background image

AUTONOMIA PALESTYŃSKA

4 maja 1994 r. w Kairze (W Egipcie) podpisano 

izraelsko-palestyńskie Porozumienie Gaza-
Jerycho. Był to Układ o Utworzeniu 
Ograniczonej Autonomii Palestyńskiej w 
Strefie Gazy i Jerycha, którą miano następnie 
rozszerzyć na 1/3 Zachodniego Brzegu Jordanu 
(28 IX 1995 r.). W ten sposób Izrael dał 
Palestyńczykom autonomię na ograniczonych 
ziemiach okupowanych. Porozumienie dotyczyło 
głównie wycofania się wojsk izraelskich ze Strefy 
Gazy i 65 km2 wokół Jerycha, oraz przekazaniu 
tych terenów pod jurysdykcję Palestyńczyków. 
Przewodniczący Jaser Arafat i sztab OWP mieli 
przenieść swoją siedzibę z Tunisu właśnie na te 
tereny.

13 maja 1994 r. izraelskie oddziały opuściły Jerycho, a 

następnie Strefę Gazy, przekazując administrację 
autonomii palestyńskiej. Izraelska armia odpowiadała za 
zewnętrzne bezpieczeństwo i podstawową kontrolę osób 
wjeŜdŜających i wyjeŜdŜających z terenów Autonomii 
Palestyńskiej. Izraelska armia odpowiadała równieŜ za 
bezpieczeństwo Izraelczyków i izraelskich osadników w 
Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu.

Utworzona Autonomia Palestyńska miała własne władze z 

przewodniczącym Jasirem Arafatem na czele. Porządku 
pilnowała utworzona policja palestyńska (początkowo w 
sile 8 tys. dobrze uzbrojonych ludzi z Palestyńskiej Armii 
Wyzwoleńczej, urodzeni poza Izraelem i wyszkoleni w 
obozach terrorystycznych w róŜnych krajach Bliskiego 
Wschodu). Palestyńczycy nie mogli prowadzić polityki 
zagranicznej i obronnej.
    Z ustanowieniem instytucji palestyńskich władz na 
ziemiach Autonomii Palestyńskiej, lokalni liderzy razem z 
ekstermistycznymi organizacjami islamskimi, wzięli na 
siebie pełną odpowiedzialność za całą terrorystyczną 
aktywność w rejonie Gazy i Jerycha. Na określonych 
drogach wprowadzono wspólne izraelsko-palestyńskie 
patrole. W rezultacie zmniejszyła się całkowita liczba 
ataków, lecz mimo to, w 1994r. wzrosła liczba ataków 
przeciwko izraelskim cywilom. Na przestrzeni całego 
1994r. zginęło 74 Izraelczyków, a 937 zostało rannych. 

        

background image

19 maja 1994 r. w Londynie (Wielka Brytania) 

rozpoczęły się pokojowe rozmowy izraelsko-
jordańskie.
    25 maja 1994 r. Izrael i Jordania ogłosiły 
zakończenie wojny.
    25 lipca 1994 r. doszło w Waszyngtonie do 
pierwszego oficjalnego spotkania króla Jordanii 
Hussejna z premierem Izraela Rabinem i do 
podpisania deklaracji o przerwaniu stanu wojny 
między obydwoma państwami.

9 października 1994 r. palestyńscy terroryści porwali Nahshona 

Waxmana do Bir Nabala. Podczas operacji odbicia zginął 1 izraelski 
komandos oraz Waxman.
    11 października 1994 r. palestyński terrorysta-samobójca 
wysadził się jadąc na rowerze w Netzarim, zabijając 3 izraelskich 
Ŝołnierzy.
    19 października 1994 r. palestyński terrorysta-samobójca 
wysadził się w autobusie linii nr. 5 w centrum Tel Awiwu, zabijając 
21 Izraelczyków i 1 Duńczyka. Do zamachu przyznał się Hamas.

---------- pokój z Jordanią ----------

26 października 1994 r. na przejściu granicznym w dolinie Arava 

podpisano porozumienie pokojowe między Izraelem i Jordanią. 
Porozumienie podpisali Yitzhak Rabin i król Hussein, w obecności 
prezydenta Stanów Zjednoczonych Billa Clintona i Ezera Weizmana.
    W 30 artykułach i 5 aneksach strony zapewniły sobie 
bezpieczeństwo i zawarły wszystkie istotne porozumienia. Izrael 
przekazał Jordanii 300 km2 pustyni Negew, oraz skrawki ziemi nad 
Jordanem, które z kolei Haszymidzi wydzierŜawili Ŝydowskim 
osadnikom. Jordania zobowiązała się nigdy nie wpuszczać w swe 
granice wojsk Iraku, największego wroga Izraela od czasu wojny w 
zatoce. Izrael obiecał dzielić się z wodą z Jordanu i zapowiedział 
budowę kanału łączącego Morze Martwe z Zatoką Akaba. Król Husaj 
uzyskał zwierzchnictwo nad Wzgórzem Świątynni, moŜe więc 
wyznaczać wielkiego muftiego i zarządzać meczetami Jerozolimy. 
Suwerenność polityczną nad miastem zachował Izrael.

10 listopada 1994 r. miała miejsce pierwsza oficjalna wizyta króla 

Jordanii Hussejna w Izraelu, oznaczająca praktyczne wejście w Ŝycie 
porozumienia pokojowego między obydwoma państwami.

W 1994 r. w Brazylii islamskie komando dokonało 

zamachu terrorystycznego na siedzibę organizacji 
Ŝydowskiej. Zginęło 96 osób.

