DZIAŁALNOŚĆ
BROKERÓW UBEZPIECZENIOWYCH
W LATACH 1998 - 2002
URZĄD KOMISJI
NADZORU UBEZPIECZEŃ I FUNDUSZY EMERYTALNYCH
Departament Pośrednictwa i Akwizycji
Warszawa, wrzesień 2003
DZIAŁALNOŚĆ
BROKERÓW UBEZPIECZENIOWYCH
W LATACH 1998 - 2002
URZĄD KOMISJI
NADZORU UBEZPIECZEŃ I FUNDUSZY EMERYTALNYCH
Departament Pośrednictwa i Akwizycji
Warszawa, wrzesień 2003
2
SPIS TREŚCI
1. Wstęp
.................................................................................................... 3
2. Brokerzy ubezpieczeniowi
.................................................................... 3
3. Umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu
prowadzenia działalności brokerskiej
.......................................................... 7
4. Przychody uzyskane przez brokerów z tytułu prowizji od
zakładów ubezpieczeń
............................................................................. 10
5. Średnia wielkość prowizji wypłacona przez zakłady ubezpieczeń
............. 13
6. Kanały dystrybucji .............................................................................................. 15
7. Spis tabel
................................................................................................... 17
8. Spis wykresów ................................................................................................... 18
3
1. Wstęp
S
prawozdanie dotyczy brokerów ubezpieczeniowych działających na podstawie
zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń i
reasekuracji wydanych do dnia 31 grudnia 2002 roku.
Zostało ono sporządzone na podstawie danych zgromadzonych przez
Departament Pośrednictwa i Akwizycji oraz danych przekazywanych przez brokerów
w rocznych sprawozdaniach z ich działalności.
Fakt, iż nie wszyscy brokerzy przesłali kompletne dane na temat wielkości
ulokowanej składki i uzyskanej prowizji od zakładów ubezpieczeń, część brokerów w
ogóle nie przysłała sprawozdań ze swej działalności, a część brokerów przedstawiła
dane za niepełny rok działalności
1
mógł z pewnością zniekształcić rzeczywisty obraz
udziału brokerów w polskim rynku ubezpieczeń.
2. Brokerzy ubezpieczeniowi
Brokerem ubezpieczeniowym jest osoba fizyczna lub prawna, która po
spełnieniu warunków określonych w art.37i ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o
działalności ubezpieczeniowej (tekst jednolity Dz. U. 1996 Nr 11 poz.62 z póżn. zm.),
otrzymała zezwolenie na prowadzenie działalności brokerskiej. Działalność brokerska
polega na zawieraniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia w imieniu
ubezpieczającego lub na pośredniczeniu przy zawieraniu umów ubezpieczenia na
rzecz ubezpieczonego.
Organ nadzoru do dnia 31.12.2002 r. wydał ogółem 1356 zezwoleń na
prowadzenie działalności
brokerskiej, w tym
1322 w zakresie ubezpieczeń (1018
osobom fizycznym i 304 osobom prawnym) oraz 34 w zakresie reasekuracji
(odpowiednio: 9 i 25).
W ostatnich dwóch latach wpłynęło do urzędu znacznie mniej wniosków o
wydanie zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej w porównaniu z latami
poprzednimi. Najwięcej, tj. 258 wydano w roku 1998, podobnie było w roku 2000 - 245
wydanych zezwoleń. W 2001 r. wydano tylko 112 zezwoleń, a w 2002 r. - 107.
Poniższe tabele przedstawiają liczby wydanych zezwoleń na prowadzenie
działalności brokerskiej osobom fizycznym i prawnym, z uwzględnieniem podziału na
1
Podmiot, który otrzymał zezwolenie na prowadzenie działalności brokerskiej, jest obowiązany rozpocząć ją najpóźniej w
ciągu 6 miesięcy od daty uzyskania zezwolenia.
4
brokerów posiadających zezwolenie na prowadzenie działalności brokerskiej w
zakresie ubezpieczeń i reasekuracji.
