POJĘCIE I KATALOG PODSTAWOWYCH OBOWIĄZKÓW OBYWATELI 

 

 Obowiązki obywatela to obowiązki wypływające z przynależności państwowej jednostki. Państwo decyduje o 

nałożeniu na obywateli jakiegoś obowiązku, gdy ma w tym interes.  

 

              Śladem niektórych konstytucji, w polskiej Ustawie Zasadniczej obowiązki jednostki znajdują się w 

jednym rozdziale z prawami i wolnościami. Nie jest to wyraz tylko zabiegu techniki legislacyjnej. Ustrojodawca 

wyraża w ten sposób ważką ideę integralności wolności, praw i obowiązków człowieka i obywatela. Bez niej 

nieograniczona wolność jednostki (od państwa, od norm społecznych) naruszać może porządek zbiorowości, 

indywidualną wolność innych, a przez to godzić w dobro wspólne. Niektórzy przedstawiciele nauki prawa 

konstytucyjnego podkreślają, że konstytucyjnie sformułowane obowiązki obywateli odnoszą się również do 

cudzoziemców przebywających na terytorium danego państwa, a nawet poza nim, lecz znajdujących się "w 

stosunkach prawnych związanych z terytorium pod względem czy to strony subiektywnej, czy obiektywnej"'. 

Ideologiczny aspekt Konstytucji znajduje swe odbicie w zakresie kreowanych obowiązków podstawowych. 

Wypływają  one  z  dwóch  generalnych  zobowiązań,  będących  konsekwencją  ograniczonego,  politycznego 

władztwa  państwa  wobec  obywatela  oraz  jego  emocjonalnego  związku  z  własnym  państwem:1)  do 

posłuszeństwa: a) dla porządku prawnego, którego konstytucjonalność i legalność jednostka może kwestionować 

na  drodze  prawnej,  natomiast  nie  może  sprzeciwiać  się  prawu,  kierując  się  przekonaniami  bądź  normami 

religijnymi,  b)  dla  ostatecznych  rozstrzygnięć  władz  publicznych;2)  do  wierności  (mieszczącej  w  sobie 

świadczenia  prawnie  określone,  jak  i  nie)  wobec  Ojczyzny  -  państwa.  Konstytucyjny  katalog  obejmuje  6 

obowiązków. Powinność przestrzegania prawa (art. 83) jest normą nadającą się do bezpośredniego stosowania, 5 

pozostałych wymaga do ich egzekwowania regulacji ustawowej, która stanowi wyłączną podstawę nakładania 

wszelkich,  nie  tylko  konstytucyjnych,  obowiązków.  Obowiązki:  wierności  RP  i  troski  o  dobro  wspólne  oraz 

dbałości o stan środowiska tylko częściowo mogą zostać skonkretyzowane prawnie  posłużenie się pojęciami: 

"wierności",  "troski"  i  "dbałości"  wskazuje,  że  część  tych  zobowiązań  ma  wymiar  wyłącznie  moralny. 

Umieszczenie ich w Konstytucji podkreśla ich znaczenie dla realizacji dobra wspólnego.