background image

 

 

               SZCZEPIENIA OCHRONNE U DZIECI 

dr n. med. 

 Wanda Komorowska-Szczepańska                 

 

 

Wiele chorób zakaźnych przestało stanowić problem społeczny dzięki szczepieniom. 

Pojawiły się tendencje do ograniczania zakresu szczepień, jak również odchodzenia od 

obowiązkowych szczepień. Po zaniechaniu szczepień w ostatnich latach obserwowano groźne 

epidemie krztuśca w Szwecji, Niemczech, a także błonicy w krajach byłego ZR. Według 

WHO bez względu na stopień rozwoju ekonomicznego społeczeństwa konieczne jest 

prowadzenie szczepień ochronnych. 

 

 

ODPORNOŚĆ CZYNNA – uzyskujemy na skutek szczepienia. Jest to najbardziej swoisty 

ś

rodek zapobiegania chorobom zakaźnym. Jej trwałość sięga od kilku do kilkudziesięciu lat. 

 
 

ODPORNOŚĆ BIERNA – powstaje w wyniku wprowadzenia do organizmu gotowych 

przeciwciał wytworzonych przez ustrój zwierzęcia lub innego człowieka. Zanika w ciągu 

kilku tygodni z chwilą wydalenia przeciwciał sztucznie wprowadzonych do ustroju. 

 

SZCZEPIONKA – preparat biologiczny złożony z drobnoustrojów żywych lub zabitych lub 

ich przetworów, całkowicie lub w znacznym stopniu pozbawionych właściwości 

chorobotwórczych. Po wprowadzeniu do ustroju indukuje on odporność swoistą, komórkową 

lub humoralną, skierowaną przeciw antygenom wchodzącym w skład preparatu. 

 

 

Odpowiedź immunologiczna na kontakt z antygenem obejmuje aktywację układu odporności  

w zakresie odpowiedzi nieswoistej i swoistej.  

Mechanizmy odpowiedzi nieswoistej są obecne od urodzenia i obejmują bariery fizyczne/ 

skóra, błony śluzowe/, chemiczne / pH, śluz/, komórki żerne oraz układ dopełniacza. 

 

background image

Odporność swoista nie jest od urodzenia w pełni rozwinięta , ale rozwija się po ekspozycji na 

antygen. 

 

Swoista odporność składa się z: 

 *odporności humoralnej/ za pośrednictwem przeciwciał produkowanych przez limfocyty B/       

*komórkowej / za pośrednictwem komórek T i makrofagów. Polega na produkcji cytokin 

będących mediatorami reakcji  immunologicznych oraz bezpośredniej aktywności żernej  /.  

 

Pierwotna odpowiedź poszczepienna 

Odpowiedź immunologiczna na pierwszy kontakt z antygenem. W początkowej fazie polega 

na produkcji przeciwciał wszystkich klas, najwcześniej pojawiają się przeciwciała w klasie 

IgM i IgA/ pik 7-10 dni/ , które dość szybko zanikają. Przeciwciała klasy IgG powstają 

wolniej, ale utrzymują się dłużej w ustroju, przez wiele lat po infekcji lub szczepieniu. 

Wtórna odpowiedź poszczepienna 

Powtórny kontakt z antygenem powoduje szybszą proliferację wyselekcjonowanych komórek 

produkujących głównie przeciwciała w klasie IgG o wysokim powinowactwie do antygenu. 

Wzmacnianie odpowiedzi poszczepiennej 

Zwiększenie w szczepionkach naturalnej zdolności antygenu do wywoływania odpowiedzi 

immunologicznej jest osiągana przez dodanie substancji zwanej adjuwantem/ np. 

wodorotlenek glinu/. Takie połączenie silniej pobudza produkcję przeciwciał. 

Trwałość odpowiedzi poszczepiennej 

Czas utrzymywania się odporności poszczepiennej koreluje z wyjściowym poziomem 

przeciwciał uzyskanych bezpośrednio po zakończeniu szczepień podstawowych i zależy od 

wielu czynników endo i egzogennych. U osób o prawidłowej funkcji układu odporności 

wtórna odpowiedź poszczepienna zanika zgodnie ze skalą logarytmiczną. Proces ten jest 

dynamiczny i zależy m.in. od ponownych kontaktów z antygenem.  

