LECTURE 1 – DEMOB CHILD SOLDIERS   

 

(Winter Semester 2012/2013 – 20 Feb.) 

(opr. mgr Małgorzata Wyszyńska) 

1 

 

 

a review of literature – przegląd materiałów, literatury na temat… 

regular/irregular armed force – regularna/nieregularna armia (formacja zbrojna) 

in any capacity – w każdym charakterze 

to encompass – obejmować, dotyczyć 

application of definition – zastosowanie definicji 

a prerequisite – warunek (wstępny, niezbędny) 

demobilization / reintegration of child soldiers – demobilizacja / ponowna integracja społeczna dzieci-
żołnierzy 

disabled / homeless / traumatized children –dzieci niepełnosprawne / bezdomne / po traumie wojny 

to maim – okaleczać 

to disable - czynić niepełnosprawnymi, kalekami 

to victimize - czynić ofiarami 

to exploit - wykorzystywać w pracy 

to torture – torturować 

to rape – gwałcić 

to force – zmuszać 

unimaginable acts of violence – niewyobrażalne akty przemocy 

(p. 3) prevalence of / prevalent – powszechne występowanie/ powszechny 

antecedents – poprzednicy 

to resurrect (economy) – odbudować, wskrzesić (gospodarkę)  

prolonged war and conflict – przedłużająca się wojna i konflikt zbrojny 

bankruptcy of human and moral values – upadek wartości ludzkich i moralnych 

social strife – konflikt społeczny 

(post)colonial regime – reżim (post)kolonialny 

exclusion and marginalization (of) – wykluczenie i marginalizacja 

to be combined with – łączyć się, wiązać się z (dotyczyć)  

scenarios – tu: przypadki, sytuacje 

LECTURE 1 – DEMOB CHILD SOLDIERS   

 

(Winter Semester 2012/2013 – 20 Feb.) 

(opr. mgr Małgorzata Wyszyńska) 

2 

 

 

to be conscripted (conscription) / be enlisted (enlistment) – być powołanym (powołanie) do wojska 

combatants (bojownicy), porters (bagażowi), scouts (zwiadowcy), sentries (wartownicy), servants (służący), 
slaves (niewolnicy) 

to serve to lay and clear landmines - służyć do zakładania i usuwania min przeciwpiechotnych 

to serve as human mine detectors – służyć za żywe wykrywacze min 

human shields – żywe tarcze 

unlawful – nielegalne, wbrew prawu 

pillaging / looting –szabrowanie / plądrowanie 

harassment – nękanie 

children = easy targets – dzieci są łatwymi celami: 

easy to maintain – łatwo je mieć na utrzymaniu (mało kosztują) 

easy to manage – łatwo nimi kierować 

quick to obey – szybko uczą się posłuszeństwa 

to be unlikely to  rebel – niechętne do buntu 

to manipulate - manipulować 

to perpetrate horrific acts  – popełniać straszne akty (przemocy), zbrodnie 

innocence and naivete – niewinność i naiwność 

to be corrupted by drugs – być zdeprawowanym, zepsutym przez narkotyki 

the sense of (power) – poczucie (władzy) 

to derive from – pochodzić z, czerpać z 

to supplement forces – uzupełniać siły główne 

shortage of – brak, niedostatek 

willing – chcący, chętny 

be anxious to impress – niecierpliwić się, żeby zaimponować (komuś) 

disposable, convenient fighters – łatwo “pozbywalni”, wygodni wojownicy 

to pose no threat (to) – nie stanowić zagrożenia (dla) 

compulsory / voluntary – obowiązkowe /dobrowolne 

LECTURE 1 – DEMOB CHILD SOLDIERS   

 

(Winter Semester 2012/2013 – 20 Feb.) 

