1
Kwatera Główna Dru
Ŝ
yn Strzeleckich „Strzelec”
Materiał szkoleniowy nr 05/2005
METODYKA SZKOLENIA
Zasady i wskazówki ogólne dotycz
ą
ce prowadzenia szkolenia w
oddziałach strzeleckich
1
Kwatera Główna Dru
Ŝ
yn Strzeleckich „Strzelec”
Materiał szkoleniowy nr 05/2005
METODYKA SZKOLENIA
Zasady i wskazówki ogólne dotycz
ą
ce prowadzenia szkolenia w
oddziałach strzeleckich
2
1. Rola dowódcy dru
Ŝ
yny( plutonu) w procesie szkolenia pododdziałów
strzeleckich.
W toku szkolenia dowódca dru
Ŝ
yny mo
Ŝ
e wyst
ę
powa
ć
jako dowódca lub jako
instruktor. Jako dowódca wyst
ę
puje tam gdzie zachodzi konieczno
ść
dowodzenia,
bezpo
ś
redniego kierowania swoim pododdziałem. Ma to miejsce:
-
w czasie
ć
wicze
ń
taktycznych dru
Ŝ
yny/plutonu
-
w czasie wykonywania zada
ń
taktycznych np. dowodzenie patrolem
rozpoznawczym, kierowanie posterunkiem obserwacyjnym itd.
Jako instruktor wyst
ę
puje podczas zaj
ęć
szkoleniowych maj
ą
cych na celu
nauczenie strzelców konkretnych czynno
ś
ci, procedur. Ma to miejsce:
-
gdy pełni rol
ę
wykładowcy omawiaj
ą
cego dane zagadnienie szkoleniowe
np. marsz ubezpieczony, zasady reanimacji itd.
2. Przygotowanie dowódcy dru
Ŝ
yny do prowadzenia zaj
ęć
Dowódca dru
Ŝ
yny przed zaj
ę
ciami ma obowi
ą
zek
-
uczestniczy
ć
w instrukta
Ŝ
u przeprowadzonym przez dowódc
ę
plutonu (
oddziału)
Instrukta
Ŝ
polega na podaniu wytycznych do prowadzenia zaj
ęć
(czasu i miejsca
szkolenia, tematu zaj
ęć
i zagadnie
ń
szkoleniowych, zabezpieczenia materiałowo-
technicznego szkolenia, warunków bezpiecze
ń
stwa )
-
zapozna
ć
si
ę
z tematem i tre
ś
ci
ą
zaj
ęć
-
przestudiowa
ć
odpowiednie materiały szkoleniowe: regulaminy, instrukcje,
podr
ę
czniki itp.
-
opracowa
ć
plan – konspekt
-
zgłosi
ć
zapotrzebowanie dotycz
ą
ce zabezpieczenia materiałowo –
technicznego
-
powiadomi
ć
strzelców odno
ś
nie wyposa
Ŝ
enia i umundurowania, czasu i
charakteru zaj
ęć
3. Prowadzenie zaj
ęć
.
Przed zaj
ę
ciami dowódca plutonu zatwierdza plany przygotowane przez dowódców
dru
Ŝ
yn. Okre
ś
la sposób komunikowania si
ę
z nim w trakcie zaj
ęć
szkoleniowych,
dokonuje rozdziału sprz
ę
tu na poszczególne dru
Ŝ
yny w toku szkolenia.
Przed zaj
ę
ciami dowódca dru
Ŝ
yny ( plutonu ) powinien:
-
wykona
ć
zbiórk
ę
dru
Ŝ
yny ( plutonu )
-
sprawdzi
ć
indywidualne wyposa
Ŝ
enie strzelców i wygl
ą
d zewn
ę
trzny
-
sprawdzi
ć
ś
rodki materiałowo – techniczne uj
ę
te w planie szkolenia
-
zameldowa
ć
przeło
Ŝ
onemu o gotowo
ś
ci dru
Ŝ
yny ( plutonu ) do zaj
ęć
3
W trakcie organizowania i przeprowadzania zaj
ęć
szkoleniowych nale
Ŝ
y
zwraca
ć
szczególn
ą
uwag
ę
na nast
ę
puj
ą
ce warunki bezpiecze
ń
stwa
wydolno
ść
fizyczn
ą
szkolonych
warunki zdrowotne szkolonych
u
Ŝ
ycie narz
ę
dzi
u
Ŝ
ycie
ś
rodków pirotechnicznych
bezpiecze
ń
stwo przemarszów – ruch drogowy
zbiorniki i przeszkody wodne
Zaj
ę
cia mog
ą
si
ę
rozpocz
ąć
z chwil
ą
przybycia na miejsce okre
ś
lone w planie zaj
ęć
lub w innym czasie np. w trakcie domarszu do placu
ć
wicze
ń
.