10 grudnia 1994 r. Itzhak Rabin, Jaser Arafat, 

Szymon Peres zostali laureatami Pokojowej 

background image

Nagrody Nobla.

           

Według raportów rządu Izraela, w 1994 r. o 4% wzrosła imigracja. 

Z Argentyny przybyło 352 imigrantów. Ogółem w 1994 r. przybyło 
do Izraela 79.800 śydów, w tym 68.000 z krajów byłego Związku 
Radzieckiego.

Lata 1995-1996 były okresem dalszego wzrostu ilości aktów 

przemocy palestyńskiej wymierzonych w cywilną ludność Izraela. 
Liczba strat w ludziach doszła do zastraszającego poziomu około 
100 zabitych rocznie, w większości cywilów.

22 stycznia 1995 r. palestyńscy terroryści zdetonowali kolejno 

dwie bomby na przystanku autobusowym w Netanya, zabijając 18 
izraelskich Ŝołnierzy oraz 1 cywila. Do zamachu przyznał się 
Islamski DŜihad.
    9 kwietnia 1995 r. palestyńscy terroryści zdetonowali samochód-
pułapkę przy autobusie w Kfar Darom, zabijając 7 Izraelczyków i 1 
Amerykanina.
    24 lipca 1995 r. palestyński zamachowiec-samobójca wysadził się 
w autobusie w Ramat Gan, zabijając 6 Izraelczyków.

W lipcu 1995 roku zachowawczy rabini zawezwali Ŝołnierzy 

izraelskich do odmowy wykonania rozkazu wycofania się z 
Zachodniego Brzegu - był to głos jednej czwartej izraelskiego 
społeczeństwa.

21 sierpnia 1995 r. palestyński zamachowiec-samobójca wysadził 

się w autobusie Egged linii nr. 26 w centrum Jerozolimy, zabijając 3 
Izraelczyków i 1 Amerykanina. Do zamachu przyznał się Hamas.

W 1995 r. izraelska firma zbrojeniowa Rafael podpisała kontrakt z 

amerykańskim koncernem Northop Grunman na rozwój nowych 
wersji zasobników optoelektrycznego zwiadu dla lotnictwa 
wojskowego. Obecnie produkowane systemy sprzedawane są do 
USA, Hiszpanii, Włoch, Wenezueli, Niemiec, Indii i Chile.

- Oslo II -

28 września 1995 r. podpisano w Waszyngtonie 

(USA) izraelsko-palestyński układ Oslo II, 
regulujący przekazywanie władzy na Zachodnim 
Brzegu Jordanu Autonomii Palestyńskiej i zasady 
wycofywania wojsk izraelskich. Obszar palestyński 
podzielono na trzy sektory: Strefa A - (3% 
terytorium i 29% ludności - 362 tys. Arabów) 
wchodziła pod pełną kontrolę Autonomii 
Palestyńskiej; Strefa B - (pozostałe miasta i 

background image

miasteczka palestyńskie - 825 tys. Arabów) Izrael 
zachowywał odpowiedzialność za bezpieczeństwo, 
a sfera cywilna przechodziła do Autonomii 
Palestyńskiej; Strefa C - (74% terytorium i 4% 
ludności, oraz osady Ŝydowskie z 140 tys. 
osadników) Izrael zachowywał pełną kontrolę, z 
wyłączeniem ludności palestyńskiej, której sprawy 
regulowała Autonomia Palestyńska. W zamian 
strona palestyńska została ponownie (powtórnie 
po układzie Oslo I) zobowiązana do wprowadzenia 
zmian w Karcie Palestyńskiej, która wzywa do 
całkowitego zniszczenia Izraela.
    Umowa przejściowa ustanowiła liczne wspólne 
instytucje: Wspólny Komitet Kontaktów Izraelsko-
Palestyńskich na wysokim politycznym poziomie; 
Komitet Wspólnego Bezpieczeństwa (JSC) 
zajmujący się sprawami bezpieczeństwa na 
ziemiach Autonomii Palestyńskiej (po stronie 
izraelskiej na szczeblu generała, składającego 
raporty do Sztabu Głównego IDF); dwa Komitety 
Regionalnego Bezpieczeństwa (dla Zachodniego 
Brzegu Jordanu i Strefy Gazy), zorganizowane na 
szczeblu pułkownika składającego raporty do 
odpowiedniej dywizji; współpracę Komitetów 
Regionalnego Bezpieczeństwa z Komitetem 
Wspólnego Bezpieczeństwa i innymi komitetami 
organizował Komitet Sterujący i Monitorujący; w 
Strefie Gazy utworzono dwa Biura Koordynacji 
Dystryktem (DCO) i osiem na Zachodnim Brzegu 
Jordanu, na szczeblu porucznika, składającego 
raporty do odpowiednich brygad. Na najniŜszym 
szczeblu koordynowano działanie wspólnych patroli 
policyjnych, monitorowano przypadki naruszenia 
bezpieczeństwa publicznego i organizowano ruch w 
kompleksie mozaiki stref A, B i C.

  

25 października 1995 r. izraelski minister handlu i przemysłu Micha 

Harish i jego jordański odpowiednik podpisali kopie porozumienia 
handlowego izraelsko-jordańskiego w The Moriah Plaza Dead Sea 
Hotel.