(opr. mgr Małgorzata Wyszyńska) 

3 

 

 

a fine line – cienka granica (linia) 

to be abducted – być uprowadzonym, porwanym 

to be taken captive – być wziętym w niewolę 

to be threatened – być zastraszanym 

to be compelled (to do sth) – być zmuszanym 

to be encouraged – być zachęcanym 

(p. 4) to  influence and upward social mobility – wpływać na i uzyskać wyższy status społeczny 

to escape early/imminent marriage – uciec przed wczesnym/nieuchronnym (przymusowym) zamążpójście 

poor marriage prospects – nieciekawe perspektywy po zamążpójściu 

to be glorified – być gloryfikowanym, wysławianym 

a mark of masculinity – oznaka męskości 

peer pressure – presja rówieśnicza 

to witness – być świadkiem, widzieć coś 

to take revenge – zemścić się, pomścić 

genuine / genuinely (believe) – szczery /szczerze (wierzyć)  

a conviction – przekonanie, wiara w 

indoctrination - indoktrynacja 

a culture of violence – kultura/kult przemocy 

to be drawn from – wywodzić się z 

a primary earner – główna osoba utrzymująca rodzinę (żywiciel rodziny) 

to recruit / a recruiter/ recruitment /recruiting raid – werbować, rekrutować / rekrutujący / werbunek / nalot 
w celach werbunkowych 

economic strains – stresy, problemy ekonomiczne (tu: finansowe) 

family guidance – opieka, pokierowanie przez rodzinę 

to fall prey to (militarist culture) – padać ofiarą (kultury wojskowej) 

protective reasons – w celach ochronnych (= w poszukiwaniu opieki, ochrony) 

campaigns of repression and intimidation – kampanie mające na celu represjonowanie i zastraszanie 

LECTURE 1 – DEMOB CHILD SOLDIERS   

 

(Winter Semester 2012/2013 – 20 Feb.) 

(opr. mgr Małgorzata Wyszyńska) 

4 

 

 

hazards of (military life) – zagrożenia, niebezpieczeństwa (życia w wojsku) 

casualties and injuries – ofiary śmiertelne i obrażenia 

unsanitary living conditions – niehigieniczne warunki życia 

untended injuries – niepielęgnowane rany, obrażenia 

to tend to the wounded – opatrywać rannych 

physical and psychological abuse – przemoc, wykorzystywanie fizyczne i psychiczne 

sexually transmitted diseases – choroby weneryczne 

early/young pregnancy – przedwczesna ciąża (w młodym wieku)  

miscarriages - poronienia 

self-imposed abortions – samodzielne przeprowadzone aborcje 

associated complications – inne (powiązane) komplikacje 

 (p. 5) psychological damage – krzywda psychiczna 

to lack self-esteem – brakować pewności siebie 

harsh punishments – surowe kary 

exposed to drug / alcohol consumption – wystawiony / narażony na używanie narkotyków i alkoholu 

war lords = saviors – bogowie wojny = wybawcy 

to wreak havoc on sb’s sense of identity – siać, czynić spustoszenie w czyimś poczuciu własnej tożsamości 

to mold children into violent monsters – zmieniać (formować) dzieci w potwory przemocy 

to devise – wymyślać, opracowywać 

to gain the allegiance and loyalty of (children) – zdobyć wierność/posłuszeństwo i lojalność (dzieci) 

to be reflected in the name one is given – mieć odwzorowanie w nadanym imieniu 

to facilitate the deception – ułatwiać, usprawniać proces oszustwa, podstępu 

menial tasks – codzienne czynności 

 to relegate to the status of a material possession – degradować, sprowadzać do poziomu rzeczy materialnej 

(p. 6) a refusal to release girls to demobilization programs – odmowa na dopuszczenie dziewczyn do 
przystąpienia do programów demobilizacyjnych 

gender sensitization and awareness programs – programy uwzględniające, wrażliwe na różnice płciowe  

LECTURE 1 – DEMOB CHILD SOLDIERS   

 

(Winter Semester 2012/2013 – 20 Feb.) 

