background image

1.Poj.socjol.przedmiot,zakres – Socjologia jest to nauka zajm. Się badaniem 
współżycia społeczn.,jego materialnych i niematerialnych wytworów czynników 
powodujących ich powstawanie rozwój i zanik. Badaniem osobników ludzkich o 
tyle, o ile przez to współżycie są zdeterminowani (uwarunkowani).Socjologia 
rozwija dwie teorie: teor.struktur społ. zwaną teorią grup 
społecznych,społeczeństwa lub teorią makrostruktur i mikrostruktur 
społecznych.Drugą z nich to zmian, procesów zachodzących w różnych grupach 
i zbiorowościach. Teorie te uogólniają wyniki badań,opisują elementy składowe 
grup i zbiorowości, zasady ich budowy i funkcjonowania.Dynamike i 
intensywność oraz skutkiwspółżycia społ.wyznacza zespól różnorodnych 
czynników a są to: przyrodnicze-biologiczne(czyli cechy i budowa 
organizmu,procesy’fizjologiczne,odruchy,skłonności,mechanizm 
dziedziczenia,),geograficzne(klimat,ukształtow.terenu,gleby,świat 
roślinny,zwierzęcy,bogactwa’naturalne),demograficzne(gęstość zaludnienia, 
wiek,płeć,przyrost naturalny)  ; ekonomiczne-(praca jej warunki, organizacja, 
środki i narzęzia pracy, poziom zaspokojenia potrzeb ); kulturowe-
(budowle,mieszkania, ubrania). 
2. ?
3. Funkcje socjologi-Socjologia stanowi dwie funkcje: teoretyczną- opisującą 
badany przez siebie przedmiot zainteresowań, wyraża się ona także w orientacji 
metodologicznej   ,   zaleca   onarozpatrywać   procesy   i   zjawiska   w   aspekcie 
genetycznym,strukturalnym i funkcjonalnym.Wskazuje na stosowane metody i 
techniki   badawcze.Drugą   z   nich   pełni   rolę   praktyczną(diagnostyczną)   która 
dostarcza   wiedzy   o   wycinku   rzeczywistości   społecznej,(prognostyczną)   o 
następstwach   działań,   ułatwia   podejmowanie   decyzji,(socjotechniczną)     do 
formułowania zaleceń, reguł politykom, menedżerom,praktykom którzy zajmują 
się kształtowaniem postaw i zachowań ludzi 
4.   Socjolog.ogólna   ,a   socj.szczeg.-
Pomiędzy   socjol.ogólną   a   socj.szczegól. 
istnieje ścisła zależność. Socj.ogól.dostarcza socjologiom szczegółowym teorię, 
aparat pojęciowy oraz dyrektywy i metody badawcze. Socjologie szczególowe 
przynoszą   wyniki   z   różnych   dziedzin   rzeczywistości   spłecznej,   które   to   są 
uogólniane   na   gruncie   socjologii   ogólnej   i   tworzą   jej   teoretyczno-
metodologiczny   przedmiot.Socjologię   można   podzielić   na   ponad   30 
subdyscyplin,w Polsce aktywnie rozwijające się to m.in.: pracy,organizacji, wsi, 
miasta, rodziny, wychowania i oświaty, kultury,medycyny, prawa,religii, wiedzy 
i   nauki,   moralności.Z   tych   zakresów     dociekań   teoretyczno-empirycznych 
socjologii   szczegółowych   w   ostateczności   wyznaczają   zbiory   twierdzeń 
teoretycznych,   kształtują   pewne   orientacje   teoretyczno-metodologiczne 
socjologii.
5.   Przydatność   socj.-  Socjologiczne   badania   ,analizy   pojęciowo- 
metodologiczne,próby konstruowania teorii różnych dziedzin życia społecznego
umożliwiają   każdemu   praktykowi,   w   tym   ekonomiście:   trafniejszą   diagnozę 
rzeczywistości społeczno-gospodarczej przez obiektywne i dokładne jej ujęcie; 

