background image

 

 

 

 

Zał

ą

cznik do zarz

ą

dzenia Nr 6/2012 

Zarz

ą

du PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.  

z dnia 24 stycznia 2012 r.  

Instrukcja o technice wykonywania manewrów 

Ir-9 

Tekst ujednolicony uwzgl

ę

dniaj

ą

cy zmiany wprowadzone zarz

ą

-

dzeniem Nr 27/2014 Zarz

ą

du PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 

z dnia 12 sierpnia 2014r. 

Warszawa, 2012 rok 

background image

 

 
 

Regulacja wewn

ę

trzna spełnia wymagania okre

ś

lone w ustawie z dnia 28 marca 2003r. 

o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007r. Nr 16 poz. 94 z pó

ź

n. zm.) w zakresie zapew-

nienia bezpiecze

ń

stwa ruchu kolejowego. 

Wła

ś

ciciel: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 

Wydawca: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. 

Centrala Biuro Eksploatacji 

ul. Targowa 74, 03-734 Warszawa

 

tel. (+48 22) 47 320 16, fax. (+48 22) 47 324 76

 

www.plk-sa.pl

, e-mail: 

ies@plk-sa.pl

  

Wszelkie prawa zastrze

ż

one.

 

Modyfikacja, wprowadzenie do obrotu, publikacja, kopiowanie i dystrybucja 

w celach komercyjnych cało

ś

ci lub cz

ęś

ci instrukcji bez uprzedniej zgody 

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – s

ą

 zabronione.  

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

3

SPIS TRE

Ś

CI 

Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE

 ..................................................... 5

 

§ 1.   Cel i zakres stosowania instrukcji

 ..................................................... 5

 

§ 2.   Podstawowe definicje

 ......................................................................... 5

 

§ 3.   Cel manewrów

 ..................................................................................... 8

 

§ 4.   Sposoby wykonywania manewrów

 ................................................... 8

 

§ 5.   Pracownicy zatrudnieni przy manewrach

 ........................................ 9

 

§ 6.   Udział pracowników posterunków nastawczych 

w wykonywaniu manewrów

 ............................................................. 10

 

§ 7.   Obowi

ą

zki kierownika manewrów

 ................................................... 11

 

§ 8.   Obowi

ą

zki manewrowego

 ................................................................ 14

 

§ 9.   Obowi

ą

zki prowadz

ą

cego pojazd kolejowy z nap

ę

dem

 .............. 16

 

Rozdział II TECHNIKA WYKONYWANIA MANEWRÓW

 ....................... 19

 

§ 10. Wykonywanie manewrów i podawanie sygnałów                                     

przy manewrach

 ................................................................................ 19

 

§ 11. Odrzucanie i staczanie pojazdów oraz stosowane  

ograniczenia

 ....................................................................................... 26

 

§ 12. Hamowanie pojazdów

 ....................................................................... 31

 

§ 13. Sprz

ę

ganie i rozprz

ę

ganie pojazdów kolejowych

 ......................... 33

 

§ 14. Zabezpieczanie pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

ciem

 ........ 35

 

§ 15. Manewry na torach głównych

 .......................................................... 37

 

§ 16. Manewry przez przejazdy kolejowe i przej

ś

cia dla pieszych

 ...... 39

 

§ 17. Manewry z wagonami z lud

ź

mi, wagonami zawieraj

ą

cymi 

towary niebezpieczne lub przesyłki nadzwyczajne, 
pojazdami kolejowymi  gro

żą

cymi wykolejeniem

 ......................... 40

 

§ 18. Manewrowanie pojazdami kolejowymi bez u

ż

ycia pojazdu          

trakcyjnego

 ......................................................................................... 41

 

§ 19. Prowadzenie manewrów przy obsłudze punktów ładunkowych

 . 42

 

§ 20. Posługiwanie si

ę

 płozami hamulcowymi

 ........................................ 43

 

Rozdział III ZESTAWIANIE POCI

Ą

GÓW

 .................................................. 47

 

§ 21. Zasady zestawiania poci

ą

gów

 ......................................................... 47

 

§ 22. Długo

ść

 i masa poci

ą

gu

 ................................................................... 49

 

Rozdział IV PODSTAWOWE WYMAGANIA W ZAKRESIE 

BEZPIECZE

Ń

STWA PRACY

 ................................................ 51

 

§ 23. Wyposa

ż

enie pracowników zatrudnionych przy manewrach

 ..... 51

 

§ 24. Poruszanie si

ę

 po torach

 .................................................................. 51

 

§ 25. Jazda na pojazdach kolejowych

 ...................................................... 52

 

§ 26. Zachowanie ostro

ż

no

ś

ci na torach zelektryfikowanych

 ............... 53

 

Zał

ą

cznik 1. Karta rozrz

ą

dowa

 .................................................................. 55

 

Zał

ą

cznik 2. Oznaczenia na wagonach

 ................................................... 60

 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

4

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

5

Rozdział I 

POSTANOWIENIA OGÓLNE 

§ 1. 

Cel i zakres stosowania instrukcji 

1.  Instrukcja o technice wykonywania manewrów, zwana dalej instrukcj

ą

 Ir-9 

podaje  zasady  i  sposób  wykonywania  manewrów  na  liniach  kolejowych 
zarz

ą

dzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.  

2.  Celem instrukcji Ir-9 jest okre

ś

lenie zasad zapewniaj

ą

cych bezpiecze

ń

stwo 

osób, pojazdów kolejowych i ładunków przy wykonywaniu manewrów. 

3.  Postanowienia  instrukcji  Ir-9  nale

ż

y  wykorzysta

ć

  przy  opracowywaniu 

regulaminów technicznych i regulaminów pracy bocznicy kolejowej. 

4.  Zasady    wykonywania  manewrów  pojazdami  kolejowymi  wyposa

ż

onymi 

w urz

ą

dzenia  pokładowe  systemu  ERTMS/ETCS  poziomu  1,  zarówno  na 

torach  obj

ę

tych  systemem  ERTMS/ETCS  poziomu  1,  jak  równie

ż

  na  to-

rach nie obj

ę

tych tym systemem, nale

ż

y wykonywa

ć

 według postanowie

ń

 

okre

ś

lonych  w  „Instrukcji  o  prowadzeniu  ruchu  poci

ą

gów  z  wykorzysta-

niem systemu ERTMS/ETCS poziomu 1 Ir-1a”

1)

 

§ 2. 

Podstawowe definicje

 

1.  Bocznica kolejowa - droga kolejowa poł

ą

czona z lini

ą

 kolejow

ą

 i słu

żą

ca do 

wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynno

ś

ci 

utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz 
przemieszczania i wł

ą

czania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejo-

wej; w skład bocznicy kolejowej wchodz

ą

 równie

ż

 urz

ą

dzenia sterowania ru-

chem kolejowym oraz inne urz

ą

dzenia zwi

ą

zane z bezpiecze

ń

stwem ruchu 

kolejowego, które s

ą

 na niej usytuowane. 

2.  Długo

ść

  u

ż

yteczna  toru  -  długo

ść

  cz

ęś

ci  toru  przeznaczona  na  postój  po-

ci

ą

gu lub wagonów, mierzona pomi

ę

dzy punktem ustawienia semafora, tar-

czy  zaporowej  lub  manewrowej  a  ukresem,  ko

ń

cem  odcinka  izolowanego, 

punktem  zwalniaj

ą

cym  przebieg  poci

ą

gu,  miejscem  usytuowania  wykolejni-

cy  lub  miejscem  przejazdu  lub  przej

ś

cia  kolejowego,  je

ż

eli  s

ą

  one  czynne 

w czasie  postoju poci

ą

gu  lub  wagonu; je

ż

eli przy  torze nie  znajduje si

ę

 se-

mafor, tarcza zaporowa lub manewrowa, to długo

ść

 u

ż

yteczn

ą

 okre

ś

la odle-

gło

ść

 mi

ę

dzy ukresami. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

6

3.  Hamulec postojowy - hamulec, który umo

ż

liwia unieruchomienie pojazdu na 

postoju;  zwykle  jest  to  hamulec  mechaniczny,  uruchamiany  przez  zakr

ę

ce-

nie koła lub korby. 

4.  Hamulec  r

ę

czny  -  w  wagonie  hamulec  mechaniczny,  który  umo

ż

liwia  za-

równo  unieruchomienie  wagonu  na  postoju  (jak  hamulec  postojowy)  jak 
i hamowanie  wagonu  w  czasie  jazdy;  hamulec  r

ę

czny  uruchamiany  jest 

z wn

ę

trza wagonu osobowego lub pomostu hamulcowego w wagonie towa-

rowym, przez zakr

ę

cenie koła lub korby. 

5.  Hamulec  torowy  -  urz

ą

dzenie  systemu  regulacji  pr

ę

dko

ś

ci  zabudowane 

w torze słu

żą

ce do spowalniania biegu odprz

ę

gów. 

6.  Manewry - wszelkie zamierzone ruchy pojazdów kolejowych oraz zwi

ą

zane 

z nimi czynno

ś

ci na torach z wyj

ą

tkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu poci

ą

gu. 

7.  Odprz

ę

g  -  jeden  wagon  lub  grupa  wagonów  poł

ą

czonych  ze  sob

ą

,  odcze-

pionych  od  lokomotywy  lub  od  pozostałych  przy  tej  lokomotywie  pojazdów, 
a nast

ę

pnie staczanych z górki rozrz

ą

dowej lub odrzuconych. 

8.  Plan  pracy  manewrowej  -  przyj

ę

ty  do  realizacji  porz

ą

dek  wykonania  pracy 

manewrowej,  w  okre

ś

lonym  przedziale  czasu,  ustalony  przez  kieruj

ą

cego 

manewrami i podany do wiadomo

ś

ci uczestnikom manewrów. 

9.  Poci

ą

g  -  skład  wagonów  lub  innych  pojazdów  kolejowych  sprz

ę

gni

ę

tych 

z czynnym  pojazdem  trakcyjnym  lub  pojazd  trakcyjny  -  osygnalizowany 
i przygotowany do jazdy lub znajduj

ą

cy si

ę

 w drodze. 

10.  Pojazd  kolejowy  -  pojazd  dostosowany  do  poruszania  si

ę

  na  własnych  ko-

łach  po  torach  kolejowych;  pojazdy  kolejowe  dziel

ą

  si

ę

  na  tabor  kolejowy 

i pojazdy pomocnicze. 

11.  Pojazd pomocniczy - pojazd kolejowy, którego budowa nie pozwala na wł

ą

-

czenie  do  składu  poci

ą

gu,  a  w  szczególno

ś

ci:  maszyny  budowlane  na  ko-

łach, ci

ą

gniki szynowe, drezyny i wózki robocze oraz niektóre typy pojazdów 

ratunkowych. 

12.  Pojazd trakcyjny - pojazd kolejowy z nap

ę

dem własnym. 

13.  Prowadz

ą

cy  pojazd  kolejowy  z  nap

ę

dem  -  maszynista  pojazdu  trakcyjne-

go, kierowca  lokomotywy spalinowej o mocy  do  300  KM,  drezyny  i  wózka 
motorowego lub maszynista wieloczynno

ś

ciowych i ci

ęż

kich maszyn do ro-

bót budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, zwany dalej prowadz

ą

cym po-

jazd. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

7

14.  Przewo

ź

nik kolejowy - przedsi

ę

biorca, który na podstawie licencji wykonu-

je przewozy kolejowe lub 

ś

wiadczy usług

ę

 trakcyjn

ą

15.  Regulamin  techniczny  -  dokument  zawieraj

ą

cy  szczegółowe  postanowie-

nia  dotycz

ą

ce  pracy  posterunku ruchu  lub odcinka  zdalnego prowadzenia 

ruchu,  uwzgl

ę

dniaj

ą

cy  warunki  miejscowe  w  zakresie  czynno

ś

ci  zwi

ą

za-

nych z prowadzeniem ruchu poci

ą

gów i manewrów. 

16.  Rejon  manewrowy  -  obszar  stacji  wydzielony  pod  wzgl

ę

dem  organizacji 

i technologii  manewrów,  w  którym  zasadniczo  zatrudniona  jest  jedna  dru-

ż

yna manewrowa z lokomotyw

ą

 manewrow

ą

 lub innym urz

ą

dzeniem tech-

nicznym słu

żą

cym do manewrów. 

17.  Rewident  taboru  -  pracownik  wykonuj

ą

cy  czynno

ś

ci  zwi

ą

zane  z obsług

ą

 

techniczn

ą

  wagonów,  elektrycznych  zespołów  trakcyjnych  i  autobusów 

szynowych.  

18.  RID  -  regulamin  dla  mi

ę

dzynarodowego  przewozu  kolejami  towarów  nie-

bezpiecznych. 

19.  Rozrz

ą

dzanie  wagonów  -  rozstawianie  wagonów  na  odpowiednie  tory, 

najcz

ęś

ciej w celu zestawiania poci

ą

gu. 

