(2006/11/14)  

Fundusze i nie tylko ABC Oszczędzania 2005 cz. 5

 

Otwierając rejestr uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym często nie do końca 
orientujemy się, co tak naprawdę dzieje się z naszą wpłatą i gdzie trafia podpisane przez 
nas zlecenie.

 

Aby rozwiać nasze obawy osoba, u której realizujemy transakcję powinna poinformować nas jak 
działa cały mechanizm nabywania jednostek uczestnictwa. Tylko na pierwszy rzut oka wydaje 
się on skomplikowany - w rzeczywistości jest jednak bardzo prosty. 

 

I Artykuł główny

  

II Dlaczego warto inwestować w fundusze inwestycyjne

  

III Pytanie do eksperta

  

IV Mój kapitał

  

V Słowniczek wyraŜeń z rynku funduszy inwestycyjnych

  

 

I Artykuł główny

 

 

Grzegorz Piotrowski 

 

Na początek kilka słów wyjaśnienia. Fundusz inwestycyjny to nic innego jak nasze pieniądze, które powierzamy 
specjalistom, aby zarządzali nimi w sposób jak najbardziej efektywny. Aby taka zebrana w drodze wpłat od wielu 
inwestorów kwota pieniędzy mogła "funkcjonować”, na rynku musi istnieć kilka instytucji, które z jednej strony 
będą obsługiwały fundusz, a z drugiej nas, jako jego uczestników. Bez nich fundusz nie będzie mógł działać.  
 
Jedyną instytucją, która w myśl prawa w Polsce moŜe tworzyć fundusz inwestycyjny jest Towarzystwo Funduszy 
Inwestycyjnych (TFI), działające w formie spółki akcyjnej. Zadaniem TFI jest reprezentowanie funduszu w 
stosunkach z innymi podmiotami. Polega to na podejmowaniu róŜnego rodzaju działań zmierzających do 
prawidłowego funkcjonowania funduszu i zarządzania nim zgodnie z wymogami prawa. TFI ponosi teŜ przed 
uczestnikami funduszu pełną odpowiedzialność.  
 
Nabywając jednostki uczestnictwa korzystamy z pośrednictwa dystrybutora funduszu. MoŜe być nim samo TFI, 
dom maklerski bądź placówka bankowa. Dystrybutor realizuje wszystkie dyspozycje dotyczące uczestnictwa w 
funduszu. Aby działać w sposób jak najbardziej skuteczny musi być wyposaŜony w niezbędne materiały 
informacyjne i reklamowe oraz aktualne wyniki funduszy.  
 
Wpłacone pieniądze, za które zostaną nabyte jednostki uczestnictwa trafiają na rachunek funduszu prowadzony 
przez Depozytariusza. Funkcję depozytariusza moŜe pełnić bank z siedzibą na terenie Polski, oddział banku 
zagranicznego z siedzibą w naszym kraju lub Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Podmiot pełniący rolę 
depozytariusza czuwa nad prawidłowym przechowywaniem aktywów funduszy (czyli naszych pieniędzy), które 
znajdują się na specjalnych rachunkach. Oprócz tego kontroluje czy fundusz jest zarządzany zgodnie ze statutem 
funduszu i ustawą o funduszach inwestycyjnych i czy wartość netto aktywów funduszu i jednostki uczestnictwa, 
którą codziennie podają media, jest wyliczana w sposób prawidłowy. 
 
W zupełnie inne miejsce wysyłane jest z kolei podpisane przez nas zlecenie, np. otwarcia rejestru. KaŜdy uczestnik 
funduszu posiada swój własny rejestr, prowadzony przez Agenta Transferowego. Tam dokonywane są 
kaŜdorazowe aktualizacje danych dotyczących uczestników, rozliczenia transakcji i polecenie wypłat pieniędzy w 
momencie wycofywania środków z funduszu.  
 