background image

wybranie właściwych środków do urzeczywistnienia obranego celu i następstw 
stosowanych środków. Uwalnia od fikcji , mitów , stereotypów w ujmowaniu 
rzeczywistości,   a   także   pozwala   dojrzeć   siły   mogące   współ-i   przeciwdziałać 
realizacji   obranego   celu.Te   znajomości   wiedzy   socjologicznej   pomaga 
człowiekowi   w   racjonalnym   orientowaniu   się   w   problemach   społeczno- 
ekonomicznych,   z   którymi   się   tyka   w   życiu   codziennym,   pomaga   dostrzec 
głębsze powiązanie stosunków społecznych, ich złożoności i zależności. 
6.Współczesne teor.socj.- W opisie społeczeństwa teoria funkcjonalistyczna 
nawiązuje do tradycjii organicyzmu(Spencer,Durkheim) oraz do 
badańantropologów społecznych(B.Malinowski)tórzy w latach dwódzestych 
badali izolowane społeczności lokalne wycp Pacyfiku . Kingsley D., Wilbert 
E.Moore, Talcott P., Robert K. Merton, jako przedstawiciele funkcjonalizmu 
ujmowali społeczeństwo jako system, całość, składającą się z powiązanych 
wzajemnie elementów ,podsystemów (kulturowych, ekonomicznych, 
politycznych).W teorii modernizacji czy teorii stratyfikacji społecznej K.Davisa 
i W.E. Moore’a,której zadaniem jest wyjaśnienie zjawiska nierówności 
społecznych, koniecznego do funkcjonowania ciągłości spoleczeństwa, a w 
szczególności obsadzania niezbędnych pozycji i ról społecznych odpowiednio 
mtywowaną, wykształconą i kompetentną kadrą. Z kolei teoria konfliktu 
dowodzi iż brak zgody co do podstawowych wartości interesów grupowych, nie 
est zjawiskiem patologicznym, lecz pełni pozytywne funkcje, prowadząc do 
postępowych zmian społeczeństwa . Wynika on z organizacji społeczeństw, ich 
gospodarki, polityki,kultury.W teorii wymiany społecznej ,społeczeństwo nie 
jest tu pojmowane jako swoisty,całościowy system,lecz jako sieć 
międzyludzkich wzajemnych oddziaływań, interakcji.Całokształt życia 
społecznego,według teorii wymiany społecznej, to swoisty rynek ekonomiczny, 
na którym dokonują się bezustannie transakcje, w których toku ludzie 
wymieniają między sobą wartości nagradzające i karzące zarówno w sensie 
materialnym jak i moralnym.Jeszcze jedna teoria,teoria działania 
społecznego(M.Weber, F.Znaniecki) przyjmuje, że działanie to podstawowy, 
ostatecny składnik życia społecznego.Działanie ludzkie skupia wartości 
subiektywne(zamiary,intencje) oraz oczekiwania interpretacyjne adresatów 
działania lub postronnych osób.Działania społeczne są skierowane ku innym 
ludziom i zarazem przez nich kształtowane.Skrótowo przedstawione kierunki 
współcz.socjol. nie wyczerpują złożoności i bogactwa stanowisk, poglądów na 
jej przedmiot.
7. Proste zb.a zbiorowości społ.- Zbiorowości społeczne są to wszelkie zbiory 
ludzi, w których pomiędzy poszczególnymi członkami należącymi do tych 
zbiorowości zachodzą jakieś więzi społeczne, wzajemne oddziaływania, 
chociażby przez krótki okres tworzące z nich względnie wydzieloną całość 
np.:zbiegowisko,tłum,publiczność.Proste zbiory społeczne czyli zbiory ludzi 
wydzielone w sensie dystrybutywnym  w praktyce życia społecznego ze wzglęu 
na jakąś wspólną cechę lub cechy, które  są niezależne od ludzi , zastane przez 

