background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 

 

 

 

 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
            NARODOWEJ 

 

 

 

Teresa Walaszek 

 
 
 
 
 

Organizowanie  opieki  nad  dzieckiem  w  placówkach 
opiekuńczo – wychowawczych 
513 [01].Z2.01 

 
 
 
 
 
 
Poradnik dla nauczyciela 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji  Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2006

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

Recenzenci: 
dr Elżbieta Jaszczyszyn 
mgr Elżbieta Hałaburda 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr Teresa Walaszek 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr Zenon W. Pietkiewicz 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik 

stanowi 

obudowę 

dydaktyczną 

programu 

jednostki 

modułowej 

513[01].Z2.01Organizowanie  opieki  nad  dzieckiem  w  placówkach  opiekuńczo  – 
wychowawczych,  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu  opiekunka 
dziecięca. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

SPIS TREŚCI  

…………………………………………………………………………. .

 

1. Wprowadzenie 

2. Wymagania wstępne 

3. Cele kształcenia 

4. Przykładowe scenariusze zajęć 

5. Ćwiczenia 

12 

5.1. Instytucje opiekuńczo - wychowawcze dla małych dzieci  

12 

   5.1.1. Ćwiczenia 

12 

5.2. Planowanie i organizacja pracy opiekuńczo - wychowawczej 

15 

   5.2.2. Ćwiczenia 

15 

5.3. Tryb życia niemowląt i dzieci w wieku poniemowlęcym 

24 

   5.3.3. Ćwiczenia 

24 

5.4. Promocja zdrowia i profilaktyka w instytucjach opiekuńczo - 

wychowawczych 

 

27 

   5.4.1. Ćwiczenia 

27 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

30 

7. Literatura 

46 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

1. WPROWADZENIE  

 
Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie opiekunka dziecięca 513[01]. 

W poradniku zamieszczono: 

− 

wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  posiadać  przed  przystąpieniem  do  pracy 
z poradnikiem, 

− 

wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas zajęć i w ramach samokształcenia, 

− 

przykładowe scenariusze zajęć, 

− 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  ukształtowania  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych, 

− 

ewaluację osiągnięć ucznia, 

− 

wykaz literatury. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem: 

− 

metody przypadków, 

− 

przewodniego tekstu, 

− 

odgrywania ról, 

− 

metody problemowej, 

− 

projektów, 

− 

seminarium, 

− 

wykładu, 

− 

pogadanki z wykorzystaniem filmów i innych środków dydaktycznych. 
Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróżnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy w grupach 6 – 8 osobowych. 

Wskazane jest prowadzenie ćwiczeń w placówkach specjalistycznych. 
W  celu  przeprowadzenia  sprawdzianu  wiadomości  i  umiejętności  ucznia,  można 

posłużyć  się  zamieszczonymi  w  rozdziale  6  zestawami  zadań  testowych,  zawierającymi 
różnego rodzaju zadania. 

W tym rozdziale podano również: 

− 

propozycje norm wymagań, 

− 

plany testów w formie tabelarycznej z kluczem odpowiedzi, 

− 

instrukcje dla nauczyciela, 

− 

instrukcje dla ucznia, 

− 

zestawy zadań testowych, 

− 

karty odpowiedzi. 
 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

513[01].Z4 

Praktyka zawodowa 

513[01].Z2.01 

Organizowanie opieki nad 

dzieckiem w placówkach 

opiekuńczo – wychowawczych 

513[01].Z2.02 

Pielęgnowanie dziecka 

zdrowego 

513[01].Z2.03 

Pielęgnowanie dziecka chorego 

513[01].Z4.01 

Sprawowanie opieki  

w placówkach 

dziennego pobytu 

małego dziecka 

 

513[01].Z4.02 

Sprawowanie opieki  

w placówkach 

całodobowej opieki nad 

małym dzieckiem 

513[01].Z2 

Pielęgnacja dziecka 

 
 
 
 
 
 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 

 
 

 

 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:  

− 

charakteryzować i opisać różne placówki pobytu dzieci,  

− 

podzielić wiek dziecka na okresy rozwojowe używając różnych klasyfikacji, 

− 

określać potrzeby małego dziecka, 

− 

charakteryzować postawy rodzicielskie, 

− 

korzystać z przepisów prawa z zakresu opieki społecznej, 

− 

stosować rożne metody pracy z dzieckiem, 

− 

nawiązać kontakt werbalny i niewerbalny z dzieckiem i rodzicami, 

− 

rozpoznawać i wyrażać emocje i uczucia, 

− 

oceniać stan zdrowia dziecka, 

− 

udzielać pomocy przedmedycznej, 

− 

planować zadania i rozwiązywać problemy, 

− 

przygotowywać plan pracy opiekuńczo – wychowawczej, 

− 

napisać scenariusz zajęć z dziećmi, 

− 

logicznie myśleć, 

− 

rozwiązywać określone zadania i problemy teoretycznie i praktycznie,  

− 

korzystać z różnych źródeł informacji, 

− 

współpracować w grupie, 

− 

uczestniczyć w dyskusji, prezentacji. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

3. CELE KSZTAŁCENIA  

 
W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:  

− 

określić  cele,  zadania  i  wymagania  zdrowotno  –  higieniczne  dla  instytucji  opiekuńczo  – 
wychowawczych, 

− 

zastosować  podstawowe  zasady  planowania  i  organizacji  pracy  z  dziećmi 
w poszczególnych grupach rozwojowych, 

− 

zorganizować pracę z dziećmi w poszczególnych grupach rozwojowych, 

− 

zaplanować indywidualne działania adaptacyjno – wychowawcze, 

− 

pomóc dziecku w przystosowaniu się do warunków wychowania zbiorowego, 

− 

przygotować  plan  promocji  zdrowia  i  oddziaływań  profilaktycznych  w  instytucjach 
opiekuńczo – wychowawczych, 

− 

przeprowadzić zajęcia edukacyjne dla rodziców, 

− 

zorganizować  opiekę  nad  dzieckiem  zgodnie  z  zasadami  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz wymogami ergonomii. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ   

 
Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca: ………………………………………………… 
Modułowy program nauczania: Opiekunka dziecięca 513[01] 
Moduł: Pielęgnacja dziecka 513[01].Z2 
Jednostka modułowa: Organizowanie opieki nad dzieckiem w placówkach                       

opiekuńczo – wychowaczych 513[01].Z2.01 

Temat: Regulamin organizacyjny żłobka. 

 
Cel ogólny: 
kształtowanie umiejętności pisania regulaminu. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi:  

− 

określić cele, zadania żłobka, 

− 

umiejscowić 

placówkę 

opiekuńczo-wychowawczą 

typu 

żłobek  w  strukturach 

organizacyjnych w świetle przepisów prawa, 

− 

pracować z tekstem ustaw, 

− 

poszukiwać informacji w ogólnodostępnych źródłach, 

− 

integrować wiedzę z różnych dziedzin, 

− 

uczestniczyć w dyskusji. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

− 

przewodniego tekstu,  

 
Formy organizacyjne pracy uczniów
:  

− 

praca w małych zespołach.  

 
Czas:
 135 minut. 
 
Środki dydaktyczne: 
 

− 

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia z 1957 roku Nr 23, Instrukcja Nr 67/57, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

zeszyty przedmiotowe, 

− 

komputer z dostępem do Internetu. 

 
Zadanie dla ucznia 

Przedmiotem zadania jest opanowanie umiejętności pisania regulaminu porządkowego 

żłobka. 
 
FAZA WSTĘPNA 
1.  Sprawy organizacyjne.  
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.  
3.  Omówienie zasady pracy metodą przewodniego tekstu i rozdanie załączników (A, B, C, D) 
4.  Zorganizowanie stanowisk pracy do wykonania ćwiczenia. 
5.  Przygotowanie środków dydaktycznych. 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

FAZA WŁAŚCIWA 
 
INFORMACJE 
1.  Co to jest regulamin organizacyjny? 
2.  Jakie są wymogi dotyczące pisania regulaminów? 
3.  Co powinien zawierać regulamin, 
4.  Jak korzystać z tekstów ustaw. 
 
PLANOWANIE 
1.  Ustalanie, które działy Dziennika Urzędowego będą  potrzebne. 
2.  Ustalanie, czy będzie potrzebny do pracy tekst załącznika Nr 1. 
3.  Planowanie wykonania szkicu regulaminu żłobka (główne rozdziały). 
a)  zaplanuj : 

− 

system pracy, 

− 

potrzebne stanowiska. 

 
USTALANIE 
1.  Czy poprawnie zrozumiano zasady pisania Regulaminu? 
2.  Czy zapoznano się z treścią załącznika Nr 1 do Instrukcji Nr 67/57? 
3.  Czy ustalono treść Regulaminu? 
 
WYKONANIE 
1.  Przystąpienie do pisania regulaminu. 
2.  Zachowanie kolejności w pisaniu rozdziałów. 
3.  Udzielanie się w dyskusji na temat przeniesienia tekstu załącznika na obecne realia . 
4.  Prowadzenie  dyskusji  na  temat  wagi  umiejętności  pisania  regulaminu  zgodnie 

z zasadami.  

