Microsoft Word - pdf_program œwietlicy.doc

WPROWADZENIE

Program

świetlicy środowiskowej został opracowany z myślą o prowadzeniu zajęć

z dzie

ćmi, które wymagają szczególnej opieki ze względu na ich trudną sytuację rodzinną

(dzieci z rodzin dysfunkcyjnych).

Głównym zało

żeniem programu jest wielostronna działalność

opieku

ńczo- wychowawcza i profilaktyczna zmierzająca do ukształtowania osobowości

dziecka zgodnie z systemem warto

ści, norm i zasad społeczno-moralnych.

Skuteczno

ść oddziaływań pedagogicznych w wysokim stopniu jest uwarunkowana

umiej

ętnością zaspokajania przez nauczyciela wielostronnych potrzeb rozwojowych dzieci,

takich jak potrzeba bezpiecze

ństwa, aktywności poznawczej i ruchowej, uznania, szacunku,

ekspresji. Uwzgl

ędnianie potrzeb dziecka zapewniają: właściwe podmiotowe relacje między

nim a nauczycielem, w grupie rówie

śniczej, dobre samopoczucie w szkole, wzmacnianie

motywacji oraz ch

ęć podejmowania coraz to nowych zadań.

CELE OGÓLNE, CELE SZCZEGÓŁOWE PROGRAMU

1.Współdziałanie i praca w grupie

- umiej

ętność działania na rzecz innych,

- umiej

ętność efektywnego współorganizowania pracy w grupie,

- umiej

ętność pełnienia ról w grupie zgodnie z przyjętymi regułami,

- umiej

ętność uczestniczenia we wspólnej pracy i zabawie,

- umiej

ętność przyjmowania odpowiedzialności za wspólne działanie i jego efekty,

- umiej

ętność wykorzystania własnego potencjału w pracy grupowej.

2. Skuteczne porozumiewanie si

ę w różnych sytuacjach

- umiej

ętność formułowania czytelnego komunikatu,

- umiej

ętność publicznego występowania,

- umiej

ętność asertywnego wyrażania opinii i ocen,

- umiej

ętność odbierania i oceniania komunikatów wyrażanych w różnych formach,

- umiej

ętność tolerowania odmiennych opinii i przekonań,

- umiej

ętność poszukiwania wsparcia i pomocy w różnych sytuacjach.

3. Wyra

żanie emocji i uczuć w różnorodnych formach

- umiej

ętność rozpoznawania i nazywania własnych emocji i uczuć oraz rozpoznawania

i nazywania emocji i uczu

ć innych osób,

- umiej

ętność kontrolowania określonych własnych reakcji emocjonalnych,

- umiej

ętność wczuwania się w stany emocjonalne innych ( empatia),

- umiej

ętność wyrażania w różnych formach własnych myśli, stanów emocjonalnych

i uczu

ć ( tworzenie tekstów literackich, prac plastycznych oraz interpretacji

muzycznych, ruchowych i dramatycznych),
- umiej

ętność posługiwania się narzędziami ekspresji twórczej.

4. Warto

ściowanie rzeczy i zjawisk

- umiej

ętność rozróżniania podstawowych wartości: dobra i piękna,

- umiej

ętność wartościowania, dokonywania i uzasadniania wyborów,

- umiej

ętność okazywania szacunku ludziom, zwyczajom, tradycjom

i symbolom narodowym,
- umiej

ętność poszanowania własności dobra wspólnego oraz cudzego. 4

5. Dbanie o własne zdrowie i rozwijanie sił fizycznych

- umiej

ętność uczestnictwa w grach i zabawach zespołowych,

- umiej

ętność aktywnego spędzania czasu wolnego, w tym w bliskim kontakcie

środowiskiem przyrodniczy m i przy jego poszanowaniu,

- umiej

ętność dbania o własne bezpieczeństwo w różnych sytuacjach,

- umiej

ętność dbania o własne ciało i zdrowie.