background image

obserwatora zewnętrznego bez względu na to,czy ludzie sobie uświadamiają te 
cechy czy też nie.Cechami tymi mogą być: miejsce zamieszkania,wiek, 
płeć,zawód, wykształcenie, cechy osobowości.
8. Grupa społ. i jej rodz.- 
...to zbiór ludzi z co najmniej 3 osób we swoistym 
współżyciu i zachowaniu tworzący jakąś organizacje społeczną.Ujawnia się ona 
w zróżnicowaniu działań ludzkich według kategorii członkostwa,wzajemnym 
dopełnianiu się tych działań, ich powtarzalności,względnej niezależności tych 
zróżnicowanych i uzupełniających się działań od wypełniania ich w czasie przez 
tychwłaśnie a nie innych członków,kontroli działań i zabezpieczeniu ich 
sankcjami pozytywn. i negatywnymi.Każda grupa aby trwać musi posiadać 
więzi społeczne powodujące jej wewnętrzną spójność. Grupy dzielimy na 
małe,duże, pierwotne tzn.małe zbiorowości ludzi których łączy więż 
społeczno---psychiczna, emocjonalna. Istnienie grup wtórnych,czyli pewnej 
grupy oób ma na celu urzeczywistnić określone cee poprzez pośrednie 
styczności rzeczowe np.:organizacje 
zawodowe,związkowe,polityczne.Rozróżniamy jeszcze takie grupy jak: 
formalne (zespoły pracownicze, organizacje związkowe,społeczne) , 
nieformalne(grupy koleżenskie-które mają ważne znaczenie w procesie 
socjalizacji jednostki ; hobbystyczne,gangi przestępcze,kliki pracownicze. 
9. Społeczeństwo,jego typy i rodz.- Społeczeństwo-pojawiło się .w filozofii 
społ.poraz pierwszy w 18 wieku w pracach Herberta Spencera i Augusta 
Conta.Współcześnie jest używane  szeroko w publ. lit.,mowie potocznej,a także 
socjologii w kilku znaczeniach,według J.Szczepańskiego – 1 grupa-
społeczeństwo jako rodzaj najszerszej zbiorowości ludzkiej lub ogół 
zbiorowości podporządkowanej jednej zbiorowości dominującej.Florian 
Znaniecki-społeczeństwo to kompleks grup współistniejących, krzyżujących się 
i podporządkowanych jednej grupie dominującej 
np.:naród,państwo,religia.Druga grupa to np.:społeczeństwo 
niewolnicze,kapitalistyczne,demokratyczne.Trzecia grupa def.to def.ujmująca 
społeczeństwo jako ogół instytucji zapewniających wspólne zaspakajanie 
potrzeb,tworzenie kultury i rozwój.Społeczeństwo to oznaczenie wszystkich 
form życia zbiorowego poza organizacją rządową.Najbardziej popularne są dwie 
typologie społeczeństw: dokonana ze względu ma udział ludności w produkcji 
przemysłowej(społ.preindustrialne).Społ. agralne najczęściej z zawodu to 
rlonicy.Następne społ. to takie które przeszło etap industrializacji.Z kolei 
następne to społ.przemysłowe gdzie 80% społeczeństwa pracuje w sferze 
produkcji materialnej a 20% w usługach(bankowy,handlowy),w sferze 
ekonomicznej(usługi,handle,finanse). Społ.globalne i masowe jest najszersze 
przestrzennie ,liczebnie,ma wspólne wartości kulurowe,instytucje 
społeczne,wzory zachowań. 
10. Rodzina jako gr. społ.- jest małą grupą społ. regulującą wiele zachowań 
oraz skupiającą zjawiska i procesy zachodzące w całym społeczeństwie.Jest ona 
złożona z osób połączonych ze sobą więziami 