20.  Skład  manewrowy  -  pojazdy  kolejowe  sprz

ę

gni

ę

te  z  pojazdem kolejowym 

z  nap

ę

dem  lub  zespół  trakcyjny  wykonuj

ą

cy  manewry.  Pojazd  kolejowy 

z nap

ę

dem  mo

ż

e  znajdowa

ć

  si

ę

  za,  przed  lub  mi

ę

dzy  pojazdami  kolejo-

wymi. 

21.  Skład poci

ą

gu - zestawione pojazdy kolejowe bez czynnego pojazdu trak-

cyjnego przygotowane do poci

ą

gu lub znajduj

ą

ce si

ę

 w nim. 

22.  Tabor  kolejowy  -  pojazdy  kolejowe  przystosowane  do  kursowania  samo-

dzielnie lub w składzie poci

ą

gu, przeznaczone do przewozu osób i rzeczy 

lub słu

żą

ce do prac remontowo-budowlanych i ratunkowych. 

23.  Wagon  z  przekroczon

ą

  skrajni

ą

  -  wagon  załadowany  przesyłk

ą

 

o przekroczonej  skrajni  ładunkowej,  b

ą

d

ź

  wagon  o  przekroczonej  skrajni 

taboru kolejowego. 

24.  Zał.  2  do  SMGS  -  Zał

ą

cznik  2  do  Umowy  SMGS  -  Przepisy  o przewozie 

towarów  niebezpiecznych  do  Umowy  o  Mi

ę

dzynarodowej  Kolejowej  Ko-

munikacji Towarowej (SMGS). 

 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

8

§ 3. 

Cel manewrów 

 

1.  Podstawowym celem manewrów jest rozrz

ą

dzanie wagonów,  zestawianie 

składów poci

ą

gów, podstawianie i zabieranie wagonów na i z punktów ła-

dunkowych,  przestawianie  pojazdów  kolejowych  z jednego  toru  na  drugi 
oraz koordynacja jazd manewrowych pojazdów trakcyjnych luzem. 

2.  Pod  wzgl

ę

dem  organizacji  manewrów  stacja  mo

ż

e  by

ć

  podzielona  na 

rejony manewrowe. 

3.  W  jednym  rejonie  manewrowym  dopuszcza  si

ę

  prac

ę

  wi

ę

cej  ni

ż

  jednej 

lokomotywy  manewrowej  z  dru

ż

yn

ą

  manewrow

ą

  po  uprzednim  wzajem-

nym porozumieniu si

ę

 kieruj

ą

cych manewrami i po uzgodnieniu z pracow-

nikiem posterunku nastawczego. 

4.  Podział  stacji  na  rejony  manewrowe,  dozwolone  sposoby  manewrowania 

oraz wszelkie ograniczenia dotycz

ą

ce manewrów nale

ż

y wskaza

ć

 w regu-

laminie technicznym i regulaminie pracy bocznicy kolejowej. 

5.  Manewry zasadniczo maj

ą

 charakter planowy i odbywaj

ą

 si

ę

 na podstawie 

omówionego planu pracy manewrowej.  

§ 4. 

Sposoby wykonywania manewrów 

1.  Stosowane s

ą

 nast

ę

puj

ą

ce sposoby wykonywania manewrów: 

1)  odstawczy; 

2)  odrzutem (pojedynczo lub seryjnie); 

3)  grawitacyjny (z wykorzystaniem siły ci

ęż

ko

ś

ci). 

2.  Odstawianie polega na przestawianiu pojazdów kolejowych na wyznaczo-

ny  tor  i  ich  odczepieniu  po  zatrzymaniu.  Odstawianie  mo

ż

e  by

ć

  wykony-

wane  pojazdem  trakcyjnym,  pojazdem  drogowym,  podci

ą

gark

ą

,  przesuw-

nic

ą

  wagonow

ą

  lub  innym  urz

ą

dzeniem  technicznym  przeznaczonym  do 

przemieszczania pojazdów kolejowych. 

3.  Odrzucanie pojedyncze polega na tym, 

ż

e lokomotywa manewrowa, pcha-

j

ą

c  odprz

ę

gni

ę

te  wagony,  przy  pewnej  okre

ś

lonej  pr

ę

dko

ś

ci  zatrzymuje 

si

ę

,  co  powoduje, 

ż

e  odprz

ę

gni

ę

te  od  niej  wagony  tocz

ą

  si

ę

  dalej  samo-

dzielnie na wyznaczony tor. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

9

4.  Odrzucanie seryjne polega na tym, 

ż

e po odczepieniu pierwszego odprz

ę

-

gu lokomotywa manewrowa rozp

ę

dza skład manewrowy do pr

ę

dko

ś

ci za-

pewniaj

ą

cej  dojechanie  odprz

ę

gu  do  wyznaczonego  miejsca,  nast

ę

pnie 

zatrzymuje  si

ę

  w  celu  umo

ż

liwienia  odjechania  odczepionego  odprz

ę

gu 

i odczepienia  nast

ę

pnego  odprz

ę

gu,  po  czym  znowu  zwi

ę

ksza  pr

ę

dko

ść

 

pozwalaj

ą

c na odjechanie odczepionego odprz

ę

gu. 

5.  Sposób  grawitacyjny  polega  na  staczaniu  wagonów  z  górki  rozrz

ą

dowej 

lub z torów poło

ż

onych na spadku. 

§ 5. 

Pracownicy zatrudnieni przy manewrach 

1.  Przy  manewrach  nale

ż

y  zatrudnia

ć

  pracowników  posiadaj

ą

cych  wymaga-

ne kwalifikacje zawodowe. 

2.  W wykonywaniu manewrów uczestnicz

ą

1)  pracownicy  posterunków  nastawczych  (dy

ż

urny  ruchu,  nastawniczy, 

zwrotniczy); 

2)  kierownik manewrów; 

3)  dy

ż

urny ruchu przewo

ź

nika kolejowego; 

4)  manewrowi; 

5)  prowadz

ą

cy pojazd kolejowy z nap

ę

dem. 

3.  Kierownikiem manewrów mo

ż

e by

ć

1)  ustawiacz; 

2)  kierownik poci

ą

gu; 

3)  dy

ż

urny ruchu, nastawniczy, zwrotniczy przy jazdach bez dru

ż

yny ma-

newrowej (§ 10 ust. 28); 

4)  inny pracownik posiadaj

ą

cy kwalifikacje ustawiacza lub kierownika po-

ci

ą

gu. 

4.  Kierownikowi  manewrów  mo

ż

e  by

ć

  przydzielona  do  pracy  manewrowej 

potrzebna  liczba  manewrowych  i  innych  pracowników  posiadaj

ą

cych  wy-

magane kwalifikacje do wykonywania manewrów. 

5.  Zespół pracowników zło

ż

ony z kierownika manewrów i co najmniej jedne-

go pracownika, o którym mowa w ust. 4, nazywa si

ę

 dru

ż

yn

ą

 manewrow

ą

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

10

6.  Kierownik  manewrów  stosownie  do  potrzeb  i  okoliczno

ś

ci,  je

ż

eli  posiada 

wymagane kwalifikacje, mo

ż

e wykonywa

ć

 równie

ż

 czynno

ś

ci manewrowe-

go. 

7.  Prowadz

ą

cy  pojazd  oraz  pracownik  posterunku  nastawczego  powinni  zo-

sta

ć

 powiadomieni, kto jest kierownikiem manewrów. W przypadku gdy kie-

rownik manewrów przekazuje innym uprawnionym pracownikom kierowanie 
lub  wykonanie  pewnych  czynno

ś

ci,  musi  o  tym  powiadomi

ć

  zainteresowa-

nych. 

8.  Pracownicy  bior

ą

cy  udział  w  manewrach  powinni  zna

ć

  postanowienia 

regulaminu  technicznego  oraz  regulaminu  pracy  obsługiwanej  bocznicy 
kolejowej, dla rejonu w którym wykonuj

ą

 manewry. 

§ 6. 

Udział pracowników posterunków nastawczych  

w wykonywaniu manewrów 

1.  Do obowi

ą

zków pracowników posterunków nastawczych nale

ż

y: 

1)  obsługa  urz

ą

dze

ń

  srk  i  udzielanie  zezwole

ń

  stosownie  do 

żą

da

ń

  kie-

rownika manewrów lub wskaza

ń

 zawartych w karcie rozrz

ą

dowej; 

2)  koordynowanie  jazd  manewrowych  z  uwzgl

ę

dnieniem  realizacji  planu 

pracy manewrowej omówionego z kieruj

ą

cym manewrami; 

3)  współpraca  z  pracownikami  przewo

ź

nika  kolejowego  przy  realizacji 

zada

ń

 wynikaj

ą

cych z rozkładu jazdy poci

ą

gów i planów wewn

ę

trznych 

przewo

ź

nika kolejowego; 

4)  uzgadnianie jazd manewrowych mi

ę

dzy okr

ę

gami nastawczymi; 

5)  sprawdzenie stanu sprawno

ś

ci urz

ą

dze

ń

 sterowania rozrz

ą

dem i ł

ą

cz-

no

ś

ci w rejonach manewrowych; 

6)  zapoznanie  uczestników  manewrów  z  ograniczeniami  pr

ę

dko

ś

ci  i  in-

nymi  ograniczeniami,  maj

ą

cymi  wpływ  na  organizacj

ę

  i  bezpiecze

ń

-

stwo manewrów, wynikaj

ą

cymi ze stanu infrastruktury. 

2.  Obowi

ą

zki pracowników  posterunków nastawczych  przy jazdach bez  dru-

ż

yny manewrowej w okr

ę

gu nastawczym polegaj

ą

 na: 

1)  koordynowaniu  i  ustaleniu  planu  jazdy  manewrowej  wg  potrzeb  zgło-

szonych przez prowadz

ą

cego pojazd; 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

11 

2)  wydaniu  zezwolenia  na  jazd

ę

  manewrow

ą

,  które  dla  prowadz

ą

cego 

pojazd jest równocze

ś

nie poleceniem wykonania ruchu manewrowego; 

3)  obserwacji jazdy manewrowej w obr

ę

bie własnego okr

ę

gu nastawcze-

go. 

3.  W  razie  otrzymania  polecenia,  którego  wykonanie  mo

ż

e  stwarza

ć

  zagro-

ż

enie bezpiecze

ń

stwa ruchu, pracownik posterunku nastawczego obowi

ą

-

zany jest odmówi

ć

 jego wykonania, podaj

ą

c przyczyn

ę

4.  Podczas  manewrów  pracownik  posterunku  nastawczego  powinien  zwra-

ca

ć

  szczególn

ą

  uwag

ę

  na  bezpiecze

ń

stwo  ruchu  kolejowego,  a w  razie 

zauwa

ż

enia  nieprawidłowo

ś

ci  lub  gro

żą

cego  niebezpiecze

ń

stwa  wstrzy-

ma

ć

 wykonywanie manewrów.  

§ 7. 

Obowi

ą

zki kierownika manewrów 

1.  Manewry  s

ą

  wykonywane  pod  kierownictwem  pracownika  posiadaj

ą

cego 

wymagane kwalifikacje tj. kierownika manewrów, który odpowiada za bez-
pieczne i terminowe wykonanie manewrów. 

2.  Przed przyst

ą

pieniem do pracy, kierownik manewrów powinien: 

1)  ustali

ć

  plan  pracy  manewrowej  i  zapozna

ć

  z  nim  dru

ż

yn

ę

  trakcyjn

ą

 

oraz obsług

ę

 posterunków nastawczych; 

2)  sprawdzi

ć

 skład  dru

ż

yny manewrowej  i trakcyjnej i  ich  przygotowanie  do 

pracy; 

3)  dokona

ć

 podziału czynno

ś

ci mi

ę

dzy manewrowych; 

4)  zapozna

ć

 si

ę

 ze stanem zaj

ę

to

ś

ci torów oraz sprawdzi

ć

, które tory s

ą

 za-

mkni

ę

te; 

5)  sprawdzi

ć

 zabezpieczenie pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

ciem oraz 

czy nie stoj

ą

 w granicach ukresów; 

6)  ustali

ć

  miejsce  postoju  wagonów  wymagaj

ą

cych  zachowania  szcze-

gólnej  ostro

ż

no

ś

ci  np.  z  przesyłk

ą

  nadzwyczajn

ą

,  z  towarami  niebez-

piecznymi itd.; 

7)  sprawdzi

ć

  stan  i  liczb

ę

  u

ż

ywanych  przy  manewrach  płozów  hamulco-

wych, o

ś

wietlenia i urz

ą

dze

ń

 ł

ą

czno

ś

ci. 

