plik

2010-12-10

PRZEDSI BIORSTWO NA

RYNKU GLOBALNYM

dr Malwina Szczepkowska

UNIWERSYTET SZCZECI SKI

WYDZIA NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZ DZANIA

INSTYTUT EKONOMIKI I ORGANIZACJI PRZEDSI BIORSTW

ZAK AD EKONOMIKI PRZEDSI BIORSTW

Informacje wst pne

PRZEDSI BIORSTWO NA RYNKU GLOBALNYM

gr. 630, 631, 632, 633

Semestr zimowy 2010/2011, kierunek Z USM studia zaoczne

(5 wy/4 w)

dr Malwina Szczepkowska

Katedra Ekonomiki Przedsi biorstwa

Konsultacje: czwartek 14-16, pok. 26 IEP,
tel. 444 20 15

email: m.szczepkowska@aol.pl

WYK ADY

L.p
.

Data zaj

Godzina
zaj

Temat zaj

04.12.2010

8.30-11.00
s. 0106

Proces globalizacji – istota, przyczyny i skutki

Firma globalna, definicja, cechy, wyró niki

Fuzje a przej cia na rynku globalnym

19.12.2010

8.30-10.00
s. 0106

Metody wej cia i strategie firm na rynkach globalnych

WICZENIA

L.p
.

Data zaj

Godzina
zaj

Temat zaj

04.12.2010
11.12.2010

Firma globalna – case study

Fuzje, przej cia na rynku globalnym – case study

Marketing globalny – case study

08.01.2010

13.00-13.45
s. 3IEP

Zaliczenie

Click here to buy

Click here to buy

Informacje wst pne

Literatura podstawowa:

Elementy nauki o przedsi biorstwie, pod red. S. Marka, Oekonomicus,
Szczecin, 2008. Rozdzia XI – pkt. 11.5.

Wybrane problemy funkcjonowania przedsi biorstw, pod red. K. Wietrzyk-
Szczepkowskiej, Oekonomicus, Szczecin 2007. Rozdzia V

Literatura uzupe niaj ca:

Biznes mi dzynarodowy. Od internacjonalizacji do globalizacji, pod red. M.K.
Nowakowski, Wyd. SGH, Warszawa 2005.

Duliniec E., M arketing mi dzynarodowy, PWE, Warszawa 2004.

Yip G.S.: Strategia globalna, PWE, Warszawa 2004.

Flejterski S., Wahl P. T., Ekonomia globalna, Difin, 2003.

Rymarczyk J., Internacjonalizacja przedsi biorstwa, PWE, Warszawa 2002.
Stonehouse G., Hamill J., Campbell D., Pruide T., Globalizacja. Strategia i zarz dzanie,
Wyd. Felberg SJA, Warszawa 2001.

Biznes mi dzynarodowy - obszary decyzji strategicznych, pod red. M.K. Nowakowski,
Key Text, Warszawa 2000.

Gesteland R., Ró nice kulturowe a zachowania w biznesie, PWN, Warszawa 2000.

Zorska A., Ku globalizacji, przemiany w korporacjach transnarodowych i w
gospodarce wiatowej, PWN, Warszawa 1998.

WYK AD 1

Proces globalizacji – istota,

przyczyny i skutki

HISTORIA POCZ TKÓW
GLOBALIZACJI

XVw.

Pierwsze pa stwa globalne: Hiszpania i Portugalia.

Era kolonialna. 1492- odkrycie Ameryki, 1494- podzia Nowego

wiata mi dzy oba pa stwa.

1522

Pierwsza wiarygodna mapa wiata.

Ferdynand Magellan z Hiszpanii op ywa kul ziemsk .
1588

Rozkwit najwi kszego pa stwa globalnego – Wielkiej

Brytanii.

1588- pokonanie hiszpa skiej armady, 1901- koniec

ery wiktoria skiej.
1600

Pierwsza

organizacja

globalna

–

Kompania

Wschodnioindyjska. Mia a

prawo

zawierania

uk adów,

utrzymywania fortec i wojska, prowadzenia wojen, bicia monety,
stanowienia

prawa na zajmowanych

terenach.

Celem

by o

przejmowanie kontroli nad portami i faktoriami. Toczy a walki
z Francuzami, Portugalczykami oraz Holendrami. Nawi za a
stosunki handlowe z Chinami.

