background image

teoria 

1.Dlaczego proces odprężania możemy uznać na punkt linii produkcyjnej zwany „wąskim 
gardłem” ?

 

 

Podczas produkcji szkła artystycznego wąskim gardłem będzie proces odprężania. Jest to 
proces, który najbardziej spowalnia produkcję, jednakże należy do najważniejszych operacji 
podczas masowej produkcji. Jest on odpowiedzialny za usunięcie naprężeń w szkle. Aby 
produkcja dała pożądany efekt musimy określić odpowiednią długość odprężarki oraz ustalić 
prędkość taśmy. 

            2.Na czym polega kontrola jakości wyprodukowanych wyrobów? 

Gotowe już wyroby poddawane są sprawdzaniu wymiarów m.in. wysokość, szerokość oraz 
grubość ścianki i denka wyrobu. Także jakość wyrobów jest określana wizualnie, czy nie 
występują różnego rodzaju spękania bądź rysy. Zwraca się również uwagę na krawędzie 
wyrobu czy nie są one zbyt ostre. 

3.

 

Jaki jest mechanizm powstawania skurczliwości podczas suszenia, a jaki podczas 

wypalania? 

Suszenie powinno odbywać się powoli, nie gwałtownie, ponieważ woda zarobowa w 
pierwszej kolejności uwalnia się z powierzchni próbki, a później z głębszych warstw. 
Gwałtowne suszenie doprowadziłoby do tego, że woda uwalniałaby się w tym samym czasie z 
powierzchni, jaki ze środkowych części produktu. Mogłoby to doprowadzić do deformacji 
próbki, spękań itp. , Suszenie powinno odbywać się powoli, nie gwałtownie, ponieważ woda 
zarobowa w pierwszej kolejności uwalnia się z powierzchni próbki, a później z głębszych 
warstw. Gwałtowne suszenie doprowadziłoby do tego, że woda uwalniałaby się w tym 
samym czasie z powierzchni, jaki ze środkowych części produktu. Mogłoby to doprowadzić do 
deformacji próbki, spękań itp. 

 

4.  Po co prowadzi się próbę ultradźwiękową w badaniu jakości wyrobu? 

 

Z zewnątrz izolator może nie wykazywać żadnych wad, natomiast jego budowa wewnętrzna może 
być niejednorodna.  W celu sprawdzenia takiej ewentualności, warto zastosować badanie 
ultradźwiękowe. Odpowiedni fragment powierzchni został wykorzystany do wprowadzania wiązki 
ultradźwiękowej oraz do rejestracji impulsów odbitych od ewentualnych wad. Jeżeli izolator posiada 
wadę, to podczas poruszania sondą po powierzchni izolatora zaobserwuje się wyraźne piki na ekranie 
oscylatora. Powstają one w wyniku odbicia fali ultradźwiękowej od wady i powrotu jej do sondy. 
Izolator posiadający wadę musi zostać odrzucony i trafić na złom porcelanowy, który będzie 
wykorzystany ponownie przy produkcji nowych izolatorów. 

5.  W czasie wypału margla występują zjawiska dysocjacji termicznej. Jakie to 

zjawiska- objaśnij ich mechanizm. 
 

background image

W wyniku dysocjacji węglanu wapnia CaCO

3

 -> Ca ²

 + CO ²⁻ następuje utworzenie 

jonów wapniowych oraz węglanowych.  Zjawisko to wywiera niekorzystny wpływ na 
stabilizacje mąki surowcowej służącej do otrzymania cementu, gdyż nadmiar jonów 
wapniowych może reagować z grupami OH- powodując powstawanie wodorotlenku 
wapnia Ca(OH)2 lub  
CaCO

3

 -> CaO + CO

2

 także CaO

w

 – niezwiązanego tlenku wapnia. Obecność CaOw w 

fazach cementu zwiększa ich temperaturę, na wskutek egzotermicznej reakcji z OH- co w 
efekcie podnosi także temperaturę układu, prowadząc do utrudnienia homogenizacji oraz 
destabilizacji pożądanych parametrów. Ca(OH)2 zwiększając objętość poprzez pęcznienie 
powoduje niekorzystne zmiany objętościowe poszczególnych faz cementu.  
W wyniku dysocjacji minerałów wapiennych zdolomityzowanych powstaje MgO – 
pryklaz
. MgO bardzo powoli reaguje z wodą tworząc brucyt – Mg(OH)

2

, którego 

objętość właściwa jest większa od objętości właściwej peryklazu, co wywołuje 
naprężenia w stwardniałym zaczynie cementowym. 
 

6.