background image

małżeństwa,rodzicielstwa,pokrewieństwa,powinowactwa lub adopcji.Można też 
ujmować rodzinę jako grupę złożoną z osób połączonych jednym z dwu typów 
stosunków społecznych:stosunkiem małżeństwa i stosunkiem rodzice-
dzieci.Analizując rodzinę jako gr.społ.podkreśla się, iż rodzina jest grupą 
pierwotną i małą,złączoną silną emocjonalną więzią, w której występują częste i 
bezpośrednie,twarzą w twarz,kontakty oraz nieformalne wzory kontroli 
społecznej,grupą liczącą od kilku do kilkunastu osób.Bedąc małą grupą,grupą 
pierwotną,rodzina zachowuje jednak swe niepowtarzalne oblicze. Tym, co ją 
różni od zwyczajnej,”typowej”małej grupy jest przede wszystkim: sposób 
wchodzenia do niej nowych członków,zanik przywództwa typowego dla małej 
grupy,wyrażny podział pokoleniowy oraz intymność stosunków.
11.Naród jako gr.społeczna- Naród jest to wielka grupa społ. będąca 
wspólnotą ludzi ukszt.historycznie w obrębie danego terytorium na gruncie 
dośw. historycznych,tradycji,norm prawnych,języka ; posiadającą więzi 
ekonom.,własne instyt.polit.,charakteryzuje się swoistym systemem kultur oraz 
poczuciem tożsamości i odrębności wobec innych zbiorowości i grup 
etnicznych.. Naród jest zbiorowością stanowiącą zamknięcie łańcucha 
rozwojowego-od rodziny,poprzez ród,klan,plemię i lud.U podstaw jego 
powstania i rozwoju leży proces upowszechniania na wielkich terytoriach 
gospodarki towarowo-pieniężnej,wciągnięcia praktycznie całej ludności w jej 
tryby.Według S.Ossowskiego,naród ma tzw: małą i dużą ojczyzne.Duża czyli 
posiadająca takie cechy jak:wspólna historia,religia,losy ; natomiast mała 
ogranicza się do widoku za oknem,kolegów,żargonu,dialektu,sposobu 
jedzenia.Każdy ma prawo do posiadania własnej ojczyzny.Nacjonalizm 
odmawia nam prawa posiadania ojczyzny tylko dla nas.
12. Mikro- i makrospoł.uwarunkow.osobowości- W struktórze każdego 
społ.wyróżnia się dwa jego poziomy:makrostrukturalny i 
mikrostrukturalny.Makrostruktóra obejmuje układ instytucji i dużych gruptypu 
zrzeszeniowego, np.:partii polit.,jakie w danym społeczeństwie 
występują.Makrostruktura stanowi więc jak gdyby „ramowy”, ogólny i łatwo 
dostrzegalny szkielet społeczeństwa.Makrostruktura społeczna ma istotny 
wpływ na osobowośc społeczeństwa,ponieważ określa szanse jednostki na 
osiągnięcie cenionych wartości w życiu społecznym,rodzaj podkultury i 
ideologii właściwej danej kategori,a kształtującej duchowe oblicze jej 
członków,styl życia czyli zespół wzorów kulturowych, wyrażających się w 
konkretnym postępowaniu i działaniu.Obok makrostruktury społ.istotny wpływ 
na osobowośc wywiera mikrostruktura,tzn.grupy społeczne, w których człowiek 
się wychowuje i działa,np.rodzina,szkoła,grupa pracownicza,krąg 
towarzyski,społecznośc lokalna itd.. W makrostrukturze przebiegają przede 
wszystkim procesy socjalizacji i kształtowania się charakterystycznych dla 
danego społeczeństwa typów osobowości.Uczestnictwo człowieka w tych 
grupach pozostawia trwały ślad w jego osobowości,kształtują w dużym stopniu 