Click here to buy

Click here to buy

HISTORIA POCZ TKÓW
GLOBALIZACJI

1866

Telegraf globalny - uruchomienie

cza

mi dzy

Europ

Ameryk .

Dzi ki

telegrafowi

wiadomo ci z dowolnego miejsca na Ziemi mog y
dotrze

do innego w ci gu tego samego dnia.

Wzrost mi dzynarodowych korporacji, rozwój kolei
transkontynentalnych,

przyspieszenie

rozwoju

rodków masowego przekazu.

1914

Pierwsza wojna wiatowa.

Udzia 33 pa stw, 70 mln

nierzy, nowy podzia

granic w Europie, Azji i Afryce.

1929

Wielki kryzys gospodarczy.

Najwi ksze za amanie gospodarcze

wiata, obj o

wszystkie

kraje

dziedziny

ich

gospodarek,

spowodowa o powa ne zmiany polityczne (np. w
Niemczech)

HISTORIA POCZ TKÓW
GLOBALIZACJI

1939 II wojna wiatowa – najwi ksza

operacja

gospodarcza ludzko ci. Uczestniczy o w nim 61
pa stw, 110 mln

nierzy, zgin o 55 mln osób.

czne wydatki na prowadzenie wojny osi gn y

1,166

biliona

dolarów

Zako czy a

dwubiegunowym

podzia em

wiata,

zapocz tkowa a zimn wojn .

1956

Telefon globalny - podwodne

cze

mi dzy Europ i Ameryk .

HISTORIA POCZ TKÓW
GLOBALIZACJI

20 lipca 1969 - pierwszy cz owiek postawi stop
na Ksi

ycu i zobaczy Ziemi

jako ca

. Ta

nowa perspektywa uzmys owi a wielu, e Ziemia
pomimo zró nicowania jest planet

jednolit .

pocz. lat 70.

- Raport Klubu

Rzymskiego

„Granice wzrostu”. Autorzy raportu zastosowali w
nim

podej cie

globalne.

Przeprowadzone

obliczenia (równie

w skali globalnej) dotyczy y

degradacji rodowiska.

Click here to buy

Click here to buy

POJ CIE „GLOBALIZACJA”

Termin globalizacja ma co najmniej trzy

znaczenia:

odnosi si do procesu umi dzynarodawiania
si stosunków spo ecznych,

oznacza now faz modernizacji i rozwoju
kapitalizmu z uwielokrotnieniem stosunków
mi dzynarodowych,

okre la nowe tendencje w rozwoju kultury.

POJ CIE „GLOBALIZACJA”

Globalizacja jest wykrystalizowan

pod

koniec XX wieku i ci gle b

w fazie

transformacji now struktur spo eczno-
ekonomiczn

dominuj

wspó czesnym

wiecie, a wynikaj

kompleksu

podobnych

procesów

zachodz cych

jednocze nie

skali

ca ego globu ziemskiego.

POJ CIE „GLOBALIZACJA”

Proces globalizacji obj

globu ziemskiego, któr

okre la si mianem TRIADY.

Triad tworz nast puj ce obszary: Europa Zachodnia,

Ameryka

Pó nocna

Azji

Po udniowo-

Wschodniej.

Tworzy j oko o 30 pa stw, czyli 15% wszystkich krajów

wiata, zajmuj cych powierzchni

23% Ziemi, i

zamieszkiwanych przez 15% ludno ci wiata.

Kraje Triady generuj

49%

wiatowego PKB, s

ród em 95%

wiatowych zasobów ZIB, uczestnicz

w 78% w

wiatowym eksporcie i ponosz

97%

wydatków na sfer B+R.

Click here to buy

Click here to buy

POJ CIE „GLOBALIZACJA”

Proces globalizacji charakteryzuje kilkana cie cech, takich jak:

wielowymiarowo

(gospodarka, polityka, wojskowo

, kultura, itd),

ono

i wielow tkowo

(rozwój rynku finansowego,

globalizacja dzia alno ci przedsi biorstw, globalny problem
ekologii),
wielopoziomowo

(skala wiata, sektorów, ró nych rynków).

Obszary globalizacji:

globalizacja finansów,
globalizacja rynków i strategii, w szczególno ci konkurencji,
globalizacja technologii i co si z tym wi

e, bada i rozwoju oraz

wiedzy,
globalizacja stylów ycia i modeli konsumpcji, w rezultacie,
globalizacja kultury,
globalizacja rz dzenia i regulacji prawnych,
globalizacja jako polityczne ujednolicanie wiata.