Brak odpowiedzi na szczepienia 

W każdej populacji około 5-10% zdrowych dzieci nie odpowiada na prawidłowo 

przeprowadzone szczepienie. Przyczyną mogą być uwarunkowania genetyczne. 

Wysoki odsetek niepowodzeń można obserwować u dzieci przewlekle chorych z powodu 

wtórnych zaburzeń odporności wynikających z choroby podstawowej i/lub stosowanego 

leczenia / immunoterapia w chorobach nowotworowych/. Poza czynnikami zależnymi od 

organizmu należy także uwzględnić niedoskonałości technologiczne niektórych szczepionek. 

background image

Zaburzenia odporności 

U dzieci z potwierdzonymi zaburzeniami odporności stosuje się specjalnie opracowane 

indywidualne schematy szczepień obejmujące podwojenie dawki szczepionki i/lub 

zwiększenie liczby dawek. Bez względu na zastosowany schemat szczepienia zaleca się w tej 

grupie dzieci okresową kontrolę przeciwciał i podawanie dawek przypominających w 

zależności od uzyskanych wyników. 

 

Odczyny poszczepienne 

Stanowią przejściową, miejscową lub ogólną reakcję kliniczną na wprowadzoną szczepionkę. 

Ich charakter zależy od rodzaju szczepionki, a nasilenie od wrażliwości osoby szczepionej. 

Odczyny miejscowe

 

: zaczerwienienie, obrzęk, bolesność w miejscu podania. 

Odczyny ogólne

 niewielki wzrost ciepłoty ciała, złe samopoczucie, bóle głowy, bóle 

mięśni, uogólnione wysypki, świąd. 

 

Powikłania poszczepienne 

Są  reakcją nadmierną lub patologiczną o cechach choroby poszczepiennej, która zależnie od 

nasilenia i umiejscowienia zmian chorobowych,  może prowadzić do stanów zagrożenia życia 

lub trwałych uszkodzeń. 

Przyczyny: 

•  nieprawidłowo wykonane szczepienie / przedawkowanie szczepionki/ 

•  nieprawidłowo wykonanie wstrzyknięcia / głębokie ropnie, nacieki, rozległe owrzodzenia  

•  zaniedbanie zasad aseptyki 

•  użycie niewłaściwie lub zbyt długo przechowywanej szczepionki / nasilenie objawów 

alergicznych do wstrząsu anafilaktycznego włącznie /. 

 

Patologiczna reakcja ustroju 

W literaturze są opisywane m.in. pojedyncze przypadki poszczepiennego zapalenia kości i 

stawów, rogówki i siatkówki, skaz krwotocznych, zespołu nerczycowego, zapalenia 

m.sercowego. 

Te rzadkie reakcje narządowe są wynikiem ujawnienia się lub zaostrzenia procesu 

chorobowego pod wpływem szczepień . 

 

 

background image

Niepożądane odczyny poszczepienne/ AEFI/  

Jest to medyczny objaw  związany ze szczepieniem, a spowodowany wieloma przyczynami. 

Definicja obejmuje niekorzystne, uboczne skutki szczepień ochronnych, które dotychczas 

nazywano odczynami i powikłaniami poszczepiennymi. 

Ze względów praktycznych AEFI dzieli się na: 

•  AEFI łagodne – nie zagrażające życiu lub gdy nie są spodziewane ich późne następstwa 

•  AEFI poważne / ciężkie/ - zagrażające życiu lub zagrażające powstaniem innych nawet 

późno ujawniających się poważnych konsekwencji zdrowotnych. 

Czynniki wywołujące AEFI ujęto w trzy grupy: 

1.

  Działanie szczepionki  

2.

  Błędy szczepienia- błędy produkcji/ zakażone szczepionki/, magazynowania i dystrybucji 

szczepionki.  

3.

