background image

Prezentację przygotowali

 

Karina Chyslovska 

Małgorzata Grostal 

Jacek Martynek 

Jakub Tuczyński 

Michał Ziółkowski 

background image

1.       Konstrukcja podatku i spotykane formy. 
 
2.       Funkcje  danego podatku.  
 
3.       Efektywność/Skuteczność.  
 
4.       Czy jest sprawiedliwy społecznie ? 
 
5.       Jak jest  wykorzystywany na świecie? 
 
6.      Dlaczego warto korzystać z takich podatków? 

 

background image

związany bezpośrednio z osiąganym przez 
podmiot (osobę fizyczną lub instytucję) 
dochodem lub majątkiem 

 stosowany jest podatek progresywny i 
podatek liniowy 

background image

Cedularny (Anglia 1842, 5 ceduł:  

własność, kapitał, wolna działalność 
zarobkowa, pozostałe dochody z kapitału, 
płace i pensje urzędnicze) 
 

Globalny (Prusy 1891, cały dochód) 

background image

dochodowy: 

- PIT (Personal Income Tax) 
- CIT (Company Income Tax) 

od nieruchomości 

od spadków i darowizn 

od czynności cywilnoprawnych 

rolny 

leśny 

 

 

background image

Fiskalna 

Redystrybucyjna 

Stymulacyjna 

Stabilizująca 

Informacyjna 

background image

 
 

Dostarczanie środków do budżetu państwa 

Najstarsza funkcja podatków 

Do połowy XX wieku uważana za jedyną 
funkcję podatków 

background image

Niwelowanie różnic majątkowych 

Głównym narzędziem jest system 
podatków i wydatków publicznych 

Progresywna forma podatku wpływa na 
redystrybucyjny charakter 

Niezbędny system świadczeń socjalnych 

 

background image
background image

W przypadku idealnie równomiernego 
rozłożenia dochodów 10% najuboższej 
ludności dysponuje 10% całkowitego 
dochodu. 

W przypadku rozkładu dochodów po 
redystrybucji 10% najuboższej ludności 
dysponuje 8% całkowitego dochodu. 

W przypadku rozkładu dochodów przed 
opodatkowaniem 10% najuboższej ludności 
dysponuje 5% całkowitego dochodu. 
 

background image

 
 

służy do liczbowego wyrażania 
nierównomiernego rozkładu dóbr, w 
szczególności nierównomiernego 
rozkładu dochodu 

wartość zerowa współczynnika wskazuje na 
pełną równomierność rozkładu 

wzrost wartości współczynnika oznacza 
wzrost nierówności rozkładu 

 

background image

Źrodło: pl.wikipedia/wiki 

background image

Źródło: pl.wikipedia/wiki 

background image

 
 
 

System ulg i zwolnień podatkowych 

Państwo wskazuje preferowane przez siebie 
kierunki aktywności gospodarczej 
 
 

background image

Stabilizacja wahań cyklu koniunkturalnego 

Podczas wzrostu gospodarczego progresja 
podatkowa hamuje nadmierną aktywność 
gospodarczą 

Podczas spadku aktywności dochody obniżają 
się do niższych progów opodatkowania, 
zachęca to do inwestowania i tworzenia 
nowych miejsc pracy 

background image

 
 
 

Dostarczanie informacji organom państwa o 
przebiegu procesów gospodarczych 

background image

Efektywność  

Według zasad opodatkowania J.E. Stiglitz 

System podatkowy nie powinien wywoływać 
zniekształceń; jeśli to możliwe, to powinien być 
wykorzystany dla zwiększania  efektywności 
ekonomicznej.  

background image

Skuteczność podatków bezpośrednich  

1.Behawioralne skutki podatków bezpośrednich 

 

Opodatkowanie dochodów wpływa: 
 na ilość czasu poświęconego na zdobycie 

wykształcenia (poprzez oddziaływanie na stopę 
zwrotu netto z inwestycji z edukacji); 

 na wybór rodzaju pracy (gdyż w niektórych 

zajęciach większy udział w dochodach mają 
„korzyści” nie opodatkowane); 

background image

 na podjęcie decyzji o wejściu na rynek pracy 

(czy ktoś wejdzie na rynek pracy, czy zostanie 
w domu, aby opiekować się dziećmi); 

  na liczbę godzin przepracowanych przez 

podatnika (jeśli ma możliwości takiego 
wyboru; 

  na decyzję o podjęciu drugiej pracy; 
  na zaangażowanie w pracy; 
  na wielkość oszczędności oraz na formę tych 

oszczędności  (lokata bankowa czy gra na 
giełdzie). 