POJ CIE „GLOBALIZACJA”

Globalna gospodarka jest to gospodarka, w

której

czynniki

produkcji

–

bogactwa

naturalne, kapita , technologia i si a robocza –
a tak e produkty i us ugi kr

po ca ym

wiecie. Oznacza to wykonywanie ka dego

komponentu oraz ka dej czynno ci, w takim
miejscu na kuli ziemskiej, gdzie mo na to
zrobi

najtaniej,

oraz

sprzedawanie

produktów lub us ug tam, gdzie ceny i zyski

najwy sze.

ISTOTA GLOBALIZACJI

Proces, który jest tworzony przez zjawiska lub dzia ania o
wymiarze ogólno wiatowym;
Ogólny stan, w jakim znajduje si  gospodarka  wiatowa;
Wzrost ró nego rodzaju powi za  mi dzy podmiotami  ycia
mi dzynarodowego;
Zjawisko ekonomiczne zachodz ce w wymiarze
ogólno wiatowym, które niesie ze sob  skutki polityczne;
Proces o nieznanej dot d skali i niezbadanych
nast pstwach;
Sk ada si  na ni  bardzo niejednorodny zbiór zjawisk,
procesów, tendencji widocznych w  yciu ekonomicznym,
spo ecznym i politycznym wspó czesnego  wiata.

Click here to buy

Click here to buy

PRZEJAWY GLOBALIZACJI

Powstanie globalnej gospodarki

Delokalizacja dzia alno ci gospodarczej

Denacjonalizacja produktu

Deterytorializacja procesów produkcji

RÓD A GLOBALIZACJI

Istoty globalizacji nale y doszukiwa si przede

wszystkim w nat

eniu dwóch rodzajów przep ywów:

1) szeroko poj tego kapita u,
2) komunikatów.
Umo liwi y to dwa rodzaje czynników:
- regulacyjne
- techniczne.
Do tych pierwszych zaliczy mo na liberalizacj obrotów

kapita owych

(znoszenie

barier

prawnych)

deregulacj

sektora

finansowego

(otwarcie

tego

sektora dla kapita u zagranicznego).

tych

drugich

–

rozwój

techniki

komputerowej,

informatyki

telekomunikacji,

który

umo liwi

zawieranie olbrzymich transakcji finansowych w ci gu
kilu sekund.

KONTROWERSJE WOKÓ
GLOBALIZACJI

GLOBALIZACJA generuje nowe polaryzacje bogactwa i

biedy w skali globalnej i wewn trz poszczególnych
krajów i regionów; powi kszone bogactwo wiata
ulega nowej redystrybucji wed ug starego schematu:

bogatsi s coraz bogatsi,

biedni troch mniej biedni,

pewna, nieznaczna cz

bogatych ulega relatywnej

pauperyzacji,

pewna, nieznaczna cz

biednych przechodzi do

klasy bogatych.

Click here to buy

Click here to buy

KONTROWERSJE WOKÓ
GLOBALIZACJI

korporacji transnarodowych opanowa o:

70%  wiatowego rynku towarów konsumpcyjnych
trwa ego u ytku,
50%  wiatowego rynku elektroniki i urz dze
elektrycznych,
34%  wiatowego rynku chemikaliów.

Dziesi

korporacji kontroluje:

70%  wiatowego rynku komputerów,
85%  wiatowego rynku pestycydów,
86%  wiatowego rynku telekomunikacji.

KONTROWERSJE WOKÓ
GLOBALIZACJI

Panuje powszechna opinia, e si sprawcz

globalizacji s :

korporacje transnarodowe,

wielkie banki mi dzynarodowe,

ponadnarodowe organizacje :

Mi dzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF),

Bank wiatowy (World Bank),

Organizacja Handlu wiatowego (WTO).

KONTROWERSJE WOKÓ
GLOBALIZACJI

Ruch antyglobalistyczny:

1994 r. – powstanie spo eczno ci india skiej w
meksyka skim

stanie

Chiapas

m.in.

przeciwko

uk adowi NAFTA,

1999 r. – zamieszki na szczycie WTO w Seattle.

Mi dzynarodowe Forum Globalizacji

(International Forum on Gobalization, IFG)

zrzesza wiele organizacji z ca ego wiata

(powo ane w 1994 r. w San Francisco).