  Współistnienie objawów lub chorób 

 

TYPY SZCZEPIONEK 

1/ podział z uwagi na sposób uzyskania antygenu szczepionki 

    A/ ZYWE/ atenuowane czyli odzjadliwione/ 

  *bakteryjne – np. szczepionka BCG 

•  wirusowe – np. szczepionka przeciwko poliomyelitis, odzre, śwince, różyczce, żółtej 

gorączce, rotawirusom, ospie wietrznej 

B/ ZABITE 

•  bakteryjne – np. szczepionka przeciwko krztuścowi, durowi brzusznemu, cholerze 

•  wirusowe – np. szczepionka przeciwko grypie, kleszczowemu zapaleniu opon, 

wściekliźnie 

C/ Specyficzne fragmenty organizmów 

•  bakteryjne - np. polisacharyd pneumokoków, koniugat Hemophilus influenze typu B 

•  wirusowe – np. materiał otrzymany w wyniku działania inżynierii genetycznej jako 

szczepionka przeciw WZW B 

2/ Podział z uwagi na skład szczepionki 

A/ monowalentne- zawierające jeden rodzaj antygenu 

B/ poliwalentne – zawierające kombinacje kilku antygenów 

 

 

background image

Odstęp między szczepieniami 

Po szczepionce żywej można podać następną żywą po upływie 6 tygodni 

Po szczepionce żywej można podać szczepionkę zabitą po upływie 4 tygodni 

Po szczepionce zabitej można podać szczepionkę zabitą po upływie 4 tygodni 

Po szczepionce zabitej można podać szczepionkę żywą po upływie 4 tygodni 

 

PRZECIWWSKAZANIA DO SZCZEPIEŃ 

Nie wykonuje się szczepień szczepionkami żywymi i zabitymi: 

1/ ostre stany chorobowe, przebiegające z gorączką, w chorobach zakaźnych i w okresie 

rekonwalescencji po tych chorobach 

2/ w zaostrzeniach przewlekłych procesów chorobowych: astma oskrzelowa, niewyrównane 

wady układu krążenia, niewyrównana cukrzyca, czynna gruźlica, choroby nerek, wątroby, 

płuc w okresie niewydolności. 

 

Bezwzględnym stałym przeciwwskazaniem do szczepienia żywymi, atenuowanymi 

szczepionkami są pierwotne niedobory odporności oraz stan po splenektomii. 

 

Okresowe przeciwwskazanie do szczepienia żywymi szczepionkami są:

 

1/ wtórne zaburzenia odporności aż do ich ustąpienia: białaczki , chłoniaki ziarnicze i 

nieziarnicze oraz guzy wywodzące się z układu limforetikularnego 

2/ leczenie immunosupresyjne: cytostatyki- szczepienie możliwe 3 miesiące od zakończenia 

chemioterapii: radioterapia, przewlekłe stosowanie wysokich dawek kortykosterydów 

 

Stosowanie preparatów immunoglobulin wymaga 6-12 tygodniowej przerwy przed podaniem 

ż

ywej szczepionki.  

 

Stany i jednostki chorobowe nie będące przeciwwskazaniem do szczepienia 

1.

  zakażenia górnych dróg oddechowych lub biegunka z gorączką poniżej 38,5

o

C oraz inne 

niewielkie dolegliwości 

2.

  alergia, astma lub inne objawy atopii, katar sienny lub sapanie przez zatkany nos 

3.

  wcześniactwo, niemowlęta z niską masą ciała 

4.

  niedożywienie 

5.

  dziecko karmione piersią 

6.

  wywiad rodzinny wskazujący na występowanie drgawek w rodzinie 

background image

7.

  antybiotykoterapia, niskie dawki sterydów lub miejscowe ich stosowanie/ np. na skórę lub 

wziewnie/ 

8.

  zapalenie skóry, wyprysk lub miejscowe zakażenie skóry 

9.

  przewlekłe choroby serca, płuc, nerek i wątroby 

10.

 stabilny stan neurologiczny w takich chorobach układu nerwowego jak: PMDz, z.Downa 

11.

 żółtaczka noworodkowa 

12.

 karmienie piersią 

13.

 ciąża 

14.

 choroby zakaźne w okresie wylęgania 

15.

 przebyte zachorowanie na krztusiec, odrę, różyczkę 

 

 

SZCZEPIENIE PRZECIWKO GRUŹLICY 

 

Szczepionka  przeciwko gruźlicy jest żywą szczepionką bakteryjną produkowaną z 

atenuowanego mutanta prątka bydlęcego BCG/ od nazwisk badaczy: Bacille Calmette 

Guerin/. Szczepienie wykonuje się śródskórnie w zewnętrzną/ grzbietową/ 1/3 górną część 

lewego ramienia. Po prawidłowo wykonanym szczepieniu powstaje dobrze ograniczony bąbel 

utrzymujący się przez kilka minut. Po 2-3 dniach powstaje kilkumilimetrowy naciek, często z 

małym pęcherzykiem o mętnej zawartości. Następnie na szczycie tworzy się owrzodzenie, 

gojące się samoistnie po 2-3 miesiącach . 