Tabela 1. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie ubezpieczeń w latach 1998 – 2002
Wyszczególnienie
1998
1999
2000
2001
2002
Osoby fizyczne
202
143
176
84
74
Osoby prawne
48
51
66
26
32
Razem 250
194
242
110
106
Tabela 2. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie reasekuracji w latach 1998 – 2002
Wyszczególnienie
1998
1999
2000
2001
2002
Osoby fizyczne
3
1
2
0
1
Osoby prawne
5
1
1
2
0
Razem
8
2
3
2
1
Tabela 3. Liczba wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej w
latach 1998 – 2002
Wyszczególnienie
1998
1999
2000
2001
2002
Osoby fizyczne
205
144
178
84
75
Osoby prawne
53
52
67
28
32
Razem 258
196
245
112
107
Wykres 1.
Liczba wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej w
latach 1998 - 2002
Tabela 4. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie ubezpieczeń według stanu na koniec
lat 1998 – 2002
Wyszczególnienie
1998
1999
2000
2001 2002
Osoby fizyczne
541
684
860
944
1018
Osoby prawne
129
180
246
272
304
Razem 670
864
1106
1216
1322
0
50
100
150
200
250
300
Liczba
1998
1999
2000
2001
2002
Osoby fizyczne
Osoby prawne
Razem
5
Tabela 5. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie reasekuracji według stanu na koniec
lat 1998 – 2002
Wyszczególnienie
1998
1999
2000
2001 2002
Osoby fizyczne
5
6
8
8
9
Osoby prawne
21
22
23
25
25
Razem 26
28
31
33
34
Tabela 6. Liczba wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej według
stanu na koniec lat 1998 – 2002
Wyszczególnienie
1998
1999
2000
2001 2002
Osoby fizyczne
546
690
868
952
1027
Osoby prawne
150
202
269
297
329
Razem 696
892
1137
1249
1356
Wykres 2. Liczba ogółem wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności
brokerskiej według stanu na koniec lat 1998 – 2002
W tym samym okresie, tj. w latach 1998-2002 (stan na dzień 31.12.2002 r.)
liczba skreśleń z listy brokerów wyniosła łącznie 241, w tym 229 w zakresie
ubezpieczeń (164 osobom fizycznym i 65 osobom prawnym) oraz 12 w zakresie
reasekuracji (3 osobom fizycznym i 9 osobom prawnym).
Szczegółowy wykaz przyczyn skreśleń z listy brokerów, zgodnie z art.37m
ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (tekst jedn. Dz.U. z
1996 r. Nr 11 poz. 62 z późn. zm.), przedstawia poniższa tabela.
Tabela 7. Przyczyny skreśleń z listy brokerów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
0
200
400
600
800
1000
1200
1400
Liczba
1998
1999
2000
2001
2002
Osoby fizyczne
Osoby prawne
Razem
6
Przyczyny skreśleń z listy brokerów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
Liczba skreśleń
z listy brokerów
Złożenie odpowiedniego wniosku przez osobę fizyczną lub prawną
prowadzącą działalność brokerską
148
Wykreślenie z rejestru handlowego
0
Śmierć lub utrata pełnej zdolności do czynności prawnych
4
Nie podjęcie działalności brokerskiej przez 6 miesięcy od daty wydania
zezwolenia
32
Cofnięcie zezwolenia
2
57
Razem
241
Podmioty posiadające zezwolenie na prowadzenie działalności brokerskiej,
zgodnie z art. 37h, ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, wykonują czynności
brokerskie przy pomocy osób, które spełniają warunki określone w art. 37i ust. 1 pkt 1
w/w ustawy. Jednym z warunków jest zdanie egzaminu przed Komisją Egzaminacyjną
dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych.
Tabela 8. Ilość osób przystępujących do egzaminu na brokera
Ilość zadających egzamin
1998
1999
2000
2001
2002
Na brokera ubezpieczeniowego (U)
583
432
458
297
282
Na brokera reasekuracyjnego (R)
12
2
2
2
7
Ogółem 595
434
460
299
289
W latach 1998-2002 odbyło się 55 egzaminów, w tym 7 egzaminów dla
kandydatów na brokerów reasekuracyjnych. W egzaminach wzięło ogółem udział 2077
osób (2052 U + 25 R), egzamin zdało 1399 osób (w tym 6 R), 678 osób nie zdało
egzaminu (w tym 19 R).