background image

jego poglądy,zainterosowania,ideały,nawyki i normy postępowania,życie 
uczuciowe człowieka,postawy wobec świata,ambicje,możliwości twórcze.
13. Kultura – poj.i rodzaje- Najogólniej mowiąc kulturą jest wszystko to co 
nie wytworzyła przyroda a wytworzył człowiek.Jest to ogól zasad,stanowiący 
zbiorowy dorobek powstający na gruncie swoistych biologicznych cech 
człowieka,warunków jego bytu przekształczjących się w procesie 
historycznym.Kultura cywilizacyjna czyli ideały 
piękna,dobra,prawdy,sprawiedliwości,obyczajów i przedmiotów w których idee 
te zostały utrwalone.Kultura znaczeń lub semiotyczna-miano świadomości 
społecznej,która znajduje wyraz w 
języku,sztuce,nauce,moralności,religii.Zapewnia integracje społeczną, jest 
narządem zaspokajania potrzeb ludzi.Kultura socjalna-tzn.ogół wytworów 
działalności ludzkiej materialnych(budynki,stroje,naczynia,środki komunikacji) 
i niematerialnych i uznawanych sposobów postępowania zobiektywizowanych, 
przyjętych w dowolnych zbiorowościach,przekazywanym innym. Obejmuje org. 
społ. i związane z nią wzory współczesnego działania. Elementami kultury są 
takie przedmioty, idee, czynności, wzory zachowań, które wyznaczają ważne 
dla utrzymania i rozwoju grupy działania i zachowania.Kultura ustala pewne 
modele czyli ideały życia. Z kulturą jest związane pojęcie dyfuzji czyli 
przejmowaniu wytworów kultury od innych społeczeństw.  
14. Dziedziczenie i dyfuzja kultury- Kultura stanowi organiczne zespolenie 
aktualnego dorobku danej zbiorowości z dorobkiem wniesionym z 
zewnątrz.Może on mieć dwojaki charakter. Elementy kultury mogą zostać 
przyjęte z innych przestrzennie środowisk albo z innych minionych epok. W 
obydwu wypadkach decydującym czynnikiem w procesie przyswajania obcej 
treści kulturowej są potrzeby danej zbiorowości społecznej, których 
zaspokajaniu treść ta ma służyć. Jak pisze K.Dobrowolski, „przeszłość jest tym, 
co nadaje kulturze spoistość i trwałość”. Dyfuzja czyli rzejmowanie wytworów 
kultury od innych społeczeństw. W ten sposób zatracamy swoje dziedzictwo 
kulturowe, ulegamy zachwaszczeniu języka. Siłą napędową tej integracji 
kulturowej są nowoczesne techniczne środki przekazu, rewolucja 
tecznologiczna, postęp cywilizacyjny narodów.Proces rozwoju kultury wiąże się 
zarazem z procesem udotępniania wytworów masom oraz ich powszechnym 
uczestnictwem w tzw. kulturze masowej. 
15. Wpływ kultury na życie społ.- Kultura stanowi istotny składnik 
społeczeństwa, sama więc koncepcja kultury powiązana jest ściśle z określoną 
koncepcją życia społecznego w ogóle, a w szczególności z praktyką społeczną. 
Tak jednak, jak praktyka społeczna decyduje przede wszystkim o rozwoju 
kultury, tak o uczestnictwie kulturowym, rozumianym jako odbiór 
podstawowych środków, decydują główne elementy struktury społecznej. 
Socjologa interesuje bowiem wpływ kultury na życie społeczne, a wpływ ten 
przejawia się przede wszystkim w socjalizacji, ustalaniu wartości, wzorów 
zachowań i modeli życia. Zależności między kulturą a strukturą społeczną 

