background image

142. PRAWA RZ

Ą

DZ

Ą

CE WYMIAN

Ą

 GAZOW

Ą

 

 
Wymiana gazów oddechowych mi

ę

dzy krwi

ą

 o 

p

ę

cherzykami odbywa si

ę

 na zasadzie dyfuzji. 

Rozpuszczalno

ść

gazów w cieczy podlega w prawu 

Henry’ego, wg którego: st

ę

zenie gazu 

rozpuszczonego w cieczy jest w stanie równowagi 
proporcjonalne do ci

ś

nienia cz

ą

stkowego (p) gazu 

pozostałego nad ciecz

ą

, niezaleznie od obecno

ś

ci 

innych gazów:  
 
c = 

α

 * p, gdzie c – st

ę

zenie gazu w cieczy; 

α

 – 

współczynnik rozpuszczalno

ś

ci gazu (współczynnik 

absorpcji); p – ci

ś

nienie cz

ą

stkowe.  

α

 zalezy od rodzaju gazu i cieczy, od temp. (maleje 

ze wzrostem) oraz ci

ś

nienia całkowitego gazu nad 

ciecz

ą

 [

α

] = Pa

-1

.  

 
Podczas  wdechu  do  płuc  dostaje  si

ę

  ok.  0,5  l  

powietrza,  z  czego  0,12  l  pozostaje  w  
przestrzeni  martwej (tchawicy, oskrzelach, 
oskrzelikach), a pozostałe 0,38 miesza si

ę

 z 

powietrzem w przestrzeni czynno

ś

ciowej. Szybko

ść

  

dyfuzji  gazów  z  p

ę

cherzyków  do  krwi  wyraza  

si

ę

  strumieniem  ob.  dV/dt  gazu  dyfunduj

ą

cego. 

Strumie

ń

 jest proporcjonalny do róznicy ci

ś

nie

ń

 

cz

ą

stkowych gazu w p

ę

cherzykach p

A

 i naczyniach 

włosowatych p

C

:  

 
dV/dt = D

(p

A

 – p

C

 

D

m

  –  zdolno

ść

  dyfuzyjna  płuc,  wyraza  obj.  gazu  

dyfunduj

ą

c

ą

  w  jednostce  czasu  przy  

jednostkowej  róznicy ci

ś

nie

ń

  cz

ą

stkowych  gazu  

mi

ę

dzy  p

ę

cherzykami  a  krwi

ą

;  zalezy  m.in.  od  

wła

ś

ciwo

ś

ci  błon,  powierzchni, rozpuszczalno

ś

ci 

gazu