Próba tuberkulinowa

  

Wykonuje się próbę Mantoux- oceniamy reakcję skóry na wprowadzoną do niej tuberkulinę. 

Odczyt następuje po 72 godzinach mierząc średnicę nacieku, nie biorąc pod uwagę obrzęku 

ani zaczerwienienia. 

 Próby tuberkulinowej nie wykonuje się w okresie rekonwalescencji po chorobach zakaźnych 

/ odra, krztusiec, różyczka/ oraz w przypadku podawania hormonów kory nadnerczy lub 

leków immunosupresyjnych  ze względu na przejściowe wygaszanie odczynu. Próbę w takich 

sytuacjach wykonujemy po upływie 6-8 tygodni od momentu ustąpienia objawów klinicznych 

choroby. Jeżeli próba jest ujemna to szczepienie przeprowadza się w dniu odczytania próby. 

 

 

 

 

background image

POWIKŁANIA 

1/ miejscowe: 

•  przyspieszony odczyn poszczepienny/ tzw. Poronny fenomen Kocha/, najczęściej między 

2 a 7 dniem powstaje naciek o średnicy nawet do kilku cm, a następnie owrzodzenie 

gojące się samoistnie w ciągu 2-4 miesięcy 

•  duże, powyżej 20mm owrzodzenie w miejscu szczepienia 

•  duże ropnie o średnicy powyżej 20mm 

•  ropień podskórny 

2/ lokalne 

•  nacieki węzłów chłonnych 

3/ ogólne: 

•  uogólnione zakażenie prątkiem BCG/ prosówka BCG,BCG-itis/ 

•  zapalenie kości/ osteitis BCG/ 

•  zmiany w innych narządach i tkankach/ np. zmiany stawowe, toczeń, zmiany w węzłach 

wnęki płuc i krezki/ 

•  keloid 

•  rumień guzowaty 

 

Przeciwwskazaniem do szczepienia w okresie noworodkowym są: 

•  ciężkie urazy okołoporodowe 

•  niedotlenienie wewnątrzmaciczne 

•  intensywna żółtaczka spowodowana konfliktem serologicznym 

•  zakażenie noworodkowe potwierdzone w badaniu bakteriologicznym 

•  leczenie immunosupresyjne / sterydy, cytostatyki/ 

•  ostre stany chorobowe oraz stany przewlekłe w okresie ich zaostrzenia, w czasie ich 

trwania i 4 tygodnie po ustąpieniu ostrych objawów 

•  wcześniactwo z masą ciała poniżej 2000g 

•  wiek ciążowy poniżej 32 tygodnia 

 

Przeciwwskazania do szczepień BCG u dzieci i młodzieży: 

•  odczyn tuberkulinowy dodatni 

•  przebyta gruźlica 

•  schorzenia infekcyjne skóry, jeżeli istnieje ryzyko powikłań wtórnych 

background image

•  w trakcie i 4 tygodnie po ustąpieniu ostrych chorób zakaźnych, po których przejściowo 

odczyn tuberkulinowy jest ujemny: odra, krztusiec, ospa wietrzna, różyczka. 

•  pełnoobjawowy AIDS 

•  dłuższa steroidoterapia i leczenie immunosupresyjne 

 

SZCZEPIENIE PRZECIWKO BŁONICY,TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI 

 

Szczepienie przeciwko krztuścowi mogą być wykonywane w następujących stanach 

chorobowych układu nerwowego: 

•  choroby OUN o przewlekłym przebiegu np.: PMDz/ bez predyspozycji do drgawek /, 

opóźnienie rozwoju umysłowego/ bez predyspozycji do drgawek /, z.Downa 

•  drgawki przygodne w wywiadzie. Niektórzy autorzy zalecają osłonę farmakologiczną. 

Wskazana jest ocena EEG. 

•  niemowlęta i dzieci z rozpoznaną padaczką, u których napady nie występują od co 

najmniej 12 miesięcy w wyniku leczenia. Szczepienia w tej grupie chorych powinny 

odbywać się pod osłoną dotychczas stosowanych leków. 