background image

rozpatrywane mogą być w aspekcie:ilościowym,jakościowym, 
zakresowym,merytoryczno-światopoglądowym.
16. Osobowośc społ. i jej elementy- W socjologii mówiąc o osobowości, mamy 
na uwadze osobowość społeczną tzn.ogół społecznych wzorów, jakie realizuje i 
ról, jakie pełni jednostka wobec innych ludzi jako członków społeczeństwa. Za 
najważniejsze składniki osobowości uważa się: potrzeby, motywacje, 
zainteresowania, poglądy, wartości, postawy, mechanizm kontroli, temperament, 
zdolności i inteligencję. Elementy składowe dzieli się na: biogenne czyli takie 
składniki które są przekazywane dziedzicznie np.:własności anatomiczne, 
wzrost, budowa orgnizmu, właściwości fizjologiczne.Dzielą się one także na 
elementy psychogenne, do których zalicza się: pamięć, wolę, wyobrażnię, 
uczucia, temperament. Według socjologów najważniejszą rolę pełnią elementy 
socjogenne. Wyróżniają one cztery podelementy osobowości, a są nimi: 
kulturowy ideał osobowości, role społeczne pełnone w grupach społecznych, 
wyobrażenie o własnej osobie, wytworzone pod wpływem innych ludzi, oraz 
zespół wyobrażeń o sobie, lecz odczytanych z wyobrażeń innych ludzi o nas 
samych.
17. Typologie osobow.- Pierwsza klasyfikacja została stworzona przez 
Hipokratesa już w 4-5 wieku p.n.e., który wyróżnił ich cztery. Są nimi: 
sangwinik(człowiek żywego usposobienia lecz nie wytrwały, łatwo ulegający), 
choleryk(pobudliwy, wytrwały w działaniu), flegmatyk(mało pobudliwy, nie 
ulegliwy, pamiętliwy), melancholik(mało aktywny lecz wytrwały w działaniu 
jak i w uczuciach).Typologia ta ma charakter psychologiczny i aspołeczny. 
Następnym typologiem okazał się E.Kretchmer który wyróżnił  także cztery 
typy: pykniczny, asteniczny, atletyczny, dysplastyczny.Jego zdaniem włściwości 
fizyczne określają jego miejsce i rolę w społeczeństwie,określają właściwości 
społeczeństwa i kultury. C.G.Jung wyróżnia dwa typy:introwertyka(całą swą 
energie obraca niejako do wewnątrz), ekstrawertyka(kierującego swoją 
działalnośc na otoczenie). Klasyfikacja F.Znanieckiego wskazuje na człowieka 
pracy, zabawy, dobrze wychowango i zboczeńca. Wyodrębniając te typy 
Znaniecki przyjmuje, że są one ukształtowane pod wpływem ról społecznych 
występujących w kręgach społecznych, do których jednostka należy.
18. Pojęcie i rodz.procesów społ.-Pojęcie te używane bywa do określania 
zjawisk dotyczących osobowości, grup społecznych i zbiorowości powiązanych 
ze sobą w taki sposób, że są one zjawiskami tylko społecznymi. W szerokim 
znaczeniu procesem społecznym są natomiast wszystkie serie zjawisk 
technicznych, ekonomicznych, estetycznych, religijnych itd. . Procesy społ. 
można podzielić na: -procesy intrapersonalne(procesy samokształcenia), 
-procesy zachodzące między jednostkami, -procesy zachodzące między 
jednostką a grupą, -procesy zachodzące między dwiema grupami, -procesy 
przystosowania, współdziałania, współzawodnictwa, procesy konfliktowe, 
rozwoju, dekadencji(upadku systemu wartości), reorganizacji i dezorganizacji 
społecznej. W społeczeństwie polskim procesami społecznymi wywołującymi 