Tabela 9. Wyniki przeprowadzonych egzaminów w latach 1998 - 2002
1998 1999
2000
2001 2002
Ilość osób
biorących udział w
egzaminie
Og
ół
em
Zd
ał
o
Ni
e z
da
ło
Og
ół
em
Zd
ał
o
Ni
e z
da
ło
Og
ół
em
Zd
ał
o
Ni
e z
da
ło
Og
ół
em
Zd
ał
o
Ni
e z
da
ło
Og
ół
em
Zd
ał
o
Ni
e z
da
ło
Na brokera
ubezpieczeniowego 583 416 167 432 325 107 458 376
82 297 185 112 282
91 191
Na brokera
reasekuracyjnego 12
3 9
2
0
2
2
1
1
2
0
2 7
2
5
Ogółem
595 419 176 434 325 109 460 377
83 299 185 114 289
93 196
7
Wykres 3. Wyniki przeprowadzonych egzaminów ogółem w latach 1998 - 2002
3. Umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia
działalności brokerskiej
3
.
Innym warunkiem wymaganym do uzyskania zezwolenia i prowadzenia
działalności brokerskiej jest zawarcie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej z tytułu prowadzenia działalności brokerskiej.
Obecnie obowiązujące przepisy prawne nie regulują wysokości sumy
ubezpieczenia OC brokera. Stowarzyszenie Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i
Reasekuracyjnych zaleca sumę ubezpieczenia OC brokera w wysokości minimum 100
000 $, co w przybliżeniu stanowiło w roku 1997 ok. 300 000 zł i 2002 ok. 350000 zł
4
.
Kwota ta, w celach porównawczych, została przyjęta również w badanym okresie.
Dopiero z dniem 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z Ustawą z dnia 22 maja 2003 roku o
pośrednictwie ubezpieczeniowym, zostanie określona minimalna suma gwarancyjna.
Omawiając dane dotyczące umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z
tytułu prowadzenia działalności brokerskiej należy podkreślić, iż zdecydowana
większość zawartych umów ubezpieczenia OC przez brokerów - osoby fizyczne
dotyczy sum do wysokości 300 000 zł. Udział umów ubezpieczenia OC w tym
przedziale oscylował od 65% (wszystkich umów zawartych przez osoby fizyczne) w
1998 r. do 74% w 2002 r., osiągając przy tym największą wartość w 2001 r., tj. 75%.
2
Prowadzenie działalności z naruszeniem przepisów prawa
3
Dane na podstawie raportu nr 2 sprawozdania PA.
0
100
200
300
400
500
600
700
1998
1999
2000
2001
2002
Li
czba osób
Ogółem
Zdało
Nie zdało
8
Wykres 4. Polisy OC Brokerów - osoby fizyczne w latach 1998 – 2002 (w %)
Odnosząc się do tego samego okresu, tyle że w odniesieniu do brokerów - osób
prawnych, odnotowano również tendencję wzrostową, lecz na znacznie niższym
poziomie niż miało to miejsce w przypadku brokerów - osób fizycznych. I tak umowy
ubezpieczenia OC zawarte przez brokerów, będących osobami prawnymi, dotyczące
sum do wysokości 300 000 zł. stanowiły od 25% (wszystkich umów zawartych przez
osoby prawne) w 1998 r. do 31% w 2002 r., osiągając najwyższy poziom w 2001 r., tj.
34%.
Podkreślenia wymaga fakt, iż zawarcie umowy ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności brokerskiej nie jest
wyłącznie wymogiem formalnym do uzyskania zezwolenia, lecz zabezpieczeniem
przed ryzykiem, jakie ponosi broker prowadząc swoją działalność, a w konsekwencji
klient. Brak umowy ubezpieczenia OC, w przypadku popełnienia przez brokerów
„błędu w sztuce” przy doprowadzeniu do zawarcia wadliwej umowy ubezpieczenia
klient-zakład ubezpieczeń, może skutkować odmową wypłaty odszkodowania
klientowi, który – w przypadku stwierdzenia winy brokera, może dochodzić w/w
odszkodowania z ubezpieczenia OC brokera.