5.  Przygotowanie i zaprezentowanie przez zespoły wykonanych prac. 
 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy poprawnie napisano Regulamin? 
2.  Czy poszczególne elementy prawidłowo są umiejscowione? 
3.  Czy praca jest czytelna i zrozumiała? 

 

ANALIZA 
1. 

Uczniowie  z  nauczycielem  szukają  elementów  ćwiczenia,  które  sprawiły  największą 
trudność.  Nauczyciel  podsumowuje  ćwiczenie  wskazując  ,że  uczniowie  opanowali 
umiejętność pisania regulaminu organizacyjnego. 

 

FAZA KOŃCZĄCA 
1. 

Dyskusja  podsumowująca  z  powtórzeniem  schematu  pisania  i  nazewnictwem 
rozdziałów regulaminu. Zapisanie wniosków. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć,    zdobytych 
umiejętności, trudności materiału  oraz treści, które szczególnie zainteresowały ucznia. 

 
Uzupełniające źródła informacji dla ucznia: 

− 

załączniki A, B, C, D, ułatwiające pracę. 

 
Uzupełniające źródła informacji dla nauczyciela: 

− 

aktualny Regulamin Organizacyjny Żłobka. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

Załącznik A 
 

Otrzymaliście do realizacji zadanie problemowe: napisanie Regulaminu Organizacyjnego 

Żłobka (załącznik B). 

Będziecie pracować metodą przewodniego tekstu składającą się z sześciu faz. 
W  pierwszej fazie: Informacje wstępne i drugiej fazie: Planowanie, pomogą Wam pytania 

prowadzące:  załącznik  C  i  D.  Kierując się odpowiedziami  na  postawione  pytania przystąpicie 
do  fazy:  Ustalanie,  w  której  wspólnie  z  nauczycielem  ustalicie  czy  jesteście  gotowi  do 
przystąpienia  do  wykonywania  zadania.  Rozpoczniecie  wtedy    pisanie  regulaminu,  będzie  to 
faza  czwarta:  Wykonanie.  W  fazie:  Sprawdzanie,  ocenicie,  czy  praca  Wasza  zgodna  jest 
z  wymogami  i  po  akceptacji  nauczyciela  przystąpicie  do  fazy  szóstej:  Analiza,  w  której 
zastanowicie  się  i  wskażecie  te  elementy  pracy,  które  sprawiły  Wam  największą  trudność 
 i jakie były tego przyczyny. 
 

Załącznik B 

 

Napiszcie  regulamin  organizacyjny  żłobka,  korzystając  z  pomocy  tekstu  ustawowego: 

Załącznik Nr 1 do Instrukcji Nr 67/57 ( Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia Nr 23/57). 

Macie do dyspozycji: 

− 

tekst Dziennika Urzędowego Ministra Zdrowia Nr 23/57, 

− 

notatki z wykładów, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

komputer z dostępem do Internetu, 

− 

pomoc nauczyciela. 

 

Załącznik C 
 

1.  Czy wiecie co to jest regulamin organizacyjny? 
2.  Jakie są wymogi dotyczące pisania regulaminów? 
3.  Co powinien zawierać regulamin? 
4.  Czy wiecie jak korzystać z tekstów ustaw? 

 

Załącznik D 

 
1.  Czy ustaliliście, które działy Dziennika Urzędowego będą Wam potrzebne. 
2.  Czy zapoznaliście się z tekstem załącznika Nr 1. 
3.  Czy zaplanowaliście : 

− 

 system pracy, 

− 

 potrzebne stanowiska? 

4.  Czy wykonaliście szkic regulaminu żłobka (główne rozdziały)? 
5.  Uzupełnijcie tekstem przygotowany ramowy szkic regulaminu.

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

10 

Scenariusz zajęć 2  
 

Osoba prowadząca: ………………………………………………… 
Modułowy program nauczania: Opiekunka dziecięca 513[01] 
Moduł: Pielęgnacja dziecka 513[01].Z2 
Jednostka  modułowa:  Organizowanie  opieki  nad  dzieckiem  w  placówkach  opiekuńczo  –

wychowawczych 513[01].Z2.01 

Temat: Schemat karmienia dziecka od 7 do 12 miesiąca życia.

 

 
Cel ogólny: 
kształtowanie umiejętności opracowywania schematu karmienia dziecka. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi:  

− 

określić potrzeby dotyczące żywienia małego dziecka, 

− 

zaplanować sposób karmienia, 

− 

przygotować schemat żywienia dziecka od 7 do 12 miesiąca życia. 

 
Metody nauczania–uczenia się:
  

− 

asymilacji wiedzy (wykład konwersatoryjny),  

− 

dyskusja, 

− 

praktyczna (ćwiczenia). 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów
:  

− 

indywidualna, 

 
Czas:
 90 minut 
 
Środki dydaktyczne:  

− 

zeszyt, 

− 

kartki i długopis. 

 
Przebieg zajęć:  
1.  Sprawy organizacyjne.  
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.  
3.  Zorganizowanie stanowisk pracy do wykonania ćwiczeń.  
4.  Przygotowanie środków dydaktycznych. 
5.  Realizacja tematu: 

− 

każdy uczeń zapoznaje się ze schematem karmienia dziecka, 

− 

przypomina  sobie  ilość  posiłków  potrzebną  w  żywieniu  w  poszczególnych 
miesiącach, 

− 

wypisuje  grupy  produktów  używane  w  żywieniu  dziecka  w  poszczególnych 
miesiącach, 

− 

do  każdego  posiłku  wpisuje  propozycje  dań,  zwracając  uwagę  na  konsystencje 
produktów, 

− 

uzgadnia z nauczycielem poprawność wykonanej pracy, 

− 

każdy uczeń zapisuje swoją pracę w zeszycie. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

11 

Zakończenie zajęć: 

Dyskusja  podsumowująca  na  temat  wykonywanych  ćwiczeń  z  omówieniem  partii 

materiału sprawiających największą trudność. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  zdobytych 
umiejętności,  trudności  materiału,    zdobytych  umiejętności  oraz  treści,  które  szczególnie 
zainteresowały ucznia.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

12 

5. ĆWICZENIA  

 
5.1. Instytucje opiekuńczo – wychowawcze dla małych dzieci 

 
5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

W  Ustawie  o  zakładach  opieki  zdrowotnej  znajdź  przepisy  dotyczące  żłobka.  Zastanów 

się nad odpowiedzią na pytanie: 

 

Dlaczego żłobek jest zakładem opieki zdrowotnej? 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przygotować stanowisko pracy, 
2)  zapoznać się z tekstem ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, 
3)  przeczytać Art.1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, 
4)  zastanowić  się  czy  działalność  żłobka  może  mieścić  się  w  zakresie  przedstawionych 

świadczeń. 

5)  zapoznać się z Art.2.1 stawy o zakładach opieki zdrowotnej, 
6)  zapisać na kartce jakie jednostki zaliczane są do zakładów opieki zdrowotnej, 
7)  przeczytać Art.32b ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, 
8)  zapisać na kartce jakich świadczeń udziela żłobek, 
9)  zastanowić  się  nad  udzieleniem  odpowiedzi  na  pytanie:  dlaczego  żłobek  jest  zakładem 

opieki zdrowotnej? 

10)  odpowiedzieć na pytanie w formie pisemnej, 
11)  skonsultować z nauczycielem poprawność udzielonej odpowiedzi. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda przewodniego tekstu. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, 

− 

zeszyt, 

− 

kartki i długopisy. 

 
Ćwiczenie 2 

Zastanów  się  do  jakiej  placówki  opiekuńczo  –  wychowawczej  skierowałbyś  dziecko 

znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

13 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować się w siedem grup ćwiczeniowych, 
2)  zorganizować stanowisko pracy, 
3)  zapoznać  się  z  wybraną  losowo,  kartką  z  imionami  dzieci  i  określeniem  ich  sytuacji 

życiowej  (dzieci:  matek  pracujących,  sierot,  z  rodzin  patologicznych,  ze  środowisk 
zagrożonych przestępczością, mające konflikt z prawem, niewydolnych wychowawczo) 

4)  zapoznać się z tekstem Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie placówek 

opiekuńczo – wychowawczych  § 4.1, § 5.1, § 6, § 7.1, § 8.1 [7], 

5)  zapoznać się z Art. 2.1 i Art.3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej [5] , 
6)  wypisać potrzeby dzieci, 
7)  zastanowić  się  jaki  typ  placówki  opiekuńczo  –  wychowawczej  zaspokoiłby  potrzeby 

wybranego  dziecka  (masz  do  wyboru:  żłobek,  placówkę  rodzinną,  placówkę  wsparcia 
dziennego, interwencyjną, socjalizacyjną, resocjalizacyjną), 

8)  skierować dziecko do określonej placówki, 
9)  skonsultować  poprawność decyzji z nauczycielem, 
10)  dokonać prezentacji, 
11)  podsumować  w  dyskusji  czy  podejmowanie  tego  typu  decyzji  jest  umiejętnością  trudną 

do opanowania czy nie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

problemowa, 

− 

odgrywania roli, 

− 

dyskusji. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r.  o zakładach opieki zdrowotnej, ustawa z dnia 12 marca 
2004 r. o pomocy społecznej 

− 

arkusze  papieru  napisami  określającymi  rodzaj  placówki  (żłobek,  dom  dziecka,  placówki 
wsparcia 

dziennego, 

placówki 

interwencyjne, 

placówki 

rodzinne, 

placówki 

socjalizacyjne, placówki resocjalizacyjne), 

− 

kartki z imionami dzieci, 

− 

kartki i długopisy. 