Podczas omawiania poszczególnych zagadnie
ń
stosujemy wzorowy pokaz i pokaz
z obja
ś
nieniem po którym nast
ę
puje praktyczne wykonywanie czynno
ś
ci przez
szkolonych. Pokaz mo
Ŝ
e by
ć
wykonywany przez prowadz
ą
cego zaj
ę
cia lub
odpowiednio poinstruowanego strzelca ( grup
ę
strzelców ). Podczas pokazu
najpierw demonstruje si
ę
dan
ą
czynno
ść
w cało
ś
ci, a nast
ę
pnie poszczególne jej
elementy , na zako
ń
czenie ponownie cało
ść
. Nale
Ŝ
y pami
ę
ta
ć
,
Ŝ
e pokaz bez
obja
ś
nie
ń
nie daje szkolonym wła
ś
ciwego obrazu działania. Po zademonstrowaniu i
obja
ś
nieniu danej czynno
ś
ci przyst
ę
puje si
ę
do praktycznych
ć
wicze
ń
indywidualnych.
Rola dowódcy ( instruktora ) sprowadza si
ę
do obserwowania szkolonych,
udzielania im koniecznych wskazówek oraz usuwania zauwa
Ŝ
onych bł
ę
dów.
Pokazane i omówione czynno
ś
ci strzelcy trenuj
ą
dot
ą
d, a
Ŝ
naucz
ą
si
ę
ich
prawidłowego wykonywania. Je
ś
li instruktor stwierdził bł
ę
dy lub niedoci
ą
gni
ę
cia
powinien przerwa
ć
dany element
ć
wiczenia, wskaza
ć
co zostało wykonane bł
ę
dnie
– udzieli
ć
wskazówek ( pokaza
ć
) jak nale
Ŝ
y wykona
ć
poprawnie okre
ś
lon
ą
czynno
ść
– powtórzy
ć
przerabiane zagadnienia. Po zako
ń
czeniu zaj
ęć
nale
Ŝ
y
sprawdzi
ć
stopie
ń
opanowania materiału przez poszczególnych strzelców.
Do najwa
Ŝ
niejszych
ś
rodków oddziałuj
ą
cych na szkolonych i utrzymuj
ą
cych w
napi
ę
ciu ich uwag
ę
w czasie zaj
ęć
nale
Ŝą
:
-
wła
ś
ciwe zachowanie si
ę
dowódcy dru
Ŝ
yny ( instruktora )
-
umiej
ę
tne przekazywanie materiału szkoleniowego ( jasno, tre
ś
ciwie, w
sposób dost
ę
pny i zrozumiały dla szkolonych )
-
ci
ą
głe obserwowanie zachowania szkolonych – zapobieganie w por
ę
odrywania ich uwagi od przedmiotu nauczania
-
prowadzenie zaj
ęć
umo
Ŝ
liwiaj
ą
ce szkolonym czynny udział w zaj
ę
ciach
-
zadawanie pyta
ń
i obiektywne ocenianie odpowiedzi (wysiłku ) szkolonych
-
wyró
Ŝ
nianie najlepszych spo
ś
ród szkolonych.
Uwaga: nieumiej
ę
tny pokaz, rozwlekłe obja
ś
nienia, sztuczne zwalnianie tempa
zaj
ęć
, szukanie w czasie zaj
ęć
tekstu, pomocy szkoleniowych, regulaminu
rozprasza i osłabia uwag
ę
oraz obni
Ŝ
a dyscyplin
ę
szkolonych.
Podczas zaj
ęć
nale
Ŝ
y stosowa
ć
zasad
ę
systematyczno
ś
ci i stopniowania trudno
ś
ci.
1. Od łatwego do trudnego;
2. Od wiadomo
ś
ci ( czynno
ś
ci ) prostych do zło
Ŝ
onych;
4
3. Od wiadomo
ś
ci poznanych do nowych;
4. Od zagadnie
ń
ogólnych do szczegółowych.