•  gdy u członków rodziny występowały drgawki lub ewentualnie reakcje poszczepienne po 

szczepieniu DTP.  

•  Nie ma ograniczeń wiekowych co do szczepienia przeciwko krztuścowi. Wykonuje się je 

do 7 r.ż. W przypadku zagrożenia epidemiologicznego szczepi się te dzieci, które nie 

miały szczepień podstawowych oraz osoby dorosłe. 

 

Przeciwwskazania do szczepień przeciwko krztuścowi szczepionką DTPw 

•  objawy mózgowe manifestujące się zaburzeniami świadomości i ogniskowymi objawami 

neurologicznymi występującymi w ciągu 72 godzin po szczepieniu 

•  drgawki z/lub bez gorączki w ciągu 3 dni po zastosowaniu pierwszej dawki szczepionki 

•  trwający 3 i więcej godzin nieukojony płacz lub krzyk o wysokich tonach/ krzyk 

mózgowy/ 

•  utrata przytomności lub epizod objawów nagłej hipotonii/ w ciągu 7 dni po szczepieniu/ 

mogące przebiegać z objawami zaburzeń krążeniowo-oddechowych 

•  ciepłota ciała równa i powyżej 40

o

C nie wywołana innymi czynnikami, pojawiająca się w 

ciągu 48 godzin po szczepieniu 

background image

•  anafilaktyczna reakcja na szczepionkę, która jest obserwowana niezwykle rzadko do 24 

godzin po szczepieniu 

•  zaburzenia neurologiczne charakteryzujące się postępującym opóźnieniem rozwoju 

psychoruchowego lub umysłowego względnie postępujące inne zaburzenia neurologiczne. 

U niemowląt i dzieci w okresie poniemowlęcym u których ze względu na charakter 

schorzenia istnieje prawdopodobieństwo nasilenia zaburzeń neurologicznych, a zwłaszcza 

tych które  predysponują do drgawek – szczepienie przeciwko krztuścowi powinno być 

odroczone 

•  powyżej 3 r.ż powinno się stosować wyłącznie szczepionkę DTPa 

•  dzieci z przebytym krwawieniem dokomorowym 

•  epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, który występuje do 36 godzin po szczepieniu” 

dziecko blade, wiotkie i nieobecne” 

Zalecenia do stosowania szczepionek acelularnych 

•  szczepionka DTPa stosowana może być w pierwotnym uodpornieniu niemowląt oraz jako 

dawka przypominająca 

•  immunogenność DTPa jest wysoka, porównywalna z uodpornieniem po szczepieniu 

DTPw 

 

 Rodzaje szczepionek w Polsce: *Infanrix DTPa 

•  Tripacel 

•  DTaP Szczepionka SSI 

•  DTaP-IPV Szczepionka SSI 

•  DTP 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

Leczenie przeciwtężcowe pacjentów po zranieniu:  

 

Dane o szczepieniach  

>3 dawki szczepionki 

Czysta rana 

Szczepienie     Immunoglob. 

                        p-tężcowa 

Inne zranienie 

Szczepienie     Immunoglob. 

                          p-tężcowa  

< 5 lat 

_                        _ 

_                           _ 

5-10 lat 

1 dawka            _ 

1 dawka            _ 

> 10 lat 

1 dawka            _ 

1 dawka            immunoglob. 

Niepełne szczepienie 

podstawowe 

Nieszczepieni lub brak 

danych 

Uzupełnienie       _ 

Szczepień lub 

3 dawki szczepionki 

Uzupełnienie       immunoglob 

Szczepień lub 

3 dawki szczepionki 

 

 

SZCZEPIENIA PRZECIWKO ODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE 

 

Szczepionka zawiera żywe, atenuowane wirusy odry,  świnki oraz  różyczki. 