3.  W czasie wykonywania pracy, do obowi

ą

zków kierownika manewrów nale

ż

y: 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

12

1)  dopilnowanie  terminowego  dor

ę

czania  kart  rozrz

ą

dowych  zainteresowa-

nym pracownikom; 

2)  kierowanie rozrz

ą

dzaniem i zestawianiem poci

ą

gów; 

3)  dawanie sygnałów manewrowych; 

4)  sprz

ę

ganie i rozprz

ę

ganie pojazdów kolejowych; 

5)  zabezpieczanie pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

ciem; 

6)  obsługa  punktów  ładunkowych  i  bocznic,  a  w  przypadku  braku  wyzna-

czonych  pracowników  tak

ż

e  przyjmowanie  i  zdawanie  wagonów  –  sto-

sownie do ustale

ń

 regulaminu technicznego i regulaminu pracy bocznicy 

kolejowej; 

7)  sprawdzenie pojazdów kolejowych na podstawie ogl

ę

dzin wzrokowych, 

czy pojazdy te nie posiadaj

ą

 widocznych usterek dyskwalifikuj

ą

cych je 

do  ruchu.  Je

ż

eli  kierownikowi  nasuwaj

ą

  si

ę

  w

ą

tpliwo

ś

ci,  co  do  przy-

datno

ś

ci  pojazdów  do  ruchu,  to  powinien  on  zasi

ę

gn

ąć

  w  tym  wzgl

ę

-

dzie  opinii  rewidenta  taboru,  a  tam  gdzie  go nie  ma  –  prowadz

ą

cego 

pojazd; 

8)  przydzielanie manewrowym torów do hamowania odprz

ę

gów przy roz-

rz

ą

dzaniu wagonów z górki rozrz

ą

dowej; 

9)  wyznaczanie manewrowych do: 

a)  obsługi hamulców r

ę

cznych, 

b)  hamowania odprz

ę

gów przy odrzucaniu, 

c)  rozł

ą

czania  odprz

ę

gów  za  pomoc

ą

  dr

ąż

ka,  (długo

ść

  dr

ąż

ka  nie 

powinna przekracza

ć

 230 cm), 

d)  obsługi,  przydzielonych  regulaminem  technicznym  i  regulaminem 

pracy  bocznicy  kolejowej  dru

ż

ynie  manewrowej,  zwrotnic  i  wyko-

lejnic, 

e)  zabezpieczenia pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

ciem; 

10)  współpraca  z  pracownikami  przygotowuj

ą

cymi  drogi  przebiegu  dla 

manewrów; 

11)  sprawdzenie stanu o

ś

wietlenia rejonu manewrowego w porze ciemnej; 

12)  przygotowanie  dróg  przebiegu

,

  zwrotnic  i  wykolejnic  nastawianych 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

13 

r

ę

cznie. 

4.  Kierownik  manewrów  lub  na  jego  polecenie  manewrowy  mo

ż

e  jednooso-

bowo wykonywa

ć

 nast

ę

puj

ą

ce manewry: 

1)  z wł

ą

czonym hamulcem zespolonym: 

a)  przestawia

ć

 pró

ż

ne składy pasa

ż

erskie, 

b)  przestawia

ć

  pró

ż

ne  lub  zaj

ę

te  przez  podró

ż

nych  wagony  silnikowe 

i zespoły  trakcyjne;  podczas  przestawiania  maszynista  powinien 
prowadzi

ć

 pojazd z pierwszej kabiny patrz

ą

c w kierunku jazdy, 

c)  wyci

ą

ga

ć

  bez  zmiany  kierunku  jazdy  składy  poci

ą

gów  towarowych 

z torów przyjazdowych na tory wyci

ą

gowe, z torów kierunkowych na 

tory odjazdowe itp., 

d)  przestawia

ć

 z toru na tor (ze zmian

ą

 kierunku jazdy) składy towaro-

we  nieprzekraczaj

ą

ce  60  osi  rzeczywistych;  w  przypadku  przesta-

wiania składów poci

ą

gowych lub manewrowych na sygnały manew-

rowe podawane na sygnalizatorach, gdy pojazd trakcyjny wykonuj

ą

-

cy  manewry  i  pracownik  przestawiaj

ą

cy  skład  posiada  sprawny  ra-

diotelefon  –  mo

ż

na  przestawia

ć

  składy  poci

ą

gowe  lub  manewrowe 

bez ogranicze

ń

 długo

ś

ci; 

2)  bez  czynnego  hamulca  zespolonego  przestawia

ć

  grupy  wagonów  nie-

przekraczaj

ą

ce 8 osi rzeczywistych; 

3)  przemieszcza

ć

  wagony  w  obr

ę

bie  podci

ą

garki  wagonów  w  ilo

ś

ci  okre-

ś

lonej  w  regulaminie  technicznym  (regulaminie  pracy  bocznicy  kolejo-

wej). 

5.  Je

ż

eli kierownik manewrów wykonuje manewry bez udziału manewrowego, 

nie  wolno  wówczas  odrzuca

ć

  pojazdów  kolejowych.  Ograniczenie  to  obo-

wi

ą

zuje  równie

ż

  w  przypadku  wykonywania  manewrów  przez  samego  ma-

newrowego (na polecenie kierownika manewrów). 

6.  Składy poci

ą

gów nale

ż

y pozostawia

ć

 w stanie 

ś

ci

ś

ni

ę

tych spr

ęż

yn zderzako-

wych.  W  tym  celu  przed  odjazdem  pojazdu  trakcyjnego  nale

ż

y  zahamowa

ć

 

hamulec  r

ę

czny  w  ostatnim  poje

ź

dzie  kolejowym, 

ś

cisn

ąć

  skład  oraz  zaha-

mowa

ć

 hamulcem r

ę

cznym najbli

ż

szy pojazd kolejowy od pojazdu trakcyjne-

go. 

7.  W  przypadku  za

ś

nie

ż

enia  lub  oblodzenia  główek  szyn,  nale

ż

y  przed  rozpo-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

14

cz

ę

ciem staczania lub odrzucania przejecha

ć

 po tych torach lokomotyw

ą

 ma-

newrow

ą

, pchaj

ą

c przed ni

ą

 wagon. 

8.  Przed jazd

ą

 przez przejazd (przej

ś

cia) nale

ż

y sprawdzi

ć

 stan czysto

ś

ci 

ż

łob-

ków (oblodzenie, zamulenie). 

9.  Po  zako

ń

czeniu  manewrów  kierownik  manewrów  powinien  sprawdzi

ć

,  czy 

pojazdy kolejowe znajduj

ą

 si

ę

 w granicach ukresów oraz czy s

ą

 nale

ż

ycie za-

bezpieczone przed zbiegni

ę

ciem. 

§ 8. 

Obowi

ą

zki manewrowego

 

1.  Przed przyst

ą

pieniem do pracy manewrowy powinien: 

1)  zgłosi

ć

  si

ę

  u  kierownika  manewrów  przepisowo  ubrany  z  potrzebnymi 

do pracy przyborami sygnałowymi; 

2)  na  polecenie  kierownika  manewrów  obej

ść

  wyznaczone  tory 

i sprawdzi

ć

a)  jaki jest stan zapełnienia ka

ż

dego toru i które tory s

ą

 wolne, 

b)  czy pojazdy kolejowe s

ą

 dopchni

ę

te i poł

ą

czone sprz

ę

gami, 

c)  czy nie ma torów zamkni

ę

tych dla ruchu, 

d)  czy  pod  kołami  pojazdów  kolejowych  nie  ma  płozów  lub  innych 

przedmiotów, które mog

ą

 spowodowa

ć

 wykolejenie, 

e)  czy  na  torach  nie  znajduje  si

ę

  pojazd  kolejowy  wykolejony,  uszko-

dzony, z przesuni

ę

tym lub uszkodzonym ładunkiem lub pojazdy ko-

lejowe wymagaj

ą

ce zachowania szczególnej ostro

ż

no

ś

ci, 

f)  czy płozy do  zabezpieczenia pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

-

ciem  znajduj

ą

  si

ę

  na  wła

ś

ciwym  miejscu,  w  odpowiedniej  ilo

ś

ci 

i w odpowiednim stanie, 

g)  czy pojazdy kolejowe znajduj

ą

 si

ę

 w granicach ukresów, 

h)  czy  przejazdy  kolejowe  s

ą

  wolne  od  pojazdów  kolejowych, 

ż

łobkach nie ma lodu, piasku i innych zanieczyszcze

ń

i)  czy o

ś

wietlenie działa nale

ż

ycie, 

j)  czy nie ma innych przeszkód zagra

ż

aj

ą

cych bezpiecze

ń

stwu ruchu 

kolejowego, ludzi

 

i pojazdów kolejowych. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

15 

Informacj

ę

  o  stanie  torów,  pojazdów  kolejowych  oraz  zauwa

ż

onych  nie-

prawidłowo

ś

ciach  lub  przeszkodach, manewrowy  powinien  zgłosi

ć

 kierow-

nikowi manewrów po uko

ń

czeniu sprawdzania. 

2.  Do obowi

ą

zków manewrowego nale

ż

y: 

1)  rozprz

ę

ganie i sprz

ę

ganie pojazdów kolejowych; 

2)  przestawianie  zwrotnic  i  wykolejnic  przewidzianych  do  obsługi  przez 

manewrowych; 

3)  dawanie sygnałów manewrowych; 

4)  hamowanie manewruj

ą

cych pojazdów; 

5)  zabezpieczanie pojazdów przed zbiegni

ę

ciem; 

6)  luzowanie i rozł

ą

czanie odprz

ę

gów; 

7)  obsługiwanie hamulca r

ę

cznego; 

8)  inne czynno

ś

ci zwi

ą

zane z prac

ą

 manewrow

ą

, zlecone przez kierowni-

ka manewrów. 

3.  Zwrotnice  obsługiwane  r

ę

cznie  przez  pracowników  dru

ż

yn  manewrowych 

oznaczone s

ą

 dwoma czerwonymi paskami na białej cz

ęś

ci przeciwwagi. Po-

ło

ż

enie przeciwwagi z białym półkolem u góry oznacza zasadnicze poło

ż

enie 

zwrotnicy. 

4.  Manewrowy  powinien  zwraca

ć

  uwag

ę

,  czy  zwrotnice  dla  rozrz

ą

dzanych  po-

jazdów  kolejowych  s

ą

  odpowiednio  nastawione,  a  pojazd  kierowany  jest  na 

wła

ś

ciwy tor zgodnie z przeznaczeniem. 

5.  Manewrowy  powinien  dawa

ć

  sygnały  samodzielnie  w  nast

ę

puj

ą

cych  sytu-

acjach: 

1)  przed dojechaniem do wagonów, które manewrowy ma poł

ą

czy

ć

2)  gdy  na  polecenie  kierownika  manewrów,  wykonuje  manewry  jednooso-

bowo; 

3)  celem wstrzymania manewrów w razie gro

żą

cego niebezpiecze

ń

stwa. 

6.  Przed zako

ń

czeniem pracy manewrowy powinien: 

1)  sprawdzi

ć

, czy nie pozostawiono pojazdów kolejowych poza ukresami to-

rów; 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

16

2)  zabezpieczy

ć

 pojazdy kolejowe przed zbiegni

ę

ciem zgodnie z § 14; 

3)  nieu

ż

yte  do  zabezpieczenia  pojazdów  kolejowych  przed  zbiegni

ę

ciem 

płozy  hamulcowe  zło

ż

y

ć

  w  wyznaczonym  do  tego  miejscu  (płozy  uszko-

dzone nale

ż

y składowa

ć

 w osobno wyznaczonym miejscu); 

4)  pozawiesza

ć

  sprz

ę

gi  hamulcowe  (nie  powinny  zwisa

ć

  ni

ż

ej  ni

ż

  140 mm 

ponad główk

ę

 szyny) na wsporniki. 

Wykonanie powy

ż

szych czynno

ś

ci nale

ż

y zgłosi

ć

 kierownikowi manewrów. 

7.  Manewrowemu  nie  wolno  oddala

ć

  si

ę

  z  wyznaczonego  miejsca  pracy  bez 

wiedzy i zgody kierownika manewrów. 

8.  Manewrowy  podczas  wykonywania  pracy  manewrowej  zobowi

ą

zany  jest 

zapewni

ć

 bezpieczne jej wykonanie, a w razie jakiegokolwiek zagro

ż

enia nie-

zwłocznie powiadomi

ć

 kierownika manewrów i podj

ąć

 wszelkie mo

ż

liwe 

ś

rod-

ki w celu zapobie

ż

enia wypadkowi. 

§ 9. 

Obowi

ą

zki prowadz

ą

cego pojazd kolejowy z nap

ę

dem 

1.  Prowadz

ą

cy pojazd powinien obserwowa

ć

1)  sygnały i wska

ź

niki oraz 

ś

ci

ś

le si

ę

 do nich stosowa

ć

2)  czy  zwrotnice,  wykolejnice,  obrotnice,  przesuwnice  itp.  s

ą

  prawidłowo 

nastawione; 

3)  czy na drodze przebiegu nie ma przeszkód do jazdy (ludzi, maszyn na 

torze i w skrajni, hamulców w gotowo

ś

ci do hamowania, obni

ż

onej lub 

oberwanej sieci trakcyjnej, nało

ż

onych wykolejnic na tor itp.); 

4)  czy  pojazdy  kolejowe  znajduj

ą

  si

ę

  w  granicach  ukresów  oraz  w miar

ę

 

mo

ż

liwo

ś

ci ruch pojazdów kolejowych po s

ą

siednich torach. 