 
Ćwiczenie 3 

Przygotuj projekt otwarcia placówki rodzinnej i miniżłobka. Określ w projekcie: 

− 

rodzaj dokumentacji niezbędnej do pracy placówki, 

− 

powierzchnię użytkową, 

− 

wymagania dotyczące pomieszczeń, 

− 

wymagania dotyczące zatrudnienia. 
Postaraj  się  udzielić  odpowiedzi  na  pytanie  czy  ważna  jest  umiejętność  posługiwania  się 

przepisami  publikowanymi  w  Dziennikach  Ustaw,  w  sytuacji  gdy  planuje  się  otwarcie 
placówki opiekuńczo – wychowawczej. 
 

Wskazówki do realizacji: 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

14 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować się w dwa zespoły i wybrać projekt, 
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  zapoznać się z Dziennikami Ustaw:  

− 

otwarcie żłobka: Dziennik Urzędowy Ministerstwa Zdrowia z 1952 r. (Nr M. Dz. IV.1. 

1/52,  Instrukcja  Nr  42/52),  s. 75, Dziennik Urzędowy  Ministerstwa  Zdrowia  z  1957 
r.  Nr  23,  Instrukcja  Nr  67/57,  s.  161  –  166,  Dziennik  Ustaw  z  1997  r.  Nr  104, 
poz.661, s. 3251, Dziennik Ustaw z 2005 r. Nr 116, poz. 985, 

− 

otwarcie placówki rodzinnej: Dziennik Ustaw z 2005  r. Nr 37, poz. 331, 

4)  sporządzić projekt zgodnie z wytycznymi, 
5)  zapisać projekt, 
6)  skonsultować z nauczycielem poprawność projektu, 
7)  przedstawić wykonany projekt, 
8)  zastanowić się, który etap pracy przedstawiał największą trudność. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

projektów, 

− 

praktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

Dzienniki  Ustaw:  Dziennik  Urzędowy  Ministerstwa  Zdrowia  z 1952  r. (Nr  M.  Dz.  IV.1. 
1/52,  Instrukcja  Nr  42/52),  Dziennik  Urzędowy  Ministerstwa  Zdrowia  z  1957  r.  Nr  23, 
Instrukcja Nr 67/57, Dziennik Ustaw z 1997 r. Nr 104, poz.661, Dziennik Ustaw z 2005 
r. Nr 116, poz. 985, 

− 

komputer z dostępem do Internetu, 

− 

kartki i długopisy. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

15 

5.2 

Planowanie i organizacja pracy opiekuńczo – wychowawczej

 

 
5.2.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Zbuduj  własną  piramidę  potrzeb.  Porównaj  ją  z  piramidą  Maslowa.  Zastanów  się  czy 

każdy człowiek ma takie same potrzeby i co jest podstawą w budowaniu hierarchii  potrzeb. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania, zapoznać z kartą ćwiczeń nr 2. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym potrzeb, 
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  zorganizować się w cztery zespoły, 
4)  zapoznać się z kartkami z niedokończonymi zdaniami i uzupełnić je,: 

 
Propozycje zdań: 

 

Lubię jeść…. 

 

Jestem chory….. 

 

Lubię myć okna ….. 

 

Lubię być z mamą…… 

 

Jestem wolnym 
człowiekiem… 

 

Chcę się uczyć…. 

 

Boję się ludzi……. 

 

Zrobię karierę…….. 

 

Jestem samotny…… 

 

Będę badaczem oceanu…….. 

 

Czuję się bezpieczny…. 

 

Lubię majsterkować………. 

 

Chcę być z tobą…… 

 

Wierzę w Boga…… 

 

Nie umiem nic załatwić…… 

 

Lubię rzeźbić……… 

 
5)  przyporządkować zdanie do grupy potrzeb, 
6)  przypomnieć sobie piramidę potrzeb Maslowa, 
7)  porównać stworzoną piramidę z piramidą Maslowa, 
8)  dokonać prezentacji wykonanej pracy, 
9)  przedyskutować na forum klasy ewentualne różnice, 
10)  w  dyskusji  spróbować  odpowiedzieć  na  pytanie:  Czy  każdy  człowiek  ma  takie  same 

potrzeby i co jest podstawą w budowaniu hierarchii  potrzeb? 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

gry dydaktyczne, 

− 

dyskusja. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

kartki z niedokończonymi zdaniami, 

− 

długopisy, mazaki, 

− 

szary papier, 

− 

taśma klejąca, 

− 

foliogram z piramidą Maslowa, 

− 

grafoskop. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

16 

Ćwiczenie 2 

Opracuj  indywidualny  plan  adaptacji  dziecka  w  żłobku.  Zastanów  się  i  przedstaw  swoje 

przemyślenia na temat: czy takie plany są potrzebne? 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania, zapoznać z kartą tabelą nr 1. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  wybrać się na wycieczkę do żłobka (4 razy w odstępach tygodniowych), 
2)  przypomnieć  sobie  wiadomości  dotyczące  rozwoju  małego  dziecka,  potrzeb  i  rodzajów 

zajęć możliwych do przeprowadzenia z dzieckiem, 

3)  przypomnieć sobie zakres wiadomości dotyczących obserwacji dziecka, 
4)  wybrać jedno dziecko dla którego będzie opracowywany indywidualny plan adaptacji, 
5)  wykonać obserwację zgodnie z przyjętymi kryteriami,  
6)  opracować propozycje postępowania korzystając z dostępnej literatury, 
7)  sprawdzić z nauczycielem poprawność wykonanej pracy, 
8)  ocenić  efekt  pracy  po  ostatnich  zajęciach  i  odpowiedzieć  na  pytanie:  czy  takie  plany  są 

potrzebne? 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ćwiczenia, 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

zeszyty przedmiotowe, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

dokumentacja dziecka, 

− 

wzór indywidualnego planu adaptacyjnego (tabela nr 1), 

− 

dostępna literatura, 

 
Ćwiczenie 3 

Ułóż dzienny, miesięczny, kwartalny i roczny plan pracy wychowawczej.  

Zastanów się:   

− 

Czy plany pracy ułatwiają pracę opiekunce dziecięcej,?  

− 

Czy służą harmonijnemu rozwojowi dziecka? 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania, zapoznać z tabelami nr: 2, 3, 4, 5 do ćwiczeń. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć  sobie  wiadomości  dotyczące  rozwoju  małego  dziecka,  i  rodzajów  zajęć 

możliwych do przeprowadzenia z dzieckiem, 

2)  zapoznać się z dostępną literaturą działu, 
3)  zorganizować stanowisko pracy, 
4)  opracowywać plany pracy zgodnie z wzorem tabel nr: 2, 3, 4, 5 do ćwiczeń, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

17 

5)  opracować propozycje zajęć, 
6)  sprawdzić z nauczycielem poprawność wykonanej pracy, 
7)  w dyskusji odpowiedzieć  na pytania: 

− 

czy plany pracy ułatwiają pracę opiekunce dziecięcej,?  

− 

czy służą harmonijnemu rozwojowi dziecka? 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praktyczna, 

− 

dyskusja. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

kartki, długopisy, 

− 

tabele nr: 2, 3, 4, 5 do ćwiczenia  literatura. 

 
 

Tabela nr 1 Indywidualny plan adaptacyjny 

(opracowanie własne).

 

 
Autor: 
 
Imię dziecka i wiek: 
 
Zakres  

I  
obserwacja 

II  
obserwacja 

III  
obserwacja 

IV  
obserwacja 

1. 

Czy 

dziecko

 

wchodzi chętnie? 
2.  Czy  trzyma  się 
kurczowo 
matki/ojca? 
3.  Czy  płacze  po 
wejściu? 
4.  Jak  długo  trwa 
uspokajanie 
dziecka? 
5.  Czy  bawi  się 
z dziećmi? 
6. Czy można z nim 
nawiązać 

kontakt 

werbalny? 
7.  Czy  daje  się 
przytulić/dotknąć? 
8.  Czy  przyjmuje 
podawane 
pożywienie? 
9.  Czy  samodzielnie 

wykonuje 
niektóre 
czynności? 

10.  Czy  rozpoznaje 

nowego 
opiekuna? 

 
 

 
 

TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
……………… 
 
 
TAK      NIE 

 

TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
 
 
TAK      NIE 
 

TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
……………… 
 
 
TAK      NIE 

 

TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
 
 
TAK      NIE

 

TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
……………… 
 
 
TAK      NIE 

 

TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
 
 
TAK      NIE

 

TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
……………… 
 
 
TAK      NIE 

 

TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
TAK      NIE 
 
 
TAK      NIE 
 
 
 
TAK      NIE

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

18 

 

Postępowanie: 

Postępowanie: 

Postępowanie: 

Postępowanie: 

 

Propozycje: 
1. przytulenie, 
2. odwrócenie 
uwagi, 
3. zajęcie zabawą: 
a) literatura [16, 
18, 19, 21, 22, 23

], 

4. zapoznanie 
 z dziećmi, 
5. zapoznanie  
z pomieszczeniami, 
6. słuchanie 
muzyki, 
7. zajęcia ruchowe, 
8. rozładownie 
emocji w zajęciach 
dynamicznych, 
9. opowiadanie 
bajek, 
10…………….. 
11…………….. 

