background image

Dzieci nieakceptowane w klasie szkolnej 

1.  Wstępując do szkoły, dziecko wchodzi w szerokie środowisko społeczne .Dorota Ekiert-Grabowska w swojej książce” Dzieci 
nieakceptowane w klasie szkolnej” nakreśla  obraz klasy szkolnej, jako miejsca , w którym tworzy się pewna struktura 
społeczna,” czyli wzajemny układ stosunków pomiędzy poszczególnymi uczniami  badanej grupy”.        Specyficzny układ miejsc. 

!Uwaga: Układ ten może powstawad ze względu na różne kryteria jak np. wyniki w nauce, przywództwo, wyniki sportowe.  

Ze względu na powiązania poszczególnych osób z resztą grupy, można mówid o kilku kategoriach jej członków: 

 

dzieci akceptowane, 

 

dzieci przeciętnie akceptowane, 

 

dzieci o statusie niezrównoważonym(polaryzują opinię grupy, przez niektórych są lubiani przez innych nie, sytuacja ta 

występuje często w klasach niezgranych, gdzie tworzą się tzw. grupki), 

 

 dzieci izolowane

 

dzieci odrzucone 

*Dzieci izolowane i dzieci odrzucone możemy objąd wspólną kategorią-dzieci nieakceptowanych.                            
**
Przynależnośd do grupy rówieśniczej i aktywne dążenie do kontaktów z rówieśnikami świadczy o dojrzałości społeczno-
emocjonalnej dziecka w tym wieku. 

2 Dzieci izolowane i odrzucone. 

Dzieci izolowane - pozostają na uboczu życia klasowego. Nie mają przyjaciół wśród rówieśników. Często określane są jako bierne 
społecznie. Inni uczniowie odnoszą się do nich obojętnie, często nie interesują się nimi i nie dostrzegają ich. Dzieci te nie należą w 
klasie do żadnej mniejszej grupki i często nie biorą aktywnego udziału w jej życiu. 

Dzieci odrzucanenie znajdują w klasie warunków do zaspokojenia potrzeby bezpieczeostwa i akceptacji. Klasa ich nie lubi i nie 
uznaje. Ma do nich negatywny stosunek. Uczniowie odrzucani są w konflikcie z grupą, zachowanie ich często odbiega od ogólnie 
przyjętych norm. Czasem usiłują zwrócid na siebie uwagę i zdobyd uznanie dokuczając innym, stosując rozmaite formy 
agresywnego zachowania się, nie przestrzegając reguł i porządku uznawanego przez inne dzieci. 
 

3 .Przyczyny izolacji i odrzucenia: 

  Uczniami izolowanymi są(3razy NIE)dzieci nieśmiałe, niedostępne lub nielubiane za swoje zachowanie oraz same 

nienawiązujące kontaktu. Dzieci nieśmiałe są "inne" pod jakimś względem w grupie klasowej np.: z widoczną wadą 
wzroku, otyłe, ubogie, źle ubrane, ogólnie zaniedbane. Same wycofują się z działao grupy, odczuwając przed nią lęk.  

Zachowanie dziecka  

Według E.Hurlock cechami powodującymi niepopularnośd dzieci są:  nieśmiałośd, powściągliwośd, brak energii, ospałośd, 
nieprzystępnośd ,zbytnie odstawanie (in plus, in minus)od grupy, agresywnośd, niesolidnośd, nielojalnośd, egocentryzm. 
Jednakże(czyli problem jajka i kury)…niektórzy autorzy podkreślają, że negatywne cechy i odchylenia w zachowaniu mogą byd 
rezultatem braku uznania, a nie jego przyczyną.  

Odstawanie od grupy 

   Przyczyną nieakceptacji bywa również odstawanie od grupy „in plus jak i in minus”(patrz wyżej), np. wyniki w nauce, stan 
materialny i moralny rodziny, zdrowie i sprawnośd fizyczna.  

-Im niższe społeczne pochodzenie rodziców, tym większa szansa na pełnienie przez dzieci ról odrzucanych i izolowanych(dotyczy 
to zwłaszcza dzieci z rodzin robotniczych).   Co ciekawe jak wykazały badania dziewczynką łatwiej zdobyd uznanie ze strony klasy 
niż chłopcom! 

-podobnie ma się kwestia wykształcenia rodziców, im wykształcenie rodziców jest wyższe tym większe są szanse ,że dziecko 
uzyska wyższą pozycję w klasie 

- te dzieci, których rodziny mają dobre warunki materialne są bardziej akceptowane i docenianie przez grupę, dzieci których 
sytuacja finansowa rodziny jest zła są z kolei odrzucane lub izolowane. 

background image

-zabieganie o względy nauczycieli nie jest mile widziane, wiele osób jest przez to izolowanych(nie lubi się lizusów 

-rodzice dzieci odrzucanych często stosują kary i pogróżk, dopuszczają się również kar cielesnych ,co ciekawe tylko w rodzinach 
dzieci akceptowanych wymieniano jako karę ograniczenie kontaktów słownych, najszerszy rejestr nagród stosują rodzice dzieci 
akceptowanych(np. drobne upominki lub zgoda na coś np. pójście na dyskotekę). 

-rodzice dzieci akceptowanych zezwalają na odwiedziny rówieśników w domu, twierdzą, że mają oni dobry wpływ na ich dziecko 
i są to dobrzy uczniowie. Częśd rodziców uczniów izolowanych ogranicza kontakty dziecka z rówieśnikami z uwagi na niewłaściwy 
dobór  kolegów lub zezwala na wizyty jedynie podczas obecności rodziców w domu. 

-Niezależnie od tego wśród ilu dzieci w rodzinie wychowywała się jednostka mogła byd uczniem akceptowanym, izolowanym lub 
odrzuconym w klasie. 

Podsumowanie 

 Czynniki środowiskowe różnicujące kategorie uczniów: 

-wykształcenie rodziców 

-warunki materialne 

-system nagród 

-płed 

-system kar 

-stosunek rodziców do kolegów dziecka 

Nie ma natomiast wpływu liczebnośd rodziny 

W odniesieniu do dzieci w wieku 7-14 sytuacja nieakceptowania jednostki przez grupę klasową jest czynnikiem zdecydowanie 
niekorzystnym. Natomiast w wieku uczniów szkoły średniej nieakceptacja może już byd wynikiem określonej świadomie 
wybranej postawy danego ucznia, wynikiem stylu życia, przyjęcia pewnych nieakceptowanych w grupie wartości i nie 
pociągad za sobą tak negatywnych implikacji.