2.  Prowadz

ą

cy  pojazd  przed  rozpocz

ę

ciem  manewrów  powinien  dokona

ć

 

sprawdzenia urz

ą

dze

ń

 ł

ą

czno

ś

ci na poje

ź

dzie kolejowym. 

3.  Prowadz

ą

cy pojazd powinien wykonywa

ć

 manewry na polecenie kierowni-

ka  manewrów,  je

ż

eli  nie  s

ą

  sprzeczne  z  postanowieniami  niniejszej  in-

strukcji  i  nie  zagra

ż

aj

ą

  bezpiecze

ń

stwu  ruchu,  ludzi  i  pojazdów  kolejo-

wych. 

4.  Prowadz

ą

cy  pojazd powinien odmówi

ć

  wykonania polecenia je

ż

eli nie  był 

omówiony  plan  pracy  manewrowej  albo  podany  sygnał  lub  polecenia  zo-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

17 

stały  wydane  w  sposób  niezgodny  z  przepisami  lub  w sposób  budz

ą

cy 

w

ą

tpliwo

ś

ci. 

5.  W  razie  konieczno

ś

ci  pozostawienia  pojazdu  kolejowego  z  nap

ę

dem  na 

postoju,  prowadz

ą

cy  pojazd  zobowi

ą

zany  jest  wył

ą

czy

ć

  silnik  i  zabezpie-

czy

ć

 pojazd przed zbiegni

ę

ciem. 

6.  Polecenie  zatrzymania  lub  zmniejszenia  pr

ę

dko

ś

ci  jazdy  powinno  by

ć

 

niezwłocznie wykonane bez wzgl

ę

du na to, kto je wydał. 

7.  Podczas jazd manewrowych przez przejazdy kolejowe (przej

ś

cia), miejsca 

gdzie  pracuj

ą

  ludzie  itp.  maszynista  powinien  odpowiednio  wcze

ś

niej  po-

dawa

ć

 sygnał „Baczno

ść

”. 

8.  Przy  manewrach  wagonem  silnikowym,  lokomotyw

ą

  dwukabinow

ą

  lub 

zespołem  trakcyjnym,  maszynista  powinien  zaj

ąć

  czołow

ą

  kabin

ę

  sterow-

nicz

ą

.  Nie  dotyczy  to  spychania  wagonów  lokomotyw

ą

  dwukabinow

ą

  – 

w takim przypadku maszynista powinien zaj

ąć

 miejsce w tej kabinie, z któ-

rej  ma  lepsze  warunki  obserwacji  spychanego  składu,  drogi  przebiegu 
i dru

ż

yny manewrowej. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

18

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

19 

Rozdział II 

TECHNIKA WYKONYWANIA MANEWRÓW 

§ 10. 

Wykonywanie manewrów i podawanie sygnałów przy manewrach 

1.  Bez  polecenia  kierownika  manewrów  nie  wolno  wykona

ć

 

ż

adnego  ruchu 

manewrowego. 

2.  Przed  rozpocz

ę

ciem  manewrowania  nale

ż

y  sprawdzi

ć

  skład  manewrowy, 

nast

ę

pnie odhamowa

ć

 pojazdy i usun

ąć

 spod kół płozy hamulcowe. 

3.  Polecenie  na  wykonanie  ruchu  manewrowego  po  sprz

ę

gni

ę

ciu  lub  roz-

prz

ę

gni

ę

ciu  taboru  kolejowego  wolno  da

ć

  dopiero  po  wyj

ś

ciu  pracownika 

spomi

ę

dzy wagonów. 

4.  Przy wykonywaniu manewrów pojazd trakcyjny powinien znajdowa

ć

 si

ę

 na 

pocz

ą

tku lub na ko

ń

cu składu manewrowego, a na spadku - w miar

ę

 mo

ż

-

liwo

ś

ci  -  od  strony  spadku.  Wyj

ą

tkowo,  podczas  manewrów  wykonywa-

nych  na  pochyleniu  nie  wi

ę

kszym  ni

ż

  2,5‰,  pojazd  trakcyjny  mo

ż

e  znaj-

dowa

ć

  si

ę

  mi

ę

dzy  manewruj

ą

cymi  wagonami  pod  warunkiem, 

ż

e  nie  b

ę

-

dzie stosowane odrzucanie. 

5.  W  czasie  manewrowania  na  torze  głównym  o  pochyleniu  wi

ę

kszym  ni

ż

 

2,5‰,  pojazd  trakcyjny  powinien  znajdowa

ć

  si

ę

  od  strony  spadku.  Je

ż

eli 

jest to niemo

ż

liwe - pr

ę

dko

ść

 jazdy nale

ż

y zmniejszy

ć

 do 15 km/h, wszyst-

kie wagony składu manewrowego nale

ż

y  wł

ą

czy

ć

 do  hamulca  zespolone-

go, przy czym co najmniej 1  wagon na ka

ż

de 10  wagonów  oraz  pierwszy 

od strony spadku, musz

ą

 mie

ć

 czynny hamulec. 

6.  Grupa manewruj

ą

cych pojazdów powinna by

ć

 ze sob

ą

 sprz

ę

gni

ę

ta. Grupy 

wagonów  lub  pojedyncze  wagony  nale

ż

y  odprz

ę

ga

ć

  bezpo

ś

rednio  przed 

odrzucaniem lub stoczeniem z górki rozrz

ą

dowej. 

7.  W  czasie  jazdy,  wagony  pchane  powinny  by

ć

  zawsze  sprz

ę

gni

ę

te 

z pojazdem trakcyjnym. Odst

ę

pstwa dopuszczalne s

ą

 tylko podczas dopy-

chania wagonów na torach kierunkowych, je

ż

eli regulamin techniczny i re-

gulamin pracy bocznicy kolejowej nie stanowi inaczej. 

8.  Drogi przebiegu dla manewrów, na 

żą

danie kierownika manewrów, nasta-

wia  pracownik  obsługuj

ą

cy  zwrotnice  w  okr

ę

gu  nastawczym.  Tam,  gdzie 

zwrotnic  nie  obsługuje  posterunek  nastawczy,  nale

ż

y  wskaza

ć

  w  regula-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

20

minie  technicznym  i  regulaminie  pracy  bocznicy  kolejowej,  kto  i  które 
zwrotnice obsługuje. Za prawidłowe nastawienie zwrotnic i wykolejnic pod-
czas  manewrów  ponosi  odpowiedzialno

ść

  pracownik,  który  je  obsługuje. 

W tym przypadku przekładaj

ą

cy zwrotnice musi dokona

ć

:  

1)  wzrokowego  sprawdzenia  stanu  technicznego  zwrotnic  i  wykolejnic 

w celu wykrycia ewentualnych uszkodze

ń

2)  prawidłowego uło

ż

enia zwrotnic i wykolejnic dla maj

ą

cej si

ę

 odby

ć

 jaz-

dy manewrowej; 

3)  sprawdzenia,  czy  pojazdy  kolejowe  na  s

ą

siednich  torach  stoj

ą

 

w granicach ukresów i czy ich skrajnia nie jest przekroczona; 

4)  sprawdzenia stanu zaj

ę

to

ś

ci toru, na który ma si

ę

 odby

ć

 jazda. 

Przy  przestawianiu  zwrotnicy  (wykolejnicy),  pracownik  powinien  by

ć

  zwró-

cony  przodem  lub  bokiem  do  toru,  w  którym  znajduje  si

ę

  przestawiana 

zwrotnica (wykolejnica), nast

ę

pnie ustawi

ć

 si

ę

 w bezpiecznej odległo

ś

ci od 

toru  poza  skrajni

ą

  taboru  kolejowego.  Nie  wolno  przestawia

ć

  zwrotnicy 

(wykolejnicy)  tu

ż

  przed  zbli

ż

aj

ą

cym  si

ę

  pojazdem  kolejowym.  Po  uko

ń

cze-

niu manewrów, wszystkie zwrotnice i wykolejnice nale

ż

y nastawi

ć

 w poło

ż

enie 

zasadnicze. 
Je

ż

eli  rozrz

ą

dzanie  odbywa  si

ę

  na  podstawie  kart  rozrz

ą

dowych,  drogi 

przebiegu dla poszczególnych odprz

ę

gów nastawiane s

ą

 według karty roz-

rz

ą

dowej. Wszystkie zmiany wymagaj

ą

 wstrzymania rozrz

ą

dzania, którego 

wznowienie mo

ż

e si

ę

 odby

ć

 po omówieniu zmian z zainteresowanymi pra-

cownikami, nie dotyczy to zautomatyzowanych górek rozrz

ą

dowych. 

Drogi  przebiegu  dla  jazd  bez  dru

ż

yny  manewrowej  nastawia,  na 

żą

danie 

prowadz

ą

cego  pojazd,  pracownik  wyznaczony  regulaminem  technicznym 

i regulaminem  pracy  bocznicy  kolejowej  obsługuj

ą

cy  urz

ą

dzenia  srk  w  da-

nym okr

ę

gu nastawczym. Pracownik ten pełni wówczas obowi

ą

zki kierowni-

ka manewrów. 

9.  Podczas przygotowywania drogi przebiegu dla manewrów, nale

ż

y zwrotni-

ce i  wykolejnice  nastawia

ć

 kolejno,  poczynaj

ą

c od najdalej poło

ż

onej, pa-

trz

ą

c w kierunku zamierzonej jazdy. Nie dotyczy to: 

1)  przebiegowego nastawiania zwrotnic i wykolejnic; 

2)  nastawiania  zwrotnic  i  wykolejnic  w  czasie  staczania  i  odrzucania  od-

prz

ę

gów. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

21 

10.  Je

ż

eli pojazd kolejowy wjechał na zwrotnic

ę

 z ostrza, nastawion

ą

 na jazd

ę

 

z innego toru i nast

ą

piło rozprucie zwrotnicy, nie wolno cofa

ć

 tego pojazdu. 

Nast

ę

pny  ruch  przez  t

ę

  zwrotnic

ę

  mo

ż

e  si

ę

  odby

ć

  po  zezwoleniu  wyda-

nym  przez  pracownika  posterunku  nastawczego  na  podstawie  stwierdze-
nia nale

ż

ytego stanu i prawidłowego działania zwrotnicy przez pracownika 

utrzymania. 

11. Kierownik manewrów, wykonuj

ą

cy manewry w granicach własnego rejonu 

manewrowego,  gdzie  nastawianie  drogi  przebiegu  dla  manewrów  zostało 
powierzone  dru

ż

ynie  manewrowej,  ponosi  pełn

ą

  odpowiedzialno

ść

  za  ich 

wła

ś

ciwe wykonanie. 

12. Jazda manewrowa do s

ą

siedniego rejonu manewrowego, bez  wje

ż

d

ż

ania 

w s

ą

siedni okr

ę

g nastawczy dozwolona jest po uzyskaniu zgody kierowni-

ka manewrów s

ą

siedniego rejonu. 

13. Jazda  manewrowa  do  s

ą

siedniego  rejonu  manewrowego,  z  wjazdem 

w s

ą

siedni  okr

ę

g  nastawczy,  dozwolona  jest  po  porozumieniu  si

ę

 

z kierownikiem  manewrów  s

ą

siedniego  rejonu  i  po  uzyskaniu  zgody  pra-

cownika posterunku nastawczego okr

ę

gu, do którego ma si

ę

 odby

ć

 jazda 

manewrowa.  Zgod

ę

  t

ę

,  kierownik  manewrów  mo

ż

e  uzyska

ć

  równie

ż

  za 

po

ś

rednictwem pracownika obsługuj

ą

cego zwrotnice własnego okr

ę

gu na-

stawczego. Jazda ta obowi

ą

zuje do: 

1)  najbli

ż

szego sygnalizatora s

ą

siedniego okr

ę

gu nastawczego wa

ż

nego 

dla tej jazdy; 

2)  najbli

ż

szego ukresu lub styku przediglicowego rozjazdu, skrzy

ż

owania 

torów - przy braku sygnalizatora dla tej jazdy; 

3)  wykolejnicy s

ą

siedniego okr

ę

gu nastawczego. 

Dalsza jazda mo

ż

e si

ę

 odbywa

ć

 na zasadach wskazanych w ust. 15. 

14.  Je

ż

eli  w  s

ą

siednim  rejonie  manewrowym,  do  którego  ma  si

ę

  odby

ć

  ruch 

manewrowy nie jest prowadzona praca manewrowa, to manewry w tym re-
jonie mog

ą

 by

ć

 wykonywane bez uzgodnienia do najbli

ż

szego sygnalizato-

ra wa

ż

nego dla tych jazd manewrowych, a je

ż

eli takiego sygnalizatora nie 

ma – do najbli

ż

szego ukresu lub styku przediglicowego rozjazdu, skrzy

ż

o-

wania torów. 

Manewry nale

ż

y prowadzi

ć

 ostro

ż

nie, a pr

ę

dko

ść

 jazdy nale

ż

y tak regulo-

wa

ć

, aby w przypadku zauwa

ż

enia jakiejkolwiek przeszkody pojazdy kole-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

22

jowe mogły by

ć

 niezwłocznie zatrzymane.