Propozycje: 
1. przytulenie, 
2. odwrócenie 
uwagi, 
3. zajęcie zabawą: 
a) literatura [16, 
18, 19, 21, 22, 23

], 

4. zapoznanie 
 z dziećmi, 
5. zapoznanie  
z pomieszczeniami, 
6. słuchanie 
muzyki, 
7. zajęcia ruchowe, 
8. rozładownie 
emocji w zajęciach 
dynamicznych, 
9. opowiadanie 
bajek, 
10…………….. 
11…………….. 

 

Propozycje: 
1. przytulenie, 
2. 

odwrócenie 

uwagi, 
3. zajęcie zabawą: 
a)  literatura  [16, 
18, 19, 21, 22, 23

], 

4. 

zapoznanie 

 z dziećmi, 
5. 

zapoznanie  

z pomieszczeniami, 
6. 

słuchanie 

muzyki, 
7. zajęcia ruchowe, 
8. 

rozładownie 

emocji  w  zajęciach 
dynamicznych, 
9. 

opowiadanie 

bajek, 
10…………….. 
11…………….. 

 

Propozycje: 
1. przytulenie, 
2. odwrócenie 
uwagi, 
3. zajęcie zabawą: 
a) literatura [16, 
18, 19, 21, 22, 23

], 

4. zapoznanie 
 z dziećmi, 
5. zapoznanie  
z pomieszczeniami, 
6. słuchanie 
muzyki, 
7. zajęcia ruchowe, 
8. rozładownie 
emocji w zajęciach 
dynamicznych, 
9. opowiadanie 
bajek, 
10…………….. 
11…………….. 

 

 
 
 
 
WNIOSKI 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Tabela do ćwiczenia 2 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

19 

Tabela nr2 Dzienny plan opiekuńczo - wychowawczy  ( Grupa………..) 

(opracowanie własne) 

 

Autor: 
 
godziny 

Rozkład dnia 

Propozycje zajęć 

 
6

00

 - 8

00

 

 
schodzenie się dzieci 
 

1. zabawy dowolne, 
2. opowiadanie bajek, 
3. oglądanie bajek; 
4…………………. 
5……………………… 
 

 
 
8

00

 - 9

00

 

 
Śniadanie 
 

1. czynności higieniczne (mycie rąk), 
2.  posiłek  (motywacja  do  samodzielności, 

pomoc) 

3.  czynności  higieniczne  (  mycie  rąk,  twarzy, 

zębów), 

4………………………….. 
 

 
 
 
 
 
 
9

00

 - 11

00

 

 
 
 
Zajęcia 
 
 
 
 

1. zajęcia ruchowe (gimnastyka), 
2. zajęcia pedagogiczne: 
– muzyczne, 
– plastyczne, 
– ruchowe, 
3.  zajęcia  na  świeżym  powietrzu  (spacer, 

zabawa na placu zabaw), 

4. zajęcia tematyczne w grupach, 
5. zajęcia indywidualne, 
6. zabawy związane z percepcją, 
7. zabawy wspierające rozwój emocjonalny, 
8. zabawy z rekwizytami, 
9………………………………… 
10……………………………….. 
 

 
 
11

00

 - 12

00

 

 
Obiad 
 

1. czynności higieniczne (mycie rąk), 
2.  posiłek  (motywacja  do  samodzielności, 

pomoc) 

3.  czynności  higieniczne  (  mycie  rąk,  twarzy, 

zębów), 

4………………………………. 
 

 
12

00

 - 14

30 

 
Leżakowanie 
 
 

1. przygotowanie do leżakowania: 
– rozbieranie się. 
– wkładanie piżamek. 
– układanie się na leżaczkach. 
2. słuchanie bajeczki usypiającej, 
3. usypianie przy muzyce relaksującej, 
4. wstawanie. 
5…………………….. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

20 

 
 
 
 
14

30

 - 15

00 

 
 
 

 
 
Podwieczorek 

1. czynności higieniczne (mycie rąk), 
2.  posiłek  (motywacja  do  samodzielności, 

pomoc) 

3.  czynności  higieniczne  (  mycie  rąk,  twarzy, 

zębów), 

4………………….. 

 
 
15

00

 - 18

00

 

 
 
Zajęcia  i  rozchodzenie  się 

do domu 

1.zajęcia wprowadzające w świat literatury: 
– opowiadanie bajek, 
– miniinscenizacje bajek, 
2. zajęcia tematyczne w grupach, 
3. zajęcia wspomagające rozwój: 
– indywidualne, 
– grupowe (Ruch rozwijający V. Sherborne), 
4. zabawy dowolne, 
5.…………………………. 
 

Tabela do ćwiczenia 3

 

 

Tabela nr 3 Miesięczny plan opiekuńczo – wychowawczy (Grupa……….) 

(opracowanie własne) 

 

Autor: 
 
Cele: 

Sfery rozwoju: 

Sposoby osiągania celów: 

 
Sprawność fizyczna 
 
 
 
 
 

1. ćwiczenie motoryki dużej, 
2. ćwiczenie motoryki małej, 
3. ćwiczenie ruchów naprzemiennych, 
4. ćwiczenia równoważne, 
5. doskonalenie chodu, 
6. doskonalenie chwytu, 
7. doskonalenie zmian pozycji, 
8.doskonalenie 

koordynacji 

wzrokowo 

– 

słuchowo – ruchowej, 

9………………………………… 
10……………………………….. 
 
 
 

 

P

o

zn

a

w

a

n

ie

 s

ie

b

ie

 p

o

p

rz

ez

 d

zi

a

ła

n

ie

 w

 ś

ro

d

o

w

is

k

u

fi

zy

cz

n

y

m

 (

sa

le

sp

rz

ęt

y

w

y

tw

o

ry

 p

rz

y

ro

d

y

),

 

sp

o

łe

cz

n

y

m

(g

ru

p

a

 r

ó

w

ie

śn

ic

za

o

p

ie

k

u

n

o

w

ie

 
Zmysły 
 
 
 
 
 

1. zajęcia wspomagające rozwój percepcji: 
– wzrok, 
– słuch, 
– smak, 
– węch, 
– dotyk. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

21 

 
Mowa 
 
 
 
 
 
 

1. zajęcia z zakresu profilaktyki : 
– nauka żucia, gryzienia, połykania, 
– nauka prawidłowego oddychania, 
2.  ćwiczenia  wspomagające  rozwój  słownictwa 

czynnego: 

– nauka wyrazów dźwiękonaśladowczych, 
– wzbogacanie słownictwa, 
– budowanie wypowiedzi, 
3.  uwrażliwianie  słuchowe  poprzez  słuchanie 

muzyki, 

4.  ćwiczenia  narządów  artykulacyjnych  (język, 

wargi, 

podniebienie 

miękkie, 

mięśnie 

gardła i twarzy), 

5…………………………. 
 

 
Emocje i uczucia 
 
 
 
 
 

1. uczenie wyrażania mową i gestem uczuć, 
2.  uczenie  rozładowywania  emocji  (darcie 

papieru, taniec, twórczość plastyczna), 

3. ćwiczenia relaksacyjne, 
4. słuchanie muzyki relaksacyjnej, 
5…………………………….. 
 

 
Umiejętności 

życia 

codziennego 

 
 
 
 

1. 

poznawanie 

utrwalanie 

czynności 

higienicznych, 

2. udział w czynnościach porządkowych, 
3. poznawanie garderoby, 
4. kultywowanie tradycji, 
5………………………….. 
 
 
 

 

 
Kojarzenie i pamięć 
 
 
 

1. uczenie klasyfikacji, 
2. zabawy konstrukcyjne, 
3. szeregowanie, 
4. odwzorowywanie, 
5. szukanie podobieństw i różnic, 
6. nauka wykorzystywania symboli, 
7.  ćwiczenie  orientacji  przestrzennej  (nad,  pod, 

przed, za, obok), 

8. kojarzenie zaspokojenia potrzeb z gestami, 
9……………………………. 
 
 
 
 

Tabela do ćwiczenia 3

 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

22 

Tabela nr 4 Kwartalny plan opiekuńczo – wychowawczy (Grupa……..) 

(opracowanie własne) 

 

Autor: 
 
Temat: 

 

Cele: 

Sposoby osiągania celów: 

 
 
Pora roku 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
1. wiosna, 
 
2. lato, 
 
3. jesień, 
 
4. zima. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

P

o

zn

a

w

a

n

ie

 ś

ro

d

o

w

is

k

a

 p

rz

y

ro

d

y

 

1. wycieczka do: 
– lasu, 
– parku, 
– ogrodu, 
2. prace plastyczne, 
3. inscenizacje, 
4. opowiadania, 
5. kalendarz przyrody. 

 
 
Tradycje 
 
 
 
 

 
1. święta, 
 
2. tradycje 
regionalne, 
 
3. święta 
narodowe. 