background image

Skuteczność podatków bezpośrednich  

2. Skutki finansowe: 
 
Podatki bezpośrednie mają wpływ:  
  na wysokość dodatków do płac 

(ubezpieczenia zdrowotne, składki 
emerytalne); 

  na wybór struktury finansowej 
przedsiębiorstwa (ponieważ dywidendy,  
zyski kapitałowe -wzrost ceny aktywów- i 
odsetki są traktowane odmiennie). 

background image

Skuteczność podatków bezpośrednich  

3. Skutki organizacyjne: 
 
Podatki bezpośrednie mają wpływ   
 na decyzję o formie prawnej spółki;  
 na system bankowy. (System podatkowy 
może uprzywilejowywać lub dyskryminować 
banki w stosunku do innych instytucji 
finansowych. To  z kolei może skłaniać firmy 
do pozyskiwania relatywnie większtch lub 
mniejszych funduszy z banków (zamiast np. 
na rynku akcji lub obligacji.  

 

background image

Efektywne stawki podatku  

Efektywna stawka opodatkowania - stosunek 
kwoty ostatecznie należnego podatku do wartości 
podstawy opodatkowania. Informuje o faktycznym 
oprocentowaniu dochodu podatnika. 
 
 
Przykładowo, jeżeli podstawa opodatkowania 
wynosi 40 000 zł, natomiast wartość należnego 
podatku to 10 000 zł, to efektywna stawka (stopa) 
opodatkowania wynosi 10 000 / 40 000 = 25 %. 

background image

   

Różnice między nominalną a efektywną stopą 

opodatkowania – określane przez uwzględnienie 
takich elementów zobowiązania podatkowego, 
jak: kwota wolna, ulgi podatkowe, zwolnienia 
podatkowe. Ich występowanie daje podatnikom 
możliwość zmniejszenia zobowiązania 
podatkowego, ale jednocześnie powoduje 
mniejszą przejrzystość przepisów podatkowych 
oraz stwarza większą możliwość formułowania 
strategii podatkowych w zakresie minimalizacji 
zobowiązań. Wielkość różnicy między nominalnym, 
a efektywnym opodatkowaniem wynika z poziomu 
przywilejów podatkowych. 

Stawka nominalna a efektywna  

background image

Źriódło: GAZETA PRAWNA.PL 

background image

Na tle krajów UE Polska ze stawką 16% nie wypada 
najgorzej. Można wskazać kraje, w których średnio 
zarabiający obywatel musi oddawać fiskusowi prawie 
40% swoich zarobków (np. Belgia).  

Źriódło: eGospodarka.pl   
(podatek PIT w krajach UE dla średnich rocznych dochodów brutto) 

background image

Koszt poboru podatków  

Źródło: Rzeczpospolita (15.09.09) 

background image

Ściągnięcie 100 euro podatków kosztuje w Polsce 
2,45 euro. To znacznie więcej niż w Szwajcarii, 
Irlandii, Czechach czy Wielkiej Brytanii. Oprócz 
tego widoczna jest rosnąca tendencja, czyli na  
tle innych państw, koszt poboru podatku  
wzrósł o 7% w porównaniu do 2004 roku.  
 
Ministerstwo Finansów szacuje, że w Polsce same 
obciążenia administracji publicznej związane z 
niefiskalnymi zadaniami administracji skarbowej 
(np. wydawanie zaświadczeń) generują 15-20% 
kosztów, głównie związanych z zaangażowaniem 
czasu pracowników   

background image
background image

 
Arystoteles wyróżniał dwa rodzaje 
sprawiedliwości:  
 

sprawiedliwość wyrównawcza (dobro za 
dobro/ zło za zło) 
 

sprawiedliwość rozdzielcza (równe 
traktowanie) 
 

background image

Sprawiedliwość 
poziomą 

 

(Równe obciążenie 
podatkiem równych 
dochodów.)

 

Sprawiedliwość 
pionową 
 

(To co jest w sensie 
podatkowym ,,nierówne'' 
musi być ,,nierówno'' 
opodatkowane ./ Podatki 
muszą być równie 
dolegliwe dla wszystkich.)

 

background image

 
 
„Mimo niewątpliwej „niemierzalności” 
sprawiedliwość funkcjonuje jako kryterium 
oceny systemu podatkowego.” 
 