 

Dalsza jazda mo

ż

e si

ę

 odbywa

ć

 

po  uzyskaniu  zgody  pracownika  nastawiaj

ą

cego  drogi  przebiegu  w  tym 

okr

ę

gu nastawczym. 

15.  Je

ż

eli  nie  ma  przeszkód  do  jazdy  manewrowej,  to  po  nastawieniu  drogi 

przebiegu  dla  manewru,  pracownik  posterunku  nastawczego  daje  zezwo-
lenie na jazd

ę

 za pomoc

ą

 sygnału na sygnalizatorze. Je

ż

eli nie ma sygna-

lizatora lub jest uszkodzony wówczas pracownik posterunku nastawczego 
zezwolenie  na  jazd

ę

  daje  za  pomoc

ą

  sygnałów  r

ę

cznych  lub  za  pomoc

ą

 

urz

ą

dze

ń

 ł

ą

czno

ś

ci. 

16.  Pozwolenie  na  wykonanie  ruchu  manewrowego  nale

ż

y  dawa

ć

  dla  ka

ż

de-

go  przebiegu  manewrowego  oddzielnie.  Po  mini

ę

ciu  sygnalizatora  przez 

manewruj

ą

ce  pojazdy  kolejowe,  nale

ż

y  sygnalizator  nastawi

ć

  na  sygnał 

zabraniaj

ą

cy  jazdy  manewrowej.  Pojazdy  trakcyjne  przeje

ż

d

ż

aj

ą

ce  jedno-

cze

ś

nie na ten sam sygnał na sygnalizatorze powinny by

ć

 sprz

ę

gni

ę

te. 

17.  Je

ż

eli zwrotnice w przebiegach manewrowych nie s

ą

 scentralizowane lub 

nie  s

ą

  zamykane  w  przebiegu,  wówczas  w regulaminie  technicznym  i  re-

gulaminie pracy bocznicy kolejowej mo

ż

na przewidzie

ć

ż

e po porozumie-

niu si

ę

 kierownika manewrów  z pracownikiem obsługuj

ą

cym  zwrotnice  na 

czas  rozrz

ą

dzania  nie  jest  wymagane  dawanie  zezwolenia  przez  pracow-

nika obsługuj

ą

cego zwrotnice dla ka

ż

dego przebiegu oddzielnie.  

18.  Polecenia  i  informacje  kierownika  manewrów  powinny  by

ć

  przekazywane 

w  sposób  zwi

ę

zły,  zrozumiały  i wyra

ź

ny,  aby  ich  wykonanie  nie  nasuwało 

ż

adnych w

ą

tpliwo

ś

ci. W przypadku niejasno

ś

ci, na 

żą

danie odbieraj

ą

cego, 

polecenia  lub  informacje  musz

ą

  by

ć

  przez  kierownika  manewrów  bez-

wzgl

ę

dnie powtórzone. 

19.  Polecenia wydane za pomoc

ą

 megafonu powinny by

ć

 poprzedzone nazw

ą

 

odbiorcy, do którego s

ą

 kierowane i podane dwukrotnie przez wydaj

ą

cego 

polecenie. Zabrania si

ę

 wydawania polece

ń

 za pomoc

ą

 megafonu dla jazd 

manewrowych  w  kierunku  szlaku.  Przed  wydaniem  polecenia  za  pomoc

ą

 

radiotelefonu nale

ż

y najpierw wywoła

ć

 odbiorc

ę

 polecenia, a po jego zgło-

szeniu si

ę

 i ustaleniu, 

ż

e zgłosił si

ę

 wła

ś

ciwy odbiorca, nale

ż

y wyda

ć

 pole-

cenie. Tre

ść

 polecenia musi by

ć

 powtórzona przez odbieraj

ą

cego. 

20.  Przed  daniem  sygnału  zezwalaj

ą

cego  na  jazd

ę

  manewrow

ą

,  kierownik 

manewrów  powinien  osobi

ś

cie  upewni

ć

  si

ę

,  czy  pracownik  obsługuj

ą

cy 

zwrotnice  albo  manewrowy  wyznaczony  do  obsługi  zwrotnic  dał  pozwole-
nie  na  jazd

ę

  manewrow

ą

  oraz  czy  nie  ma  przeszkód  do  jazdy  (płozy  pod 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

23 

kołami, zahamowane pojazdy, pojazdy poza ukresem, zagro

ż

enie bezpie-

cze

ń

stwa pracowników lub osób postronnych itp.). Usuni

ę

cie płozów spod 

kół  wagonów,  odhamowanie  wagonów  oraz  sprawdzenie  ukresu,  kierow-
nik  manewrów  mo

ż

e  zleci

ć

  manewrowym,  którzy  wykonanie  polecenia 

powinni  zgłosi

ć

  w sposób  uprzednio  ustalony.  Polecenie  jazdy  manewro-

wej  daje  kierownik  manewrów  za  pomoc

ą

  obowi

ą

zuj

ą

cych  sygnałów.  Je-

ż

eli  dru

ż

yna  trakcyjna  nie  widzi  sygnału  kierownika  manewrów,  wówczas 

sygnał ten mo

ż

na przekaza

ć

 za po

ś

rednictwem manewrowych. 

21.  Dru

ż

yna  manewrowa  powinna  by

ć

  rozstawiona  zasadniczo  po  tej  stronie 

składu  manewrowego,  po  której  znajduje  si

ę

  stanowisko  maszynisty  po-

jazdu  trakcyjnego.  Je

ż

eli  obsada  pojazdu  trakcyjnego  wykonuj

ą

cego  ma-

newry jest dwuosobowa, sygnały manewrowe mog

ą

 by

ć

 dawane z drugiej 

strony składu manewrowego, w takim przypadku pomocnik maszynisty ma 
obowi

ą

zek obserwacji i przekazywania sygnałów maszyni

ś

cie. Je

ż

eli skład 

manewrowy  znajduje  si

ę

  na  łuku,  dru

ż

yna  manewrowa  powinna  znajdo-

wa

ć

 si

ę

 po jego wewn

ę

trznej stronie. 

22.  Zezwolenia  i  polecenia  na  jazd

ę

  manewrow

ą

  kierownik  manewrów  prze-

kazuje  prowadz

ą

cemu  pojazd  osobi

ś

cie,  poprzez  manewrowych  lub  za 

pomoc

ą

 urz

ą

dze

ń

 radioł

ą

czno

ś

ci. 

23.  W  czasie  wykonywania  manewrów,  manewrowi  powinni  znajdowa

ć

  si

ę

 

z tej  strony  manewruj

ą

cego  składu,  po  której  znajduje  si

ę

  kierownik  ma-

newrów, w celu zapewnienia mi

ę

dzy nimi kontaktu wzrokowego. 

24.  Podczas  wykonywania  manewrów,  kierownik  manewrów  powinien  znajdo-

wa

ć

 si

ę

 w miar

ę

 mo

ż

liwo

ś

ci w takim miejscu, aby mógł obj

ąć

 wzrokiem ma-

newruj

ą

cy  skład,  jego  drog

ę

  przebiegu,  pracowników  dru

ż

yny  manewrowej 

oraz  mógł  porozumiewa

ć

  si

ę

  sygnałami  zarówno  z  nimi  jak  i  pracownikami 

przygotowuj

ą

cymi drogi przebiegu  dla manewrów. Je

ż

eli kierownik manew-

rów nie mo

ż

e dokładnie widzie

ć

 całej drogi przebiegu pchanego składu ma-

newrowego  i  szybko  porozumiewa

ć

  si

ę

  z pracownikami  wykonuj

ą

cymi  ma-

newry,  wówczas  na  pierwszym  pchanym  poje

ź

dzie  kolejowym  powinien 

znajdowa

ć

 si

ę

 pracownik, który ma obowi

ą

zek obserwowania drogi przebie-

gu  i  w  razie  przeszkody  do  jazdy  natychmiast  poda

ć

  sygnał  „Stój”.  Je

ż

eli 

pracownik  nie  mo

ż

e  zaj

ąć

  miejsca  na  pierwszym  pchanym  poje

ź

dzie  kole-

jowym,  wówczas  powinien  on  poprzedza

ć

  pieszo  (id

ą

c  obok  toru)  pchany 

skład  manewrowy.  W  porze  ciemnej  pracownik  ten  powinien  mie

ć

  latark

ę

 

zwrócon

ą

 

ś

wiatłem w kierunku jazdy. 

Przy  doje

ż

d

ż

aniu  w  porze  ciemnej  do  stoj

ą

cego  taboru  kolejowego  w celu 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

24

sprz

ę

gni

ę

cia,  przy  czole  stoj

ą

cego  taboru  powinien  znajdowa

ć

  si

ę

  upraw-

niony  pracownik  i  o

ś

wietla

ć

  latark

ą

  stoj

ą

cy  tabor.  Ponadto  pracownik  ten 

ma  za  zadanie  o

ś

wietlenie  miejsca  wykonania  sprz

ę

gania  oraz  ubezpie-

czenie pracownika zatrudnionego przy sprz

ę

ganiu taboru kolejowego. 

25.  Po  uko

ń

czeniu  manewrów  zabrania  si

ę

  pozostawiania  pojazdów  kolejo-

wych poza ukresami torów, na 

ż

eberkach ochronnych, mi

ę

dzy rozjazdami 

ł

ą

cz

ą

cymi s

ą

siednie tory oraz  w  innych miejscach, wskazanych  w regula-

minie technicznym i regulaminie pracy bocznicy kolejowej. 

26.  Kierownik  manewrów  powinien  zastosowa

ć

  si

ę

  niezwłocznie  do  polecenia 

pracownika posterunku nastawczego  dotycz

ą

cego przerwania manewrów, 

zwolnienia  toru  albo  nie  zajmowania  toru.  Wykonanie  polecenia  nale

ż

zgłosi

ć

 wydaj

ą

cemu to polecenie. 

27.  Manewry  mog

ą

  by

ć

  wykonywane  na  torach  zaj

ę

tych  przez  inne  pojazdy 

kolejowe, dlatego nale

ż

y je wykonywa

ć

 z pr

ę

dko

ś

ci

ą

 gwarantuj

ą

c

ą

 zacho-

wanie  bezpiecze

ń

stwa  ludzi,  pojazdów  kolejowych  i ładunku.  Zachowanie 

bezpiecze

ń

stwa zale

ż

ne jest od wzrokowej obserwacji dróg przebiegu, sy-

gnałów i przeszkód oraz stosowania bezpiecznej pr

ę

dko

ś

ci jazdy w zale

ż

-

no

ś

ci  od  warunków.  Zasadnicza  pr

ę

dko

ść

  jazdy  manewrowej  wynosi 

25 km/h, z wyj

ą

tkiem przypadków okre

ś

lonych w tabeli: 

Pkt 

Pr

ę

dko

ść

 

w km/h 

W miejscach lub przypadkach: 

1) 

40 

je

ż

eli pojazd trakcyjny luzem lub ci

ą

gniony skład manewrowy jedzie 

po torze wolnym, a prowadz

ą

cy pojazd został o tym powiadomiony, 

za wyj

ą

tkiem jazdy po rozjazdach  

2) 

20 

a)  jazdy przez przejazdy i przej

ś

cia niestrze

ż

one 

b)  jazdy w kierunku szlaku za wyprawionym poci

ą

giem 

3) 

15 

a) 

jazdy składu manewrowego pojazdami kolejowymi naprzód po 
torze  głównym  o  spadku  ponad  2,5‰,  a  pojazd  trakcyjny  nie 
mógł by

ć

 umieszczony od strony spadku 

b) 

podpychania składu do górki rozrz

ą

dowej na sygnał na tarczy 

rozrz

ą

dowej „Podepchn

ąć

 skład do górki” 

4) 

10 

a) 

wykonywania  manewrów  z  wagonami  zaj

ę

tymi  przez  podró

ż

-

nych, za wyj

ą

tkiem manewrowania po zabezpieczonej drodze 

przebiegu  lub  z  wagonami  posiadaj

ą

cymi  blokad

ę

  drzwi  ste-

rowan

ą

 z kabiny maszynisty 

b) 

manewrowania  wagonami  z  przekroczon

ą

  skrajni

ą

  lub  wyj

ą

t-

kowo  ci

ęż

kimi  o  masie  powy

ż

ej  60  ton  w  jednej  sztuce,  po 

uprzednim  zawiadomieniu  maszynisty  przez  kierownika  ma-
newrów 

c) 

manewrowania  wagonami  z  towarami  niebezpiecznymi, 
z wyj

ą

tkiem  przypadków  wymienionych  w  pkt  6  lit.  b,  gdzie 

obowi

ą

zuje pr

ę

dko

ść

 mniejsza 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

25 

5) 

5,4 

(1,5 m/s) 

doje

ż

d

ż

ania  odprz

ę

gów  staczanych  lub  odrzucanych  do  stoj

ą

cych 

pojazdów  na  zautomatyzowanych  górkach  rozrz

ą

dowych  wyposa-

ż

onych w urz

ą

dzenia docelowego hamowania wagonów  

6) 