Click here to buy

Click here to buy

Proglobali ci versus antyglobali ci

Globalizacja wed ug:

Proglobalistów:

Antyglobalistów:

Ogranicza liczb g oduj cych na

wiecie

Zwi ksza liczb g oduj cych na

wiecie

Zmniejsza ró nice dochodowe w
skali wiata

Zwi ksza ró nice dochodowe w
skali wiata

Wzmaga wzrost i rozwój nawet w
krajach najbiedniejszych

Powoduje spadek tempa wzrostu
lub recesj w krajach biednych

Zmniejsza bezrobocie i w krajach
biednych i bogatych

Zwi ksza bezrobocie i w krajach
biednych i bogatych

Dywersyfikuje podmiotowo

rynku

wiatowego

Monopolizuje lub oligopolizuje rynek

wiatowy

Polepsza jako

rodowiska

naturalnego

Dramatycznie pogarsza jako

rodowiska naturalnego

Upowszechnia demokracj na

wiecie

Sprzyja korupcji i obni eniu poziomu
demokracji na wiecie

Proglobali ci versus antyglobali ci

Globalizacja wed ug:

Proglobalistów:

Antyglobalistów:

Tworzy globalne spo ecze stwo
obywatelskie

Niszczy poczucie wspólnoty i
przynale no ci

Wzmacnia instytucj pa stwa

Niszczy instytucj pa stwa i
zwi zane z nim warto ci

Buduje spo ecze stwo wiedzy i
upowszechnia edukacj

Sprzyja upowszechnianiu si
postaw konsumpcjonizmu

atwia kontrol nad

przest pczo ci

Umo liwia powstanie sieci
mi dzynarodowej przest pczo ci

Umo liwia walk z
mi dzynarodowym terroryzmem

Jest przyczyn powstania
mi dzynarodowego terroryzmu

Oznacza liberalizacj handlu – co
jest pozytywem

Oznacza liberalizacj handlu – co
jest przekle stwem

Jest jedyn rozs dn opcj rozwoju

wiata

Jest drog prowadz

wiat do

globalnej katastrofy

SYNTEZA –
KORZY CI GLOBALIZACJI

wzrost efektywno ci i konkurencyjno ci,
spadek kosztów produkcji i komunikacji,
liberalizacja i demokratyzacja systemu wiatowego,
mo liwo

przyspieszenia wzrostu w obszarach zacofanych,

zwi kszona mo liwo

uczestnictwa w procesach wiatowych,

wy anianie si nowych rynków i pomiotów gospodarczych,
wzrost jako ci wyrobów i us ug,
powstanie nowych zawodów,
stopniowe zanikanie barier we wspó pracy mi dzynarodowej,

atwiejszy dost p do dóbr i us ug, nowych technologii, instytucji,

kultury,
przyspieszona dyfuzja post pu naukowo-technologicznego,
normalizacja i standaryzacja w skali wiatowej,
mo liwo

transferu kapita u do s abiej rozwini tych

gospodarek.

Click here to buy

Click here to buy

SYNTEZA –
KOSZTY GLOBALIZACJI

zaostrzenie agresywnej konkurencji mi dzynarodowej,
wzrost bezrobocia,
rozszerzenie si obszarów n dzy i g odu,
wzrost przest pczo ci mi dzynarodowej,
ograniczenie suwerenno ci pa stw,
spadek roli rz dów narodowych,
kryzys instytucji mi dzynarodowych,
chwiejno

wiatowego systemu finansowego,

szybkie rozprzestrzenianie si kryzysów na zintegrowanych rynkach,
spadek popytu na prace niewykwalifikowane,
zanikanie niektórych zawodów,
rosn ca polaryzacja dochodowa i maj tkowa,
uzale nienie od wytworów nauki i technologii,
brak kontroli nad tre ciami w internecie,
homogenizacja systemów warto ci,
zanikanie ró nic kulturowych u odr bno ci narodowych,
odradzanie si nacjonalizmów, separatyzmów i fundamentalizmu,

WYK AD 2

Istota firmy globalnej

POJ CIE „GLOBALIZACJA”

Generalnie

globalizacja

oznacza

raptowne

zwi kszanie

liczby

ponadnarodowych

instytucji

organizacji,

przenikanie

ró nych

kultur

konsolidacji

rodków

komunikacji

masowej

przestrzeni

nie

narodowej a globalnej.