Prawidłowa obsługa klientów funduszy wymaga dokładnego podziału obowiązków. Ma to na celu zapewnienie nam 
jak najwyŜszej jakości usług, a przede wszystkim bezpieczeństwa naszych pieniędzy i kwestii prawidłowego 
rozliczania dokonywanych transakcji. KaŜda z wymienionych instytucji, aby mogła pełnić swoje funkcje w stosunku 
do funduszu, musi mieć zgodę Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, czyli organu administracji państwowej 
nadzorującego publiczny obrót papierami wartościowymi, w tym m.in. fundusze inwestycyjne.  
 
Kontrola instytucji obsługujących fundusze ma jeden zasadniczy cel - ochronę naszych interesów. Z jednej strony 
mamy Ustawę o funduszach inwestycyjnych (weszła w Ŝycie w ubiegłym roku), ale z drugiej musi być ktoś, kto 
zagwarantuje przestrzeganie jej zapisów, na co dzień. A są one w kwestii bezpieczeństwa uczestników dość 
rygorystyczne. Niektórzy specjaliści zajmujący się funduszami twierdzą, Ŝe nasze przepisy dotyczące 
funkcjonowania funduszy są nawet zbyt restrykcyjne.  
 
Przez cały czas trwania inwestycji pieniądze ulokowane w funduszu pozostają naszą własnością, a nie instytucji 
nimi zarządzającej, czyli TFI, lub innego podmiotu, któremu towarzystwo moŜe zlecić tę usługę. Jako uczestnicy 
nie musimy takŜe obawiać się sytuacji, w której bankrutuje towarzystwo zarządzające funduszem. Wtedy 
pieniądze zgromadzone w funduszu nie mogą wejść w skład masy upadłościowej TFI. 
 
Przyglądając się rynkowi funduszy w Polsce i zasadom jego funkcjonowania widać, Ŝe same fundusze nie są Ŝadną 
"abstrakcją”. Wielu Polaków przyzwyczajonych do wizyt w bankach sądzi zapewne, Ŝe skoro nie widać placówek 
funduszy i ich pięknych wnętrz, bogatych w marmury i szkło, to naleŜy traktować je nieufnie. Czasem nabywając 
jednostki uczestnictwa nie zdajemy sobie sprawy, jakie przepisy prawa regulują zasady ich funkcjonowania i ile 

Page 1 of 2

FAQ | ABC czyli wszystko o... | Fundusze i nie tylko ABC Oszczędzania 2005 cz. 5

2009-04-22

http://www.ike.edu.pl/37.240.0.0.1.0.shtml

instytucji czuwa, aby to prawo było respektowane.  
 
Tak naprawdę to jedyną rzeczą, która powinna zaprzątać naszą uwagę mogą być wyniki, które osiągają fundusze 
inwestycyjne i sposób ich zarządzania. ZaleŜą one od jakości pracy towarzystw i specjalistów, czyli doradców 
inwestycyjnych i analityków, zajmujących się zarządzaniem naszymi pieniędzmi. W Ŝaden sposób nie naleŜy się 
natomiast obawiać sytuacji, w której stracimy nasze oszczędności w wyniku luk w przepisach regulujących rynek 
funduszy inwestycyjnych. Takiej moŜliwości po prostu nie ma. 
 

II Dlaczego warto inwestować w fundusze inwestycyjne

 

 

Fundusz inwestycyjny jest alternatywną formą inwestowania i oszczędzania, która w kaŜdym aspekcie jest 
dostosowana do tego, aby zapewniać najwyŜszy poziom bezpieczeństwa pomnaŜania kapitału. Dlatego teŜ 
działalność funduszy inwestycyjnych jest nadzorowana przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd. 
Jednocześnie bezpieczeństwo zapewnia Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Kontrolę nad bezpieczeństwem 
zgromadzonych środków w funduszach inwestycyjnych sprawuje równieŜ Bank Depozytariusz. Ponadto 
towarzystwa funduszy inwestycyjnych muszą przestrzegać ustalonych obowiązków informacyjnych, takich jak 
publikacja półrocznych i rocznych sprawozdań finansowych zarządzanych funduszy oraz prospektów 
informacyjnych tych funduszy. 
 