Przeciwwskazania do szczepień: 

*wrodzone lub nabyte zaburzenia odporności 

*ostre choroby infekcyjne 

*alergia na białko jaj i na składniki szczepionki 

*podanie immunoglobuliny w okresie poprzedzającym szczepienie 

•  ciąża 

•  w Polsce nie prowadzi się szczepień przeciwko odrze<1 r.ż  

Wskazania do szczepienia  przeciwko śwince: 

•  dzieci > 12 m.ż 

•  dzieci starsze , które nie chorowały na świnkę,  

•  kobiety przed planowaną ciążą 

•  dzieci z niedosłuchem lub głuchotą jednostronną 

•  chłopcy z jednym jądrem 

 

 

 

background image

Szczepionki : 

•  MMRII 

•  Trimovax 

•  Priorix 

•  Rouvax 

•  Rimevax 

 

SZCZEPIENIE PRZECIWKO HAEMOPHILUS INFLUENZAE typb 

 

Szczepienie Hib jest szczepionką zabitą zawierającą oczyszczony polisacharyd H.influenzae 

typ b połączony z antygenem białkowym.  

Wskazania do szczepienia : 

•  niemowlęta 

•  wcześniaki 

•  grupy zwiększonego zachorowania na Hib / np. brak śledziony, niedobory 

immunologiczne,  przewlekłe choroby nerek, serca itd./ 

Przeciwwskazania do szczepienia: 

•  ostre choroby zakaźne 

•  gorączka 

•  nadwrażliwość na składniki szczepionki / zwłaszcza na białko anatoksyny tężcowej / 

 

Szczepionki w Polsce: 

•  Act-Hib / z anatoksyną tężcową/ 

•  Hiberix / z anatoksyną tężcową/ 

•  Pedvax HIB / z białkiem meningokokowym/ 

Schematy szczepień zależą od wieku dziecka i rodzaju szczepionki. 

 

SZCZEPIENIA PRZECIWKO POLIOMYELITIS 

 

Obie szczepionki doustna żywa / OPV/ i inaktywowana , parenteralna/ IPV/ są skuteczne w 

zapobieganiu zakażeniu tym wirusem. Z uwagi jednak na pewne ryzyko wystąpienia 

poliomyelitis poszczepiennego/ Vaccine Associated Paralytic Polio – VAPP/ w aktualnie 

obowiązującym kalendarzu podaje się IPV, a dopiero dawko w 6  r.ż są OPV. 

background image

Za VAPP uważa się przypadek ostrego porażenia wiotkiego gdy: 

•  choroba występuje od 4 do 30 dni po szczepieniu OPV 

•  chory nie miał bezpośredniego kontaktu z osobą lub krajem, gdzie może być transmisja 

dzikiego wirusa polio 

•  zbadano 2 próbki kału: w obu nie wykryto dzikiego wirusa, a w przynajmniej jednej 

wykryto wirus atenuowany.  

Zalecenia do stosowania szczepionki IPV: 

•  osoby z obniżoną odpornością, które nie były szczepione lub były częściowo szczepione 

•  domownicy i osoby opiekujące się chorymi z niedoborami odporności / w tym i nosiciele 

wirusa HIV / 

•  dorośli nieszczepieni lub szczepieni częściowo narażeni na kontakt z wirusem polio 

Szczepionka w Polsce: 

*OPV 

*Imovax 

 

SZCZEPIENIE PRZECIWKO WZW typu B 

 

Jest to obowiązkowe szczepienie dzieci. W wybranych sytuacjach stosuje się profilaktykę 

czynno-bierną zakażenia WZW B- przede wszystkim u dzieci urodzonych przez matki 

nosicielki HbsAg, zarówno przy wyrównanym jak i niewyrównanym stanie klinicznym 

noworodka. Podaje się wówczas swoistą immunoglobulinę anty-HBs oraz szczepionkę 

zawierającą antygen HBs. 

Szczepionki w Polsce: 

*Engerix B 

*H-B-Vax II 

*Euvax B 

Przeciwwskazaniem do szczepienia jest niewyrównany stan kliniczny noworodka. Należy 

wtedy podać immunoglobulinę anty-HBs. Przeciwwskazaniem do szczepień nie jest mała 

masa urodzeniową ciała< 2000g. 

Szczepienie jest obowiązkowe. Jeżeli stan kliniczny jest wyrównany należy szczepić 

niezależnie od masy ciała. 

 

 

background image

SZCZEPIENIE PRZECIWKO OSPIE WIETRZNEJ 

 

Szczepionka przeciwko ospie wietrznej zawiera żywy atenuowany wirus ospy wietrznej – 

szczep Oka. Po raz pierwszy zastosowano szczepionkę w Japonii, a od 1995 roku zaleca się to 

szczepienie w USA. 

