY PRAWIDŁOWYCH
DROGACH ODDECHOWYCH

hipowentylacja p

ę

cherzykowa

V/Q









PAO

2

- PaO

2

PaCO

2

> 50 mmHg

NIEWYDOLNOŚĆ HIPOWENTYLACYJNA

 

 

- 158 -