III Pytanie do eksperta

 

 

Jakiś czas temu kupiłem jednostki funduszy inwestycyjnych? Na jakich zasadach pobierany jest podatek Belki od 
moich oszczędności? 

 

Podatek od zysków kapitałowych, popularnie zwany podatkiem Belki, jest pobierany jedynie od zysku, który 
wypracują Pana oszczędności, a nie od całej kwoty oszczędności. Kwota pobieranego podatku odpowiada 19% 
tego zysku i potrącana jest na zasadzie ryczałtu (nie musi Pan się rozliczać z tego podatku w corocznych 
zeznaniach podatkowych) w momencie umarzania jednostek, czyli wtedy, kiedy zdecyduje się Pan wypłacić 
pieniądze z funduszu. Sam decyduje, więc Pan o tym, kiedy zapłaci podatek i jest to niewątpliwie przewaga 
oszczędzania w funduszach inwestycyjnych nad produktami bankowymi. 
 
Anna Sobolewska, Z-ca Dyrektora ds. SprzedaŜy SEB TFI 
 

IV Mój kapitał

 

 

Piotr Kuczyński, analityk Domu Maklerskiego WGI 

 

Będąc analitykiem trudno nie obracać równieŜ własnymi pieniędzmi. W inwestowaniu przestrzegam zasady 
dywersyfikacji ryzyka, czyli rozłoŜenia  
go na róŜne obszary. Część środków inwestuję, więc na giełdzie, bo tu łatwo o dywersyfikację. Muszę jednak 
przyznać, Ŝe z wiekiem moja  
skłonność do ryzyka maleje, dlatego lokuję środki takŜe w nieruchomościach. Do tego trzeba jednak posiadać juŜ 
pewien kapitał. Jako analityk preferuję, więc samodzielne inwestycje, ale osoby, które zaczynają oszczędzać lub 
inwestować powinny pomyśleć o pomocy doświadczonych specjalistów. śeby dobrze orientować się w rynku trzeba 
teŜ poświęcać na jego monitorowanie sporo czasu. Osoby bardzo zajęte i początkujący inwestorzy działając 
samodzielnie duŜo ryzykują. Szczególnie w przypadku akcji warto skorzystać z usług towarzystw funduszy 
inwestycyjnych. 
 

V Słowniczek wyraŜeń z rynku funduszy inwestycyjnych

 

 

Aktywa funduszu - mienie funduszu inwestycyjnego, obejmujące: środki pienięŜne z tytułu wpłat uczestników oraz 
papiery wartościowe i udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, wniesione do funduszu przez jego 
uczestników, środki pienięŜne, prawa nabyte przez fundusz oraz poŜytki z tych praw. 
 
Aktywa netto funduszu - aktywa funduszu inwestycyjnego pomniejszone o jego zobowiązania. 
 
Rejestr uczestnika - ewidencja danych uczestnika funduszu prowadzona przez Agenta Transferowego, 
zawierająca: dane identyfikacyjne uczestnika; datę nabycia, liczbę i cenę nabycia jednostek; liczbę posiadanych 
przez niego jednostek uczestnictwa; informację o pełnomocnictwach udzielonych lub odwołanych przez 
uczestnika; datę odkupienia, liczbę odkupionych jednostek uczestnictwa oraz kwotę wypłaconą uczestnikowi za 
odkupione jednostki. 
 
Statut funduszu - dokument określający warunki działania funduszu inwestycyjnego, sporządzony w formie aktu 
notarialnego. Regulamin dostarczający uczestnikowi informacji na temat m.in. celu inwestycyjnego, polityki 
inwestycyjnej, kosztów inwestycyjnych, częstotliwości wyceny itp. Treść statutu, jak równieŜ wszelkie w nim 
zmiany, są zatwierdzane przez KPWiG. 

Page 2 of 2

FAQ | ABC czyli wszystko o... | Fundusze i nie tylko ABC Oszczędzania 2005 cz. 5

2009-04-22

http://www.ike.edu.pl/37.240.0.0.1.0.shtml