4
Kwoty te stanowiły podstawę do określenia przedziałów zastosowanych w tabeli.
74
26
75
71
69
65
25
29
31
35
0
10
20
30
40
50
60
70
80
1998
1999
2000
2001
2002
%
Polisy do 300 tys.zł
Polisy powyżej 300 tys.zł
9
Wykres 5. Polisy OC Brokerów - osoby prawne w latach 1998 – 2002 (w %).
Dla lepszego zobrazowania tego zagadnienia zostały zamieszczone poniższe
tabele. Porównano w nich lata 1998 - 2002 stosując w nich mniejsze przedziały sum
ubezpieczenia OC brokera w ujęciu ilościowym i procentowym, z podziałem na osoby
fizyczne i prawne.
Tabela 10. Polisy OC zawarte przez brokerów - osoby fizyczne w latach 1998 - 2002
1998
1999 2000 2001 2002
Wartość polis OC
w zł
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Do 10000
17
4
30
5
40
5
54
7
38
500
10001 – 100000
218
49
289
49
397
54
399
54
413
55
100001 - 300000
55
12
87
15
86
12
103
14
105
14
300001 - 400000
89
15
124
17
79
11
86
11
400001- 1000000
137 30
64
11
57
8
70
9
72
9
Powyżej 1000000
21
5
27
5
30
4
34
5
42
6
Ogółem
448
100
586
100
734
100
739
100
756
100
Tabela 11. Polisy OC zawarte przez brokerów - osoby prawne w latach 1998 – 2002
1998
1999 2000 2001 2002
Wartość polis OC
w zł
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Ilość
polis
Udział
w %
Do 10000
0
0
2
1
2
1
10
5
1
1
10001 – 100000
18
17
28
17
47
22
39
20
42
19
100001 - 300000
8
8
15
9
14
7
18
9
23
11
300001 - 400000
51
33
54
26
27
14
23
11
400001- 1000000
53
50
24
15
45
21
46
23
50
23
Powyżej 1000000
26
25
41
25
49
23
58
29
74
35
Ogółem
105
100
161
100
211
100
198
100
213
100
31
69
34
30
30
25
66
70
70
75
0
10
20
30
40
50
60
70
80
1998
1999
2000
2001
2002
%
Polisy do 300 tys.zł
Polisy powyżej 300 tys.zł
10
W latach 1998 - 2002 brokerzy zawierali umowy ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności brokerskiej z 22
zakładami ubezpieczeń, tj.: TUwRiGŻ Agropolisa S.A., AIG Polska TU S.A., Allianz
Polska S.A., TUiR Cigna STU S.A., TU Compensa S.A., Daewoo TU S.A., D.A.S.
Ubezpieczenia Ochrony Prawnej S.A., STU Ergo Hestia S.A., KU Filar S.A., Gerling
Polska TU S.A, Heros S.A., TU Inter Polska S.A., KUKE S.A., TUiR Partner S.A., PBK
S.A., Polisa S.A. w upadłości, PZU S.A., Tryg Polska TU S.A., TU Samopomoc S.A.,
Uniqa TU S.A., TUiR WARTA S.A. oraz Zurich TU S.A.
Wykres 6. Umowy OC brokerów zawarte w 2002 r. z zakładami ubezpieczeń (w %).
4. Przychody uzyskane przez brokerów z tytułu prowizji od zakładów
ubezpieczeń.
Tabela 12. Średnie roczne przychody uzyskane przez brokerów z tytułu prowizji od
zakładów ubezpieczeń w latach 1998 – 2002 w podziale na: osoby
fizyczne, osoby prawne, ogółem (w zł).
