background image

50

6/2005

51

6/2005

technologie i bezpieczeństwo
ocena ryzyka zawodowego

Ocena ryzyka zawodowego dla zegarmistrza została wykonana metodą RISK SCORE. Jest to jedna 
z metod wskaźnikowych. W metodzie RISK SCORE szacuje się S – skutki zdarzenia, E – ekspozycję 
na zagrożenie i P – prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia. Parametry S i E szacowane są na 
6 poziomach, prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia P szacowane jest na 7 poziomach. Para-
metrom przypisuje się liczby mające charakter wag oceniających ich znaczenie. Opisanie prawdo-
podobieństwa skutku przez dwa parametry E i P ułatwia obiektywną ocenę ryzyka. Uwzględnienie 
w szacowaniu parametrów ekspozycji pozwala na wykorzystanie udokumentowanej informacji opi-
sującej czas przebywania w szkodliwym środowisku pracy. Ryzyko wartościowane jest na 5 pozio-
mach, przy czym proponowane są również działania zapobiegawcze. Jest to metoda, którą można 
polecić osobom nieposiadającym doświadczenia w ocenie ryzyka.

Charakterystyka stanowiska
Zegarmistrz pracuje na terenie dużego sklepu w wydzielonym boksie, od klientów oddziela go szyba. W boksie znajdują się dwa 
stanowiska, co bardzo ogranicza przestrzeń pracy. Oświetlenie na stanowisku ogólne i miejscowe. W boksie panuje bałagan. Zegar-
mistrz naprawia i czyści zegary ścienne, zegarki mechaniczne i elektroniczne. Wymienia baterie w zegarkach elektronicznych, zmie-
nia paski i bransolety do zegarków. Pracuje w systemie zmianowym.

Zegarmistrz

Iwona Romanowska-Słomka

Karta informacji o zagrożeniach na stanowisku zegarmistrza

Zagrożenie

Źródło zagrożenia (przyczyna)

Możliwe skutki zagrożenia

Środki ochrony przed zagrożeniami

Uderzenie, przygniecenie przez 
spadające przedmioty

Niezabezpieczone zegary 
ułożone na szafie

Potłuczenia, wstrząśnienie 
mózgu

Wzmożona uwaga, porządek na 
stanowisku

Uderzenie o nieruchome 
przedmioty

Zastawione , ciasne 
pomieszczenie, ogólny bałagan

Guzy, potłuczenia

Wzmożona uwaga

Kontakt z ostrymi narzędziami 
i powierzchniami

Ostre powierzchnie, narzędzia 
itp.

Rany rąk

Środki ochrony indywidualnej, wzmożona 
uwaga

Przeciążenie układu ruchu 
(mięśniowo-szkieletowego)

Wymuszona pozycja ciała – 
siedząca z pochylonymi plecami

Choroby układu mięśniowo - 
szkieletowego

Ergonomiczne stanowisko, ograniczona 
ekspozycja, szkolenia 

Kontakt z alergizującymi 
substancjami chemicznymi

Środki do czyszczenia zegarków

Alergie skórne i oddechowe

Wentylacja pomieszczenia

Przeciążenie narządu wzroku

Wykonywanie napraw i regulacji 
zegarków

Osłabienie wzroku

Dobre oświetlenie, przyrządy 
wspomagające

Energia elektryczna

Urządzenia zasilane prądem 
elektrycznym

Śmierć lub inne skutki 
porażenia prądem elektrycznym

Zachowanie wymagań ochrony 
przeciwporażeniowej, wzmożona uwaga

Wartościowanie ryzyka
Szacowanie szkód i prawdopodobieństwa szkód oraz wartościowanie ryzyka wykonano metodą RISK SCORE

1

. W metodzie RISK 

SCORE wartościowanie ryzyka opisuje wyrażenie: 

R = S × E × P,

gdzie: 

S – możliwe skutki, E – ekspozycja na zagrożenie, P – prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia.