 

 

„Niebezpiecznie jest uczyć lud, że prawa nie 

są sprawiedliwe, ponieważ on respektuje je 

tylko dlatego, że uważa je za sprawiedliwe'' 

(Pascal) 

 

background image

 
 
Ile procent uważa obowiązujący w Polsce 

system podatkowy za sprawiedliwy? 
 
 
 
 

20% 

Źródło: Gazeta Prawna (dane z 2009r.) 

background image

Zasada ekwiwalencji 

(benefit) – wysokość 

podatku ukształtowana jest w zależności od 
korzyści uzyskanych przez podatnika z 
działalności państwa. 
 

Zasada zdolności płatniczej 

(ability-to-pay

– im więcej zarabiasz tym większą cześć 
dochodu powinieneś odprowadzić w ramach 
podatku (progresja) 

background image
background image

sprawiedliwość pozioma 

jest naruszona (w 

całym obszarze dochodów) 
 

z punktu widzenia 

sprawiedliwości pionowej 

ulgi prowadzą do zmniejszenia obciążenia 
przy bardzo wysokich oraz niskich dochodach 
 

obniżają efektywność systemu podatkowego 
(duże koszty poboru, komplikacja prawa)- 

preferencje pośrednie i bezpośrednie 

 

background image

Umiejętność 

znalezienia 

kompromisu 

między 

efektywnością

, a 

sprawiedliwością

 

systemu 

podatkowego. 

background image

 umotywowana malejącą krańcową użytecznością z 

dochodu  
 

„karanie” ludzi sukcesu  
 

problem odpowiedniego wyważenia progresji 

(efekt Laffera/paraliżujące efekty 

opodatkowania

 

stosowana w celu zapewnienia 

sprawiedliwości 

pionowej 

 

negatywny wpływ na inwestycję (motyw zysku

 

background image

zakłóca funkcjonowanie sprawiedliwości 
poziomej 
 
 

jednak mimo to jest to korzystne 
rozwiązanie dla podatników (np. bogaci 
mogą przeznaczyć zaoszczędzone pieniądze 
na inwestycje) 
 

rozwiązanie rzadko stosowane na świecie 
 
 

 
 

background image

W Unii podatki bezpośrednie są w niewielkim stopniu 
zharmonizowane. Ujednolicone zostało tylko pojęcie 
dochodu przedsiębiorstw podlegającego opodatkowaniu. 

 

UE ponadto nakazuje swoim członkom unikać regulacji, 
które mogą w jakikolwiek sposób ograniczać swobodę 
przepływu kapitałów pomiędzy państwami członkowskimi 
Unii w szczególności dochodów (dywidend, opłat 
licencyjnych 

 

background image

 

istotny stopień zróżnicowania stawek 
podatkowych oddala znacznie perspektywę 
ich ujednolicenia, 

 

Skutkiem istnienia zróżnicowanego 
systemu podatkowego dla osób fizycznych 
może być mobilność czynnika pracy  

 

w przypadku napięć na rynku pracy UE, co 
wiąże się m.in. ze starzeniem się 
społeczeństw, zróżnicowane stawki PIT 
mogą zachęcać do konkurencji podatkowej 

 

zróżnicowanie stawek podatkowych rodzi 
potrzebę harmonizacji tego podatku 
poprzez respektowanie zasady unikania 
podwójnego opodatkowania, 

 

Źródło: Taxation trends in the European Union. Main results, Office for Official 
Publications of the European Communities, Luxembourg 2007.
 

background image

 

Przeciętna nominalna stawka CIT 
wyniosła w 2007 r. 25,18%.       
 

Na dwóch skrajnych punktach osi 
fiskalizmu – wobec przedsiębiorstw – 
znajdują się Cypr i Irlandia – z 
jednej strony, a Niemcy, Włochy, 
Belgia i Francja – z drugiej strony.               
 
 

Dla tego podatku charakterystyczne 
jest jednak, że poszczególne 
państwa systematycznie obniżały 
stawki podatkowe, co świadczyć 
może o istniejącej konkurencji 
podatkowej, której celem jest 
przyciągnięcie inwestorów 
(przedsiębiorstw).  

                                                                                                          

 

źródło: KPMG’s Corporate and Indirect Tax Rate Survey 2007, s. 5–8

 

Stawki podatku dochodowego od przedsiębiorstw (corporate income tax rate) 

background image

 

Z przedstawionych danych odnoszących się 
do stawek CIT wynika, że niektóre kraje, 
zwłaszcza część krajów, które przystąpiły do 
UE w 2004 r., może być posądzona o 
stosowanie dumpingu podatkowego i 
konkurencji podatkowej, stąd determinacja 
krajów o wyższych stawkach CIT do 
ograniczenia tego – negatywnego ich 
zdaniem – zjawiska.  
 