Szczepionkę poleca się u dzieci chorych na białaczkę, u leczonych immunosupresją, przed 

planowanymi przeszczepami organów, w grupach ryzyka związanymi z chorobami 

przewlekłymi. 

Przeciwwskazaniami  do szczepienia są: 

•  ciąża 

•  pierwotne zespoły niedoboru odporności 

•  AIDS 

•  reakcje anafilaktyczne na składniki szczepionki 

 Szczepionka w Polsce:  

•  Varilix 

 

 SZCZEPIENIE PRZECIWKO PNEUMOKOKOM/ dwoinkom zapalenia płuc/ 

 

Szczepionka jest wskazana w zapobieganiu zakażeniom wywołanym przez pneumokoki 

głównie w obrębie układu oddechowego, u chorych z grup ryzyka. Do tej grupy należą osoby 

starsze, osoby z niedokrwistością sierpowatokomórkową, z przewlekłymi chorobami układu 

oddechowego i krążenia, z chorobami metabolicznymi, u osób przed i po splenektomii. 

Szczepionki w Polsce: 

•  Prevenar 

•  Pneumovax 23 

 

SZCZEPIENIE PRZECIWKO KLESZCZOWEMU ZAPALENIU OPON 

MÓZGOWO-RDZENIOWYCH I MÓZGU 

 

Wirus w tej szczepionce jest namnożony w hodowli fibroblastów zarodka kurzego, 

inaktywowany formaldehydem oczyszczony i absorbowany na wodorotlenku glinu. 

Szczepionka wskazana u osób z grupy zwiększonego ryzyka zachorowania / leśnicy, dzieci i 

osoby przebywające na terenach występowania tego wirusa w populacji kleszczy/. 

background image

Szczepienie należy powtarzać w dawce przypominającej co trzy lata. 

Szczepionki w Polsce: 

•  FSME – Immun 

•  FSME-Vaccine Behring 

 

SZCZEPIENIE PRZECIWKO GRYPIE 

 

Wskazania do szczepień 

•  zdrowe dzieci, które podczas sezonu epidemiologicznego będą w wieku 6 m.ż –23 m.ż 

•  osoby w wieku 2-49 lat z grupy podwyższonego ryzyka 

•  dzieci > 6 m.ż z grupy podwyższonego ryzyka 

•  osoby >50 r.ż ponieważ w tej grupie znacznie zwiększa się liczba osób należących do 

grup podwyższonego ryzyka 

•  dorośli i dzieci chorzy na choroby przewlekłe  układu sercowo-naczyniowego lub 

oddechowego, w tym na astmę 

•  dorośli i dzieci, które w minionym roku wymagali regularnych kontroli lekarskich i często 

przebywali w szpitalu z powodu chorób metabolicznych / cukrzyca /, niewydolności 

nerek, hemoglobinopatii lub niedoborów odporności 

•   dzieci i młodzież leczone przewlekle kwasem acetylosalicylowym 

•  kobiety, które planują ciążę 

•  pensjonariusze domów opieki społecznej , domów dziecka, zakłady opieki zdrowotnej, 

•  służba zdrowia, nauczyciele, opiekunki do dzieci, pracownicy służb publicznych 

Przeciwwskazanie do szczepienia są: 

*Ostre choroby zakaźne, gorączkowe 

*Uczulenie na białko jaja kurzego lub inne składniki szczepionki 

*z.Guillain-Barre 

Szczepionki w Polsce: 

•  Influvac 

•  Vaxigrip 

•  Fluarix 

 

 

 

background image

SZCZEPIENIA PO PRZEBYTYCH ZAKAŻENIACH 

 

Rodzaj zakażenia 

Antybiotykoterapia/ dni/ 

Wznowienie szczepień po 

zakończonym leczeniu/ dni/ 

Zakażenia o lżejszym 

przebiegu np.: 

Zapalenia gardła 

Zapalenia uszu 

 

 

         7-9 

 

 

           7 

Zakażenia o średnim nasileniu 

np.: 

Angina 

Zapalenie zatok 

Zapalenie oskrzeli 

Zapalenie płuc 

Zakażenie układu moczowego 

 

         10-14 

 

          14 

Ciężkie zakażenia narządowe 

i uogólnione: 

Zap. Opon mózg-rdzen 

Zapalenie płuc  

Zapalenie kości 

Posocznica 

Inne zakażenia narządowe 

 

 

 

              >14 

 

 

 

            30 

Choroby zakaźne: 

Odra, świnka, różyczka 

Gorączka 3-dniowa 

 Ospa wietrzna 

 

 

    30 / a nawet 2 miesiące / 

     7 

2-3 miesiące w zależności od 

nasilenia objawów choroby. 