1998 1999 2000 2001 2002
Osoby fizyczne
114636
120324
119059
109689
116597
Osoby prawne
979251
965477
871355
1098859
1116673
Ogółem 311036
328000
304000
350950
360390
W arta
29%
PZU
28%
Tryg Polska
24%
Pozostałe
19%
11
Wykres 7. Średnie roczne przychody uzyskane przez brokerów z tytułu prowizji od
zakładów ubezpieczeń w latach 1998 – 2002
Powyższe dane finansowe, odnoszące się do podmiotów posiadających
zezwolenie na prowadzenie działalności brokerskiej będącymi osobami fizycznymi,
wskazują na nieznaczne wahania średniego przychodu brokerów z tytułu prowizji od
zakładów ubezpieczeń. Najniższy poziom został odnotowany w 2001 roku i wyniósł
109.689 zł. Przy czym należy zaznaczyć, iż corocznie wraz ze wzrostem liczby
brokerów następował też wzrost przychodów ogółem, uzyskanych z tytułu prowizji od
zakładów ubezpieczeń. Przychód uzyskany, przez brokerów osoby fizyczne, z tytułu
prowizji od zakładów ubezpieczeń wyniósł w roku 1998 – 33.932.135 zł, a w roku 2002
– 67.276.310 zł. Nastąpił wzrost w ciągu pięciu lat o 98,3%. W tym samym okresie
liczba brokerów, którzy osiągnęli przychód z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń,
wzrosła z 296 osób w 1998 r. do 577 osób w 2002 r. (wzrost o 94,9%).
Tabela 13.
Przychody ogółem uzyskane przez brokerów z tytułu prowizji od zakładów
ubezpieczeń
1998 1999 2000 2001 2002
Osoby fizyczne
36 189 096
42 474 256
52 862 034
61 206 385
67 276 310
Osoby prawne
85 292 115 111 029 851 126 346 461 197 794 628 207 701 258
Razem
121 481 211 153 504 107 179 208 495 259 001 013 274 977 568
Odnosząc się do przychodów z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń
uzyskanych przez osoby prawne, w badanym okresie można zauważyć dwie
tendencje. W latach 1998 – 2000 następuje systematyczny spadek średniego
przychodu brokerów z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń - od kwoty 979.251 zł.
0
200000
400000
600000
800000
1000000
1200000
1998
1999
2000
2001
2002
zł
Osoby fizyczne
Osoby prawne
Ogółem
12
w roku 1998 do poziomu 871.355 zł. w roku 2000, mimo wzrostu liczby podmiotów,
które osiągnęły przedmiotowy przychód, z 87 do 145. Również przychód ogółem
wzrósł w tym okresie o 48,3%, z 85.194.840 zł. w 1998 r. do 126.346.461 zł. w 2000 r.
Natomiast w latach 2001 – 2002 odnotowano tendencje odwrotną. Zarówno średni
przychód, jak i przychód ogółem rosły. W pierwszym przypadku do kwoty 1.116.673 zł.
w 2002 r., a w drugim do kwoty 207.701.258 zł. również w 2002 r., przy łącznej liczbie
186 brokerów, którzy osiągnęli przychód z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń.
W latach 1998 - 2002 średnia wielkość przychodu uzyskana przez wszystkich
brokerów z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń wahała się między 304.000 zł. w
2000 r. a 360.390 zł. w 2002 r. Ostatnie dwa lata wskazują na wzrost średniej
wielkości przychodu z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń. W roku 2002
odnotowano wzrost w stosunku do poziomu najniższego o blisko 19%.
W latach 1998 – 2002 następował systematyczny wzrost liczby podmiotów,
które osiągnęły przedmiotowy przychód, z 468 do 763. Również przychód ogółem
wzrósł w tym okresie z 121.481.211 zł. w 1998 r. do 274.977.568 zł. w 2002 r.
Na uwagę zasługuje fakt, iż znaczna część przychodów uzyskanych z tytułu
prowizji od zakładów ubezpieczeń uzyskiwana jest przez niewielką grupę brokerów.
Wykres 8. Przychody dwudziestu pierwszych brokerów z tytułu prowizji uzyskanej od
zakładów ubezpieczeń w stosunku do przychodów ogółem (w %).