Analizując dane dotyczące CIT, warto też 
pamiętać, że kraje UE obniżając stawki CIT 
jednocześnie wycofywały się z ulg, zwolnień 
i innych preferencji podatkowych. Taka 
strategia podatkowa wynika z podstawowej 
wartości uznawanej przez Unię – zasady 
wolnej, uczciwej konkurencji.  

background image

Podatek od deszczu - podatek pobierany od wód 
opadowych kierowanych do kanalizacji z dachów budynków 
i wynosi 6 groszy za każdy metr kwadratowy terenu, na 
którym stoi budynek.  
 

Podatek od psa - Co prawda oficjalnie opłata została 
zniesiona w całej Polsce z początkiem 2008 roku, jednak 
dalej funkcjonuje w niektórych miastach.  Radni 
zdecydowali, że od 1 stycznia 2013 roku posiadacze psów 
znowu za nie zapłacą - 36 zł rocznie 
 

Podatek od powietrza - Każdy wczasowicz odwiedzający 
miejscowości wypoczynkowe musi płacić za każdy dzień 
możliwości oddychania tamtejszym powietrzem. 

 

background image

Podatek od striptizu -Taki podatek wprowadził 
mormoński stan Utah. Ustawa o nim przewiduje, że 
jeśli w lokalu „jakiekolwiek usługi świadczone są 
przez osoby nagie lub częściowo nagie", 
właściciel musi płacić 10-procentowy podatek nie 
tylko od owych usług, ale także od wartości 
sprzedawanych napojów, potraw i innych towarów. 
 

Podatek od wody sodowej - W stanie Illinois trzeba 
zapłacić 9-procentowy podatek za wodę z saturatora i aż 
23-procentowy za wodę z butelki. 
 

Podatek od narkotyków – Taka opłata funkcjonuje w 
prawie połowie stanów w USA. Podatek od nielegalnego 
posiadania miękkich narkotyków nie jest karą wynikająca z 
kodeksu karnego. Można go zapłacić dobrowolnie. Niestety 
chętnych nie ma zbyt wielu. 

background image

PODSUMOWANIE 

Podatek bezpośredni to taki, który 
bezpośrednio obciąża podatnika. 
  

background image

Wady podatków bezpośrednich 

 W skrajnych przypadkach podatki od osób fizycznych uważane są 

przez podatników jako konfiskata dochodu. W związku z tym, przy 
wysokich stawkach pojawia się pokusa oszustw.  
 

 Niektórzy podatnicy są rygorystycznie opodatkowani- niemożność 

ukrycia niektórych dochodów. Z kolei inni łatwo mogą ukryć lub 
zaniżyć swoje dochody. Z tego powodu podatek dochodowy od osób 
fizycznych nie zawsze jest uznawany za sprawiedliwy 
 

 Podatki dochodowe stawiają stosunkowo wysokie wymagania pod 

względem kwalifikacji pracownikom US i dlatego relatywne koszty 
poboru tych podatków są wysokie. Mają złożoną konstrukcję
 

 Co więcej, podatki dochodowe nie są łatwym i szybkim źródłem 

środków publicznych – np. osoby fizyczne na rozliczenie roczne 
mają 4 miesiące po upływie roku kalendarzowego. 
 

 Zależność od koniunktury – zależą proporcjonalne do produktu 

krajowego brutto w cenach bieżących. 
 

background image

Zalety podatków bezpośrednich 

 Sprawiedliwość. Podatki dochodowe umożliwiają sięgnięcie wprost 

do zdolności podatkowej i sprawiedliwe rozłożenie ciężaru. Aby 
podatki dochodowe były naprawdę sprawiedliwe powinny dominować 
postawy obywatelskie i sprawny aparat podatkowy.  
 

 Podatki te sprzyjają poczuciu odpowiedzialności za państwo

dochody i wydatki publiczne. Coraz częściej podatnicy domagają się 
od władz, aby środki z tych podatków były wykorzystywane na dobre 
cele.   
 

 Podatki dochodowe charakteryzują się wysoką wydajnością

Podatek dochodowy od osób fizycznych jest drugim pod względem 
wydajności, podatek dochodowy od osób prawnych – czwartym.  
 

 Podatki dochodowe pełnią funkcję automatycznych stabilizatorów

Automatycznie ograniczają wahania cykliczne.  
 

background image