5  

(je

ż

eli 

regulamin 

techniczny 

i regulamin 

pracy boczni-

cy kolejowej

 

 

nie postana-

wia dalszego 
zmniejszenia 

pr

ę

dko

ś

ci)

 

a)  rozprz

ę

gania odprz

ę

gów dr

ąż

kiem  

b) 

manewrowania  wagonami  z  towarami  niebezpiecznymi  ozna-
czonymi  nalepkami  ostrzegawczymi  nr  8  i  15  oraz  cystern 
oznaczonych  pasem  koloru  pomara

ń

czowego  zgodnie 

z RID/Zał. 2 do SMGS (zał

ą

cznik 2) 

c) 

jazdy  składu  manewrowego  pojazdami  kolejowymi  naprzód 
poprzedzanego  przez  pracownika,  gdy  nie  mo

ż

e  on  zaj

ąć

 

miejsca na pierwszym pchanym poje

ź

dzie kolejowym 

d) 

spychania  wagonów  z  górki  rozrz

ą

dowej  na  sygnał  na  tarczy 

rozrz

ą

dowej „Pcha

ć

 z umiarkowan

ą

 pr

ę

dko

ś

ci

ą

e) 

manewrowania  pojazdów  kolejowych  silnikowym  pojazdem 
drogowym 

7) 

3,6 

(1 m/s) 

doje

ż

d

ż

ania  odprz

ę

gów  staczanych  lub  odrzucanych  do  stoj

ą

cych 

pojazdów 

8) 

a)  sygnału  na  tarczy  rozrz

ą

dowej  „Pcha

ć

  powoli"

  (je

ż

eli  regulamin 

techniczny

 

nie postanawia dalszego zmniejszenia pr

ę

dko

ś

ci)

 

b)  doje

ż

d

ż

ania do stoj

ą

cych pojazdów 

c) 

manewrowania  pojazdów  kolejowych  za  pomoc

ą

  urz

ą

dze

ń

 

mechanicznych (np. urz

ą

dzenia do podci

ą

gania, przesuwania, 

obracania itp.) 

W  czasie  złych  warunków  atmosferycznych,  w  razie  braku  nale

ż

ytej  wi-

doczno

ś

ci nale

ż

y zmniejszy

ć

 pr

ę

dko

ść

 jazdy tak, aby manewruj

ą

ce pojaz-

dy  kolejowe  mogły  by

ć

  zatrzymane  natychmiast  w  przypadku  pojawienia 

si

ę

 przeszkody do jazdy. 

Ograniczenia pr

ę

dko

ś

ci, o których mowa w pkt 4 lit. c oraz pkt 6 lit. b, nie 

dotycz

ą

 pró

ż

nych oczyszczonych wagonów po towarach niebezpiecznych. 

28. Bez dru

ż

yny manewrowej mo

ż

e odbywa

ć

 si

ę

1)  jazda manewrowa pojazdów pomocniczych; 

2)  jazda manewrowa taboru specjalnego; 

3)  jazda manewrowa pojazdów trakcyjnych bez doczepionego taboru; 

4)  jazda  manewrowa  pojazdów  trakcyjnych  ci

ą

gn

ą

cych  nie  wi

ę

cej  ni

ż

 

cztery  wagony  towarowe  albo  dwa  wagony  pasa

ż

erskie  bez  podró

ż

-

nych; 

5)  jazda  manewrowa  pró

ż

nych  składów  zło

ż

onych  z  zespołów  trakcyj-

nych; 

6)  przejazd ci

ą

gnionych składów poci

ą

gowych z torów przyjazdowych do 

innego rejonu stacji oraz z torów kierunkowych na tory odjazdowe; 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

26

7)  jazda manewrowa  lokomotywy  pchaj

ą

cej dwa  wagony  towarowe  albo 

jeden  wagon  pasa

ż

erski  bez  podró

ż

nych,  gdy  dru

ż

yna  trakcyjna  jest 

dwuosobowa; 

8)  podstawienie  pod  perony  pró

ż

nych  składów  pasa

ż

erskich  prowadzo-

nych z przedniej kabiny patrz

ą

c w kierunku jazdy. 

Szczegółowe  postanowienia  w  tym  zakresie,  w  zale

ż

no

ś

ci  od  warunków 

miejscowych,  nale

ż

y  uj

ąć

  w  regulaminie  technicznym  i  regulaminie  pracy 

bocznicy kolejowej.  

29. Szczegółowe  postanowienia  w  zakresie  pracy  dru

ż

yn  manewrowych,  ob-

sady  pojazdów  trakcyjnych  wykonuj

ą

cych  manewry  zawieraj

ą

  regulacje 

wewn

ę

trzne przewo

ź

nika kolejowego.  

§ 11. 

Odrzucanie i staczanie pojazdów oraz stosowane ograniczenia 

1.  Nie wolno odrzuca

ć

 ani stacza

ć

 pojazdów: 

1)  w  kierunku  drogi  przebiegu  przygotowanej  dla  poci

ą

gu,  je

ż

eli  istnieje 

niebezpiecze

ń

stwo  wtoczenia  si

ę

  na  ni

ą

  odprz

ę

gu  (brak  zwrotnicy 

ochronnej lub wykolejnicy); 

2)  na tory, na których pracuj

ą

 ludzie; 

3)  na  tory  maj

ą

ce  spadek  wi

ę

kszy  ni

ż

  2,5‰  lub  wzniesienie  wi

ę

ksze  ni

ż

 

3,5‰ – z wyj

ą

tkiem torów bocznych, gdzie mo

ż

na odrzuca

ć

 na tory le-

żą

ce  na  pochyleniu  do  3,5‰,  przy  czym  staczanie  wagonów  na  tory 

przeznaczone do rozrz

ą

dzania, le

żą

ce na spadku wi

ę

kszym ni

ż

  2,5‰ 

mo

ż

e by

ć

 dopuszczone regulaminem technicznym i regulaminem pra-

cy  bocznicy  kolejowej  po  ustaleniu  sposobu  zabezpieczenia  przed 
zbiegni

ę

ciem; 

4)  na 

ż

eberka ochronne o długo

ś

ci mniejszej ni

ż

 100 m; 

5)  na tory naprawcze; 

6)  na  tory  prowadz

ą

ce  na  obrotnic

ę

,  przesuwnic

ę

,  wagi  pomostowe 

z przerwanym tokiem szyn albo na tory prowadz

ą

ce  do budynków lub 

w kierunku bram, jak równie

ż

 przez przejazdy (przej

ś

cia) niezabezpie-

czone rogatkami lub niestrze

ż

one przez pracownika; 

7)  na tory ładunkowe. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

27 

Zakaz  podany  w  pkt  1  nie  obowi

ą

zuje  na  stacjach  rozrz

ą

dowych 

w przeciwległej  głowicy  torów  przy  staczaniu  wagonów  na  tory  kierunko-
wo-odjazdowe.  Odrzucanie  i  staczanie  na  takie  tory  mo

ż

e  si

ę

  odbywa

ć

 

pod warunkiem zabezpieczenia w przeciwległej głowicy torów pierwszego 
wagonu  oddalonego  od  sygnalizatora,  a  gdy  go  nie  ma  -  od  najbli

ż

szego 

ukresu, co najmniej 50 m; zabezpieczenie to powinno by

ć

 wykonane przez 

zahamowanie  wagonu  hamulcem  r

ę

cznym  lub  postojowym

 

oraz  płozem 

hamulcowym. Je

ż

eli pierwszy wagon nie ma hamulca r

ę

cznego lub posto-

jowego, to powinien on by

ć

 sprz

ę

gni

ę

ty z grup

ą

 pojazdów kolejowych, któ-

ra  posiada  hamulec  r

ę

czny.  Hamulec  r

ę

czny  lub  postojowy  nale

ż

y  zaha-

mowa

ć

.  Tory,  na  których  zabronione  jest  odrzucanie  wagonów,  powinny 

by

ć

  wymienione  w regulaminie  technicznym  i  regulaminie  pracy  bocznicy 

kolejowej. 

2.  Odrzucanie  i  staczanie  poszczególnych  odprz

ę

gów  powinno  odbywa

ć

  si

ę

 

z  tak

ą

  pr

ę

dko

ś

ci

ą

,  aby  odst

ę

py  umo

ż

liwiały  bezpieczne  przestawianie 

zwrotnic pomi

ę

dzy tocz

ą

cymi si

ę

 odprz

ę

gami i aby nie dopu

ś

ci

ć

 do starcia 

odprz

ę

gów w ukresie. 

3.  Odrzucanie mo

ż

na prowadzi

ć

 wtedy, gdy: 

1)  wszystkie  zwrotnice  s

ą

  obsługiwane  przez  wyznaczonych  pracowni-

ków; 

2)  odst

ę

py  mi

ę

dzy  odprz

ę

gami  umo

ż

liwiaj

ą

  bezpieczne  nastawianie 

zwrotnic oraz wykluczaj

ą

 starcie odprz

ę

gów w ukresie; 

3)  ruch  odprz

ę

gów  b

ę

dzie  tak  regulowany, 

ż

e  dojad

ą

  one  do  pojazdów 

stoj

ą

cych  na  torze  z  pr

ę

dko

ś

ci

ą

  nie  powoduj

ą

c

ą

  szkody  albo  zostan

ą

 

zatrzymane na torze w wyznaczonym miejscu. 

4.  Przed  rozpocz

ę

ciem  rozrz

ą

dzania  na  górce  rozrz

ą

dowej,  kierownik  ma-

newrów powinien sprawdzi

ć

1)  czy  skład  został  przygotowany  do  rozrz

ą

dzania  (sprz

ę

gi  pomi

ę

dzy  od-

prz

ę

gami 

s

ą

 

poluzowane, 

sprz

ę

gi 

hamulcowe 

rozł

ą

czone 

i pozakładane na wsporniki, a wagony wyluzowane); 

2)  prawidłowo

ść

 sporz

ą

dzenia karty rozrz

ą

dowej; 

3)  czy wszyscy zainteresowani rozrz

ą

dzaniem pracownicy otrzymali karty 

rozrz

ą

dowe; 

4)  czy pracownicy wyznaczeni do hamowania wagonów znajduj

ą

 si

ę

 przy 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

28

wyznaczonych im torach i hamulce torowe s

ą

 przygotowane do pracy; 

5)  zapełnienie  torów,  a  w  razie  konieczno

ś

ci  poda

ć

  ewentualne  zmiany 

dotycz

ą

ce karty rozrz

ą

dowej; 

6)  czy na torach kierunkowych pojazdy nie zajmuj

ą

 ukresów torów. 

Po  wykonaniu  sprawdzenia  kierownik  manewrów  powinien  zarz

ą

dzi

ć

  roz-

pocz

ę

cie rozrz

ą

dzania. 

5.  Kierownik  manewrów  powinien  obserwowa

ć

  jak  odbywa  si

ę

  hamowanie 

odprz

ę

gów  oraz  zwraca

ć

  uwag

ę

  manewrowym  na  odprz

ę

gi,  które  wyma-

gaj

ą

 szczególnej uwagi (np. gdy odprz

ę

g toczy si

ę

 na zapełniony tor, gdy 

odprz

ę

g  toczy  si

ę

  z  wi

ę

ksz

ą

  pr

ę

dko

ś

ci

ą

  za  odprz

ę

giem  tocz

ą

cym  si

ę

 

z mniejsz

ą

 pr

ę

dko

ś

ci

ą

 na t

ę

 sam

ą

 wi

ą

zk

ę

 torów itp.). 

6.  Pojazd  kolejowy  wymagaj

ą

cy  zachowania  szczególnej  ostro

ż

no

ś

ci  pod-

czas manewrowania nie powinien uderza

ć

 si

ę

 z innymi pojazdami. Wago-

ny  z  przesyłk

ą

  lub  pojazdy  kolejowe  wymagaj

ą

ce  szczególnie  ostro

ż

nego 

manewrowania oznakowane s

ą

 nalepkami lub napisami (zał

ą

cznik 2). 

7.  Kierownik  manewrów  odpowiedzialny  jest  za  to,  aby  nie  staczano  i nie  od-

rzucano  pojazdów  obj

ę

tych  zakazem  staczania  lub  odrzucania  oraz, 

ż

eby 

pojazdy  takie  były  odstawiane  na  odpowiednie  tory  pojazdem  trakcyjnym 
wykonuj

ą

cym manewry i odpowiednio zabezpieczone od najechania. 