background image

szczególnie duże przeobrażenia społeczne są: industrializacja, 
dezindustrializacja, urbanizacja i ruralizacja, ruchliwość społeczna i migracje. 
19. Industrializacja i dezindustri.- Industrializacja rozpatrywana od strony 
socjologicznej to zmiany w strukturze życia społecznego, w zainteresowaniach , 
ambicjach, w kręgach, widnokręgach i perspektywach społecznych, które 
powoduje zlokalizowany w danym mieście czy wsi rodzaj przemysłu. Przemysł 
zlokalizowany na wsi powoduje na ogół znacznie poważniejsze zmiany w 
strukturze i stylu życia wsi niż w ośrodkach wielkomiejskich. W procesie zaś 
dezidustrializacji, masowa prdukcja i konsumpca zostaje zastąpiona nowoczesną 
technologią-usługami. Dotychczas stanowiąca racjonalizacja i korzyści skali 
ustępują miejsca zdolnościom innowacyjnym w sferze techniki oraz 
innowacjom w kontaktach z klientami. Kurczą się tradycyjne gałęzie przemysłu, 
spada zatrudnienie robotników . 
20. Urbaniz. i ruraliz.- Urbanizacja jest to proces społeczno-kulturowy 
charakteryzujący się szybkim wzrostem liczby ośrodków miejskich i ich 
rozwoju. Ludność wiejska napływa do miast w skutek czego obszary miast 
powiększają się. Statystyki wykazują, że największy rozwój tego procesu 
zaznaczył się w 20 wieku. Rozróżniamy takie typy urbaniz. jak: 
demograficzna(przemieszczanie się ludności ze wsi do miast), 
przestrzenna(zwiększanie obszarów miast), ekonomiczna (wzrost liczby ludn. 
pracującej w zawodach pozarolniczych), społeczna (przyswajanie miejskiego 
stylu życia). Poprzez ruralizację rozumiemy jako przenoszenie wartości ze wsi 
do miast. Typowym przykładem ruralizacji są próby stworzenia przez 
urbanistykę osiedlową możliwości zabawy, wykorzystania toczenia domowego 
dla wypoczynku i nawiązania więzi sąsiedzkich.
21. Ruchliw.społ.- to proces społ., polegający na zmianie przez grupy ich 
miejsca w układzie pozycji społecznych-bądż na skutek przeobrażeń tej 
struktury. Ruchliwość społ. pionowa ma miejsce wówczas, gdy jednostka lub 
grupa społ. przeswa się z pozycji niższej na wyższą lub odwrotnie (awans 
społeczny, degradacja społeczna). Ruchliwość pozioma polega natomiast na 
przemieszczaniu się jednostek lub grup w przestrzeni społ. bez amiany pozycji 
społ.(dojazdy do pracy, przechodzenie pracwników z zakładu do zakładu).
22. Zjawiska dezorg.i patol.społ.- Tą dezorganizacją nazywamy rozkład 
istniejącego systemu więzi społecznych, które są gwarantem spójności i 
funkcjonalności w społeczeństwie układu wzorów działania instytucji, środków 
kontroli społecznej. Odhodzenie od norm obowiązujących w społeczeństwie i 
zbacznie z drogi akceptowanej społecznie jest określane mianem patologii 
społecznej, której przyczynami mogą być i najczęściej są to:alkoholizm, 
narkomania, nikotynizm, przestępstwa gospodarcze.
23. Poj.i cele transform.ustroj.- W krajach postsocjalistycznych oznaca to 
przejście z gospodarki nakazowo-rozdzielczej do gospodarki rynkowej, i 
przejście od totalitaryzmu do demokracji, zmianę stosunków własnościowych 
oraz konieczność znalezienia właściciela dla przedsiębiorstw panstwowych. Jej 

background image

cele to: wyjście z zapaści cywilizacyjnej,wejście na drogę wzrostu jakości, 
efektywności  gospodarczej, poprawa jakości życia, wzrost innowacyjności 
techniczno- technologicznej. Dla innych cele te oznaczją, że będą w stanie 
samodzielnie konkurować na rynku, przeprowadzać i finansować inwestycje 
rozwijające firmę, rozwiązywać problemy wewnętrzne.
24.?
25.?
26. Metody bad.socjologicznych- 
 W socjologii wyróżniamy takie metody 
badań jak:teoretyczny(zbiór pojęć i twierdzeń), empiryczny(zebranie danych 
faktycznych i przygotowanie ich do uogólniających analiz teoretycznych), 
weryfikacyjne(sprawdzenie prawdziwości zespołu bądż jednego twierdzenia), 
diagnostyczne(ustalenie zasad funkcjonowania wycinka rzeczywistości naszego 
zainteresowania),procedury badawcze(sposób organizacji badań,zasady metod i 
technik), obserwacja, wywiad, ankieta, pomiar socjometryczny( poznanie 
zachowań pomiędzy członkami grup społecznych), testy i skale(ułatwia to 
prognozę zachowań, określają zdolność ruchową, skłonności, cechy 
osobowości, inteligencję, wiedzę, upodobania), analiza dokumentów. Po 
dokonaniu badań przystępujemy do sprawozdania w którym określamy 
przedmiot badań, stawiamy hipotezy i dokonujemy wniosków zarówno 
teoretycznych jak i praktycznych.