Karta informacji o ryzyku zawodowym na stanowisku zegarmistrza

Zagrożenie

Możliwe skutki

Ekspozycja

Prawdopodobieństwo zdarzenia

Ryzyko

Uderzenie, przygniecenie 
przez spadające 
przedmioty

S = 1

Małe

E = 6

P = 3

R = 18 Akceptowalne 

Udzielenie pierwszej pomocy Codzienna

Praktycznie możliwe

Wskazana kontrola

background image

50

6/2005

51

6/2005

Uderzenie o nieruchome 
przedmioty

S = 1

Małe

E = 6

P = 3

R = 18 Akceptowalne 

Udzielenie pierwszej pomocy Codzienna

Praktycznie możliwe

Wskazana kontrola

Kontakt z ostrymi 
narzędziami 
i powierzchniami

S = 1

Małe

E = 6

P = 3

R = 18 Akceptowalne 

Udzielenie pierwszej pomocy Codzienna

Praktycznie możliwe

Wskazana kontrola

Przeciążenie układu ruchu 
(mięśniowo-szkieletowego)

S = 7

Duże

E = 6

P = 1

R = 42 Małe

Ciężkie uszkodzenie ciała

Codzienna

Mało prawdopodobne, ale możliwe

Potrzebna kontrola

Kontakt z substancjami 
chemicznymi, 
alergizującymi

S = 1

Małe

E = 6

P = 3

R = 18 Akceptowalne

Udzielenie pierwszej pomocy Codzienna

Praktycznie możliwe

Wskazana kontrola

Przeciążenie narządu 
wzroku

S = 7

Duże

E = 6

P = 1

R = 42 Małe 

Ciężkie uszkodzenie ciała

Codzienna

Mało prawdopodobne, ale możliwe

Potrzebna kontrola

Energia elektryczna

S = 15

Bardzo duże

E = 6

P = 0,5

R = 45 Małe

Śmierć

Codzienna

Tylko sporadycznie możliwe

Potrzebna kontrola

Uwagi
Ryzyko zawodowe jest ściśle związane ze 
środowiskiem pracy. Dla takich samych 
stanowisk, ale w różnych warunkach 
pracy, zagrożenia i poziom ryzyka mogą 
być różne. Szacując stopień szkód zagro-
żenia przyjmuje się możliwe największe 
skutki. W szacowaniu prawdopodobień-
stwa skutków należy wziąć pod uwagę 
warunki pracy, zdarzenia, jakie miały 
miejsce w „przeszłości”, zachowania pra-
cownika itp. Po informację można się-
gnąć do danych statystycznych, obserwa-
cji itd. 

Przykłady:
Ryzyko związane z przeciążeniem na-
rządu wzroku
Możliwe skutki S = 7 – duże, ciężkie 
uszkodzenie ciała.
Ekspozycja E = 6 – codzienna (pracownik 
codziennie naprawia zegarki).
Prawdopodobieństwo zdarzenia P = 1 
– mało prawdopodobne, ale możliwe.
Ryzyko R = 42 – małe, potrzebna kontro-
la, aby ryzyko pozostało na tym samym 
poziomie.
Ryzyko związane z energią elektryczną
Możliwe skutki S = 15 – śmierć.

Ekspozycja E = 6 – codzienna.
Prawdopodobieństwo zdarzenia P = 0,5 
– tylko sporadycznie możliwe w ciągu 10 
lat nie było takiego zdarzenia.
Ryzyko R = 45 – małe, potrzebna kontro-
la, aby ryzyko pozostało na tym samym 
poziomie. 

n

 

dr inż. Iwona Romanowska-Słomka
Pracownik naukowy w Akademii Rolniczej 
we Wrocławiu

1

  Metodę opisano w I. Romanowska-Słomka, 

A. Słomka, Zarządzanie ryzykiem zawodowym, 
Tarbonus, Tarnobrzeg 2003.