 

 

 

 

 

 

 

background image

KALENDARZ SZCZEPIEŃ OBOWIĄZKOWY na rok  2007/2008 

 
Po urodzeniu       WZW typu B/ I/ 
domięśniowo 

                               BCG- śródskórne szczepienie BCG 

 
2 miesi
ące życia    WZW typu  B/II// domięśniowo 

                                 DTPw / I/ błonica, tężec, krztusiec – podskórnie lub domięśniowo 

                                HiB /I /koniugowana szczepionka przeciwko.influenzae typ B 

 

3-4 miesiążycia  DTPw/II// błonica, tężec, krztusiec – podskórnie lub domięśniowo 

                               IPV /I/ poliomyelitis- podskórnie lub domięśniowo  

                               HiB /II /koniugowana szczepionka przeciwko.influenzae typ B 

 

5 miesiążycia  DTPw/ III// błonica, tężec, krztusiec – podskórnie lub domięśniowo 
                             IPV/ II/
 poliomyelitis- podskórnie lub domięśniowo  

                              HiB /I II/koniugowana szczepionka przeciwko.influenzae typ B 

 

6-7 miesiążycia  WZW typu B / III// domięśniowo 

 

13 –14 miesiążycia   odra, świnka, różyczka / żywa szczepionka skojarzona/ 

 

16-18 miesiążycia   DTPw/ IV// błonica, tężec, krztusiec – podskórnie lub domięśniowo 

                                     IPV / III/ poliomyelitis- podskórnie lub domięśniowo  

                                    HiB /I V/koniugowana szczepionka przeciwko.influenzae typ B 

 
6 rok 
życia   DTPa // błonica, tężec, krztusiec domięśniowo szczepionką zawierającą           

                                                                                        acelularny komponent krztuśca 

                       OPV poliomyelitis- doustną szczepionką  

 

10 rok życia     odra, świnka, różyczka / żywa szczepionka skojarzona/ 

 
 11-12 rok 
życia     odra, świnka, różyczka / żywa szczepionka skojarzona/ 

 

 

background image

14 rok życia  WZW B / domięśniowo, 3-krotnie w schemacie:0, 1, 6 miesięcy/ 

                  

                              Td szczepionka skojarzona przeciwko tężcowi i błonicy zawierajaca   

                                zmniejszoną ilość toksoidu błonicy 

 

19 rok życia /lub ostatni rok nauki w szkole   

                           Td szczepionka skojarzona przeciwko tężcowi i błonicy zawierajaca   

                                zmniejszoną ilość toksoidu błonicy 

 

 

 

 
Dyskusja
 na temat; 

1/ ciągle pojawiających się nowych  szczepionek  / omówienie nowych szczepionek / 

 2/  alternatywnych kalendarzy szczepień. 

 

Pytania: 

1/ dokumenty świadczące o szczepieniach , bez których nie możemy szczepić 

•  książeczka zdrowia 

•  karta szczepienia 

 

2/ pacjent zagraniczny 

•  karta szczepienia przetłumaczona na język polski przez tłumacza 

•  szczepimy według polskiego kalendarza szczepień 

 

3/ czy skracać czas między szczepionkami 

     nie, lepiej wydłużyć 

 

4/ szczepionki dodatkowe są płatne 

5/ źle podana szczepionka nie według zaleceń producenta – szczepienie powtórzyć 

6/ każde szczepienie odnotować w karcie szczepienia 

7/ pacjent nie zgłaszający się na szczepienia z dzieckiem – podajemy sprawę do stacji 

sanepidu 

background image

8/ podać jak szczepimy pacjent z pełnoobjawowym zakażeniem wirusem HIV 

9/ podać jak szczepimy pacjent bez objawów zakażenia wirusem HIV 

10/ operacja a szczepienie WZWB 

     u dzieci wykonać miano p-ciał poszczepiennych i ew. doszczepić 

     osoby nie szczepione zaszczepić