 

 

P

o

zn

a

w

a

n

ie

 

tr

a

d

y

cj

ro

d

zi

n

n

y

ch

re

g

io

n

a

ln

y

ch

 

 i

 n

a

ro

d

o

w

y

ch

 

1. opowiadania o tradycjach, 
2. spotkania z ciekawymi 
ludźmi, 
3. prace plastyczne, 
4. tańce ludowe: regionalne  
i narodowe, 
5. piosenki ludowe, 
6. prace manualne. 

 
 
Uroczystości 
okazjonalne 
 
 
 
 
 

 
1. urodziny 
 i imieniny 
 
2. Dzień 
Dziecka, 
 
3. Dzień Matki  
i Ojca, 
 
4. Dzień Babci i 
Dziadka 
 
 

 

 

W

zm

a

cn

ia

n

ie

 

w

zi

 

ro

d

zi

n

n

y

ch

 

 i

 k

o

le

że

ń

sk

ic

h

 

1. miniprzyjęcia, 
2. prace plastyczne: kartki, 
laurki, wytwory różne, 
3. spotkania okazjonalne, 
4. nauka piosenek i 
wierszyków okazjonalnych, 
5. festyny rodzinne. 

Tabela do ćwiczenia 3

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

23 

Tabela 5 Roczny plan opiekuńczo – wychowawczy (Grupa……) 

(opracowanie własne) 

 

Autor: 
 
Temat: 

 

Cele: 

Sposoby osiągania celów: 

 
Rozwój 
fizyczny 
 
 
 

Panowanie nad 
własnym ciałem 

1. zajęcia ruchowe 
indywidualne i grupowe, 
2. doskonalenie motoryki 
dużej i małej, 
3. doskonalenie koordynacji 
wzrokowo – słuchowo - 
ruchowej, 
4. doskonalenie percepcji. 
 

 
Rozwój 
poznawczy 
 
 
 

Rozwój 
osobowości 

1. zajęcia rozwijające zmysły, 
2. dostarczanie wiadomości  
o otaczającym świecie, 
3. kształtowanie chęci 
poznawania nowych 
doświadczeń, 
4. zajęcia dostosowane do 
możliwości i predyspozycji 
dziecka. 
 

 
 
Rozwój 
emocjonalny 
 
 
 

Samoświadomość 

1. zabawy uczące zasad  
i reguł, 
2. zabawy uczące współżycia, 
 

 
 
Rozwój 
społeczny 
 
 
 

Socjalizacja 
dziecka 

 

 

 

H

a

rm

o

n

ij

n

y

 r

o

zw

ó

d

zi

ec

k

a

 

1. zabawy uczące współżycia, 
2. zabawy naśladowcze, 
 

Tabela do ćwiczenia 3

 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

24 

5.3 Tryb życia niemowląt i dzieci w wieku poniemowlęcym 

 
5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Zaplanuj  żywienie  sztuczne  w  7  i  12  miesiącu  życia  niemowlęcia.  Zastanów  się  czy  

w  czasie  karmienia  ważne  jest  tylko  podanie  dziecku  pokarmu,  czy  są  jeszcze  inne  elementy 
wpływające na komfort dziecka w czasie tej czynności. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania na temat żywienia i schematem karmienia dziecka, 
2)  przypomnieć sobie podział żywności na różne grupy produktów, 
3)  zorganizować stanowisko pracy, 
4)  z produktów skomponować poszczególne posiłki, 
5)  zapisać przygotowane propozycje, 
6)  sprawdzić poprawność ze schematem żywienia, 
7)  przedyskutować z nauczycielem ewentualne trudności, 
8)  dokonać prezentacji, 
9)  zastanowić  się  nad  odpowiedzią  na  pytanie:  czy  w  czasie  karmienia  ważne  jest  tylko   

podanie  dziecku  pokarmu,  czy  są  jeszcze  inne  elementy  wpływające  na  komfort  dziecka  
w czasie tej czynności? 

10)  w czasie dyskusji wymienić się poglądami z kolegami i zapisać wspólne ustalenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ćwiczenia praktyczne, 

− 

dyskusja. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

zeszyt, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

foliogramy ze schematem żywienia dziecka, 

− 

rzutnik. 

 

Ćwiczenie 2 

Dobierz  rodzaj  zabawy  do  poziomu  rozwoju  dziecka  w  dwunastym  miesiącu  życia, 

korzystając  z  przygotowanych  pomocy.  Zastanów  się  czy  przedstawiona  przez  Ciebie 
propozycja zabawy jest w stanie zaspokoić potrzebę aktywności małego dziecka. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

25 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z wykładem na temat zabawy, 
2)  zapoznać  się  z  literaturą  Friedl  J.:  Zabawy,  które  uczą.  Jak  wspierać  rozwój  małego 

dziecka. Jedność, Kielce 2004, 

3)  zorganizować stanowisko pracy, 
4)  wypisać  możliwe  rodzaje  zabaw,  które  można  przeprowadzić  wykorzystując  posiadane 

pomoce, 

5)  sprawdzić bezpieczeństwo używanych pomocy, 
6)  zapisać przygotowane propozycje, 
7)  dokonać prezentacji, 
8)  udzielić  odpowiedzi  na  pytanie  czy  przedstawiona  przez  Ciebie  propozycja  zabawy  jest  

w stanie zaspokoić potrzebę aktywności małego dziecka? 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

literatura  działu  Friedl  J.:  Zabawy,  które  uczą.  Jak  wspierać  rozwój  małego  dziecka. 
Jedność, Kielce 2004, 

− 

zeszyt, 

− 

klocki, 

− 

piłki, 

− 

lalki i misie, 

− 

farby i pędzle, 

− 

szary papier, 

− 

lalki, misie, zwierzątka pluszowe, 

− 

książeczki, 

− 

plastelina, 

− 

bibułka, 

− 

kartki długopis. 

 
Ćwiczenie 3 

Zaplanuj  dzień,  dziecka  siedmiomiesięcznego  przebywającego  w  żłobku  i  w  domu  

w godzinach od 6

00 

– 21

00

 . 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć sobie materiał nauczania na temat trybu życia niemowląt. 
2)  zorganizować stanowisko pracy, 
3)  wypisać potrzeby dziecka związane z rytmem życia, 
4)  zapoznać się z rozkładem dnia w żłobku, 
5)  zaplanować cały dzień dla dziecka przebywającego w żłobku i w domu, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

26 

6)  zapisać swoje propozycje, 
7)  dokonać prezentacji, 
8)  ocenić czy wszystkie elementy trybu życia uwzględniłeś w swojej propozycji. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ćwiczeń praktycznych. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

arkusze papieru, 

− 

flamastry. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

27 

5.4 Promocja zdrowia i profilaktyka w instytucjach opiekuńczo -  

wychowawczych

 

 
5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Zaprojektuj  i  wykonaj  „Poradnik  opiekunki  dziecięcej  –  Pierwsza  pomoc  w  nagłych 

zachorowaniach  małego  dziecka”.  Zastanów  się  czy  taka  pomoc  praktyczna,  może  być 
przydatna w pracy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć  sobie  materiał  nauczania  dotyczący  pierwszej  pomocy  w  nagłych 

zachorowaniach,  

2)  zorganizować stanowisko pracy, 
3)  wykonać plan projektu, 
4)  wymienić i zapisać wszystkie znane nagłe zachorowania, 
5)  wymienić i zapisać objawy towarzyszące nagłym zachorowaniom, 
6)  opisać choroby wieku dziecięcego ze zwróceniem uwagi na objawy i pierwszą pomoc, 
7)  zapisać projekt, 
8)  skonsultować się z nauczycielem w celu wyjaśnienia niezrozumiałych zagadnień, 
9)  w ramach pracy domowej wykonać projekt, 
10)  na kolejnej jednostce lekcyjnej dokonać prezentacji, 
11)  ocenić czy przygotowana pomoc może być przydatna w pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

projektów, 

− 

ćwiczenia praktyczne, 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

kartki i długopisy, 

− 

literatura:  Dziak  A.,  Zachorowania  nagłe  i  wypadki  u  dzieci.  Pierwsza  pomoc.  Instytut 
Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1990 

Gloskin  W.:  Opieka  nad  dzieckiem  zdrowym  i  chorym.  PZWL,  Warszawa  1979,  Warno 

O.: Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach zagrażających życiu. PCK, Warszawa 1994, 

− 

komputer z dostępem do Internetu. 

 
Ćwiczenie 2 

Udziel  porady  z  zakresu  poradnictwa  społecznego  dla  matki  niepełnosprawnej   

z  małym  dzieckiem  pozostającej  bez  pracy.  Oceń  jak  czujesz  się  w  roli  osoby,  która 
zobowiązana jest udzielić porady.  
 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

28 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z tematem wykładu dotyczącym poradnictwa społecznego, 
2)  zorganizować stanowisko pracy, 
3)  wyszukać odpowiednie fragmenty dotyczące przedstawionej sytuacji 
4)  zapisać na kartce propozycje pomocy, 
5)  sprawdzić w różnych źródłach możliwość innych form pomocy (Internet), 
6)  skonsultować z nauczycielem poprawność wykonywania ćwiczenia, 
7)  dokonać prezentacji, 
8)  przedstawić jak czułeś się w roli odpowiedzialnego za poprawne udzielenie porady. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

wchodzenia w role, 

− 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

notatki z wykładu, 

− 

kartki i długopisy, 

− 

komputer z dostępem do Internetu.