6. Efektywne uczenie si

- umiej

ętność wykorzystania technik efektywnego uczenia się,

- umiej

ętność czytania ze zrozumieniem,

- umiej

ętność organizowania swojej pracy,

- umiej

ętność korzystania z różnych źródeł informacji,

- umiej

ętność oceniania własnego uczenia się i dostrzegania własnych sukcesów,

- umiej

ętność poszukiwania wsparcia i pomocy w uczeniu się.

WYBRANE METODY I FORMY PRACY SUGEROWANE PRZY
INTERPRETACJI PROGRAMU

We wspomaganiu rozwoju dziecka najistotniejsze znaczenie maj

ą metody pracy oparte

na działaniu, bezpo

średnim spostrzeganiu i przeżywaniu oraz na słowie.

1. W zakresie metod pracy z grup

ą, pozwalających na stworzenie dobrej atmosfery,

poznanie si

ę członków grupy i nawiązanie między nimi życzliwych kontaktów,

szczególnie polecamy wykorzystanie zabaw:

- ułatwiaj

ących integracje uczestników, poznanie nowego otoczenia i zmniejszenie

dystansu mi

ędzy dziećmi,

- rozlu

źniających, ruchowych, niwelujących napięcie psychiczne,

- ułatwiaj

ących przekaz informacji zwrotnej, umożliwiających wymianę myśli

i wizualizacje problemów,
- aktywizuj

ących grupy dziecięce,

- gry

dydaktyczne;

2. Wszystkie wy

żej wymienione metody znajdują zastosowanie w takich formach

pracy, jak:

- ró

żnego rodzaju zabawy,

- gry

dydaktyczne,

kontakty nauczyciela z dzie

ćmi w różnych sytuacjach,

- spacery,

wycieczki,

prace dzieci zwi

ązane z doświadczeniami i eksperymentowaniem,

- uroczysto

ści,

- zaj

ęcia organizowane z małymi zespołami i z grupą.

REALIZACJA PROGRAMU

Tre

ści programowe

Przykłady działa

Profilaktyka:
- Współdziałanie i praca

w grupie

- Skuteczne porozumie-

wanie si

ę w różnych

sytuacjach.

- Wyra

żanie emocji

i uczu

ć w różnorod-

nych formach

- Warto

ściowanie rzeczy

i zjawisk

Zabawy i

ćwiczenia umożliwiające poznanie imion członków grupy,

przekazywanie informacji o sobie, zdobywanie informacji o innych.

Zabawy integracyjne; wykonywanie rozmaitych czynno

ści i prac

plastycznych w ró

żnych formach organizacyjnych:

- w

parach,

w małych zespołach,

- w

ększych zespołach.

( „ Chi

ńczyk”, „ Warcaby”, „Bierki”, puzzle itp.).

Wspólne ustalanie zasad obowi

ązujących w grupie na podstawie sytuacji

zaaran

żowanych czy też naturalnych, ( Gdy jedna osoba mówi, pozostałe

słuchaj

ą).

Rozmowy i pogadanki na temat stosowania zasady ograniczonego

zaufania do osób składaj

ących obietnice czy oferujących różnego rodzaju

dobra (zwłaszcza w stosunku do nieznajomych).

Poszukiwanie pomocy przede wszystkim u osób ze słu

żb publicznych.

Uzyskiwanie potrzebnych informacji w instytucjach u

żyteczności

publicznej. ( Współpraca z piel

ęgniarką szkolną, policjantem,

pracownikami Urz

ędu Miasta itp.).

Ogl

ądanie filmów edukacyjnych.

Wycieczki edukacyjne np. na poczt

ę, dworzec kolejowy.

świadamianie sobie i nazywanie własnych uczuć i stanów emocjonal-

nych ( strach, rado

ść, złość, smutek, gniew, zdziwienie, wstyd, itp.)-

zastosowanie scenek rodzajowych, dramy, pogadanek, rozmów.