I tak dla przykładu w 2000 r. dwudziestu pierwszych brokerów (przyjmując jako
kryterium wyboru przychód uzyskany z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń),
wśród których znalazły się trzy osoby fizyczne, uzyskało łącznie przychód w wysokości
134.258.102 zł, co stanowiło 60% sumy uzyskanych przez brokerów przychodów z
tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń. W 2002 r. dwudziestu pierwszych brokerów
52
53
60
60
62
30
60
90
1998
1999
2000
2001
2002
%
13
(stosując to samo kryterium) uzyskało łącznie przychód w wysokości 142 139 906 zł,
co stanowi 52 % sumy uzyskanych przez brokerów przychodów z tytułu prowizji od
zakładów ubezpieczeń.
5. Średnia prowizja wypłacona przez zakłady ubezpieczeń.
Tabela 14. Wartość składki ulokowanej za pośrednictwem brokerów w latach 1998 –
2002 w tys. zł.
1998 1999 2000 2001 2002
ZU Dział I
120 236
102 137
204 931
296 389
411 348
ZU Dział II
864 173
1 190 942
1 148 501
1 685 387
1 879 927
Razem
984 409
1 293 079
1 353 432
1 981 776
2 291 275
Ogółem składka ulokowana przez brokerów w zakładach ubezpieczeń w latach
1998 – 2002 miała tendencję wzrostową. W roku 1999 w porównaniu do 1998 r.
nastąpił wzrost składki ulokowanej przez brokerów w zakładach ubezpieczeń o 31,4%,
w 2000 r. w stosunku do 1999 roku o 4,7%, a w 2001 r. w stosunku do 2000 r. o
46,4% oraz w roku 2002 w stosunku do 2001 o 15,6%.
Wykres 9.
Wartość składki ulokowanej za pośrednictwem brokerów w latach 1998 – 2002 w
tys. zł.
Tabela 15. Wartość prowizji wypłaconej brokerom przez zakłady ubezpieczeń w
latach 1998 – 2002 w tys. zł.
1998 1999 2000 2001 2002
ZU Działu I
12 375
10 347
16 366
18 777
20 045
ZU Działu II
106 758
148 706
155 299
231 839
235 946
Razem
119 132
159 053
171 665
250 616
255 991
Ogółem wartość prowizji wypłaconej brokerom przez zakłady ubezpieczeń w
latach 1998 – 2002 miała tendencję wzrostową. W roku 1999 w porównaniu do 1998 r.
0
500 000
1 000 000
1 500 000
2 000 000
2 500 000
W tys. zł
1998
1999
2000
2001
2002
ZU Dział I
ZU Dział II
Razem
14
nastąpił wzrost prowizji wypłaconej brokerom przez zakłady ubezpieczeń o 33,5%, w
2000 r. w stosunku do 1999 roku o 7,9%, a w 2001 r. w stosunku do 2000 r. o 46%
oraz w roku 2002 w stosunku do 2001 o 2,1%.
Wykres 10. Wartość prowizji wypłaconej brokerom przez zakłady ubezpieczeń w
latach 1998 – 2002 w tys. zł.
Tabela 16. Średnia prowizja stanowiąca wynagrodzenie brokera wypłacone przez
zakłady ubezpieczeń w latach 1998 – 2002 (w %).
1998 1999 2000 2001 2002
ZU Dział I
10,3
10,1
8,0
6,3
4,9
ZU Dział II
12,4
12,5
13,5
13,8
12,6
Razem 12,1
12,3
12,7
12,7
11,2
Wykres 11. Średnia prowizja stanowiąca wynagrodzenie brokera wypłacone przez
zakłady ubezpieczeń w latach 1998 – 2002 (w %).