Socjologowie wi

to poj cie z integracj

skali ca ego globu. Efektem tego procesu s
przeobra enia

wiadomo ci

spo ecznej,

rosn ce poczucie wzajemnego uzale nienie
pomi dzy mieszka cami ca ego globu.

Click here to buy

Click here to buy

FIRMA GLOBALNA

wzrost liczby przedsi biorstw posiadaj cych zagraniczne filie z
7 tys. w 1969 r. do 40 tys. w roku 1994, a liczby ich filii do 265
tysi cy (w 2000r. 60 000 KTN i 800 000 filii);

ród

100

najwi kszych

KTN

znajduj

tylko

przedsi biorstwa z krajów Triady – grupa ta stanowi oko o 0,5%
ogólnej liczby korporacji na wiecie, ale na ich zagraniczne filie
przypada prawie 25%

wiatowej sprzeda y realizowanej przez

wszystkie

filie

korporacji

80%

obrotów

wyrobami

elektronicznymi na wiecie;
w d ugim okresie inwestycje, produkcja i eksport KTN wzrastaj
bardziej dynamicznie ni w gospodarce wiatowej ogó em;
grupa 300 najwi kszych KTN kontroluje obecnie ponad 25%
maj tku produkcyjnego na wiecie;
wiele z nich dysponuje maj tkiem wi kszym ni

niektóre

pa stwa;
spo ród 100 najwi kszych jednostek ekonomicznych na wiecie
jedn po ow stanowi pa stwa narodowe, a drug KTN;

FIRMA GLOBALNA

oko o 25% wiatowego PKB wytwarzane jest przy udziale KTN;
oko o 75% wiatowej wymiany handlowej realizowane jest przy
udziale KTN przy czym 30-40% handlu stanowi

obroty

wewn trzkorporacyjne

(transakcje

mi dzy

central

zagranicznymi filiami oraz mi dzy filiami);
ogólna warto

sprzeda y lokalnej – na rynkach krajów

goszcz cych oraz eksportowej – na rynku mi dzynarodowym
dokonywanej przez zagraniczne filie KTN jest o 30% wi ksza
ni warto

wiatowego eksportu;

strumienie i skumulowana warto

ZIB s

w g ównej mierze

generowane przez KTN, których udzia

si ga ponad 70%

warto ci lokat;
oko o

97%

skumulowanej

warto ci

nap ywu

omawianych

inwestycji przypada na KTN z krajów Triady;
KTN

stanowi

najbardziej

znacz

grup

podmiotów

prowadz cych

komercyjn

dzia alno

B+R

(oko o

80%

prywatnych nak adów B+R na wiecie).

FIRMA GLOBALNA

MAJ TEK KTN - 1998

Przedsi biorstwo

Kraj

Maj tek zagraniczny

w mld $

Obroty zagraniczne

w mld. $

Shell/Royal Dutch

WB/Holandia

Ford

USA

General Electric

USA

Exxon

USA

General Motors

USA

Volkswagen

Niemcy

IBM

USA

Toyota

Japonia

Nestle

Szwajcaria

Mitsubishi

Japonia

Bayer

Niemcy

ABB

Szwaj./Szwecja

Click here to buy

Click here to buy

FIRMA GLOBALNA

NAJBARDZIEJ PODZIWIANE WG FORTUNE

przedsi biorstw
o

kraj

sektor

miejsce
2004

miejsce
2003

General Electric

USA

elektronika

Wal-Mart
Stores

USA

handel
detaliczny

Dell

USA

komputery

Microsoft

USA

oprogramowani
e

Toyota

Japonia

samochody

Procter&Gambl
e

USA

kosmetyki

Johnson&Johns
on

USA

leki

FedEx

USA

przesy ki

IBM

USA

komputery

DEFINICJA KTN

FIRMA

GLOBALNA,

SPRZEDAJE

SWOJE

PRODUKTY I US UGI NA CA YM

WIECIE, MA

MI DZYNARODOW

SIE

SPRZEDA Y

ORAZ

WYPOSA ENIE PRODUKCYJNE UMO LIWIAJ CE
UZYSKANIE PRZEWAGI KONKURENCYJNEJ W
WYNIKU WYKORZYSTANIA SKALI OPERACJI I
TECHNOLOGII W PRZEKROJU

WIATOWYM

(R. G. Schroeder)

