Opis przykładowej prób do badania dojrzałości szkolnej 

1.  Badanie techniki czytania. 

       Dziecko  dostaje  do  przeczytania  krótki  tekst  napisany  drukiem  (duŜa  czcionka). 

Badający  mierzy  czas  czytanego  tekstu  i  zapisuje  na  odpowiednim  arkuszu  informacje 

dotyczące  techniki  czytania.  Zadaje  teŜ  dziecku  pytania,  mające  na  celu  ustalenie  czy 

dziecko rozumie przeczytany tekst.  

2.  Badanie sposobu wypowiadania się (opis obrazka). 

       Dziecko ma przed sobą duŜy obrazek przedstawiający dowolną scenkę np. „Piknik w 

lesie”. Ma za zadanie uwaŜnie przyjrzeć się obrazkowi i opowiedzieć, co widzi. Badający 

notuje, w jaki sposób dziecko opowiada. Czy opowiada pojedynczymi słowami (wymienia 

osoby i przedmioty znajdujące się na obrazku), czy opowiada pełnymi zdaniami. Czy są to 

zdania pojedyncze czy złoŜone. Ocenia czy dziecko prawidłowo odczytuje akcję, jaki jest 

słownik dziecka. Wreszcie czy dziecko mówi głośno i odwaŜnie czy teŜ niechętnie i cicho. 

Odnotowuje równieŜ występowanie wad wymowy u badanego dziecka. 

3.  Badanie analizy i syntezy słuchowej. 

        Badający  wystukuje  proste  rytmy,  a  dziecko  ma  za  zadanie  powtórzyć  rytm,  który 

słyszy.  Na  początku  badający  musi  się  upewnić,  Ŝe  dziecko  dobrze  rozumie  polecenie  i 

dokładnie pokazać mu, w jaki sposób ma wystukiwać rytm.   

4.  Sprawdzenie poprawności dokonywania syntezy i analizy głoskowej wyrazów. 

         Najpierw  mówimy  dziecku,  na  czym  będzie  polegało  ćwiczenie.  Np.  „Ja  będę 

mówiła  głoskami  a  ty  zgadniesz,  co  to  za  wyraz”.  Badający  wypowiada  głośno  i  powoli 

wyraz podzielony na głoski. Dziecko dokonuje syntezy i wypowiada wyraz w całości. Jeśli 

nie  rozumie  polecenia  i  powtarza  poszczególne  głoski  moŜe  to  znaczyć,  Ŝe  nie 

wykonywało podobnych ćwiczeń w „zerówce” i naleŜy podać przykład wyrazu (np.k o t –

kot).  Następnie  prosimy,  aby  teraz  dziecko  podzieliło  wyrazy  na  głoski.  Często  i  w  tym 

przypadku  zasadne  jest  wyjaśnienie  na  przykładzie,  na  czym  polega  to  ćwiczenie. 

Badający zaznacza sposób wykonania ćwiczenia na specjalnej karcie odpowiedzi. 

5.  Sprawdzenie poprawności dokonywania analizy i syntezy sylabowej wyrazów. 

         Podobnie  jak  w  ćwiczeniu  poprzednim  zapoznajemy  dziecko  ze  sposobem 

wykonania zadania. Następnie badający wypowiada wyrazy sylabami (wyrazy dwu, trzy i 

czterosylabowe);  dziecko  po  kaŜdej  próbie  mówi,  jaki  to  wyraz.  Następnie  ono  ma  za 

zadanie  podzielić  wyraz  na  sylaby.  MoŜe  oczywiście  przy  tym  klaskać,  jeśli  tak  zostało 

nauczone w przedszkolu. Badający notuje wyniki na specjalnej karcie odpowiedzi. 

6.  Badanie analizy i syntezy wzrokowej. 

        Dziecko  dostaje  do  odwzorowania  kilka  figur.  Są  to  wybrane  figury  z  testu  H. 

Spionek.  Ma  równieŜ  za  zadanie  rozpoznać  wśród  pięciu  róŜnych  symboli  złoŜonych  z 

liter  drukowanych  i  pisanych  wzór  identyczny  z  zaznaczonym  i  otoczyć  go  kółkiem. 

Badający  musi  dokładnie  poinstruować  kaŜde  dziecko  indywidualnie  jak  ma  wykonać  to 

ćwiczenie.  

7.  Badanie sprawności grafomotorycznej. 

        Dziecko  rysuje  ołówkiem  szlaczki  literopodobne.  Wzory  zostały  opracowane  w 

specjalnie  powiększonej  liniaturze,  dostosowanej  do  moŜliwości  grafomotorycznych 

dziecka w tym wieku. 

8.  Sprawdzanie umiejętności matematycznych. 

        Podczas  tej  części  badania  sprawdzamy  czy  dziecko  poprawnie  określa  liczebność 

zbiorów  w  zakresie  10.  Dajemy  dziecku  planszę  (w  załączeniu)  z  narysowanymi 

przedmiotami i napisanymi liczbami i prosimy o połączenie zbioru z liczbą. Sprawdzamy 

teŜ czy dziecko zna figury geometryczne. W tym celu ma ono pokolorować wzór złoŜony z 

czterech podstawowych figur geometrycznych (koło, trójkąt, kwadrat i prostokąt) na cztery 

róŜne kolory. 

        Prosimy  teŜ,  aby  dziecko  policzyło  do  10  (20,  30)  oraz  sprawdzamy  czy  dobrze 

orientuje  się  w  szeregu  liczbowym,  zadając  mu  pytania  dotyczące  kolejności  liczb, 

porównywania  ich  wartości  (dziecko  ma  powiedzieć,  która  liczba  jest  większa). 

Sprawdzamy  teŜ  umiejętności  rachunkowe  (łatwe  przykłady  na  dodawanie  i 

odejmowanie). Badający zapisuje czy dziecko potrafi wykonać podane przykłady i w jaki 

sposób sobie radzi z obliczeniami na specjalnej karcie odpowiedzi.  

9.  Rysunek. 

        Prosimy  dziecko  o  narysowanie  kredkami  rysunku  o  dowolnej,  zaproponowanej 

dziecku tematyce (moŜe to być rysunek postaci lub np. „Wiosna”). Obserwujemy sposób, 

w jaki trzyma kredki, którą ręką się posługuje, oceniamy ogólny poziom rysunku.  

10. Ocena zachowania dziecka. 

        Podczas badania jedna z osób prowadzących zajmuje się obserwowaniem zachowania 

dziecka.  Ocenia  ona,  w  jaki  sposób  dziecko  pracuje.  Czy  jest  samodzielne  czy  wymaga 

pomocy ze strony nauczycieli, czy korzysta ze wskazówek. Ocenia teŜ czy dziecko potrafi 

się  skupić  na  wykonywanej  pracy,  czy  potrafi  siedzieć  w  jednym  miejscu  przez  dłuŜszy 

czas.  Oceniamy  równieŜ  jak  dziecko  nawiązuje  relacje  z  prowadzącym  i  z  rówieśnikami. 

Oraz jak reaguje na sytuację, w której musi zostać w sali samo bez rodziców. Wszystkie te 

informacje zostają zapisane w specjalnym arkuszu obserwacji.