Strona 1 z 3 

PIELGRZYMKA NA WSCHÓD – ISLAM A CHRZEŚCIJAŃSTWO 

 
Islam  jest  religią  monoteistyczną.  Jest  także  nazywany  „religią  księgi”.  Zapoczątkował  ją  w  VII  w. 
po narodzeniu Chrystusa Mahomet (Muhammad). Urodził się około 570 roku n.e. w Mekce. Do czterdziestego 
roku  życia  zajmował  się  handlem,  odbył  wiele  podróży  wraz  z  karawanami  kupieckimi.  Ożenił  się  z  bogatą 
Chadidżą,  co  zapewniło  mu  stabilizację  materialną.  Według  tradycji  koło  610  r.  objawił  mu  się  archanioł 
Gabriel,  który  przekazał  mu  Boże  posłannictwo.  Odtąd  Mahomet  zaczął  publicznie  głosić  wiarę  w  jednego 
Boga  –  Allaha.  Jego  nauki  wywołały  niechęć  w  mieszkańcach  Mekki  i  dlatego  w  622  r.  Mahomet  musiał 
uciekać  do  Medyny.  Od  tego  roku,  zwanego  hidżrą  (ucieczką),  muzułmanie  liczą  lata  swojej  ery.  Mahomet 
zjednał  dla  swojej  nauki  wielu  ludzi.  Był  nie  tylko  autorytetem  religijnym  i  duchowym,  ale  także  świetnym 
przywódcą  politycznym  i  wojskowym.  W  630  r.  wkroczył  ponownie  do  Mekki,  gdzie  nakazał  zburzenie 
pogańskich posągów, a świątynię Kaaba uczynił centrum nowej wiary – islamu, czyli poddanie się woli Bożej. 
Z biegiem czasu podporządkowały mu się wszystkie plemiona arabskie. 
Podstawowym wyznaniem wiary dla muzułmanów są słowa: „Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest jego 
prorokiem”.  Każdy  kto  z  wiarą  wypowie  te  słowa,  jest  uznawany  za  muzułmanina.  Wyznawcy  islamu 
przyjmują  jedność  Boga,  zmartwychwstanie  umarłych,  sąd  ostateczny.  Przedstawiają  wieczną  szczęśliwość 
według ziemskiej wizji. Bóg, którego muzułmanie nazywają Allahem, traktowany jest jako ktoś wielki, komu 
tylko należy składać hołdy. Jedną z modlitw ukazujących składanie hołdu Allahowi jest różaniec muzułmański 
(TASBIH) często składa się z 99 bądź 33 paciorków – tyle jest imion (atrybutów) Boga w islamie. 
Chrystus traktowany jest jako jeden z proroków, po Abrahamie i Mojżeszu, i największym po Mahomecie. Jest 
to prosta konsekwencja braku nauki o odkupieniu. Jeśli nie ma odkupienia, to Chrystus nie jest Synem Bożym 
i nie jest odkupicielem. 
Muzułmanie  za  swoją  księgę  uważają  Koran.  Ze  czcią  odnosi  się  ona  do  matki  Jezusa.  Muzułmanie  często 
wzywają  Maryję  w  różnych  potrzebach.  Bóg  wybrał  Maryję  i  uchronił  ją  od  wszelkiej  zmazy,  wyróżnił  ją 
spośród wszystkich niewiast na świecie. Wiara muzułmanów opiera się na pięciu podstawowych filarach: 



  wiara,  



  modlitwa (Sala),  



 

troska o potrzebujących (zaka),  



 

post / samooczyszczenie w miesiącu Ramadhan 



 

pielgrzymka do Mekki dla tych, których na to stać. 

 



  Wiara 

Nie ma bóstwa oprócz Boga, a Mahomet jest Wysłannikiem Boga. To wyznanie wiary nazywane Szehada jest 
podstawą  Islamu.  W  języku  arabskim  pierwsze  zdanie  brzmi:  “La  ilaha  illa  Allah“  –  nie  ma  bóstwa  prócz 
Boga; słowo ilah (bóstwo) może odnosić się do wszystkiego, co może być czczone zamiast Boga – bogactwa, 
władza,  namiętności,  itp.  Natomiast  “illa  Allah“  znaczy  oprócz  Boga,  który  jest  źródłem  wszelkiego 
Stworzenia.  Oznacza  to  że  odrzuca  się  wiarę  we  wszelkie  fałszywe  bóstwa,  i  wierzy  się  tylko  w  Boga 
Jedynego. Drugie zdanie Szehady brzmi: “Muhammadun rusulu Allah“ – Mahomet jest Wysłannikiem Boga. 
Objawienie Boże zostało nam przekazane za pośrednictwem zwykłego człowieka, takiego jak my sami. 