8.  Do pojazdów, których nie wolno odrzuca

ć

 ani stacza

ć

 i na które nie wolno 

odrzuca

ć

 ani stacza

ć

 zaliczamy: 

1)  wagony z podró

ż

nymi; 

2)  wagony salonowe, do

ś

wiadczalne, laboratoryjne, pomiarowe, wagowe, 

podstacje elektryczne, inne słu

żą

ce ró

ż

nym celom np.: gospodarczym, 

socjalnym itp.; 

3)  nieczynne pojazdy trakcyjne; 

4)  pojedyncze wagony ci

ęż

kie o masie brutto wi

ę

kszej ni

ż

 120 ton; 

5)  wagony  załadowane  przesyłk

ą

  przekraczaj

ą

c

ą

  skrajni

ę

  ładunkow

ą

  lub 

przesyłk

ą

 o masie ponad 60 ton w jednej sztuce oraz wagony załadowa-

ne kontenerami wielkimi (o długo

ś

ci 6 m i wi

ę

kszej); 

6)  wagony ogrzewcze, wagony z czynnym ogrzewaniem ogniowym

 

oraz 

wagony  uszkodzone  oznaczone  nalepkami  oznaczaj

ą

cymi  nieprzy-

datno

ść

 wagonu do jazdy na własnych kołach; 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

29 

7)  pojazdy specjalne (np. 

ż

urawie kolejowe, maszyny do robót torowych, 

pługi od

ś

nie

ż

ne itp.); 

8)  wagony bez ław pokr

ę

tnych z ładunkiem le

żą

cym na dwóch lub wi

ę

cej 

wagonach  (np.  długie  szyny,  pr

ę

ty  stalowe  i  inne  długie  elastyczne 

przedmioty); 

9)  wagony  oznaczone  nalepk

ą

  ostrzegawcz

ą

  nr  8  lub  15  zgodnie 

z zał

ą

cznikiem 2, za wyj

ą

tkiem pró

ż

nych oczyszczonych wagonów po 

towarach niebezpiecznych; 

10)  wagony  cysterny  oznaczone  pasem  koloru  pomara

ń

czowego,  za  wy-

j

ą

tkiem  pró

ż

nych  oczyszczonych  wagonów  po  towarze  niebezpiecz-

nym; 

11)  wagony do przewozu podró

ż

nych, sypialne i restauracyjne oraz pocz-

towe i baga

ż

owe. 

9.  Wagony, które oznaczone s

ą

 nalepk

ą

 ostrzegawcz

ą

 nr 13 wg zał

ą

cznika 2 

wolno  odrzuca

ć

  i  stacza

ć

  pod  warunkiem, 

ż

e  odprz

ę

g  b

ę

dzie  hamowany 

hamulcem  r

ę

cznym,  a  je

ż

eli  jest  to  niemo

ż

liwe  dwoma  płozami  hamulco-

wymi. Pozostałe wagony, które wolno odrzuca

ć

 i stacza

ć

 pod warunkiem, 

ż

e  odprz

ę

g  b

ę

dzie  hamowany  hamulcem  r

ę

cznym  lub  płozami,  okre

ś

laj

ą

 

regulacje wewn

ę

trzne

 

przewo

ź

nika kolejowego. 

10.  Zabrania  si

ę

  przejazdu  przez  tor  na  górce  rozrz

ą

dowej  pojazdom  ozna-

czonym  znakiem  zabraniaj

ą

cym  takiego  przejazdu,  o  ile  regulamin  tech-

niczny nie stanowi inaczej. 

11.  Dla ochrony pojazdów, wymienionych w ust. 8 i 9, od uderzenia przez inne 

pojazdy,  nale

ż

y  zastosowa

ć

  odpowiednie 

ś

rodki  ostro

ż

no

ś

ci  wskazane 

przez regulacje wewn

ę

trzne przewo

ź

nika kolejowego. 

12.  Bez  obsadzenia  hamulców  grupa  odrzucanych  wagonów  nie  mo

ż

e  prze-

kracza

ć

 trzech wagonów. 

Bez obsadzenia hamulców grupa staczanych wagonów nie mo

ż

e przekra-

cza

ć

1)  na  górkach  rozrz

ą

dowych  wyposa

ż

onych  w  hamulce  torowe  oraz  na 

stacjach,  gdzie  istnieje  mo

ż

liwo

ść

  wykładania  płozów  pod  wi

ę

cej  ni

ż

 

jedn

ą

  o

ś

  biegn

ą

cego  odprz

ę

gu  -  liczby  wagonów  ustalonej  w  regula-

minie technicznym; 

2)  na  górkach  rozrz

ą

dowych  bez  hamulców  torowych  i  mo

ż

liwo

ś

ci  wy-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

30

mienionych w pkt 1 - trzech wagonów ładownych lub pró

ż

nych; w razie 

odrzucania lub staczania grupy o liczbie wagonów wi

ę

kszej od ustala-

nej, ka

ż

da nast

ę

pna  grupa wagonów ponad ustalon

ą

  musi by

ć

 hamo-

wana jednym hamulcem r

ę

cznym na ka

ż

d

ą

  nast

ę

pn

ą

  rozpocz

ę

t

ą

 gru-

p

ę

13.  Z  górek  rozrz

ą

dowych  wyposa

ż

onych  w  szcz

ę

kowe  hamulce  torowe,  za-

brania  si

ę

  hamowania  staczanych  wagonów  z  pomalowanymi  lub  pokry-

tymi substancjami smarnymi bocznymi powierzchniami kół oraz ładownych 
i  pró

ż

nych  cystern  po  materiałach  posiadaj

ą

cych  wła

ś

ciwo

ś

ci  smarne. 

Wagony takie kwalifikuje i oznacza rewident taboru, który powiadamia kie-
ruj

ą

cego  rozrz

ą

dzaniem  według  zasad  okre

ś

lonych  w  regulaminie  tech-

nicznym. 

14.  Odprz

ę

g  staczany  z  górek  rozrz

ą

dowych  wyposa

ż

onych  w  hamulce  toro-

we nie mo

ż

e przekracza

ć

 liczby wagonów i masy okre

ś

lonej w regulaminie 

pracy manewrowej dla danego rodzaju hamulców. 

15.  Z  górek  rozrz

ą

dowych  wyposa

ż

onych  w  hamulce  ETH  zabrania  si

ę

  sta-

czania wagonów: 

1)  z obr

ę

czami kół o szeroko

ś

ci innej ni

ż

 133 - 140 mm; 

2)  wszystkich  wagonów  szerokotorowych  przestawionych  na  wózki  nor-

malnotorowe; 

3)  o  nacisku  na  o

ś

 mniejszym  ni

ż

  40  kN  (4  tony)  i  wi

ę

kszym  ni

ż

  210  kN 

(21 ton). 

16.  Na  stacjach  rozrz

ą

dowych,  wyposa

ż

onych  w  hamulce  torowe  szcz

ę

kowe 

typu ETH, zezwala si

ę

 na staczanie z górki rozrz

ą

dowej wagonów obj

ę

tych 

zakazem  staczania,  wymienionych  w  ust.  8  i  9,  z  zachowaniem  warunku 
podanego w ust. 14:   

1)  pojedynczych o masie brutto wi

ę

kszej ni

ż

 120 ton, za wyj

ą

tkiem wago-

nów posiadaj

ą

cych oznaczenie zakazu staczania z górki rozrz

ą

dowej; 

2)  z  przesyłkami  o  masie  ponad  60  ton  w  jednej  sztuce  i  załadowanych 

wszelkiego typu kontenerami; 

3)  wagonów  ogrzewczych  i  wagonów  z  czynnym  ogrzewaniem  ognio-

wym, o których mowa w ust. 8 pkt 6; 

4)  wagonów,  o  których  mowa  w  ust.  9  bez  potrzeby  hamowania  ich  ha-

mulcem r

ę

cznym lub dwoma płozami hamulcowymi. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

31 

17.  Na  zautomatyzowanych  górkach  rozrz

ą

dowych  wyposa

ż

onych  w system 

pomiaru  wolnej  długo

ś

ci  torów  kierunkowych,  po  dłu

ż

szym  przestoju 

w pracy górki rozrz

ą

dowej  (spowodowanym np. planowym remontem itp.) 

nale

ż

y przejecha

ć

 po torach kierunkowych pojazdem trakcyjnym, dla star-

cia rdzy z główek szyn, w celu wyeliminowania nieprawidłowego działania 
urz

ą

dze

ń

 srk. 

18.  Szczegółowe  ograniczenia  dotycz

ą

ce  staczania  odprz

ę

gów  na  zauto-

matyzowanych  górkach  rozrz

ą

dowych  reguluje  regulamin  techniczny

 

w oparciu  o  dokumentacj

ę

  techniczno  ruchow

ą

  (DTR)  zabudowanych  ha-

mulców torowych. 

§ 12. 

Hamowanie pojazdów 

1.  Manewruj

ą

cy  pojazd trakcyjny powinien posiada

ć

 czynny  hamulec  zespo-

lony i postojowy. Bez czynnego hamulca zespolonego pojazd trakcyjny nie 
mo

ż

e by

ć

 u

ż

yty do wykonywania manewrów. Pojazdem trakcyjnym mo

ż

na 

manewrowa

ć

 w granicach jego siły poci

ą

gowej, je

ż

eli regulamin techniczny 

i  regulamin  pracy  bocznicy  kolejowej,  z  uwagi  na  warunki  miejscowe,  nie 
wprowadza w tym zakresie ogranicze

ń

2.  W  czasie  wykonywania  manewrów  pojazdem  trakcyjnym,  długo

ść

  składu 

manewrowego powinna wynosi

ć

Na pochyleniu 

Bez obsługiwa-

nych hamulców 

wagonowych 

[wag.] 

Je

ż

eli liczba wagonów przekracza wielko

ść

 

podan

ą

 w kol. 2, to powinien by

ć

 obsługiwany 

1 r

ę

czny lub postojowy hamulec wagonowy 

lub 2 wagony z czynnym hamulcem zespolo-

nym na ka

ż

de rozpocz

ę

te 

Na poziomie i pochyleniu 

do 1‰ 

20 

20 wag. 

> 1‰ do 2,5‰ 

15 

15 wag. 

> 2,5‰ do 5‰ 

12 

12 wag. 

> 5‰ do 8‰ 

10 

10 wag. 

> 8‰ do 10‰ 

5 wag. 

> 10‰ 

3 wag. 

3.  Je

ż

eli  długo

ść

  składu  manewrowego  wynosi  wi

ę

cej  ni

ż

  dozwolona  liczba 

wagonów  bez  czynnych  hamulców  r

ę

cznych  i  ma  by

ć

  on  hamowany  ha-

mulcem  zespolonym,  wówczas  dru

ż

yna  manewrowa  powinna  sprawdzi

ć

 

działanie hamulców zespolonych. 
Je

ż

eli  przed  ładownymi  wagonami  z  ławami  pokr

ę

tnymi  poł

ą

czonymi  ze 

sob

ą

  rozwor

ą

  lub  samym  ładunkiem  znajduj

ą

  si

ę

  inne  wagony,  to  popy-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

32

chanie takiej grupy jest zabronione. Wagony załadowane w ten sposób na-
le

ż

y dosuwa

ć

 oddzielnie z du

żą

 ostro

ż

no

ś

ci

ą

.  

4.  Pojazd pchany na górk

ę

 rozrz

ą

dow

ą

 mo

ż

e nie by

ć

 hamowany. 

5.  Do hamowania wagonów w czasie manewrów słu

żą

1)  płozy hamulcowe; 

2)  r

ę

czne i postojowe hamulce wagonowe; 

3)  hamulce torowe. 

6.  Przed  rozpocz

ę

ciem  manewrów  nale

ż

y  sprawdzi

ć

,  czy  maj

ą

ce  by

ć

  u

ż

yte 

r

ę

czne  lub  postojowe  hamulce  wagonowe  i  hamulce  torowe  działaj

ą

 

sprawnie. 

7.  Je

ż

eli  skład  manewrowy  ma  by

ć

  hamowany  hamulcem  r

ę

cznym  to  nale

ż

obsadzi

ć

 przede wszystkim hamulce wagonów ładownych znajduj

ą

ce si

ę

 na 

pomostach  wagonów.  Przed  uruchomieniem  wagonów  nale

ż

y  sprawdzi

ć

 

działanie  hamulców  r

ę

cznych.  Sprawdzenie  polega  na  dokr

ę

ceniu  d

ź

wigni 

hamulca a

ż

 do oporu, po czym nale

ż

y przekona

ć

 si

ę

, czy klocki hamulcowe 

mocno  obejmuj

ą

  obr

ę

cz  koła  np.  naciskaj

ą

c  silnie  stop

ą

  na  klocek  hamul-

cowy. Nast

ę

pnie przez odkr

ę

cenie d

ź

wigni hamulca w odwrotn

ą

 stron

ę

, na-

le

ż

y  hamulec  wyluzowa

ć

  oraz  sprawdzi

ć

,  czy  klocki  hamulcowe  odsun

ę

ły 

si

ę

 od obr

ę

czy koła na dostateczn

ą

 odległo

ść

 (nie ocieraj

ą

 o obr

ę

cze kół). 

8.  Płozy  hamulcowe  słu

żą

  do  zmniejszania  pr

ę

dko

ś

ci  biegu  odprz

ę

gów,  do 

zatrzymywania  odprz

ę

gów  odrzucanych  lub  staczanych  z górki  rozrz

ą

do-

wej oraz do zabezpieczania pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

ciem.  