Obowi
ą
zkiem
dowódcy
dru
Ŝ
yny
(plutonu)
jest
prowadzenie
dziennika
szkoleniowego. W dzienniku szkoleniowym powinny zosta
ć
zawarte :
-
lista obecno
ś
ci strzelców
-
zrealizowane tematy szkoleniowe
-
wyniki szkolenia poszczególnych strzelców
-
uwagi nt. szkolenia.
A. Przygotowanie do zaj
ęć
z taktyki.
Aby jak najbardziej realistycznie przeprowadzi
ć
szkolenie taktyczne nale
Ŝ
y zbli
Ŝ
y
ć
je do warunków bojowych. Osi
ą
gamy to poprzez:
-
prowadzenie zaj
ęć
taktycznych w terenie bez wzgl
ę
du na istniej
ą
ce
warunki atmosferyczne, por
ę
dnia i roku oraz odpowiednie tło taktyczne (
teren, zało
Ŝ
enia taktyczne )
-
pozorowanie ognia nieprzyjaciela i własnych
ś
rodków ogniowych
-
dokładne wykonywanie czynno
ś
ci w sytuacjach umownych
-
natychmiastowe reagowanie na bł
ę
dy popełniane przez szkolonych np. w
czasie czołgania si
ę
, wykonywania skoków, pokonywania terenu pod
ostrzałem nieprzyjaciela
-
udzielanie wyja
ś
nie
ń
szkolonym w celu zrozumienia sensu danego
działania taktycznego
Organizatorem i kierownikiem zaj
ęć
ze szkolenia taktycznego jest dowódca plutonu.
Na szczeblu plutonu dowódcy dru
Ŝ
yn wyst
ę
puj
ą
w roli szkolonych tak jak podlegli
im strzelcy.
W przypadku prowadzenia zaj
ęć
w dru
Ŝ
ynach w czasie szkolenia pojedynczego
strzelca, dowódcy dru
Ŝ
yn wyst
ę
puj
ą
w roli instruktorów.
Teren do zaj
ęć
wybiera kierownik zaj
ę
cia. W czasie instrukta
Ŝ
u dowódcy plutonu
dowódcy dru
Ŝ
yn zapoznaj
ą
si
ę
z przydzielonym terenem. Dowódca plutonu omawia
szczegółowe wykorzystanie poszczególnych odcinków terenu w celu wykorzystania
go do odpowiednich elementów
ć
wiczenia. Obowi
ą
zkiem zarówno dowódcy plutonu
jak i dowódców dru
Ŝ
yn jest przeanalizowanie warunków terenowych i ustalenie:
-
jak przydzielony teren wpływa na przeprowadzenie zaj
ęć
-
gdzie ( w jakim miejscu ) przerobi
ć
poszczególne zagadnienia szkoleniowe
-
jakie przyj
ąć
zało
Ŝ
enia taktyczne zaj
ę
cia ( mo
Ŝ
e by
ć
ono opracowane w
formie opisowej lub graficznej na szkicu znajduj
ą
cym si
ę
w planie –
konspekcie )
-
jak zorganizowa
ć
pozorowanie pola
ć
wicze
ń
-
jakie prace in
Ŝ
ynieryjne nale
Ŝ
y wykona
ć
w celu przygotowania terenu do
zaj
ęć
Pozorowanie ma na celu stworzenie na placu
ć
wicze
ń
warunków przeprowadzenia
zaj
ę
cia w jak najbardziej realnych warunkach bojowych. Powinno by
ć
ono
organizowane na szczeblu plutonu lub samodzielnej dru
Ŝ
yny ( dla dru
Ŝ
yny liczba
pozoruj
ą
cych nie mo
Ŝ
e by
ć
wy
Ŝ
sza ni
Ŝ
2. strzelców, a dla plutonu 6.)
Pozoruj
ą
cym działania nieprzyjaciela instrukta
Ŝ
u udziela kierownik zaj
ę
cia. W
czasie instrukta
Ŝ
u podaje si
ę
:
5
-
sposób pozorowania podczas realizacji poszczególnych zagadnie
ń
szkoleniowych
-
miejsce i sposób zaj
ę
cia stanowiska do pozorowania
-
umówione sygnały pozorowania
-
sposób utrzymywania ł
ą
czno
ś
ci z kierownikiem
ć
wiczenia
-
warunki bezpiecze
ń
stwa
B. Przygotowanie do zaj
ęć
z musztry.