  Modlitwa 

Sala to nazwa modlitw obowiązkowych odmawianych pięć razy dziennie, które łączą wierzącego bezpośrednio 
z  Bogiem.  W  islamie  nie  ma  hierarchicznej  władzy,  ani  kapłanów.  Modlitwę  prowadzi  wykształcona  osoba 
znająca  Koran,  wybrana  przez  wspólnotę.  Modlitwy  te  zawierają  m.in.  wersety  koraniczne  i  recytowane 
są w języku arabskim, języku Objawienia, ale osobiste prośby mogą być wypowiadane we własnym języku.  
Modlitwy  odmawia  się  o  świcie,  w  południe,  po  południu,  po  zachodzie  słońca  i  po  zapadnięciu  zmroku, 
oddając w ten sposób rytm całego dnia. Chociaż wspólna modlitwa w meczecie jest najpopularniejsza to jednak 
muzułmanin  może  odmawiać  modły  prawie  wszędzie,  na  polu,  w  biurze,  w  fabryce  czy  na  uniwersytecie. 

Strona 2 z 3 

Ludzie  zwiedzający  świat  islamu  są  zadziwieni  skupieniem  modlitw  w  dniu  powszednim.  Nawet  Papież, 
Jan Paweł II podziwia muzułmanów w swojej książce Przekroczyć Próg Nadziei.

1

 



  Zaka 

Jedną z najważniejszych zasad islamu jest wiara, że wszystko należy do Boga a bogactwo jest tylko powierzone 
człowiekowi. Słowo zaka oznacza oczyszczenie i wzrost. Nasze bogactwo oczyszcza się poprzez jałmużnę dla 
potrzebujących  i,  jak  w  przypadku  podcinania  roślin,  zapewnia  to  dalszy  rozwój.  Każdy  muzułmanin  sam 
ustala  swoją  zaka.  W  większości  przypadków  jest  to  coroczna  danina  w  wysokości  2,5  procent  posiadanego 
kapitału. 
Pobożna  osoba  może  dać  tyle,  ile  zechce,  w  sekrecie  jako  “Sadaka.  Słowo  to  można  przetłumaczyć  jako 
dobrowolna  jałmużna  ale  ma  ono  szersze  znaczenie.  Prorok  powiedział:  (…)  nawet  powitanie  brata 
z

 

uśmiechem to Sadaka. 



  Post 

Co roku, w miesiącu ramadan, wszyscy muzułmanie poszczą od brzasku do zachodu słońca, powstrzymując się 
od jedzenia, picia i stosunków seksualnych. Chorzy, starcy lub podróżujący oraz kobiety w ciąży lub karmiące 
mogą  przerwać  post  i  nadrobić  opuszczone  dni  postu  w  innym  miesiącu.  Jeśli  nie  mogą  pościć  w  ogóle, 
powinni  nakarmić  biednych  za  każdy  dzień  niezachowanego  postu.  Dzieci  zaczynają  pościć  (i  odmawiać 
modlitwy) od okresu dojrzewania, chociaż wiele z nich zaczyna wcześniej. Mimo że post jest zbawienny dla 
zdrowia,  to  jednak  przede  wszystkim  traktuje  się  go  jako  metodę  duchowego  samooczyszczenia.  Poprzez 
odcięcie się od ziemskich wygód, nawet na krótki okres, poszczący zdobywa się na większe współczucie dla 
cierpiących głód oraz wzbogaca swe życie duchowe.  



 

Pielgrzymka (hadż) 

Coroczna  pielgrzymka  do  Mekki  –  hadż  – jest  obowiązkowa  tylko  dla  tych,  którzy  są  w  stanie  ją  odbyć  pod 
względem  fizycznym  i  finansowym.  Niemniej  jednak,  około  dwóch  milionów  ludzi  podróżuje  co  roku  do 
Mekki  ze wszystkich krańców świata, co daje  możliwość spotkania się pielgrzymom, reprezentującym różne 
narody i  kultury. Chociaż Mekka jest zawsze wypełniona gośćmi, hadż rozpoczyna się dwunastego miesiąca 
w kalendarzu muzułmańskim (który jest księżycowy a nie słoneczny, więc bywa, że hadż czy ramadan czasem 
przypadają  latem,  czasem  zimą).  Pielgrzymi  noszą  specjalną  odzież,  proste  białe  szaty  niwelujące  wszelkie 
różnice społeczne lub kulturowe, i podkreślające, że wszyscy są równi wobec Boga. Obrzędy hadż, wywodzące 
się jeszcze z czasów Proroka Abrahama, obejmują siedmiokrotne obejście Al-Kaby i siedmiokrotne przejście 
między wzgórzami As-Safa i Al-Marwa, tak jak uczyniła to Hagar, szukając wody. Potem pielgrzymi skupiają 
się  na  równinie  Arafy  i  odmawiają  modlitwę  prosząc  Boga  o  przebaczenie,  uważaną  niekiedy  za  zapowiedź 
Dnia Sądu Ostatecznego. 
W  poprzednich  stuleciach  hadż  był  bardzo  trudnym  przedsięwzięciem.  Współcześnie  Arabia  Saudyjska 
zapewnia milionom ludzi wodę, nowoczesny transport i najlepsze warunki sanitarne. 
Hadż  kończy  się  Świętem  Ofiary,  Id  al-Adha,  połączonym  z  modłami  i  wymianą  darów  w  społeczności 
muzułmańskiej.  To  święto  oraz  Id  al-Fitr  czyli  Święto  Zakończenia  Ramadan  u  są  najważniejszymi 
w kalendarzu muzułmańskim.