ORGANIZACJA,

KTÓRA

KOORDYNUJE

DZIA ALNO

PRODUKCYJNO – HANDLOW ,

RÓ NYCH JEDNOSTEK, MIESZCZ CYCH SI

RÓ NYCH

KRAJACH

JEDNEGO

O RODKA

PODEJMUJ CEGO

DECYZJE

STRATEGICZNE

(KTN wg. A. Zorskiej)

CECHY KTN

SUWERENNO

ONO

ROZPROSZENIE

SPECJALIZACJA

ZDOLNO

ARBITRA OWANIA

ELASTYCZNO

ORGANIZOWANIA

GLOBALNA EFEKTYWNO

Click here to buy

Click here to buy

MI DZYNARODOWE FUNKCJE
KTN

przemieszczanie

zasobów

zdolno ci

wytwórczych;

pobudzanie

wzrostu

efektywno ci

gospodarek krajów goszcz cych;

stymulowanie restrukturyzacji – w wymiarze
mikroekonomicznym i makroekonomicznym;

aktywizowanie lokalnych zasobów i konkurencji
na rynku;

transmitowanie nowych metod i wzorców;

wyrównywanie warunków dzia ania;

integrowanie

dzia alno ci

przedsi biorstw

gospodarek.

EWOLUCJA KTN

Okres

Strategia mi dzynarodowa danego okresu

Lata 50. i 60.

Wielonarodowa ekspansja poprzez ustanowienie miniaturowych replik
korporacji w postaci filii zagranicznych. Przewaga strategii wielu
rynków

wewn trznych,

których

dzia aj

du ym

stopniu

autonomiczne

filie

zagraniczne

obs uguj ce

rynki

lokalne

i/lub

regionalne. Ograniczona globalna koordynacja lub integracja dzia

ró nych cz ciach wiata

Lata 70.

Wycofanie si

firm wielonarodowych: zbywanie, racjonalizowanie i

zamykanie zak adów w krajach inwestycji

Lata 80.

Przesuni cie

uwagi

korporacji

kierunku

koordynowanych

zintegrowanych strategii globalnych realizowanych przez stabilne PWN
(przedsi biorstwa

wielonarodowe);

skupienie

globalnej

konkurencyjno ci

stosowaniu

zasi gu

globalnego

jako

broni

konkurencyjnej w sektorach globalnych zwi zanych ze specjalizacj
zak adów i narodow wspó zale no ci

EWOLUCJA KTN

Okres

Strategia mi dzynarodowa danego okresu

Lata 90.

Przej cie do strategii globalnych i transnarodowych. Firmy koncentruj si
na rozwoju kluczowych kompetencji z jednoczesnym wydzieleniem innych,
pobocznych dzia

. Rezultatem tego jest rozwój sieci globalnych i

partnerstwa strategicznego

zarówno

kierunku

poziomym,

jak i

pionowym. Wzrastaj cy nacisk na wiedz jako cz

aktywów; rozwijaj

si wczesne formy organizacji ucz cej si .

Od roku 2000

Era korporacji wirtualnej i inteligentnej

Click here to buy

Click here to buy

UMI DZYNORODOWIENIE KTN

RODZAJ FIRMY

CHARAKTERYSTYKA

PRZEDSI BIORSTWO

KRAJOWE

Nie jest zainteresowane ekspansj

zagraniczn . Rynek zbytu jest

zlokalizowany na terenie kraju. Eksport

mo e wyst powa pod wp ywem nacisków

zewn trznych

PRZEDSI BIORSTWO

EKSPORTUJ CE

Zainteresowanie zagranic sprowadza si

do poszukiwania rynków zbytu. Centralny

rodek interesów znajduje si w kraju

PRZEDSI BIORSTWO

MI DZYNARODOWE

Produkcja mo e by zlokalizowana poza

granicami kraju macierzystego. Centralny

rodek interesów znajduje si w kraju

UMI DZYNORODOWIENIE KTN

PRZEDSI BIORSTWO

WIELONARODOWE

Nie ma podzia ów na dzia alno

krajow i zagraniczn . Jednostki

zagraniczne uzyskuj wzgl dn

niezale no od centrum wskutek

nacisku w adz lokalnych. Kierownictwo

znajduje si w r kach przedstawicieli

kraju macierzystego, którzy d

centralizacji zarz dzania.

PRZEDSI BIORSTWO GLOBALNE

Wykorzystuje si „globalny” model

organizacji firmy. Du a skala

wytwarzania produktów w niewielu

miejscach maj cych optymalne warunki
produkcyjne, - efekt – obni ka kosztów.