4 listopada 1995 r. Ŝydowski fanatyk religijny Jigal Amir 

zamordował premiera Izraela Itzhaka Rabina. Jigal Amir strzelił do 
premiera, poniewaŜ Rabin oddawał ziemie, przeznaczone dla Izraela 
przez Boga. Spowodowało to wstrząs w całym izraelskim 
społeczeństwie.

background image

      

5 listopada 1995 r. premierem izraelskiego rządu został wybrany 

Szymon Peres. Sprawował swoje obowiązki do 22 listopada 1995 r.
    22 listopada 1995 r. premierem izraelskiego rządu został 
wybrany ponownie Szymon Peres. Sprawował swoje obowiązki do 
18 czerwca 1996 r.
    Rząd Szymona Peresa godził się na rozmowy pokojowe z 
Palestyńczykami, w których poruszano ostateczny status 
Jerozolimy, sprawy uchodźców, osadnictwa, zapewnienia 
bezpieczeństwa, granic i stosunki Zarządu z państwami ościennymi, 
Egiptem i Jordanią.

       

W 1995 r. Izraelskie Ministerstwo Portów i Kolei ogłosiło 

rozpoczęcie realizacji projektu o wartości 3 mld dolarów, mającego 
na celu rozbudowę portów w Hajfie, Aszdodzie i Ejlacie. Inwestycję 
uznano za niezbędną ze względu na wzrost ruchu z Jordanii, która 
dla celów swego eksportu i importu zaczyna korzystać z izraelskich 
portów.
    Izrael inwestuje równieŜ 1 mld dolarów w program rozwoju kolei, 
który pozwoli przewozić rocznie 25 mln pasaŜerów i 10 mln ton 
towarów. Nowe linie kolejowe będą budowane głównie na obszarach 
duŜych miast wybrzeŜa śródziemnomorskiego oraz wzdłuŜ trasy z 
Tel-Awiwu do Beerszeby.

W całym 1995 r. w róŜnych palestyńskich zamach zginęło 100 

Izraelczyków, a 500 zostało rannych.

24 stycznia 1996 r. odbyły się rozmowy premiera Szymona Peresa 

z przewodniczącym Autonomii Palestyńskiej Jasserem Arafatem, na 
punkcie kontrolnym Erez.

25 lutego 1996 r. palestyński terrorysta-samobójca wysadził się w 

autobusie linii nr. 18 w pobliŜu głównego dworca autobusowego w 
Jerozolimie, zabijając 26 Izraelczyków.
    25 lutego 1996 r. palestyński zamachowiec-samobójca wysadził 
się na poczcie w Ashkelonie, zabijając 1 Izraelczyka.
    3 marca 1996 r. palestyński terrorysta-samobójca wysadził się w 
autobusie linii nr. 18 na Jaffa Road w Jerozolimie, zabijając 19 
Izraelczyków.
    4 marca 1996 r. palestyński terrorysta-samobójca zdetonował 
20-kg ładunek wybuchowy przy Centrum Dizengoffa w Tel Awiwie, 
zabijając 13 Izraelczyków.

13 marca 1996 r. w Sharm a Aheikh, w Egipcie, 

odbył się szczyt pokojowy, na którym odbyły się 
rozmowy izraelsko-arabskie. Na szczycie obecni 

background image

byli między innymi: król Hassan, Jasser Arafat, 
Borys Jelcyn, Hosni Mubarak, Bill Clinton, Shimon 
Peres, król Hussein i Suleiman Demirel.

28 marca 1996 r. izraelski sąd skazał Jigala Amira na doŜywotnie 

więzienie za zamordowanie premiera Itzhaka Rabina.

W dniach 12-28 kwietnia 1996 r. izraelska armia 

przeprowadziła odwetową operację "Grona Gniewu (II)" 
wymierzoną w bazy Hezbollahu w południowym Libanie. 
Izraelskie siły uderzyły w górskie fortece Hezbollahu, 
ośrodki szkoleniowe i bazy zaopatrzenia. Siły lotnicze i 
artyleria uŜyły precyzyjnych bomb i pocisków rakietowych, 
które zniszczyły infrastrukturę Hezbollahu. Uderzone 
zostały fabryki rakiet i pocisków moździerzowych, oraz 
rezydencje liderów Hezbollahu. Aby uniknąć 
niepotrzebnych strat w ludziach, wezwano ludność cywilną 
do opuszczenia terenów w otoczeniu baz 
terrorystycznych, i udanie się w kierunku północnym. 
Niestety w trakcie operacji, izraelski pocisk trafił 
przypadkowo w cywilny schron zabijając 100 
Libańczyków. Cała operacja w południowym Libanie trwała 
16 dni. Zniszczono infrastrukturę Hezbollahu i na pewien 
czas powstrzymano ataki rakietowe na terytorium Izraela.

Od stycznia do maja 1996 r. do Izraela przybyło 27.712 

imigrantów z byłego Związku Radzieckiego. Ogółem od 1989 do 
1996 r. do Izraela przybyło: z Ukrainy 174.500 imigrantów (24% 
wszystkich śydów mieszkających na Ukrainie), z Rosji 184.000 
(20%), z Białorusi 53.200 (23,5%), z Mołdawii 39.600 (47,4%), z 
państw nadbałtyckich 16.400 (26,7%), ze środkowej Azji 125.400 
(43,8%) i inne 16.700 imigrantów. W tej grupie 609.900 
imigrantów znajdowało się: 68.100 inŜynierów, 14.590 lekarzy, 
1.575 dentystów, 15.500 muzyków i artystów, 14.231 pielęgniarek, 
30.900 nauczycieli oraz 10.950 naukowców róŜnych dziedzin.