Podczas przygotowywania si
ę
do zaj
ęć
z musztry nale
Ŝ
y zwróci
ć
szczególn
ą
uwag
ę
na:
-
odpowiednie punkty ( rozdziały ) regulaminu musztry i innych wydawnictw
dotycz
ą
cych danego tematu
-
sprawdzi
ć
własne umiej
ę
tno
ś
ci wykonywania tych czynno
ś
ci, które b
ę
d
ą
przedmiotem nauczania w czasie zaj
ęć
( przeprowadzi
ć
trening osobisty );
-
przypomnie
ć
( przyswoi
ć
) sobie niezb
ę
dne komendy oraz sposób (
technik
ę
) ich podawania
C. Przygotowanie do zaj
ęć
z terenoznawstwa.
Podczas przygotowania do zaj
ęć
z terenoznawstwa nale
Ŝ
y zwróci
ć
uwag
ę
na:
-
wybór terenu do realizacji poszczególnych zagadnie
ń
-
zabezpieczenie odpowiedniej ilo
ś
ci sprz
ę
tu potrzebnego do realizacji
szkolenia
-
zabezpieczenie przez szkolonych odpowiednich przyrz
ą
dów
geometrycznych i materiałów pi
ś
miennych
D. Przygotowanie do zaj
ęć
ze szkolenia fizycznego
Podczas przygotowania do zaj
ęć
ze szkolenia fizycznego nale
Ŝ
y zwróci
ć
uwag
ę
na;
-
teren w jakim planujemy zaj
ę
cia i czy jest on bezpieczny do
przeprowadzenia zaplanowanych
ć
wicze
ń
fizycznych
-
wydolno
ść
i kondycj
ę
grupy z któr
ą
przeprowadzamy dane zagadnienie
szkoleniowe
-
warunki zdrowotne szkolonych
-
wybór odpowiedniego ubioru i obuwia do panuj
ą
cych warunków
atmosferycznych
-
dobór odpowiedniego sprz
ę
tu
E. Przygotowanie do zaj
ęć
ze szkolenia ogniowego.
W trakcie przygotowania do zaj
ęć
ze szkolenia ogniowego nale
Ŝ
y zwróci
ć
uwag
ę
na:
-
zabezpieczenie wykwalifikowanego instruktora do przeprowadzenia zaj
ęć
-
zabezpieczenie i sprawdzenie sprz
ę
tu / bro
ń
, amunicja/
-
zabezpieczenie obiektu strzelnicy dla osób postronnych
-
odpowiednie poinstruowanie szkolonych co do zasad i warunków
bezpiecze
ń
stwa w trakcie strzelania
6
WZÓR PLANU ZAJ
ĘĆ
Nazwa oddziału
KONSPEKT
Do przeprowadzenia zaj
ęć
z przedmiotu
..................................................................
Temat............................................................................................................
Zagadnienia..................................................................................................
Cel.................................................................................................................
Forma/metoda..............................................................................................
Czas i miejsce..............................................................................................
Zabezpieczenie materiałowo-techniczne...................................................
Warunki bezpiecze
ń
stwa / zabraniam / nakazuj
ę
/....................................
PRZEBIEG ZAJ
ĘĆ
1. Cz
ęść
wst
ę
pna
-
zbiórka
-
meldunek
-
podanie tematu zaj
ęć
-
omówienie warunków bezpiecze
ń
stwa
-
podział organizacyjny
-
przydział sprz
ę
tu
7
2. Cz
ęść
główna
a.Tabela czynno
ś
ci
Czynno
ś
ci
Lp.
Zagadnienia i
czas
Dowódcy
plutonu
Dowódców
dru
Ŝ
yn
Szkolonych
b. Szkic graficzny / o ile jest pomocny
3. Cz
ęść
ko
ń
cowa
-
zbiórka
-
omówienie zaj
ęć
-
pytania i wyja
ś
nienia kierownika zaj
ęć
-
zako
ń
czenie zaj
ęć
Zatwierdził Opracował
.................................. .................................
/ stopie
ń
, nazwisko / / stopie
ń
, nazwisko /