Sprzeda niezbyt szerokiego

asortymentu jest realizowana na wielu

rynkach przez liczne filie.

UMI DZYNORODOWIENIE KTN

PRZEDSI BIORSTWO

TRANSNARODOWE

asno i zarz dzanie firm

podzielone jest mi dzy przedstawicieli

ograniczonej liczby pa stw bez

preferencji narodowych. Przyk adem

jest firma Scandinavian Airlines System

(SAS), gdzie w

cicielem jest w 3/7

Szwecja, w 2/7 Dania i 2/7 Norwegia.

PRZEDSI BIORSTWO

PONADNARODOWE

Dzia alno oparta jest na

porozumieniach mi dzynarodowych.
Zwykle otwarta na innych cz onków,

którzy mog by przyj ci po spe nieniu

okre lonych warunków. Zarz d

rozdzielony jest mi dzy przedstawicieli

ró nych pa stw wed ug wcze niej

przyj tych regu . Przyk adem jest Bank

wiatowy.

Click here to buy

Click here to buy

WYK AD 3

Fuzje i przej cia na rynku

globalnym

ZARZ DZANIE GLOBALNYMI

FUZJAMI, PRZEJ CIAMI I ALIANSAMI

Okres

ówne motywy

Liczba

transakcji

1897 – 1904

Tworzenie

monopoli

okresie

przy pieszenia rewolucji przemys owej

1300

1916 – 1929

Ustawy antymonopolowe sk aniaj

integracji pionowej

1280

1965 – 1969

Po czenia pod wp ywem liberalizacji
rynków

5930

1984 – 1989

Strategia

dywersyfikacji

tworzenie

konglomeratów

3000

1993-2000

Globalizacja, podnoszenie kursu akcji,
wykorzystanie Internetu

9220

od 2004

Nadwy ki

kapita owe

masowej

restrukturyzacji wywo anej fal

bessy

gie dowej lat 2000-2002

9300

ZARZ DZANIE GLOBALNYMI
FUZJAMI, PRZEJ CIAMI I ALIANSAMI

ROZWÓJ ZEWN TRZNY:

Zwi zki kooperacyjne:

alianse strategiczne

Koncentracja (konsolidacja):

fuzje,

przej cia

Click here to buy

Click here to buy

ALIANS STRATEGICZNY

Sojusz

nawi zywany

mi dzy

przedsi biorstwami rywalizuj cymi
ze

sob

(lub

potencjalnymi

konkurentami) w celu osi gni cia
lepszej pozycji konkurencyjnej.

ALIANS STRATEGICZNY

Typy
porozumie

Podstawowe cechy

Joint venture

Porozumienia mi dzy dwoma lub
wi cej przedsi biorstwami,
których celem jest utworzenie
nowej jednostki

Firma – sie

Koalicja wielu partnerów wokó
najwa niejszego partnera

Porozumienia
bez udzia u
kapita owego

Wspólnota dzia alno ci w
dziedzinie marketingu, promocji,
itp.

Porozumienia

Jeden partner zajmuje si

POWODY TWORZENIA
ALIANSÓW STRATEGICZNYCH:

Partnerzy aliansu uzyskuj  efekty
wynikaj ce z korzy ci skali i
skumulowanych kompetencji, nie trac c
przy tym autonomii;
Alianse pozwalaj  korzysta  z efektów
synergii wskutek komplementarnego
uj cia zakresu wspó pracy;
Alianse redukuj  ryzyko, zw aszcza w
odniesieniu do nowo podejmowanej
dzia alno ci;

Click here to buy

Click here to buy

POWODY TWORZENIA
ALIANSÓW STRATEGICZNYCH:

Uczestnicy aliansu osi gaj  korzy ci z tytu u
wymiany technologii, uzupe niania zasobów,
udost pniania kana ów dystrybucji i rynków
oraz wymiany do wiadcze  w zarz dzaniu;
Sojusze wzmacniaj  potencja  partnerów
(techniczny, ekonomiczny, organizacyjny);
Alianse s  relatywnie  atwo odwracalne, co
mam znaczenie w podejmowaniu decyzji
strategicznych np. w odniesieniu do
perspektywicznej dzia alno ci.