W maju 1996 r. francuska rakieta Ariane 

startująca z Gujany francuskiej wyniosła na orbitę 
izraelskiego satelitę AMOS 1. Pozwala on nadawać 
programy dla Bliskiego Wschodu i Europy. 
Korzysta z niego izraelska telewizja YES oraz 
amerykańska telewizja HBO, która nadaje dzięki 
niemu programy na Polskę, Czechy, Słowację i 
Rumunię.

W 1996 r. w Izraelu rozwiązano specjalny urząd wojskowy 

zajmujący się nadzorem nad izraelskimi Arabami. Wcześniej 
wymagano od nich między innymi uzyskiwania przepustek 
zezwalających na podróŜowanie.

background image

W 1996 r. w izraelskiej firmie Mirabilis został stworzony najbardziej 

popularny na świecie komunikator internetowy ICQ (I Seek You).

29 maja 1996 r. odbyły się w Izraelu wybory do Knesetu.

    18 czerwca 1996 r. premierem izraelskiego rządu został wybrany 
Beniamin Netaniahu. Sprawował swoje obowiązki do 6 lipca 1999 r.

          

Oparty na Likudzie rząd Netanyahu podjął próbę jednostronnego 

określenia ostatecznego statusu Jerozolimy i osiedli.

W 1996 r. pierwsza kobieca klasa wyszła ze szkoły pilotów 

Izraelskich Sił Powietrznych.
    W 1996 r. Izrael i Turcja zawarły porozumienie o współpracy 
wojskowej. Turcja jest jedynym sojusznikiem Izraela w regionie.

24 września 1996 r. premier Beniamin Netaniahu otworzył tunel 

turystyczny biegnący wzdłuŜ Muru Zachodniego na Wzgórzu 
Świątynnym w Jerozolimie. Miała to być wielka atrakcja turystyczna. 
Była to wyraźna próba ugruntowania izraelskiej kontroli nad 
Jerozolimą i przyległymi miasteczkami. Decyzja o otwarciu tunelu 
była połączona z wydaniem zgody na budowę osiedla dla 32 tysięcy 
śydów na wzgórzu Jebel Abu-Ghneim w południowej, arabskiej 
części Jerozolimy.
    Po otwarciu tunelu pod Wzgórzem Świątynnym wybuchły w 
Jerozolimie gwałtowne protesty palestyńskie. W starciach zginęło 69 
Palestyńczyków i 14 izraelskich Ŝołnierzy.

       

- kolejne ziemie oddane Arabom -

W 1996 r. Izrael oddał Palestyńczykom 9% Zachodniego 

Brzegu Jordanu. Było to za mało, aby zadowolić 
Palestyńczyków, a jednocześnie za duŜo, aby spokojnymi 
byli prawicowi śydów.

Jaser Arafat starał się wywrzeć nacisk na USA, 

aby obciąć pomoc finansową dla Izraela. Unia 
Europejska stanęła po stronie Palestyńczyków.

13 grudnia 1996 r. rząd Izraela określił osiedla na Zachodnim 

Brzegu i w Gazie jako posiadłości o znaczeniu ogólnonarodowym 
(national priority areas), zapewniając przyszłych osadników o 
znaczącym wsparciu finansowym rządu dla projektu nowych osiedli. 
Następnie rząd Netanyahu wydał zgodę na powiększenie 
istniejących osiedli w odpowiedzi na "naturalny" wzrost liczebności 
Ŝydowskich mieszkańców Zachodniego Brzegu.

30 grudnia 1996 r. przed budynkiem Knessetu demonstrowało 100 

background image

tys. osób przeciwko rządowym planom podwyŜki podatków, 
ograniczenia pomocy społecznej i sprzedaŜy przedsiębiorstw 
państwowych.
    W całym 1996 r. do Izraela przybyło 70.600 Ŝydowskich 
imigrantów z całego świata. W tym 58.900 z krajów byłego Związku 
Radzieckiego.

15 stycznia 1997 r. zawarto izraelsko-

palestyńskie porozumienie w sprawie wycofania 
wojsk izraelskich z 80% terytorium miasta Hebron 
i z części Zachodniego Brzegu Jordanu.

4 lutego 1997 r. nad terytorium Libanu zderzyły się dwa 

izraelskie śmigłowce wojskowe. Zginęło 73 izraelskich 
Ŝołnierzy.

W 1997 r. izraelscy agencji Mossadu podjęli 

nieudaną próbę zamordowania w Jordanii szefa 
biura politycznego Hamasu, Chalida Miszla. 
Izraelczycy zostali aresztowani przez jordańskie 
słuŜby bezpieczeństwa.
    W 1997 r. Jordania zawarła porozumienie z 
Izraelem, Ŝe w zamian za uwolnienie 3 izraelskich 
agentów Mossadu zostanie uwolniony szejk Ahmed 
Jasin, duchowy przywódca Hamasu.

W 1997 r. Izrael wypuścił z więzeinia szejka Ahmeda Jasina, 

duchowego przywódcę Hamasu. Powrócił on do Gazy i przystąpił do 
współkierowania Hamasem. Jaser Arafat dwukrotnie osadzał Jasina 
w areszcie domowym, karząc go za akcje Hamasu przeciwko 
władzom Autonomii.

13 marca 1997 r. jordański Ŝołnierz otworzył ogień z broni 

maszynowej w Naharayim, zabijając 7 Izraelczyków i raniąc 30 
osób.

14 marca 1997 r. izraelski rząd podjął decyzję wybudowania 

Ŝydowskiego osiedla Har Homa we wschodniej Jerozolimie.