2

 

Kompendium Katechizmu Kościoła Katolickiego (KKKK) przypomina nam: 
Czego  domagają  się  słowa  Pana  Jezusa:  „  Panu,  Bogu  swemu,  będziesz  oddawał  pokłon  i  Jemu  samemu 
służyć będziesz” (Mt 4, 10)? 
Słowa  Pana  Jezusa:  Panu  Bogu  swemu  będziesz  oddawał  pokłon  i  Jemu  samemu  służyć  będziesz  (Mt  4,  14) 
domagają się adoracji Boga jako Stwórcy wszystkiego, co istnieje; oddawania należnego Mu kultu w wymiarze 
indywidualnym  i  społecznym;  modlitwy  wyrażającej  się  w  uwielbieniu,  dziękczynieniu  i  prośbie;  składania 

                                                           

1

 Z całym szacunkiem trzeba się odnieść do religijności muzułmanów, nie można nie podziwiać na przykład ich wierności modlitwie. 

Obraz  wyznawcy  Allaha,  który  bez  względu  na  czas  i  miejsce  pada  na  kolana  i  pogrąża  się  w  modlitwie  pozostaje  wzorem  dla 
wyznawców prawdziwego Boga. Zob. Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei, Lublin 1994, s. 83. 

2

 Zob. http://www.planetaislam.com/islam/filary.html 

Strona 3 z 3 

Bogu  ofiary,  przede  wszystkim  ofiary  duchowej  naszego  życia,  łączącej  się  z  doskonałą  ofiarą  Chrystusa  na 
krzyżu; wypełnienia złożonych Bogu przyrzeczeń, ślubów.

3

 

Nie wszyscy jednak  rozumieją, czego domaga się od nich wiara  w Jednego  Boga. Ciągle jeszcze na świecie 
dochodzi do przemocy na tle religijnym.  
Zapewne  już  nie  jeden  raz  słyszeliście  o  problemie  nawrócenia  muzułmanów  na  chrześcijaństwo. 
W ostatnich latach,  zwłaszcza  w  kontekście  dnia  modlitw  za  kościół  prześladowany,  sporo  można 
o tym usłyszeć.  Koran,  który  jest  świętą  księgą  muzułmanów,  przewiduje  karę  śmierci  dla  człowieka, 
który dobrowolnie  porzuci  islam.  Nakaz  ten  jest  gorliwie  przestrzegany  w  świecie  islamu.  Muzułmanie, 
którzy przechodzą  na  chrześcijaństwo,  nie  czują  się  bezpiecznie.  Wielu  wyjeżdża  na  zachód,  by  na  nowo 
ułożyć  sobie  życie,  choć  i  tam  nie  zawsze  są  bezpieczni.  Jednak  mimo  takiego  zagrożenia  znaczna 
liczba muzułmanów porzuca religię Mahometa i idzie za Chrystusem. Jedną z takich osób jest Abdul Rahman, 
który postanowił się ochrzcić. Publicznie postanowił wyrazić swoją wiarę w Chrystusa. Oto kilka słów o nim: 
„Chyba wszyscy słyszeli o Abdulu Rahmanie, 41-letnim Afgańczyku, któremu w rodzinnym kraju groziła kara 
śmierci  za  apostazję.  Dzięki  mobilizacji  światowej  opinii  publicznej,  udało  się  go  ocalić  od  śmierci  i  dziś 
mieszka on we Włoszech. Z tej okazji przez dwa tygodnie wszystkie gazety we Włoszech i w całej Europie pisały 
na temat problemu apostazji w islamie i kary śmierci, którą przewiduje prawo islamskie dla apostaty [Giorgio 
Paolucci].