  

 
Ćwiczenie 3 

Opracuj  konspekt  zajęć  dla  rodziców  na  temat:  Dzieci  niespokojne.  Oceń  czy  samo 

napisanie  konspektu  wystarczy  do  poprowadzenia  spotkania  z  rodzicami  i  czy  w  ten  sposób 
można zrealizować cele pedagogizacji? 
 

Wskazówki do realizacji: 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  określić metody i formy pracy, 
2)  opracować konspekt, 
3)  zorganizować stanowisko pracy, 
4)  zapoznać  się  z  lekturą  :  Prekop  J.,  Schweitzer  Ch.,  Niespokojne  dzieci,  Media  Rodzina, 

Poznań 1997, , 

5)  dobrać do tematu metodę i formę pracy, 
6)  napisać konspekt zgodnie z  zaproponowanym wzorem konspektu, 
7)  skonsultować z nauczycielem poprawność napisanego konspektu, 
8)  dokonać prezentacji, 
9)  ocenić czy napisanie konspektu wystarczy do poprowadzenia spotkania z rodzicami. 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

29 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

wchodzenia w role, 

− 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

wzór konspektu  

− 

kartki, długopisy, 

− 

komputer z dostępem do Internetu. 

 

 

KONSPEKT ZAJĘĆ 

 
Autor: 
 
 
Temat: Niespokojne dzieci 
 
Czas trwania: 
45 minut 
 
Cel ogólny: 
ukształtowanie umiejętności postępowania z dzieckiem nadruchliwym
 
Cele szczegółowe: 

− 

poznanie podłoża hiperaktywności, 

− 

poznanie sposobu myślenia i działania małego dziecka, 

− 

poznanie mechanizmu „zmysłu ciała” w życiu dziecka, 

− 

określenie reguły stosunków rodzinnych, 

− 

poznanie wpływu żywienia na niepokój dzieci, 

− 

poznanie obaw związanych z wychowaniem. 

 
Materiały: 

− 

książka: Prekop J., Schweitzer Ch.: Niespokojne dzieci, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

komputer + projektor. 

 
Przebieg zajęć: 
1.  Wprowadzenie rodziców w temat niespokojnych dzieci. 
2.  Projekcja multimedialna wykonana przy użyciu komputera, na temat: Niespokojne dzieci. 
3.  Dyskusja na temat pokazu. 
4.  Zaprezentowanie  przez  rodziców  w  formie  anonimowej,  pisemnej  własnych  problemów  

i refleksji. 

5.  Ogólna dyskusja związana z przedstawionymi problemami. 
6.  Podsumowanie i zaproponowanie rozwiązań. 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

30 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 
 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  Organizowanie  opieki  nad 
dzieckiem w placówkach opiekuńczo - wychowawczych

 

Test składa się z 20 pytań, z których: 

− 

zadania 1 – 12 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 13 – 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

Pytania w teście są pytaniami zamkniętymi – wielokrotnego wyboru (pytania od 1 do 14) oraz 
pytaniami otwartymi – krótkiej odpowiedzi ( pytania od 15 do 20 ). 

 
Punktacja pytań 0 lub 1  punkt
  
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt.  Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

dopuszczający – za odpowiedź na co najmniej 7 zadań z poziomu podstawowego,  

dostateczny – za odpowiedź na co najmniej 10 pytań z poziomu podstawowego, 

dobry – za odpowiedź na 14 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego, 

bardzo  dobry  –  za  odpowiedź  na  16  pytań,  w  tym  co  najmniej  6  z  poziomu 
ponadpodstawowego,

   

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

Plan testu   

 

 

 

      

                                                                                 Klucz odpowiedzi  

 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna odpowiedź 

 

1.  Wymienić pierwszą instytucje 

sprawującą opiekę nad 
dzieckiem. 

2.  Rozróżnić placówki 

opiekuńczo-wychowawcze. 

3.  Wymienić zadania opiekunki 

dziecięcej w placówkach 
opiekuńczo - wychowawczych 
innych niż żłobek. 

4.  Wymienić komórki 

organizacyjne żłobka. 

5.  Określić, co to jest potrzeba. 

6.  Uszeregować elementy 

piramidy Maslowa. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

31 

7.  Określić, co to jest strefa 

najbliższego rozwoju. 

8.  Określić czynności występujące 

w rozkładzie dnia małego 
dziecka. 

9.  Określić, czym jest zabawa 

10.  Określić, jaki charakter ma 

zabawa dla dziecka 

11.  Wymienić przyczyny gorączki u 

dzieci. 

12.  Wskazać, na czym polega 

pedagogizacja rodziców. 

13.  Wymienić fazy snu 

PP 

14.  Określić, jaki czynnik decyduje 

o karmieniu małego dziecka. 

PP 

15.  Wymienić objawy występujące 

w nagłym zachorowaniach 
dzieci 

PP 

1) ból, 
2) gorączka. 

16.  Scharakteryzować dokumenty 

prawne regulujące 
funkcjonowanie żłobka 

PP 

Rozporządzenie Ministra 

Zdrowia, 

Statut. 

17.  Odróżniać konsystencje 

pokarmów w zależności od 
wieku dziecka. 

PP 

Od 6 - 7 miesiąca życia 
pokarmy do żucia i gryzienia. 

18.  Wymienić środowiska działania 

w  promocji zdrowia. 

PP 

1) miejsce zamieszkania, 
2) rodzina, 
3) praca, 
4) starzenie się,  
5) przemoc, 
6) rynek, 
7) porozumiewanie się.  

19.  Analizować sytuacje i odróżniać 

przegrzanie od udaru cieplnego. 

PP 

Przegrzanie występuje w 
środowisku gorąca i wilgoci. 
Objawy: 
- skóra blada i chłodna,  
- bóle i zawroty głowy. 
Udar cieplny:  
- wyższa forma przegrzania, 
- uczucie gorąca,  
- niepokój i utrata 
przytomności 

20.  Postępować z  dzieckiem 

gorączkującym. 

PP 

- Okłady z lodu lub zimnej 
wody     
   na skronie , kark, łydki. 
- kąpiel ochładzająca, 
- płyny do picia. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

32 

Przebieg testowania  

 
Instrukcja dla nauczyciela  

  

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z kryteriami punktowania  

i oceniania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zdań testowych, jakie 

będą w teście. 

5.  Omów z uczniami  zasady wypełniania karty odpowiedzi. 
6.  Podaj i zapisz na tablicy czas zakończenia pracy ucznia z zestawem zadań. 
7.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
8.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań.  
9.  Sprawdź prace. Nanieś punkty na kartę odpowiedzi. 
10.  Wykonaj  analizę  statystyczną  i  opisową  wyników  sprawdzianu  oraz  analizę  logiczną  

i statystyczną zestawu zadań.  

11.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
12.  Opracuj wnioski do dalszej pracy. 

 
Instrukcja dla ucznia  

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test 

zawiera 

20 

zadań 

dotyczących 

problemów 

związanych 

organizacją 

i organizowaniem opieki nad dzieckiem w placówkach opiekuńczo – wychowawczych.  
Zadania  od  1  do  14    są    pytaniami  wielokrotnego  wyboru  i  tylko  jedna  odpowiedź  jest 
prawidłowa;  Zadania  od  15  do  20    to  zadania  otwarte  i  należy  udzielić  krótkiej 
odpowiedzi. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 

− 

w zadaniach wielokrotnego wyboru tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa i zaznacz 
ją  znakiem  X  (w  przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem, 
a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową), 

− 

w zadaniach z krótką odpowiedzią wpisz odpowiedź w wyznaczone pole. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.    Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  jego 

rozwiązanie  na  później  i  wróć  do  niego,  gdy  zostanie  Ci  wolny  czas.  Trudności  mogą 
przysporzyć  Ci  zadania  od  13  do  20,  gdyż  one  są    na  poziomie  trudniejszym  niż 
pozostałe. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

 

 

 

 

 

 

                                      Powodzenia !

 

 
Materiały dla ucznia:
  

− 

instrukcja, 

− 

zestaw pytań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

33 

ZESTAW PYTAŃ TESTOWYCH 
 

1. W Polsce opieka nad dzieckiem została zapoczątkowana przez: 

a)  szlachtę, 
b)  mieszczaństwo, 
c)  Kościół, 
d)  osoby prywatne.  
 

2. Placówka opiekuńczo-wychowawczą jest: 

a)  szkoła, 
b)  żłobek,  
c)  świetlica, 
d)  klub osiedlowy. 

 
3.  Do  zadań  opiekunki  dziecięcej  w  placówce  opiekuńczo-wychowawczej  innej  niż  żłobek 

należy: 

a)  opieka nad dziećmi do lat 3 i niepełnosprawnymi, 
b)  prowadzenie zajęć dydaktycznych, 
c)  karmienie dzieci,  
d)  zabawa z dziećmi. 
 

4.  Komorami organizacyjnymi żłobka, są: 

a)  kierownik, obsługa, 
b)  grupy,  obsługa, 
c)  księgowość, obsługa, kierownik, 
d)  kierownik, grupy, księgowość, obsługa, 

 
5. Potrzebą, nazywamy: 

 

 

a)  zaspokojenie głodu, 
b)  odpowiednie warunki materialne,  
c)  stan braku czegoś, 
d)  chęć posiadania. 
 