W odpowiedzi na izraelską decyzję, Jaser Arafat 

poszerzył przyzwolenie dla działalności palestyńskich grup 
terrorystycznych. W palestyńskich zamieszkach i 
protestach przeciwko budowie Ŝydowskiego osiedla Har 
Homa, zginęło 8 Palestyńczyków.

21 marca 1997 r. palestyński terrorysta-samobójca wysadził się na 

tarasie kawiarnii w Tel Awiwie, zabijając 3 Izraelczyków oraz raniąc 
48 osób.

10 kwietnia 1997 r. odnaleziono ciało zastrzelonego 

background image

sierŜanta Sharona Edri, który został porwany przez 
palestyńskich terrorystów w październiku 1996 r. Ciało 
zamordowanego odnaleziono w wiosce pod Hebronem.

25 kwietnia 1997 r. palestyńscy terroryści zamordowali 2 Izraelki 

w rezerwacie przyrody Wadi Kelt w pobliŜu Jerozolimy.

W maju 1997 r. ludność Izraela liczy 5 716 tys. ludzi, z czego 4 

620 tys. to śydzi (80,8%), 835 tys. Arabów-muzułmanów (14,6%), 
166 tys. Arabów-chrześcijan (w większości prawosławnych) (2,9%), 
95 tys. Druzów (1,7%). Natomiast na terenach Zachodniego Brzegu 
Jordanu i w Strefie Gazy zamieszkiwało 1 850 tys. Arabów.

20 lipca 1997 r. Palestyńczycy zasztyletowali 2 Izraelczyków w 

Rishon Lezion.
    30 lipca 1997 r. dwaj palestyńscy terroryści-samobójcy wysadzili 
się na targowisku Mahane Yehuda w Jerozolimie, zabijając 16 
Izraelczyków i raniąc 178 osób.

4 września 1997 r. palestyński zamachowiec-samobójca wysadził 

się w centrum Jerozolimy (na Ben-Yehuda), zabijając 5 
Izraelczyków i raniąc 181 osób.

6 września 1997 r. premier Beniamin Netaniahu oświadczył, Ŝe 

zamachy bombowe palestyńskich terrorystów zwalniają Izrael od 
obowiązku realizacji porozumień zawartych w Oslo. W ten sposób 
Izrael zrezygnował z przekazywania dalszych terenów Autonomii 
Palestyńskiej i zawieszono wszystkie rozmowy pokojowe.

W 1997 r. polski Sejm uchwalił ustawę o 

stosunku państwa do gmin wyznaniowych 
Ŝydowskich w RP, która reguluje oddzielny status 
tego związku wyznaniowego wobec Państwa, jego 
autonomię oraz określa moŜliwość odzyskania 
mienia przedwojennych gmin wyznaniowych 
Ŝydowskich.

14 września 1997 r. władze Autonomii Palestyńskiej 

informują izraelski rząd o aresztowaniu 123 członków 
Hamasu i Islamskiego DŜihadu.

28 września 1997 r. w strajku na znak protestu przeciwko polityce 

społecznej rządu wzięło udział 500 tys. izraelskich robotników.

Podczas listopadowego (1997 r.) kryzysu w Zatoce 

Perskiej, spowodowanego wyrzuceniem z Iraku 
inspektorów ONZ, setki Palestyńczyków demonstrowało w 
Gazie, wzywając Saddama Hussaina do zbombardowania 
Tel-Awiwu.

19 listopada 1997 r. palestyński terrorysta otworzył ogień z broni 

background image

maszynowej na Starym Mieście w Jerozolimie, zabijając 1 
Izraelczyka i raniąc 1 osobę.

3 grudnia 1997 r. w Izraelu w generalnym strajku wzięło udział 

700 tys. robotników.

13 grudnia 1997 r. Jasir Arafat powiedział: "Niech to 

będzie jasne dla wszystkich, Ŝe państwo palestyńskie 
istnieje i Ŝe Al-Kuds al-Sharif (Jerozolima)... będzie jego 
stolicą."

10 lutego 1998 r. prowadzono w Waszyngtonie 

rozmowy pokojowe amerykańsko-izraelskie i 
amerykańsko-palestyńskie. Nie przyniosły one 
postępu w konflikcie izraelsko-palestyńskim.

21 czerwca 1998 r. izraelski rząd podjął decyzję o zmianie granic 

Jerozolimy, przyłączając doń Ŝydowskie przedmieścia i dwa osiedla, 
we wschodniej i północnej części miasta, przyznając miastu nowy 
zarząd (pod hasłem regionalizacji) "czasowo" wykonywany przez 
miejscowe władze wojskowe. Przedstawiono takŜe plany rozbudowy 
wschodniej Jerozolimy. Miano budować nowe osiedla Ŝydowskie. 
Premier Beniamin Netaniahu tak wypowiedział się w tej sprawie: 
"Nigdzie nie spotykana jest więź łącząca naród Ŝydowski i 
Jerozolimę. Jerozolima jest odwieczną skałą, naszą skałą! Nigdy nie 
była stolicą Ŝadnego innego narodu. Nigdy nie będzie stolicą innego 
państwa. Musi pozostać na zawsze wolnym i otwartym dla ludzi 
wszystkich religii miastem, niepodzielnym pod władzą Boga." Rząd 
odmówił teŜ przekazania kolejnych 13% terytorium pod Zarząd 
Palestyński, Ŝądając wpierw usunięcia z Karty Palestyńskiej zapisu 
wzywającego do zniszczenia Izraela.

21 czerwca 1998 r. władze Autonomii Palestyńskiej 

uznały izraelskie plany rozbudowy wschodniej Jerozolimy 
za wyraz "polityki aneksji".