0
50 000
100 000
150 000
200 000
250 000
300 000
W tys. zł
1998
1999
2000
2001
2002
ZU Działu I
ZU Działu II
Razem
10,3
10,1
8,0
6,3
4,9
12,4
12,5
13,5
13,8
12,6
12,1
12,3
12,7
12,7
11,2
0,0
2,5
5,0
7,5
10,0
12,5
15,0
1998
1999
2000
2001
2002
%
ZU Dział I
ZU Dział II
Razem
15
Średnia prowizja wypłacona brokerom przez zakłady ubezpieczeń (liczona jako
stosunek składki ulokowanej do wypłaconej prowizji) w latach 1998-2002 nie ulegała
znacznym zmianom i wahała się między 11,2% w 2002 r. a 12,7% w latach 2000 oraz
2001. Jednocześnie występują znaczne różnice między średnią prowizją wypłacaną
przez zakłady ubezpieczeń działu I a zakładami ubezpieczeń działu II. W 2002 roku
było to odpowiednio 4,87% oraz 12,55%, natomiast w roku 2001 było to 6,34% oraz
13,76% a w roku 2000 - 7,99% oraz 13,52%. Podobnie kształtowała się sytuacja w
latach 1998-1999. W roku 1998 średnia prowizja uzyskana od zakładów ubezpieczeń
działu I to 10,29%, zaś działu II – 12,35%, a w roku 1999 odpowiednio 10,13% oraz
12,49%.
6. Dystrybucja ubezpieczeń
Zakłady ubezpieczeń wykorzystują następujące kanały dystrybucji:
- sprzedaż bezpośrednią (dokonywana przez „etatowych pracowników zakładów
5
),
- sprzedaż agencyjną poprzez agentów ubezpieczeniowych,
- sprzedaż za pośrednictwem brokerów ubezpieczeniowych.
Tabela 17. Kanały dystrybucji ubezpieczeń zakładów ubezpieczeń Działu I w latach
1998 – 2002(w %)
Wyszczególnienie
1998 r.
1999 r.
2000 r.
2001 r.
2002 r.
Sprzedaż bezpośrednia 50,73
44,54
42,37
40,33
41,61
Sprzedaż przez agentów
38,78
50,81
53,09
55,67
55,47
Sprzedaż przez brokerów
10,48
4,65
4,49
3,94
2,91
Inne kanały dystrybucji
-
-
0,05
0,06
0,01
Wykres 12. Kanały dystrybucji produktów ubezpieczeniowych zakładów ubezpieczeń
Działu I
5
Dane zaczerpnięte z Biuletynów Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Urzędu Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i
Funduszy Emerytalnych
0
10
20
30
40
50
60
%
1998
1999
2000
2001
2002
Sprzedaż bezpośrednia
Sprzedażprzez agentów
Sprzedaż przez brokerów
Inne kanały dystrybucji
16
Tabela 18. Kanały dystrybucji ubezpieczeń zakładów ubezpieczeń Działu II w latach
1998 – 2002(w %)
Wyszczególnienie
1998 r.
1999 r.
2000 r.
2001 r.
2002 r.
Sprzedaż bezpośrednia 44,53
38,39
34,95
31,64
30,01
Sprzedaż przez agentów
47,39
54,13
54,98
55,67
55,30
Sprzedaż przez brokerów
8,08
7,48
9,59
11,47
12,58
Inne kanały dystrybucji
-
-
0,48
1,22
2,11
Wykres 13. Kanały dystrybucji produktów ubezpieczeniowych zakładów ubezpieczeń
Działu II
Jak wynika z powyższych zestawień, udział brokerów ubezpieczeniowych w
dystrybucji produktów w zakładów ubezpieczeń Działu II stale się zwiększa, natomiast
spada sprzedaż produktów zakładów ubezpieczeń Działu I.