Posługiwanie si

ę plastycznymi środkami wyrazu, mimiką, gestem

i ruchem ciała, d

źwiękami w opisywaniu i wyrażaniu własnych stanów

psychicznych ( kalambury, wytwory plastyczne, gry ruchowe, wycieczki
do lasu, parku,

śpiewanie ulubionych utworów muzycznych).

Dostrzeganie pi

ękna w ludziach, w przyrodzie, w wytworach kultury.

Argumentowanie swojej subiektywnej oceny dotycz

ącej dobra i zła,

ękna i brzydoty.

Przekonanie o tym,

że każdy czyn wyrządzający komuś krzywdę jest

moralnie naganny. ( Wycieczki przyrodnicze; wyjazdy do kina, teatru,
na wystawy do muzeum, dyskusje i pogadanki, itp.).

Poczucie przynale

żności do rodziny, klasy szkolnej i innych grup

społecznych.

Znajomo

ść tradycji i ważniejszych elementów kultury miejscowości

i regionu, w którym si

ę mieszka.

Znajomo

ść tradycji narodowych oraz odnajdywanie ich w życiu rodzin-

nym, społecznym i osobistym. Wła

ściwe zachowanie się

w ró

żnych miejscach publicznych i sytuacjach społecznych.

Szacunek dla własnych tradycji rodzinnych.

Tre

ści programowe

Przykłady działa

- Dbanie o własne zdro-

wie i rozwijanie sił fi-
zycznych

( Przygotowanie i zaprezentowanie inscenizacji z okazji np. Dnia Matki,
Dnia Babci i Dziadka;
uroczysto

ści świąteczne: Wigilia Bożego Narodzenia, Jasełka, Mikołajki,

Zaj

ączek, Dzień Dziecka, oraz samodzielne przygotowywanie stroików

świątecznych, laurek, zaproszeń, pocztówek, witraży, rysunków na szkle
malowanych, potraw i wypieków

świątecznych, itp.

Poszanowanie cudzej własno

ści- niezależnie od tego, czy prywatnej,

czy społecznej, poczucie odpowiedzialno

ści za dobro wspólne.( filmy

edukacyjne, scenki rodzajowe, drama, rozmowy i pogadanki, literatura).

Wykonywanie

ćwiczeń zgodnie ze wskazówkami oraz przestrzeganie

okre

ślonych reguł gier i zabaw; Przejawianie samodzielności

w organizowaniu zabaw i gier zespołowych ( „Dwa ognie”, „Koszyków-
ka”, „Siatkówka”, „Piłka no

żna”, itp.).

Przekonanie o konieczno

ści aktywnego wypoczynku na świeżym

powietrzu dla zdrowia fizycznego i psychicznego.
Współorganizowanie zaj

ęć w terenie.

Opisywanie poło

żenia własnej miejscowości, orientowanie się w terenie

według obiektów. (Spacery po najbli

ższej okolicy, wycieczki rowerowe,

gry na orientacj

ę, podchody).

Świadomość różnych konsekwencji podejmowanych prze siebie działań;
rozpoznawanie sygnałów alarmowych o niebezpiecze

ństwie; przestrzega-

nie zasad bezpiecze

ństwa związanych z daną sytuacją; przekonanie o

istotnym znaczeniu wszelkich przepisów bhp dla osobistego bezpiecze

ń-

stwa; bezpieczne korzystanie z urz

ądzeń technicznych; znajomość

i stosowanie si

ę do podstawowych zasad zachowania się pieszego oraz

znaków i sygnałów drogowych; odpowiednie dla wieku zachowanie
w razie wypadku; unikanie bezkrytycznego na

śladowania innych lub

takiego podporz

ądkowania się innym. ( Gry edukacyjne np.: „ Rozpozna-

jemy znaki drogowe”, „ Sygnały alarmowe”, program komputerowy
„ Zasady ruchu drogowego”, nauka umiej

ętnego korzystania z urządzeń

technicznych takich jak: komputer, kuchenka elektryczna, mikser,
sokowirówka itp. Pogadanki, rozmowy.