27 sierpnia 1998 r. palestyńscy terroryści zdetonowali ładunek 

wybuchowy podłoŜony w koszu na śmieci w Tel Awiwie, raniąc 14 
osób.

- Wye Plantation (USA) -

W dniach 15-23 października 1998 r. 

prowadzono rozmowy pokojowe izraelsko-
palestyńskie w Wye Plantation w USA. 
Uczestniczyli w nich prezydent USA Bill Clinton 
oraz król Jordanii Husajn. Rozmowy zostały 
zakończone podpisaniem porozumienia.
Kalendarz transferu przewidywał przekazanie do 5 
IX 1999 r. 7% strefy C do A, do 15 IX 1999 r. 2% 

background image

z C do B i 3 % z B do A oraz do 20 I 2000 r. 1 % z 
C do A oraz 5,1 % z B do A. Regulacjom objęta 
została ponadto kwestia więźniów palestyńskich - 
Izrael zgodził się na uwolnienie 750 więźniów 
palestyńskich oraz około 2000 w późniejszym 
terminie. Strona palestyńska zobowiązała się do 
działań na rzecz połoŜenia kresu terroryzmowi, 
usunięcia z Karty Palestyńskiej zapisu o dąŜeniu do 
zniszczenia państwa izraelskiego oraz do redukcji 
swoich sił policyjnych z 36 tysięcy do 24 tysięcy 
osób.

29 października 1998 r. palestyńscy terroryści 

zdetonowali samochód-pułapkę w momencie zderzenia z 
wojskowym jeepem eskortującym autobus szkolny z 40 
dziećmi w Kfar Darom (Strefa Gazy), zabijając 1 
izraelskiego Ŝołnierza.

W 1998 r. Korpus Medyczny izraelskiej armii 

wziął udział w operacji ratunkowej po zamachu 
terrorystycznym na ambasadę USA w Kenii.

6 listopada 1998 r. palestyńscy terroryści zdetonowali samochód-

pułapkę na targowisku Mahane Yehuda w Jerozolimie, raniąc 21 
osób.

10 listopada 1998 r. podczas wyborów samorządowych izraelska 

policja odnotowała 313 incydentów (rozbojów, pogróŜek i niszczenia 
mienia).
    W 1998 r. w Izraelu mieszkało 1,1 mln. Arabów, stanowiąc 
prawie 20 % ludności.

22 listopada 1998 r. Izrael przekazał Autonomii 

Palestyńskiej 10 miasteczek i 18 wiosek w pobliŜu 
DŜeninu i uwolnił 250 palestyńskich więźniów.

24 listopada 1998 r. w Gazie otworzono międzynarodowe 

lotnisko Autonomii Palestyńskiej. Zostało wybudowane ze 
środków finansowych Unii Europejskiej.

7 grudnia 1998 r. minister Ariel Szaron oskarŜył władze Autonomii 

Palestyńskiej o łamanie wszystkich punktów porozumienia z Wye 
Plantation (z dnia 23 października 1998 r.). W ten sposób Izrael 
odstąpił od planowanego na 18 grudnia terminu drugiej fazy 
wycofania wojsk izraelskich.

10 grudnia 1998 r. Centralna Rada Organizacji 

Wyzwolenia Palestyny zatwierdziła uniewaŜnienie 
fragmentu Palestyńskiej Karty Narodowej mówiącego o 
zniszczeniu państwa Izrael.

background image

W dniach 12-15 grudnia 1998 r. w Izraelu przebywał z wizytą 

prezydent USA Bill Clinton. Premier Izraela Beniamin Netaniahu 
przedstawił dwanaście Ŝądań, od których spełnienia uzaleŜnił dalszą 
realizację procesu pokojowego. Netaniahu Ŝądał między innymi 
powstrzymania palestyńskich wystąpień przeciwko Izraelowi oraz 
rezygnacji z zamiaru proklamowania 4 maja 1999 r. niepodległości 
państwa palestyńskiego.

W 1999 r. izraelska marynarka zakupiła w Wielkiej Brytanii okręt 

podwodny "Tekumah".

25 lutego 1999 r. władze Autonomii Palestyńskiej 

odrzuciły propozycję Izraela, aby wcielenie w Ŝycie 
porozumień z Wye Plantation przebiegało etapami.

26 kwietnia 1999 r. prezydent USA Bill Clinton 

potwierdził amerykańskie poparcie dla 
samostanowienia Palestyńczyków oraz wezwał 
Izrael i władze Autonomii Palestyńskiej do 
wznowienia rozmów pokojowych.

27 kwietnia 1999 r. na posiedzeniu władz Organizacji 

Wyzwolenia Palestyny Jasir Arafat wypowiedział się za 
odroczeniem ogłoszenia deklaracji niepodległości 
(zapowiadanej na 4 maja 1999 r.).
    W proteście przeciwko decyzji Jasira Arafata wybuchły 
w Autonomii Palestyńskiej protesty uliczne inspirowane 
przez członków al-Fatah i Hamasu.
    W czasie uroczystości w Ramallah w rocznicę 
ogłoszenia przez Arafata w 1988 r. deklaracji 
niepodległości, przywódcy Fatah przysięgli, Ŝe nie 
zaakceptują osiedli Ŝydowskich na przekazanych im 
terytoriach oraz, Ŝe nie zrezygnują z prawa powrotu dla 
uchodźców palestyńskich.

17 maja 1999 r. odbyły się w Izraelu wybory do Knesetu.