0
10
20
30
40
50
60
%
1998
1999
2000
2001
2002
Sprzedaż bezpośrednia
Sprzedaż przez agentów
Sprzedaż przez brokerów
Inne kanały dystrybucji
17
7. SPIS TABEL
Tabela 1. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie ubezpieczeń
w latach 1998 – 2002
.............................................. 4
Tabela 2. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie reasekuracji
w latach 1998 – 2002
.............................................. 4
Tabela 3. Liczba wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności
brokerskiej w latach 1998 – 2002
.............................................. 4
Tabela 4. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie ubezpieczeń
według stanu na koniec lat 1998 – 2002 .............................................. 4
Tabela 5. Liczba wydanych zezwoleń w zakresie reasekuracji
według stanu na koniec lat 1998 – 2002 .............................................. 5
Tabela 6. Liczba wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności
brokerskiej według stanu na koniec lat 1998 – 2002
......................... .5
Tabela 7. Przyczyny skreśleń z listy brokerów ubezpieczeniowych
i reasekuracyjnych
.......................................................... 6
Tabela 8. Ilość osób przystępujących do egzaminu na brokera ............................... 6
Tabela 9. Wyniki przeprowadzonych egzaminów w latach 1998 – 2002 ................. 6
Tabela 10. Polisy OC zawarte przez brokerów - osoby fizyczne
w latach 1998 – 2002 ............................................................ 9
Tabela 11. Polisy OC zawarte przez brokerów - osoby prawne
w latach 1998 – 2002
..................................................................... 9
Tabela 12. Średnie przychody uzyskane przez brokerów z tytułu prowizji
od zakładów ubezpieczeń w latach 1998 – 2002 w podziale na :
osoby fizyczne, osoby prawne, ogółem
................................... 10
Tabela 13. Przychody ogółem ............................................................................... 11
Tabela 14. Wartość składki ulokowanej za pośrednictwem brokerów
w latach 1998 – 2002 w tys. zł. ...................................
13
Tabela 15. Wartość prowizji wypłaconej brokerom przez zakłady
ubezpieczeń w latach 1998 – 2002 w tys. zł.
.................................. 13
Tabela 16. Średnia prowizja stanowiąca wynagrodzenie brokera
wypłacona przez zakłady ubezpieczeń w latach 1998–2002 (w %) ...... 14
Tabela 17. Kanały dystrybucji ubezpieczeń zakładów ubezpieczeń
Działu I w latach 1998 – 2002(w %)
.......................................... 15
Tabela 18. Kanały dystrybucji ubezpieczeń zakładów ubezpieczeń
Działu II w latach 1998 – 2002 (w %)
........................................... 16
18
8. SPIS WYKRESÓW
Wykres 1. Liczba wydanych zezwoleń na prowadzenie
działalności brokerskiej w latach 1998 – 2002 .................................... 4
Wykres 2. Liczba ogółem wydanych zezwoleń na prowadzenie działalności
brokerskiej według stanu na koniec lat 1998 – 2002
......................... 5
Wykres 3. Wyniki przeprowadzonych egzaminów w latach 1998-2002 ................... 7
Wykres 4. Polisy OC Brokerów - osoby fizyczne
w latach 1998 – 2002 w %
......................................................... 8
Wykres 5. Polisy OC Brokerów - osoby prawne w latach 1998 – 2002 w % ........... 9
Wykres 6. Umowy OC brokerów zawarte w 2002r
z zakładami ubezpieczeń (w %)
........................................................ 10
Wykres 7. Średnie roczne przychody uzyskane przez brokerów z tytułu prowizji
od zakładów ubezpieczeń w latach 1998 – 2002
........................ 11
Wykres 8. Przychody dwudziestu pierwszych brokerów z tytułu prowizji
uzyskanej od zakładów ubezpieczeń w stosunku do
przychodów ogółem (w %) .................................................................. 12
Wykres 9. Wartość składki ulokowanej za pośrednictwem brokerów
w latach 1998 – 2002 w tys. zł ........................................................
13
Wykres 10. Wartość prowizji wypłaconej brokerom przez zakłady
ubezpieczeń w latach 1998 – 2002 w tys. zł ...................................
14
Wykres 11. Średnia prowizja stanowiąca wynagrodzenie brokera
wypłacone przez zakłady ubezpieczeń w latach 1998–2002 (w %) ...... 14
Wykres 12. Kanały dystrybucji produktów ubezpieczeniowych zakładów
ubezpieczeń Działu I ............................................................................ 15
Wykres 13. Kanały dystrybucji produktów ubezpieczeniowych zakładów
Ubezpieczeń Działu II .......................................................................... 16