6. Podstawą  piramidy Maslowa są: 

a)  potrzeby samorealizacji,  
b)  potrzeby fizjologiczne, 
c)  potrzeba bezpieczeństwa, 
d)  potrzeba szacunku. 

 
7. Strefa najbliższego rozwoju, nazywamy: 

a)  środowisko rodzinne, 
b)  grupa rówieśnicza, 
c)  miejsce przebywania dziecka, 
d)  obszar możliwości psychicznych dziecka. 

 
8. W rozkładzie dnia małego dziecka występują następujące elementy: 

a)  karmienie, sen, zabawa, 
b) pory posiłków, okresy snu, czas zabaw, spacer, pielęgnacja i kąpiel, 
c)  nauka, zabawa, sen, 
d) karmienie i sen. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

34 

9. Zabawa, to: 

a)  aktywność, przyjemność, satysfakcja, poznanie, 
b)  przymusowe zajęcia, 
c)  przebywanie z innymi, 
d)  narzucona czynność. 

 
10. Zabawę dziecka charakteryzuje: 

a)  zorganizowanie, 
b)  spontaniczność, inspirowanie, kierowanie,  
c)  swoboda, 
d)  inspirowanie. 

 
11. Gorączka, to: 

a)  wydalanie nadmiaru płynów,  
b)  sposób na zmęczenie,  
c)  wydalanie ciepłoty, 
d)  reakcja obronna organizmu na zakażenie. 

 
12. Pedagogizacją rodziców nazywamy: 

a)  pogadanki, 
b)  uczenie kultury pedagogicznej, 
c)  wzbogacanie wiedzy rodziców o elementy wiedzy naukowej, 
d)  okresowe spotkania towarzyskie.  

 

13. Sen składa się z następujących faz: 

a)  NON-REM – sen aktywny – REM, 
b)  sen aktywny – sen głęboki, 
c)  wstępna – aktywna – głęboka, 
d)  wstępna – głęboka. 

  
14. W czasie karmienia dzieci należy kierować się: 

a)  łaknieniem,  
b)  kondycją dziecka, 
c)  zachowaniem dziecka, 
d)  ustalonymi godzinami. 

  

15. Wymień objawy, jakie towarzyszą przy nagłym zachorowaniu dziecka. 
 
16. Scharakteryzuj dokumenty prawne, w oparciu o które funkcjonuje żłobek. 
 
17. Omów konsystencję pokarmów dziecka w zależności od jego okresu życia.  
 
18. Wymień środowiska działania w promocji zdrowia. 
 
19. Zanalizuj różnice między przegrzaniem a udarem cieplnym. 
 

20. Omów zasady postępowania z dzieckiem gorączkującym. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

35 

KARTA ODPOWIEDZI

 

 
Imię i nazwisko.......................................................................................... 
 
Organizowanie opieki nad dzieckiem w placówkach opiekuńczo - wychowawczych  
 
Zakreśl lub wpisz  poprawną odpowiedź. 
 

 
 
 
 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punktacja 

1. 

 

2. 

 

3. 

 

4. 

 

5. 

 

6. 

 

7. 

 

8. 

 

9. 

 

10. 

 

11. 

 

12. 

 

13. 

 

14. 

 

15. 

 
 
 
 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

36 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

16. 

 
 
 
 
 
 

 

17. 

 
 
 
 
 
 

 

18. 

  
 
 
 
 
 

 

19. 

 
 
 
 
 
 

 

20. 

 
 
 
 
 

 

 

                                                                                                 Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

37 

TEST 2 

 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Organizowanie  opieki  nad 
dzieckiem w placówkach opiekuńczo - wychowawczych”  

Test składa się z 20 zadań, z których: 

− 

zadania 1 – 12 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 13 – 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

Zadania  w  teście  są  zadaniami  zamkniętymi  –  wielokrotnego  wyboru  (zadania  od  1  do  5)  
oraz zadaniami otwartymi – krótkiej odpowiedzi ( zadania od 6 do 20 ). 

 
Punktacja pytań: 0 lub 1  punkt
  
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt.  Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

dopuszczający – za odpowiedź na co najmniej 7 pytań z poziomu podstawowego,  

dostateczny – za odpowiedź na co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

dobry – za odpowiedź na 14 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego, 

bardzo dobry – za odpowiedź na 16 zdań, w tym co najmniej 6 z poziomu 
ponadpodstawowego,

   

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

Plan testu   

 

 

 

      

    

                                                                                             Klucz odpowiedzi  

Nr 

zadania 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna odpowiedź 

1. 

Wymienić podstawy prawne 
funkcjonowania placówki 
opiekuńczo-wychowawczej 
innej niż żłobek. 

2. 

Wskazać okres życia dziecka, 
w którym może wystąpić 
kolka jelitowa.  

3. 

Wskazać miejsce uzyskania 
pomocy socjalnej. 

4. 

Rozpoznać znak 
bezpieczeństwa na zabawkach 
dla dzieci. 

5. 

Wskazać prawidłową 
temperaturę mierzoną w 
odbytnicy dziecka. 

6. 

Wymienić zadania placówek 
opiekuńczo-wychowawczych. 

- zapewnienie opieki i 
wychowania        
  dzieciom zdrowym  
i o  szczególnych 
potrzebach, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

38 

potrzebach, 
-  przygotowanie do 
samodzielnego           
   życia, 
- współpraca z rodziną, 
szkołą  
  i pomocą społeczną. 
- rewalidacja i 
resocjalizacja, 
- zapewnienie opieki 
profilaktyczno- 
  zdrowotnej, 
- stworzenie warunków do    
  prawidłowego rozwoju, 
- stosowanie odpowiedniego    
  żywienia dietetycznego. 

7. 

Wyszczególnić formy 
pedagogizacji rodziców. 

Odczyty, prelekcje, pokazy 
filmów, spotkania 
specjalistyczne, warsztaty. 

8. 

Scharakteryzować stan 
omdlenia 

Krótkotrwała utrata 
przytomności. 
 

9. 

Określić , ile czasu potrzebuje 
niemowlę na przejście przez 
wszystkie fazy snu. 

50 – 60 minut 

10. 

Wymienić elementy rozkładu 
dnia małego dziecka. 

- pory posiłków, 
- okres snu, 
- czas zabawy, 
- spacer, 
- pielęgnacja i kąpiel. 
 

11. 

Wymienić kolejne czynności 
podczas kąpieli małego 
dziecka.  

1) przygotowanie wody o    
    temperaturze ok. 37ºC , 
2) namydlenie, włożenie do 
wody 
   ( zwracamy uwagę na 
uszy, nos,    
    jamę ustną, paznokcie).  

12. 

Określić warunki, jakie musi 
spełniać osoba zajmująca się 
pracą wychowawczą w 
placówkach opiekuńczo-
wychowawczych.  

Przygotowanie zawodowe 
uprawniające do pracy w 
podstawowej opiece 
zdrowotnej. 

13. 

Scharakteryzować  elementy 
piramidy Maslowa. 

PP 

1)Potrzeby wynikające z 
niedoboru: 
 - potrzeby fizjologiczne, 
 - potrzeby bezpieczeństwa, 
 - potrzeby przynależności i 
miłości, 
 - potrzeba szacunku. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

39 

2) Potrzeby wzrostu: 
- potrzeba wiedzy i 
rozumienia, 
- potrzeby estetyczne, 
- potrzeba samorealizacji. 

14. 

Scharakteryzować rodzaje 
zabaw małego dziecka. 

PP 

1) manipulacyjne ( 
poznanie), 
2) konstrukcyjne ( wytwór), 
3) ruchowe ( reguły, 
zasady), 
4) tematyczne 
(kształtowanie 
umiejętności), 
5)  dydaktyczne  
(poszerzanie wiedzy) 

15. 

Wymienić najczęstsze 
schorzenia wieku dziecięcego. 

PP 

Angina, gorączka 
trzydniowa, odra, grypa, 
kolka jelitowa, krztusiec,  
ospa wietrzna, płonica, 
alergie, różyczka, świnka, 
biegunka, zapalenie ucha, 
zapalenie spojówek.  

16. 

Uzasadnić konieczność 
spacerów z dzieckiem i 
higieny pomieszczeń. 

PP 

1) Sprawność organizmu, 
2) odporność, 
3) umiejętność 
przystosowania i    
    walki z zagrożeniem. 

17. 

Wskazać zasady 
postępowania, by uniknąć 
udaru cieplnego. 

PP 

Pilnować, by w czasie 
upałów dziecko dużo piło.  
Unikać przebywania w 
ścisku i tłoku. 
Ubierać w przewiewne 
bawełniane ubranka.  
W słoneczny dzień wkładać 
czapeczkę. 
Gdy dziecko zaśnie na 
słońcu, przenieść je w cień.  

18. 

Wymienić objawy zatruć 
pokarmowych 

PP 

Pojawiają się w okresie 3 – 
24 h po posiłku. Objawy: 
- silne bóle brzucha, 
- wymioty, 
- podwyższona temperatura,    
  dreszcze, 
-  biegunka.  

19. 

Scharakteryzować  sposób 
posługiwania się zabawkami  
przez dzieci w 6, 8, 10 
miesiącu życia. 