 

Piec obrotowy do produkcji klinkieru dzieli się na trzy strefy. Objaśnij dlaczego i jakie czynniki 

decydują o podziale 

Piec obrotowy podzielono na 3 strefy ze względu na szereg potrzeb technologicznych, służących do 
otrzymania produktu o stabilnych parametrach w związku z wytworzeniem wszystkich pożądanych 
faz. W 1 strefie podgrzewania następuje proces dehydratacji (desorpcji wody) z surowców, a 
następnie suszenie. Ma to znaczenie w przypadku działania pieca i innych urządzeń technologicznych, 
by wilgotny surowiec nie oblepiał elementów roboczych. Następnie proces wypalania-kalcynacji 
prowadzi do rozkładu poszczególnych surowców (gliny-<SiO2, Al2O3,Fe2O3,wapienie). Kolejno 
następuje synteza produktów C2S,C3A,C4AF i produktów pośrednich oraz wydzielenie fazy ciekłej, 
oraz pożądanego C3S. Po etapie klinkieryzacji  końcowym etapie w czasie chłodzenia  następuje 
krystalizacja produktów hydratacji – twardnienie plastycznej masy poprzez wzrost i wzajemne 
przerastania kryształów. 

7.

 

Jak działa kalcynator stosowany w produkcji gipsu budowlanego? 

 

Urządzenie wymaga stosowania wysuszonego i zmielonego surowca, o uziarnieniu poniżej 2 

mm. Gips dozowany jest do kalcynatora , gdzie temperatura na wlocie wynosi ok. 600-700

0

C . Aby 

uzyskać tak wysoką temperaturę generatory zużywają około 11m

3

 gazu ziemnego na godzinę.  

Kalcynator może osiągać maksymalną wydajność do 1000 Mg/dobę zużywając przy tym około 25 kg 
oleju opałowego na 1 Mg produktu. W skład kalcynatora wchodzi generator gorących gazów oraz 
walczak. Generator instalowany jest przed wlotem do nadawy walczaka. Jako medium grzewcze 
wykorzystuje gaz ziemny lub olej opałowy. Ilość dostarczanego paliwa jest kontrolowana przez 
komputer sterujący i dozowana w zależności od wymaganej temperatury oraz wydajności. Obrotowy 
walczak podzielony jest na dwie części. Pierwsza część to strefa kalcynacji, w której następuje 
dehydratacja gipsu, druga to strefa chłodzenia gipsu. 

 

8.Jakie znasz przemiany fazowe występujące podczas produkcji gipsu budowlanego? 

 

Zmielony i przefiltrowany gips trafia do kalcynatora gdzie zostaje poddany procesowi 

dehydratacji w wyniku czego utraci wodę krystalizacyjną (ok. 15%) przyjmując postać: CaSO

· 1/2H

2

o uziarnieniu do 0,2 mm . W kalcynatorze w wyniku dehydratacji CaSO

4

•2H

2

O obecność swą zaznacza 

background image

CaSO

4

•1/2H

2

O, który może występować w dwóch odmianach: α i β oraz anhydryt III(α i β) i anhydryt 

II. Odmiana α-CaSO

4

•1/2H

2

O otrzymywana jest podczas dehydratacji CaSO

4

•2H

2

O w atmosferze 

nasyconej pary wodnej lub w wyniku obróbki termicznej gipsu w gorących roztworach wodnych. β - 
CaSO

4

•1/2H

2

O powstaje, gdy proces dehydratacji gipsu odbywa się w atmosferze powietrza, przy 

niewielkiej prężności pary wodnej. Pierwszą fazą bezwodną powstającą podczas dehydratacji gipsu w 
temperaturach powyżej 100°C jest anhydryt III zwany anhydrytem rozpuszczalnym. Anhydryt III 
(rozpuszczalny) występuje w dwóch odmianach alfa i beta. β-anhydryt III otrzymuje się przez 
odwodnienie odpowiedniego półhydratu w temperaturze 100°C w próżni lub przez ogrzewanie 
dwuhydratu w temperaturze 160-200°C, natomiast odmianę α w wyniku ogrzewania dwuhydratu w 
powietrzu o niskiej wilgotności względnej i w temperaturze 110-130°C. Kolejną fazą układu CaSO

4

-

H

2

O jest anhydryt II (nierozpuszczalny). Można go otrzymać syntetycznie przez prażenie innych 

odmian siarczanu wapnia w temperaturze powyżej 350ºC, a jego tworzenie rozpoczyna się już w 
200ºC. 

 
 

9.Co to jest suszenie? Podaj jaki rodzaj suszarni stosuje się do wyrobów ceramicznych. 

Podaj czas przebywania wyrobu w suszarni. Wymień etapy suszenia wyrobów 

ceramicznych i krótko je scharakteryzuj.  