4

 

Pytania  o  przemoc  na  tle  religijnym  są  bardzo  trudnymi  pytaniami.  Bardziej  retorycznymi  niż  dającymi 
realistyczną odpowiedź. We współczesnym świecie obserwuje się dużo przemocy ze strony islamistów. Często 
słyszymy o tym w mediach. A Jezus mówi: 
Będą  zaś  wydawać  was  w  ręce  nieprzyjaciół  nawet  wasi  rodzice,  bracia,  krewni  i  przyjaciele  i  niektórych 
spośród was pozbawią życia. Z powodu mojego imienia wszyscy będą was mieć w nienawiści. Lecz nawet jeden 
włos z głowy waszej nie przepadnie. Dzięki swej wytrwałości ocalicie wasze dusze.

5

 

O  prześladowaniu  uczniów  Chrystusa  piszą  zgodnie  wszyscy  trzej  synoptycy.  Uwydatniają  szczególnie 
prześladowania  jakie  spadną  na  chrześcijan  tylko  za  to,  że  będą  głosić  Ewangelię.  Im  jednak  Jezus  obiecuje 
swoją szczególną pomoc i nagrodę w życiu przyszłym. 

 

Z

APAMIĘTAJ

: 

I

SLAM  JEST  NAJMŁODSZĄ  RELIGIĄ

,

  WŚRÓD  RELIGII  NIECHRZEŚCIJAŃSKICH

.

 

J

AK  PODKREŚLA 

D

EKLARACJA 

O

 

STOSUNKU 

K

OŚCIOŁA  DO  RELIGII  NIECHRZEŚCIJAŃSKICH

,

 

K

OŚCIÓŁ  SPOGLĄDA  Z  SZACUNKIEM  NA  MUZUŁMAN

,

 

ODDAJĄCYCH  CZEŚĆ  JEDNEMU 

B

OGU

,

  ŻYWEMU  I  SAMOISTNEMU

,

  MIŁOSIERNEMU  I  WSZECHMOCNEMU

,

  STWÓRCY 

NIEBA  I  ZIEMI 

(N

OSTRA  AETATE 

3).

 

P

ODSTAWĄ  DIALOGU 

K

OŚCIOŁA  Z  MUZUŁMANAMI  JEST  GŁĘBOKA  WIARA 

W

 B

OSKIE  POCHODZENIE  I  CEL  LUDZKIEGO  ŻYCIA

.

 

D

LATEGO  WINNIŚMY  OKAZYWAĆ  SZACUNEK  WYZNAWCOM 

INNYCH RELIGII

,

 OTWIERAJĄC SIĘ NA DIALOG I SZUKAJĄC DROGI DO POKOJU

,

 KTÓRY MOŻE POCHODZIĆ TYLKO OD 

B

OGA

,

 

O

JCA WSZYSTKICH LUDZI

. 

 

Z

ASTANÓW SIĘ

: 



  C

O WIESZ NA TEMAT ISLAMU

? 



  C

ZY  UCZENI  ISLAMSCY  MOGĄ  TEKSTY 

K

ORANU

,

  TRADYCJI  I  SZARIATU

,

  TAK  INTERPRETOWAĆ

,

  ŻEBY  ICH 

WYZNAWCY  GOTOWI  BYLI  DO  SOLIDARNOŚCI  ZE  WSZYSTKIMI  LUDŹMI  NA  ŚWIECIE

,

  W  PRZEKONANIU

,

  ŻE 

WSZYSCY  PONOSIMY  ODPOWIEDZIALNOŚĆ  ZA  NASZYCH  WSPÓŁBRACI

,

  PONIEWAŻ  JESTEŚMY  STWORZENIAMI 

JEDNEGO 

B

OGA

? 

 

O

DPOWIEDZ NA PYTANIA

: 



  J

AKIE SĄ KONSEKWENCJE FUNDAMENTALIZMU W ISLAMIE

? 



  O

MÓW GŁÓWNE ZAŁOŻENIA ISLAMU

.

 

P

ODAJ JEGO PIĘĆ FILARÓW

. 



  J

AKIE JEST ODNIESIENIE ISLAMU DO 

B

OGA

,

 ŚWIATA

,

 CZŁOWIEKA I INNYCH KULTUR

? 



  J

AKI WPŁYW NA MYŚLENIE I DZIAŁANIE W ISLAMIE MA JUDAIZM I CHRZEŚCIJAŃSTWO

? 

                                                           

3

 Zob. KKKK 443. 

4

 Więcej zob. Chrześcijanie wywodzący się z Islamu, [w:] „Niedziela Ogólnopolska”, 1/2007, s. 16-17. 

5

 Łk 21, 16-19.