(opr. mgr Małgorzata Wyszyńska) 

5 

 

 

education: provide psycho-social care to children - zapewnić opiekę psychologiczną i społeczną 

to establish routine – ustanowić rutynowe zajęcia 

to give space to socialize safely – stworzyć przestrzeń na formowanie bezpiecznych kontaktów społecznych 

to promote self-esteem and resiliency – propagować wiarę w siebie i odporność (na przeciwności losu) 

give lifesaving and skill-related information – udzielać porad życiowych i informacji na temat konkretnych 
umiejętności 

to integrate into education programs – wpasowywać/wpisywać w program nauczania 

literacy/illiteracy – piśmienność / analfabetyzm 

 = base for vocational training = to develop livelihood security – podstawa do szkolenia zawodowego = 
(możliwość) stworzenie warunków / zapewnienia źródeł utrzymania 

opportunities for – możliwości, warunki, okoliczności 

 profitable livelihood activities – działania mające zapewnić dobre dochody 

to reintroduce sb to community – przywrócić kogoś do życia w społeczności 

to slip back into being a child soldier – powrócić do roli/zajęcia jako dziecko-żołnierz 

socially harmful activity – działalność szkodliwa społecznie 

to redefine oneself – przedefiniować / zdefiniować ponownie samego siebie 

a critical contribution towards the reintegration process – znaczący wkład w process reintegracji 

(p. 7) an area plagued by insecurity – obszar poważnie dotknięty brakiem poczucia bezpieczeństwa 

materials in short supply – braki w materiałach (tu: do nauczania) 

stopped financial flows – wstrzymana płynność finansowa 

to be out of the learning space – być poza zasięgiem oddziaływania szkoły 

to adapt to – dostosować (się) do  

the associated cognitive and social requirements of participating in a classroom – powiązane wymogi 
poznawcze i społeczne niezbędne do uczestnictwa w życiu klasy, szkoły 

impoverished communities – zubożałe społeczności 

dire economic conditions – skrajnie ubogie warunki ekonomiczne (nędza) 

school fees/expenses of uniforms and supplies not feasible – opłata za szkołę, wydatki na mundurki i inne 
materiały szkolne niemożliwe do poniesienia 

stigmatization through fear and resentment – napiętnowanie poprzez strach i odrzucenie 

LECTURE 1 – DEMOB CHILD SOLDIERS   

 

(Winter Semester 2012/2013 – 20 Feb.) 

(opr. mgr Małgorzata Wyszyńska) 

6 

 

 

inappropriate sexual involvement (girl soldiers) – niewłaściwe prowadzenie się, kontakty seksualne 

to limit options for (employment) – ograniczać możliwości (znalezienia) zatrudnienia 

to push into prostitution – popychać, skłaniać do prostytucji 

adjustment issues (p. 8) – zagadnienia dotyczące przystosowania się 

to suffer from an acute sense of guilt – odczuwać (cierpieć na) głębokie poczucie winy 

to commit the atrocities – popełniać akty okrucieństwa 

to re-learn the codes of civilian behavior – ponownie nauczyć się zasad cywilizowanego zachowania 

to feel abandoned and estranged – czuć się porzuconym i odizolowanym (wyrzutkiem) 

quality education unavailable – nauczanie na dobrym/wysokim poziomie jest niedostępne 

alternative vocational programs – alternatywne programy nauczania zawodowego 

 accelerated learning opportunities – możliwość szybkiego (przyspieszonego) uczenia się 

bridge activities – działania (działalność) pomostowa, uzupełniająca 

documents for enrollment – dokumenty potrzebne przy zapisywaniu do szkoły 

sustained enrollment – systematyczne uczęszczanie do szkoły 

to adopt a comprehensive approach – przyjąć kompleksowe podejście 

integrated programs – programy, edukacja zintegrowana  

concurrently – równocześnie 

to undertake advocacy, shelter activities – podejmować działania w zakresie społecznego poparcia,  
zapewnienia dachu nad głową 

a legitimate civilian – pełnoprawny obywatel 

policy support – wsparcie ze strony policji 

stable and conducive contexts – stabilne i sprzyjające okoliczności 

to restore normalcy – przywrócić normalne warunki życia 

to regain one’s footing on a path to future success – stanąć o własnych nogach / powrócić na drogę do 
sukcesu