WYBRANE ZAGADNIENIA Z ANATOMII 

      19.11.2014 

Wykład 

 

Badanie przedmiotowe układu krążenia (sercowo - naczyniowy) 4 kardiologiczne:  
- oglądanie,  
- obmacywanie,  
- opukiwanie,  
- osłuchiwanie.  
 
Układ  nerwowy  człowieka  w  ciągu  jednej  sekundy  odbiera  z  otoczenia  aż  10

9

 

bitów  informacji,  do  świadomości  dociera  minimalna  ich  cześć  –  10

2

  bit/s.  To 

oznacza  że  przytaczająca  większość  informacji  trafia  do  mózgu  i  jest  tam 
przetwarzana i gromadzona w sposób całkowicie nieświadomy. 
 
Układ nerwowy 
- ośrodkowy: 
* mózgowie, 
* rdzeń kręgowy 
- obwodowy 
 
Kresomózgowie czyli mózg mierzy w wymiarze podłużnym- od czoła do potylicy 
16cm,  w  wymiarze  poprzecznym  pomiędzy  skroniami  14cm,  w  wymiarze 
pionowym 12cm.  
 
Kora mózgowa- zbiór szarych komórek, one są dowódcami, najbardziej aktywne, 
grubość wynosi 4,5cm.  składa się z dwóch warstw: 
-  istoty  szarej  utworzonej  przez  9  mld  komórek  nerwowych  (neuronów)  co 
stanowi  3/4  wszystkich  komórek  mózgu  i  tworzą  6  warstw  stanowiące 
niewielką  część mózgu, tych warstw jest 3:  
- istoty białej- w skład której wchodzą: 
* włókna mózgowe,  
* tkanka glejowa  
* naczynia krwionośne. 
 
W  głębi półkuli  znajdują  się otoczone  istotą białą osobne  skupiska  istoty  szarej, 
nie  mające  bezpośredniej  łączności  z komorą,  zwane-  jądrami  pod komorowymi 
albo jądrami podstawowymi. 
 
 

 

Mózgowie 
-mózg- kresomózgowie 
-międzymózgowie( wzgórze, podwzgórze, przysadka, szyszynka) 
-pień mózgu(śródmózgowie, konary, most, rdzeń przedłużony(opuszka) 2,5cm) 
- móżdżek 
 
Rdzeń kręgowy  
 
 Rdzeń  przedłużony   zwany  inaczej  opuszką  jest  najstarszą  strukturą  mózgowia 
stanowiącą  rodzaj  łącznika  mózgu  z  rdzeniem  kręgowym.  rdzeń  przedłużony 
zawiera  zarówno  istotę  szarą  jak  i  istotę  białą,  jednak  ich  rozmieszczenie  jest 
odmienne niż w mózgowiu: na zewnątrz jest istota biała a wewnątrz istota szara. 
w  rdzeniu  przedłużonym  (  w  tworze  siatkowatym  rdzenia)  znajdują  się  centra 
kontrolujące  podstawowe  funkcje  narządów  wewnątrz:  ośrodki  oddychania, 
naczynia  ruchowe  i  stawowe  oraz  ośrodki  związane  z  czynnością  przewodu 
pokarmowego.  w  tym  obszarze  centrum  stanowi  jednocześnie  ośrodkową 
część  anatomicznego układu nerwowego.  
 
Układ komorowy 
zbiór  4  przestrzeni  wewnątrz  mózgowia  w  którym  wytworzony  jest  płyn 
mózgowo- rdzeniowy do przestrzeni podpajęczynówkowej gdzie  krąży otaczając 
cały  układ  nerwowy.  płyn  wytwarzany  jest  z  osocza  krwi  przez  splot 
naczyniówkowy komór: 
-2 komory boczne 
-komorę III 
-komorę IV. (objętość płynu u człowieka dorosłego wynosi 100-250ml). 
 
Opony mózgowia i rdzenia kręgowego: 
-opona twarda 
-opona pajęcza z jamą podpajęczynówkową  
- opona miękka przylega bezpośrednio do  kresomózgowia. 
-płat czołowy - intelekt i kontrola ruchu 
- płat skroniowy- percepcja i interpretacja dźwięku, nadrzędny ośrodek mowy 
-płat ciemieniowy- ogólna percepcja czuciowa i jego interpretacja 
-płat potyliczny- odbiór bodźców wzrokowych i ich interpretacja 
-wyspa 

Opona  twarda   z  warstwy  zewnętrznej  blisko  okostnej  i  warstwy  wewnętrznej 
przylegającej  do  opony  pajęczej  pomiędzy  nimi-  zatoko  żylne-  ważne  w 
chłodzeniu  mózgu.  w  oponie  twardej  znajdują  się  zamknięte  przestrzenie  zwane 
zatokami  opony  twardej  którymi  płynie  krew  pochodząca   z  wszystkich 
mózgowych naczyń żylnych. 

Pomiędzy  oponą  pajęczą  i  oponą  miękką  znajduje  się  jama  podpajęczynówkowa 
tworząca  zbiorniki  wypełnione  płynem  rdzeniowo-mózgowym  pajęczynówki 
przez które płynem.-rdzeniowym wchłania się do krwi. 

 
zakręty  mózgu-  fałdy  z  głębokimi  bruzdami.  zakręty  tworzą  płaty  mózgu.  kora 
mózgowa-  gromadzenie  wszystkich  świadomych  wrażeń  zmysłowych.  Ośrodek 
wzrokowy mowy ( kora kojarzeniowa) czytanie.  
 
kora  mózgowa  jest  najstarszą  filogenetycznie  częścią  kresomózgowia(  kora 
"stara'). 
 

Płat czołowy – intelekt i kontrole ruchu 

Płat skroniowy – percepcja i interpretacja dziwię 

Pat ciemieniowy – ogólna percepcja czuciowa i jej interpretacja 

Płat potyliczny – odbiór bodźców wzrokowych i ich interpretacja 

W płacie skroniowym nadrzędny ośrodek mowy. 

W płacie czołowym ośrodek ruchowy mowy. 

W płacie ciemieniowym ośrodek wzrokowy mowy – umożliwia czytanie 

Ośrodki korowe na powierzchni przyśrodkowej kresomózgowia: 

Ośrodek ruchowy 

Ośrodek czucia powierzchniowego 

Ośrodek  

 

Obwodowy układ nerwowy 
 
-nerwy czaszkowe (12 par) 
-nerwy rdzeniowe (31par) 
-wraz ze zwojami, spłatami i nerwami układu anatomicznego 
-narządy zmysłów.