PP 

Półroczne dziecko trzyma 
zabawki w obu rączkach i 
potrząsa nimi. Mogą to być 
grzechotki,. 
W ósmym miesiącu życia 
dziecko rzuca zabawkami, 
toczy je po podłodze, śledzi 
ich ruch.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

40 

toczy je po podłodze, śledzi 
ich ruch.  
W 10 miesiącu życia 
dziecko potrafi na obrazku 
rozpoznać auto, kota.  
Przewraca kartki książeczki. 
Wkłada klocki do 
pojemników.  

20. 

Scharakteryzować 
poszczególne rozdziały statutu 
żłobka.  

PP 

- Cele działania, 
- zadania, 
- siedziba, 
- obszar działania, 
- zakres udzielanych 
świadczeń. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

41 

Przebieg testowania  

 
Instrukcja dla nauczyciela  

  

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z kryteriami punktowania  

i oceniania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych,    
5.  jakie  będą w teście. 
6.  Omów z uczniami  zasady wypełniania karty odpowiedzi. 
7.  Podaj i zapisz na tablicy czas zakończenia pracy ucznia z zestawem zadań. 
8.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
9.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań.  
10.  Sprawdź prace. Nanieś punkty na kartę odpowiedzi. 
11.  Wykonaj  analizę  statystyczną  i  opisową  wyników  sprawdzianu  oraz  analizę  logiczną  

i statystyczną zestawu zadań.  

12.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
 

Instrukcja dla ucznia  

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  problemów  omawianych  podczas  realizacji  całego 

modułu.  

5.  zadania: 1, 2, 3, 4, 5 są zadaniami wielokrotnego wyboru i tylko jedna  odpowiedź jest  
6.  prawidłowa;  

Zadania od 6 do 20  są zadaniami  otwartymi i należy udzielić krótkiej odpowiedzi. 

7.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 

− 

w zadaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź znakiem X  

− 

(w  przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem,  a  następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową), 

− 

w zadaniach z krótką odpowiedzią wpisz odpowiedź w wyznaczone pole. 

8.    Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
9.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  jego 

rozwiązanie  na  później  i  wróć  do  niego,  gdy  zostanie  Ci  wolny  czas.  Trudności  mogą 
przysporzyć Ci pytania: 13 - 20, gdyż są one na poziomie trudniejszym niż pozostałe. 

10.  Na rozwiązanie testu masz 60 minut. 

 

 

 

 

 

 

                                      Powodzenia !

 

 
Materiały dla ucznia:
  

–  instrukcja, 
–  zestaw pytań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

42 

ZESTAW PYTAŃ TESTOWYCH 

 
1. Podstawą funkcjonowania innych niż żłobek placówek opiekuńczo-wychowawczych jest : 

a)  statut, 
b)  regulamin, 
c)  zarządzenie, 
d)  uchwała.  

 
2. Kolka jelitowa występuje u dzieci w następującym okresie życia: 

a)  u noworodków, 
b)  po 3 – 4 miesiącach życia, 
c)  w 2 – 3 miesiącu życia, 
d)  po ukończeniu 21 dnia życia. 

 
3. Potrzebujący może uzyskać pomoc społeczną:  

a)  w ośrodkach pomocy społecznej w miejscu zamieszkania,  
b)  w wojewódzkich ośrodkach pomocy społecznej, 
c)  w urzędach,  
d)  w organizacjach. 

 
4. Zabawki dziecięce powinny być oznakowane następującym znakiem bezpieczeństwa: 

a)  B, 
b)  E, 
c)  P, 
d)  CЄ. 

 
5. Stan prawidłowej temperatury mierzonej dziecku w odbytnicy wynosi: 

a)  38,1ºC – 39ºC, 
b)  36,5ºC – 37,5ºC, 
c)  37,4ºC – 38,3ºC, 
d)  37,1ºC – 38ºC.  

 
6. Wymień główne cele placówek opiekuńczo-wychowawczych. 
 
7. Wyszczególnij formy pedagogizacji rodziców.  
 
8. Opisz objawy występujący przy omdleniu. 
 
9. Określ czas potrzebny niemowlęciu na przejście wszystkie fazy snu. 
 
10. Wymień elementy rozkładu dnia małego dziecka.   
 
11. Wymień kolejne czynności występujące podczas kąpieli małego dziecka. 
 
12.  Określ  warunki,  jakie  muszą  spełniać  osoby  zatrudnione  w  placówkach  opiekuńczo  - 

wychowawczych i zajmujące się pracą wychowawczą z dzieckiem. 

 
 13. Scharakteryzuj poszczególne elementy piramidy Maslowa.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

43 

14. Scharakteryzuj rodzaje zabaw małego  dziecka. 
 
15. Wymień  najczęstsze schorzenia wieku dziecięcego. 
 
16. Uzasadnij konieczność spaceru z dzieckiem oraz wietrzenia pomieszczeń.  
 
17. Wskaż zasady postępowania, by uniknąć udaru cieplnego.  
 
18. Wymień najczęstsze objawy zatruć pokarmowych dzieci.  
 
19. Scharakteryzuj sposób posługiwania się zabawkami.  
 
20. Scharakteryzuj poszczególne rozdziały statutu żłobka.  

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

44 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko.......................................................................................... 
 
Organizowanie opieki nad dzieckiem w placówkach opiekuńczo - wychowawczych 
 
Zakreśl znakiem X  lub wpisz poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punktacja 

1. 

 

2. 

 

3. 

 

4. 

 

5. 

 

6. 

 
 
 

 

7. 

 

 
 

 

8. 

 

 

 

9. 

 
 

 

 

10. 

 

 
 

 

11. 

 

 
 
 

 

12. 

 
 

 

 

 

13. 

 
 

 

 
 

14. 

 

 
 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

45 

15. 

 

 
 
 

 

16. 

 
 
 

 
 

17. 

 
 
 

 

18. 

 

 
 

 

19. 

 
 
 

 

20. 

 
 
 

 

                                                                                                Razem: 

 

 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”  

 
 

46 

 

7. LITERATURA 

 

1.  Dembo M. H.: Stosowana psychologia wychowawcza. WSiP, Warszawa 1997 
2.  Dziak A., Zachorowania nagłe i wypadki u dzieci. Pierwsza pomoc. Instytut Wydawniczy 

Związków Zawodowych, Warszawa 1990 

3.  Eisenberg  A.,  Murkoff  H.  E.,  Hathaway  S.  E.:  Pierwszy  rok  życia  dziecka.  Dom 

Wydawniczy REBIS, Poznań 2002 

4.  Encyklopedia PWN, Warszawa 1987 
5.  Friedl J.: Zabawy, które uczą. Jak wspierać rozwój małego dziecka, Jedność, Kielce 2004 
6.  Gloskin W.: Opieka nad dzieckiem zdrowym i chorym. PZWL, Warszawa 1979 
7.  Golde Z.: Żłobek Organizacja i Prowadzenie. PZWL, Warszawa 1956 
8.  Karski  J.  B.:  Praktyka  i  Teoria  Promocji  Zdrowia.  Wybrane  zagadnienia.  Ce  De  Wu  , 

Warszawa 2003 

9.  Kawula  S.,  Dąbrowski  M.,  Gałaś  M.:  Diagnozowanie  potrzeb  opiekuńczo-

wychowawczych  i  kulturalnych  środowiska,  Uniwersytet  Mikołaja  Kopernika, 
Toruń 1980 

10.  Kawula  S.:  Pedagogizacja  rodziców.  [w:]  Pomykało  W.  (red.):  Encyklopedia 

pedagogiczna. Fundacja Innowacja, Warszawa 1980 

11.  Kolankiewicz  M.red.:  Pielęgnacja  niemowląt  i  małych  dzieci  w  placówkach 

opiekuńczych, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1998 

12.  Löscher W.: Świat wokół mnie, Jedność, Kielce 2002 
13.  Ogrodzińska  T.  (red.):  Małe  dziecko  znaczenie  wczesnej  edukacji.  Polska  Fundacja 

Dzieci i Młodzieży, Warszawa 2000 

14.  Piszczek  M.:  Dziecko,  którego  rozwój  emocjonalno  –poznawczy  nie  przekracza 

pierwszego  roku  życia.  Diagnoza,  zasady  terapii  i  ocena  efektów  zajęć,  CMPPP, 
Warszawa 2006 

15.  Prekop J., Schweitzer Ch., Niespokojne dzieci, Media Rodzina, Poznań 1997 
16.  Sherborne W.: Ruch rozwijający dla dzieci, PWN, Warszawa, 2005 
17.  Spock B.: Dziecko – pielęgnowanie i wychowanie. PZWL, Warszawa 1995 
18.  Stadnicka J.: Terapia dzieci muzyką, ruchem i mową, WSiP, Warszawa 1998 
19.  Szumanówna W.: zabawy z najmłodszymi dziećmi, CMPPP, Warszawa 2000 
20.  Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej z póź. zm 
21.  Ustawa z dnia z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej z póź. zm., 
22.  Warno  O.:  Pierwsza  pomoc  w  nagłych  wypadkach  zagrażających  życiu.  PCK, 

Warszawa 1994 

23.  Wiącek  R.:  Dzieci  nadpobudliwe  psychoruchowo  w  wieku  przedszkolnym,  Oficyna 

Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2004