Suszenie – proces polegający na odprowadzeniu wody odparowującej z plastycznej mieszanki.  

Stosuje się suszarnie tunelowe. Czas przebywania wyrobu : ok. 40h  

I etap – podgrzewanie  

•Stopniowy wzrost temperatury wyrobu  
•Utrudnione odparowanie wilgoci  
•Pod wpływem ogrzewania pory i kapilary zwiększają się ułatwiając wędrówkę wody  

 

BRAK ZMIAN WIELKOŚCI KSZTAŁTKI SUSZONEJ  

II etap – suszenie właściwe  

•Stała temperatura  
•Odparowanie wilgoci z powierzchni suszonego wyrobu  
•Dyfuzja wilgoci z wnętrza kształtki na jej powierzchnię  

 

ZMNIEJSZENIE WILGOTNOŚCI I OBJĘTOŚCI SUSZONEJ KSZTAŁTKI  

III etap – suszenie higroskopijne  

•Zmniejszenie szybkości suszenia  
•Odparowanie wody z mikrokapilar  

 
BRAK SKURCZLIWOŚCI KSZTAŁTKI 

 
 

10.Podaj surowce główne stosowane do produkcji pustaka ceramicznego. 
Wymień jakie stosuje się surowce pomocnicze, uwzględniając miejsce i efekt 

ich wprowadzenia.  

 

Glina Domieszki:  

• Piasek  
• Trociny  
• Mieszanka żużlowo-popiołowa  
• Pulpa celulozowa  
• Bazalt  

 

background image

 

Woda – używana do korekty wilgotności mieszanki (rozdrabnianie, 
mieszanie, formowanie)  

Pył ceglany - pył zastępuje popiół lotny i stosowany jest w niewielkich 
ilościach jako dodatek osuszający mieszankę surowców. (dozowanie 
surowców)  

Pył węglowy (antracyt) wprowadzany poniżej 1% wraz z mieszanką 
żużlowo-popiołową  

Wapno – stosowane w przypadku podwyższonej wilgotności mieszanki 
(rozdrabnianie)  
Dodatki uszlachetniające - Nie mają wpływu na zmianę parametrów 

wyrobu gotowego, wprowadzane w celu poprawy stabilności parametrów 
mieszanki do formowania wyrobów na prasie.  
 

11.

 

Jako „wąskie gardło” w procesie produkcji bloczków z betonu komórkowego uznaje się jego wstępne 

dojrzewanie, a dokładniej wyrastanie i wiązanie masy w temp. 70-80°C, pozwalające na osiągnięcie 
odpowiedniej wytrzymałości niezbędnej do procesu krojenia. 

12.

 

Produkcja ABK jest procesem bezodpadowym,  oprócz betonu komórkowego produktem jest tylko 

odparowywana woda, co potwierdza bilans masy.  

Substraty  

masa [kg]  

Produkty  

masa [kg]  

cement  

84  

wyrób gotowy  

600  

wapno palone  

77  

odparowana 
woda  

59,9  

gips  

7  

 

 

piasek  

65 +355  

 

 

woda  

70  

 

 

proszek 
aluminium  

0,4  

 

 

środek 
powierzchniowo 
czynny  

1,5  

 

 

suma  

659,9  

suma  

659,9  

 

Stat 

Interpretacja persona: 

background image

•  współczynnik korelacji jest miarą związku 

liniowego,       oznacza brak zależności 
liniowej, na tej podstawie nie można 
wnioskować o niezależności zmiennych, 

•  gdy - korelacja dodatnia - wzrostowi wartości 

zmiennej X towarzyszy wzrost wartości 
zmiennej Y, 

•  gdy - korelacja ujemna - wzrostowi wartości 

zmiennej X towarzyszy spadek wartości 
drugiej zmiennej, 

•  im jest bliższy 1 tym zależność liniowa jest 

silniejsza, zwykle przyjmuje się: 

•  < 0,2 - brak związku liniowego, 

•  0,2 - 0,4 - słaba zależność, 

•  0,4 -0,7 - umiarkowana zależność, 

•  0,7 - 0,9 - dość silna zależność, 

•  > 0,9 - bardzo silna zależność. 

Badanie istotności różnic: 

background image

Należy przyjąć hipotezę zerową H0: Istniejąca 
różnica między średnią dla próby a wartością 
prawdziwą  jest wynikiem występowania błędów 
losowych. W celu zbadania prawdziwości 
hipotezy, należy obliczyć wartość t dla próby i 
porównać ją z wartością krytyczną rozkładu t-
Studenta.   

 

Jeżeli obliczona wartość testu t-Studenta w 

naszym badaniu jest większa od wartości 
krytycznej w tablicy oznacza to, że różnice są 
statystycznie istotne.