3 czerwca 1999 r. Palestyńczycy zorganizowali "dzień 

gniewu". Na terenach okupowanych wybuchły starcia z 
izraelskim wojskiem.

23 czerwca 1999 r. władze izraelskie i syryjskie 

zapowiedziały podjęcie rozmów pokojowych.

W 1999 r. Korpus Medyczny izraelskiej armii 

utworzył szpital w Albanii dla uchodźców z Kosowa.

6 lipca 1999 r. premierem izraelskiego rządu został wybrany Ehud 

Barak. Sprawował swoje obowiązki do 6 lutego 2001 r.

background image

        

15 lipca 1999 r. premier Izraela Ehud Barak 

podczas wizyty w Waszyngtonie zapowiedział 
wznowienie procesu pokojowego na Bliskim 
Wschodzie. Jednocześnie oświadczył, Ŝe większość 
osiedli Ŝydowskich na Zachodnim Brzegu Jordanu i 
w Strefie Gazy musi zostać utrzymanych.

W 1999 r. Izrael rozpoczął modernizację wszystkich swoich 

myśliwców F-16A/B. Zostały zwiększone moŜliwości działania 
samolotów w warunkach nocnych i przy niekorzystnej pogodzie. 
Zwiększono zasięg działania.
    Latem 1999 r. odbyły się pierwsze wspólne manewry lotnictwa 
pokładowego VI Floty US Navy (samoloty F-14, F/A-18) i Izraelskich 
Sił Powietrznych (samoloty F-16). W ćwiczebnych walkach 
powietrznych Amerykanie "stracili" 220 samolotów, "zestrzeliwując" 
zaledwie 20 samolotów izraelskich. Rezultaty były dla wszystkich 
zaskakujące.

We wrześniu 1999 r. Izrael zakupił w USA 50 myśliwców 

wielozadaniowych F-16I. Jest to wersja dwumiejscowa, 
przeznaczona do przełamywania obrony powietrznej i precyzyjnych 
uderzeń w dowolnych warunkach atmosferycznych dnia lub nocy.

4 września 1999 r. zawarto memorandum 

izraelsko-palestyńskie w Szarm el-Szejk. Była 
to konkretyzacja zawartych wcześniej porozumień.

- nowe palestyńskie tereny -

10 września 1999 r. Izrael przekazał Autonomii 

Palestyńskiej 7% terytorium Strefy C do Strefy B.

12 października 1999 r. izraelski rząd podjął decyzję o 

likwidacji piętnastu osiedli Ŝydowskich na terenach 
okupowanych. Wywołało to masowe protesty osadników.

27 listopada 1999 r. 20 palestyńskich prawników 

oskarŜyło Jasira Arafata o tolerowanie korupcji we 
władzach Autonomii Palestyńskiej (był to tzw. "list 
dwudziestu"). W ciągu kilku następnych dni, palestyńska 
policja aresztowała i osadziła w więzieniu wszystkich 
sygnatariuszy listu.

W grudniu 1999 r. instytucja zajmująca się w Izraelu sprawami 

socjalnymi podała, Ŝe liczba osób ubogich, tzn. o dochodach 
mniejszych niŜ 1 średniej pensji, wzrosła o 18% (o ponad milion 
osób) w stosunku do roku poprzedniego. 22,8% dzieci izraelskich 
Ŝyje w ubóstwie; wiele jest niedoŜywionych. NiedoŜywienie jest 

background image

równieŜ udziałem 63 tys. osób w podeszłym wieku. W Jerozolimie 
liczba osób Ŝyjących na granicy nędzy wyniosła aŜ 33,4% ogólnej 
liczby mieszkańców miasta. Jerozolima jest drugim z kolei 
najuboŜszym miastem Izraela. Wzrasta bezrobocie.

W dniach 15-16 grudnia 1999 r. w Waszyngtonie 

prowadzono przy pośrednictwie prezydenta USA 
Billa Clintona rozmowy izraelsko-syryjskie.

5 stycznia 2000 r. Izrael przekazał Autonomii 

Palestyńskiej 3% Strefy C do Strefy B, oraz 2% Strefy B 
do Strefy A.

10 stycznia 2000 r. w trakcie rozmów w Ramli, 

palestyńska delegacja zaŜądała od Izraela wypłacenia 
odszkodowań dla uchodźców z 1948 r. Izrael odrzucił to 
Ŝądanie.

    

19 stycznia 2000 r. Syria zapowiedziała, Ŝe nie 

wznowi negocjacji z Izraelem dopóty, dopóki ten 
nie zgodzi się na wycofanie ze Wzgórz Golan.

W dniach 9-11 lutego 2000 r. izraelskie samoloty 

atakowały bazy szyickiego Hezbollahu w południowym 
Libanie.

22 lutego 2000 r. rząd izraelski zmniejszył pulę wydatków 

budŜetowych przeznaczonych na obronę osiedli Ŝydowskich na 
terenach okupowanych z 34 mln. do 6 mln. dolarów.

1 marca 2000 r. Knesset przyjął ustawę uzaleŜniającą wycofanie 

się ze Wzgórz Golan od wyników referendum (62,5% poparcia 
głosujących) i zgody parlamentu (minimum 61 posłów).

4 marca 2000 r. sto osobistości palestyńskich 

opowiedziało się za koniecznością uregulowania przez 
Izrael problemu uchodźców z 1948 r.

7 marca 1999 r. Jordania i Izrael zawarły 

porozumienie zezwalające 200 Jordańczykom 
dziennie na pracę w Ejlacie w Izraelu. Bezrobocie 
w Jordanii osiągnęło poziom 27%.