Nauka pierwszej pomocy-współpraca z piel

ęgniarką szkolną (Tworzenie

zespołu sanitariuszy klasowych w celu nauki pierwszej pomocy:

umiej

ętność opatrywania drobnych skaleczeń, unieruchamiania kończyn,

sztuczne oddychanie, zapoznanie z kolejnymi krokami post

ępowania

podczas wypadku itd.).

Przekonanie o konieczno

ści dbania o własne ciało i warunki jego

funkcjonowania; Okre

ślanie znaczenia sposobu odżywiania się i trybu

życia dla własnego rozwoju fizycznego oraz intelektualnego;

Wła

ściwe dobieranie stroju i zachowań do warunków pogodowych

Znajomo

ść podstawowych zagrożeń związanych z uzależnieniami

(nikotynizm, alkoholizm, narkomania, uzale

żnienie od komputera).

Współpraca z pedagogiem szkolnym, pogadanka, prelekcja, spotkanie
z przedstawicielem MONAR-u, filmy edukacyjne.

Tre

ści programowe

Przykłady działa

Efektywne uczenie si

Dobór odpowiedniej techniki do okre

ślonej sytuacji uczenia się;

Dostrzeganie okazji do uczenia si

ę z osobistego i cudzego doświadczenia;

Gło

śne i ciche czytanie tekstów literackich i użytkowych;

Przeznaczanie odpowiedniej ilo

ści czasu na przerwy, zabawę

i odpoczynek; Korzystanie z biblioteki szkolnej oraz publicznej;

Posługiwanie si

ę w rozwiązywaniu problemów poznawczych wybranymi

i dost

ępnymi współczesnymi technologiami informacyjnymi.

Przekonanie o potrzebie uczenia si

ę. Podejmowanie próby budowania

własnego stylu uczenia si

ę; Dostrzeganie własnych sukcesów;

Posługiwanie si

ę zdobytą wiedzą i umiejętnościami w życiu codziennym;

Docenianie korzystania w uczeniu si

ę z pomocy rówieśników

i nauczycieli; W przypadku trudno

ści w uczeniu się poszukiwanie

pomocy przede wszystkim w szkole.

LITERATURA PEDAGOGICZNA I METODYCZNA

1. Adamek I. „Rozwi

ązywanie problemów przez dzieci”, Oficyna Wydawnicza

„Impuls”, Kraków 1998
2. Badegruber B . „Nauczanie otwarte w 28 krokach“, WSiP, Warszawa 1997

3. Dobrołowicz W . „Psychodydaktyka kreatywno

ści”, WSPS, Warszawa 1955

4. Dydak S. „Wprowadzenie do konstruowania programów nauczania”, PWN,
Warszawa 2000

5. Dziedzic A. „Drama w wychowaniu”, Wydawnictwo CODN, Warszawa 1999

6. Fisher R. „Uczymy jak my

śleć”, WSiP, Warszawa 1999

7. Giacone E. „Zabawy na ka

żdy dzień”, Wyd. Jedność, Kielce 1998

8. Gloton R. „Twórcza aktywno

ść dziecka „, WSiP, Warszawa 19988

9. Klus- Sta

ńska D „Bezpieczeństwo dzieci“, Oficyna Wydawnicza Impuls,

Kraków 1990

10.

Śliwerski B. „Klinika szkolnej demokracji”, Oficyna Wydawnicza Impuls,

Kraków 1996.

11. Vopel K. „Poradnik dla prowadz

ących grupy: teoria i praktyka zabaw

interakcyjnych”, Wyd. Jedno

ść, Kielce 1999