ZAGRO ENIA ALIANSÓW
STRATEGICZNYCH

Asymetria oczekiwa partnerów w odniesieniu
do przysz ych efektów oraz rzeczywistych
korzy ci;

Obawa, e jeden z partnerów umacnia si
kosztem drugiego;

Niew

ciwe skonstruowanie umów,

ograniczaj cych swobod w tworzeniu strategii,
co mo e prowadzi do nadu

;

Niejasne zapisy w umowach, daj ce mo liwo

wykupu, przej cia a nawet wyeliminowania
partnera z rynku.

TYPY ALIANSÓW
STRATEGICZNYCH

Alians komplementarny – sektor
elektroniki u ytkowej i telekomunikacji,

Alians zintegrowany – sektor
komputerowy przemys u
elektronicznego, sektor samochodowy

Alians addytywny – sektor zbrojeniowy
i lotniczy, sektor samochodowy (GM i
Fiat)

Click here to buy

Click here to buy

FUZJA A PRZEJ CIE

Fuzja

po czenie

dwóch

podmiotów,

które

dokonuj

tej

operacji dla osi gni cia wspólnych
celów.

Dotychczasowi

udzia owcy

spó ek

ogó

staj

wspó

cicielami nowej, wi kszej

firmy, która powinna mie

znacznie

wi ksze szanse na rynku.

FUZJA A PRZEJ CIE

Przej cie to po czenie dwóch partnerów

nierównej

wielko ci.

Jedna

organizacja

nabywa ca

(lub pakiet kontrolny) drugiego

podmiotu, a nast pnie w cza go w swoje
struktury

organizacyjne.

Dotychczasowi

udzia owcy przestaj

cicielami, a

firma

kupowana

staje

podmiotem

zale nym od przejmuj cego. Przej cia mog
mie

charakter uzgodniony lub wrogi, w

zale no ci

stosunku

transakcji

mniejszej firmy.

CELE FUZJI I PRZEJ

Zwi kszenie efektywno ci dzia ania
Kumulowanie kluczowych kompetencji
Umocnienie reputacji
Obni enie kosztu kapita u.
Pozyskanie skuteczniej dzia aj cego kierownictwa.
Pozyskanie pewnych trudno dost pnych na rynku warto ci takich jak:
technologia, umiej tno ci, klienci, marka.
Powi kszenie sieci dystrybucji.
Uzyskanie produktu lub us ugi uzupe niaj cych dotychczasow
ofert .
Ograniczenie kosztów transakcyjnych.
Pe niejsze wykorzystanie mocy produkcyjnych.
Zwi kszenie udzia u na rynku.
Neutralizowanie konkurencji.
Dywersyfikacja ryzyka dzia alno ci, mo liwo

wykorzystania

nadwy ek finansowych.

Click here to buy

Click here to buy

Dziesi najwi kszych transakcji
dokonanych w 1998 r.

Nabywca

Przedmiot

mld USD

British Petroleum

Amoco

55,040

Daimler-Benz

Chrysler

39,513

Zeneca

Astra

32,173

Hoechst

Rhone-Poulenc

21,223

Total

Petrofina

13,000

Scottish Power

PacificCorp

12,617

Fortis

Generale de Banque

12,299

Commercial Union

General Accident

11,159

Credito Italiano

Unicredito

10,959

Universal Studios

Polygram

10,254

Najbardziej aktywni nabywcy
europejscy w 2008 r.

Wielka Brytania

35 %

Niemcy

17 %

Francja

15 %

wszyscy pozostali

15 %

Holandia

7 %

ochy

6 %

Hiszpania

5 %

WADY FUZJI I PRZEJ

Powody, dla których integracja przedsi biorstw ko czy si

pora

Brak zbadania atrybutów wewn trznego i zewn trznego

otoczenia docelowej firmy (w zwi zku z tym niedostateczna
wiedza).
Kulturowa niekompatybilno

pomi dzy stronami, co jest

szczególnie wa ne, gdy firmy pochodz z ró nych krajów.
Brak

komunikacji

wewn trznej

oraz

pomi dzy dwoma

podmiotami.
Utrata kluczowej kadry firmy docelowej po integracji.
Zbyt wysoka cena zap acona za docelow firm i w zwi zku
z tym nara enie firmy przejmuj cej na nadmierne ryzyko
finansowe.
Przyj cie za

enia, ze wzrost rynku spó ki docelowej

dzie

trwa

stale,

jest

niemo liwe

przy

zmiennej

koniunkturze.

Click here to buy

F Transfo

w .A