W marcu 2000 roku przeprowadzono w 

Sheperdstown tajne negocjacje izraelsko-syryjskie 
w sprawie wody. Syria dąŜyła do przejęcia 
całkowitej kontroli nad źródłami wody na 
Wzgórzach Golan, oraz domagała się dostępu do 
Jeziora Genezaret i rzeki Jordan. Wywoływało to 

background image

stałe napięcie w całym regionie.
    W obliczu przyrostu ludności, zwiększonej 
konsumpcji wody i przemian pogodowych staje się 
woda głównym warunkiem bezpieczeństwa 
narodowego dla Syrii, Izraela, Libanu, Jordanii, 
Iraku i Turcji. Właśnie te kraje połoŜone są na 
terenach półpustynnych, w których znaczenia 
nabierają cieki wodne kotlin Eufratu i Jordanu. 
Syria cierpi na chroniczny brak wody, pogłębiony 
jej bezmyślnym zuŜyciem w warunkach gospodarki 
socjalistycznej. Mamy do czynienia z konfliktem z 
Turcją, która budując tamę Guneydogu Anadolu 
Projesi (GAP) ograniczy przepływ wody do 500 
cm3 na sekundę. Tym dramatyczniejsze stają się 
próby Syryjczyków zapanowania nad źródłami 
Litani i Orontes w Libanie, wzmocnione 25-
tysięcznym korpusem wojskowym i pragnienie 
odzyskania Wzgórz Golan zasilającego wodą basen 
galilejski. Syria obawia się teŜ rurociągu przyjaźni, 
jaki ma połączyć tureckie strumienie z 
szejkanatami arabskimi, w tym celu po ponad 
dwudziestu latach nawiązała w lutym 2000 roku 
stosunki dyplomatyczne z Irakiem, aby projekt ten 
uniemoŜliwić.

- Autonomia ma juŜ 18% w Strefie A -

21 marca 2000 r. Izrael przekazał Autonomii 

Palestyńskiej 6,1% terytorium Strefy B do Strefy A. Tym 
samym władze Autonomii Palestyńskiej kontrolowały juŜ w 
pełni 18,2 Zachodniego Brzegu Jordanu, a częściowo 
dalszych 21,8%.

W dniach 23-26 marca 2000 r. w Izraelu przebywał z wizytą papieŜ 

Jan Paweł II.

6 kwietnia 2000 r. Izrael przeprowadził niezapowiedziany test 

pocisku balistycznego klasy ziemia-ziemia Jericho I. Pocisk został 
wystrzelony w kierunku Morza Śródziemnego i spadł do wody około 
64 km od amerykańskiego krąŜownika "Anzio", wyposaŜonego w 
system rakietowy Aegis. Sytuacja ta wywołała poruszenie w 
Waszyngtonie.

W dniach 3-5 maja 2000 r. szyicki Hezbollah 

przeprowadził z południowego Libanu ostrzał rakietowy 
terytorium Izraela.
    W odpowiedzi izraelskie samoloty bombardowały bazy 
Hezbollahu.

background image

10 maja 2000 r. izraelscy Arabowie zorganizowali demonstracje 

pod hasłami "prawa do powrotu" dla uchodźców palestyńskich z 
1948 r.

W dniach 14-20 maja 2000 r. wybuchły starcia 

palestyńsko-izraelskie, zorganizowane w rocznicę 
wydarzeń 1948 r. W starciach zginęło 5 Palestyńczyków, a 
600 zostało rannych.

W dniach 21-23 maja 2000 r. izraelskie wojska wycofały 

się ze strefy bezpieczeństwa w południowym Libanie.
    W trakcie operacji wycofywania, doszło do starć 
izraelskich Ŝołnierzy z bojownikami Hezbollahu, którzy 
zajmowali opuszczony teren i atakowali izraelskie 
posterunki graniczne.

28 maja 2000 r. Hezbollah ostrzelał rakietami osiedla 

Ŝydowskie w Górnej Galilei.
    W Autonomii Palestyńskiej wybuchły spontaniczne 
manifestacje Palestyńczyków na cześć Hezbollahu.

W dniach 11-25 lipca 2000 r. prowadzono 

rozmowy izraelsko-palestyńskie w Camp David w 
USA. Clinton opowiadał się za poszerzeniem granic 
miasta Jerozolimy, włączeniem osiedli Ŝydowskich 
na zachodnim brzegu do Wielkiej Jerozolimy oraz 
ulokowanie parlamentu palestyńskiego w dzielnicy 
Abu Dis. Barak postulował przekazanie 
Palestyńczykom częściowej kontroli nad wschodnią 
Jerozolimą oraz ewentualny wspólny zarząd nad 
Wzgórzem Świątynnym. Niestety, sztywne 
stanowisko Arafata nie dopuszczało innej 
moŜliwości jak ustanowienie stolicy państwa 
palestyńskiego we wschodniej Jerozolimie. 
RozbieŜność optyk doprowadziła do fiaska Camp 
David. Prezydent USA Bill Clinton obarczył 
odpowiedzialnością za ich niepowodzenie Jasira 
Arafata.

28 lipca 2000 r. prezydent USA Bill Clinton 

obiecuje zacieśnienie współpracy z Izraelem oraz 
przeniesienie siedziby ambasady amerykańskiej z 
Tel Awiwu do Jerozolimy.

31 lipca 2000 r. prezydentem Izraela został Moshe Katsaw.

         

--------------------------------------------------

background image

Materiały opracowywane na podstawie: patrz Bibliografia.