9.  Hamowanie z u

ż

yciem dwóch płozów nale

ż

y wykonywa

ć

 nast

ę

puj

ą

co: 

1)  wyło

ż

enie  jednego  płoza,  cofni

ę

cie  si

ę

  na  odległo

ść

  15  –  20  m 

i przygotowanie  do  wyło

ż

enia  drugiego  płoza  w  razie,  gdyby  pierwszy 

nie spełnił swojego zadania; 

2)  wyło

ż

enie dwóch płozów  w  pewnej odległo

ś

ci od siebie (15  – 20 m) tak, 

aby  było  mo

ż

liwe  bezpieczne  usuni

ę

cie  płoza,  je

ż

eli  pierwszy  rozpocz

ą

ł 

hamowanie. 

Płozy  nale

ż

y  wykłada

ć

  na  tym  samym  toku  szynowym  w  celu  unikni

ę

cia 

konieczno

ś

ci przechodzenia przez tor przed nadje

ż

d

ż

aj

ą

cym odprz

ę

giem. 

10. Nie wolno układa

ć

 dwóch płozów na obu tokach szyn na tej samej

 

 wyso-

ko

ś

ci.  

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

33 

11. Podczas  pracy,  manewrowy  powinien  by

ć

  zwrócony  twarz

ą

  w  kierunku 

biegn

ą

cych  odprz

ę

gów  i  obserwowa

ć

  je,  uwa

ż

aj

ą

c  na  sygnały  podawane 

przy  manewrach, jak równie

ż

  na  polecenia  wydawane  dora

ź

nie  przez  kie-

rownika manewrów.  

12. Płozy  nale

ż

y  zakłada

ć

  w  bezpiecznej  odległo

ś

ci  przed  tocz

ą

cym  odprz

ę

-

giem tj. 15 – 20 m, po czym nale

ż

y odsun

ąć

 si

ę

 od uło

ż

onego płoza w kie-

runku zgodnym z biegiem odprz

ę

gu, aby nie ulec zranieniu w razie wybicia 

płoza. 

13. Płóz nale

ż

y usun

ąć

 spod koła wagonu po zatrzymaniu si

ę

 odprz

ę

gu (wyko-

rzystuj

ą

c  wsteczny  ruch  odprz

ę

gu  lub  pomagaj

ą

c  sobie  dr

ąż

kiem),  nie 

ź

niej  jednak  ni

ż

  przed  rozpocz

ę

ciem  dopychania  odprz

ę

gów  pojazdem 

trakcyjnym. 

14. W  miejscu  obsługi  hamulców  torowych  powinna  znajdowa

ć

  si

ę

  instrukcja 

ich obsługi, w której w zale

ż

no

ś

ci od warunków miejscowych i typu hamul-

ców powinien by

ć

 wskazany dokładny sposób ich obsługi, dozwolona dłu-

go

ść

  i  masa  odprz

ę

gu  oraz  post

ę

powanie  w przypadku  powstania  uszko-

dzenia. 

15. Przed  zatrudnieniem przy  obsłudze hamulców torowych, ka

ż

dy pracownik 

powinien  by

ć

  uprzednio  zapoznany  z  instrukcj

ą

  ich  obsługi,  co  powinno 

zosta

ć

 potwierdzone autoryzacj

ą

§ 13. 

Sprz

ę

ganie i rozprz

ę

ganie pojazdów kolejowych 

1.  Manewruj

ą

ce  pojazdy  kolejowe  powinny  by

ć

  sprz

ę

gni

ę

te  ze  sob

ą

 

i z pojazdem  trakcyjnym  wykonuj

ą

cym  manewry  (sprz

ę

giem  ci

ę

głowym 

i hamulcowym)  z  wyj

ą

tkiem  odprz

ę

gów,  które  s

ą

  odrzucane  lub  staczane 

z górki rozrz

ą

dowej. 

2.  Zabrania  si

ę

  r

ę

cznego  sprz

ę

gania  i  rozprz

ę

gania  pojazdów  kolejowych  b

ę

-

d

ą

cych w ruchu. Dozwolone jest natomiast doci

ś

ni

ę

cie pojazdów kolejowych 

pojazdem  trakcyjnym  celem  ich  sprz

ę

gni

ę

cia  lub  rozprz

ę

gni

ę

cia.  Wej

ś

cie 

pomi

ę

dzy pojazdy kolejowe lub wyj

ś

cie spomi

ę

dzy tych pojazdów mo

ż

e na-

st

ą

pi

ć

, gdy pojazdy te nie s

ą

 w ruchu. 

3.  Przy  wchodzeniu  pomi

ę

dzy  pojazdy  kolejowe  dla  dokonania  sprz

ę

gni

ę

cia 

lub  rozprz

ę

gni

ę

cia  pojazdów  nale

ż

y  zachowa

ć

  szczególn

ą

  ostro

ż

no

ść

Wchodz

ą

c  nale

ż

y  schyli

ć

  si

ę

  poni

ż

ej  zderzaka,  chwytaj

ą

c  r

ę

k

ą

  za  uchwyt 

umocowany pod zderzakiem do czołownicy pojazdu kolejowego. Przy wy-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

34

chodzeniu  spomi

ę

dzy  pojazdów  kolejowych  nale

ż

y  zwraca

ć

  uwag

ę

,  czy 

nie  zbli

ż

a  si

ę

  po  s

ą

siednim  torze  inny  pojazd  kolejowy.  Przy  sprz

ę

ganiu 

lub  rozprz

ę

ganiu  nale

ż

y  zwraca

ć

  uwag

ę

,  czy  z  pojazdów  kolejowych  lub 

ładunku  nie  wystaj

ą

  poza  skrajni

ę

  przedmioty  mog

ą

ce  zagra

ż

a

ć

  bezpie-

cze

ń

stwu  ludzi.  Pracownik  nie  powinien  znajdowa

ć

  si

ę

  pomi

ę

dzy  pojaz-

dami kolejowymi dłu

ż

ej, ni

ż

 wymaga tego wykonanie koniecznych czynno-

ś

ci zwi

ą

zanych ze sprz

ę

ganiem i rozprz

ę

ganiem pojazdów kolejowych. 

4.  Skład  manewrowy  powinien  by

ć

  sprz

ę

gni

ę

ty  mo

ż

liwie  krótko  (dla  unikni

ę

-

cia  nadmiernych  szarpni

ęć

  w  czasie  manewrów).  Pojazd  trakcyjny  wyko-

nuj

ą

cy  manewry  nale

ż

y  sprz

ę

gn

ąć

  z  pierwszym  wagonem  w  ten  sposób, 

aby zderzaki stykały si

ę

 ze sob

ą

5.  Przy  sprz

ę

ganiu  pojazdów  kolejowych  nale

ż

y  zachowa

ć

  kolejno

ść

  wyko-

nywania nast

ę

puj

ą

cych czynno

ś

ci: 

1)  zało

ż

y

ć

 na hak sprz

ę

g ci

ę

głowy i odpowiednio go skr

ę

ci

ć

2)  poł

ą

czy

ć

 sprz

ę

gi hamulcowe i zasilaj

ą

ce; 

3)  poł

ą

czy

ć

 sprz

ę

gi ogrzewcze i poł

ą

czenie elektryczne; 

4)  otworzy

ć

 kurki powietrzne i ogrzewcze. 

Przy  rozprz

ę

ganiu  pojazdów  kolejowych  czynno

ś

ci  odbywaj

ą

  si

ę

 

w odwrotnym  porz

ą

dku,  przy  czym  najpierw  nale

ż

y  zamyka

ć

  kurek  prze-

wodu  hamulcowego  od  strony  pojazdu  trakcyjnego,  a  po  tym  w parowym 
przewodzie  ogrzewczym  kurek  od  strony 

ź

ródła  ogrzewania.  Je

ś

li  rozkr

ę

-

cenie sprz

ę

gu 

ś

rubowego jest niemo

ż

liwe, nale

ż

y powiadomi

ć

 o tym rewi-

denta  taboru  lub  maszynist

ę

  pojazdu  trakcyjnego.  Rozł

ą

czone  sprz

ę

gi 

hamulcowe i ogrzewcze nale

ż

y zało

ż

y

ć

 na wsporniki. 

Zamykanie  kurków  przewodu  głównego,  zasilaj

ą

cego,  ogrzewczego,  roz-

ł

ą

czanie  sprz

ę

gów  hamulcowych,  zakładanie  tych  sprz

ę

gów  na  wsporniki 

mo

ż

e  by

ć

  dokonywane  tylko  po  całkowitym  zatrzymaniu  pojazdów  kolejo-

wych. 

6.  Sprz

ę

ganie  i  rozprz

ę

ganie  czynnego  pojazdu  trakcyjnego  ze  składem 

poci

ą

gu dokonuje uprawniony pracownik przewo

ź

nika kolejowego. 

7.  Przy sprz

ę

ganiu pojazdów kolejowych nale

ż

y zwraca

ć

 uwag

ę

 na wła

ś

ciwe 

trzymanie sprz

ę

gu. 

Pał

ą

k  sprz

ę

gu  ci

ę

głowego  nale

ż

y  trzyma

ć

  w  dolnej  jego  cz

ęś

ci  przy  na-

kr

ę

tce,  przestrzegaj

ą

c  przy  tym,  aby  palce  r

ą

k  znajdowały  si

ę

  po  ze-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

35 

wn

ę

trznej stronie pał

ą

ka. 

Zarzucanie  pał

ą

ka sprz

ę

gu na hak ł

ą

czonego pojazdu kolejowego  powin-

no  by

ć

  dokonywane  szybko,  a  r

ę

ce  natychmiast  usuni

ę

te.  Zdejmowanie 

pał

ą

ka sprz

ę

gu z haka nale

ż

y dokonywa

ć

 w kolejno

ś

ci odwrotnej, zwraca-

j

ą

c  przy  tym  uwag

ę

,  aby  opuszczony  sprz

ę

g  nie  zranił  nóg  pracownika 

rozprz

ę

gaj

ą

cego pojazdy kolejowe. 

8.  Nieu

ż

yte  do  sprz

ę

gania  sprz

ę

gi  ci

ę

głowe  powinny  by

ć

  zało

ż

one  na  haki, 

a pozostałe sprz

ę

gi (hamulcowy, ogrzewczy, zasilaj

ą

cy) na wsporniki. 

9.  Sprz

ę

ganie  pojazdów  kolejowych  w  poci

ą

gach  utrzymaniowo  –  napraw-

czych nale

ż

y wykonywa

ć

 w ten sposób, aby tarcze zderzakowe stykały si

ę

 

ze sob

ą

 tj. od momentu styku zderzaków skr

ę

ci

ć

 sprz

ę

ś

rubowy nie wi

ę

-

cej ni

ż

 o jeden obrót 

ś

ruby. 

10.  Szczegółowe  zasady  sprz

ę

gania  i  rozprz

ę

gania  pojazdów  kolejowych 

w poci

ą

gach  pasa

ż

erskich  i  towarowych  okre

ś

laj

ą

  regulacje  wewn

ę

trzne 

przewo

ź

nika kolejowego. 

§ 14. 

Zabezpieczanie pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

ciem

 

1.  Do  zabezpieczenia pojazdów kolejowych przed  zbiegni

ę

ciem słu

żą

: płozy 

hamulcowe

,

  hamulec  r

ę

czny,  hamulec  postojowy  i  dodatkowo  hamulec 

zespolony. 

2.  Za odpowiednie zabezpieczenie pojazdów kolejowych przed zbiegni

ę

ciem 

odpowiedzialny jest pracownik dru

ż

yny manewrowej. Odstawione pojazdy 

kolejowe  przed  odczepieniem  pojazdu  trakcyjnego  nale

ż

y  zabezpieczy

ć

 

przed zbiegni

ę

ciem. 

Szczegółowy  sposób  zabezpieczania  pojazdów  kolejowych  przed  zbie-
gni

ę

ciem  nale

ż

y  okre

ś

li

ć

  w  regulaminie  technicznym  i  regulaminie  pracy 

bocznicy kolejowej. 

3.  Pojazdy  kolejowe  nie  b

ę

d

ą

ce  w  ruchu  nale

ż

y  zabezpiecza

ć

  przed  zbie-

gni

ę

ciem w nast

ę

puj

ą

cych przypadkach: 

1)  w  czasie  wykonywania  manewrów,  je

ż

eli  zachodzi  mo

ż

liwo

ść

  zbie-

gni

ę

cia  pojazdów  kolejowych,  a  zwłaszcza  gdy  pochylenie  toru  prze-

kracza 2,5‰, wieje silny wiatr itp.; 

2)  po uko

ń

czeniu manewrów – pozostawione na postój. 

4.  Pozostawiaj

ą

c pojazdy kolejowe w pobli

ż

u ukresu, przejazdu (przej

ś

cia) lub 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

36

innego miejsca, które powinno by

ć

 wolne od pojazdów kolejowych, nale

ż

uwzgl

ę

dni

ć

  odpowiedni  odst

ę

p  na  ewentualne  przesuni

ę

cia  si

ę

  odstawio-

nych  pojazdów  kolejowych,  wskutek  rozpr

ęż

enia  si

ę

  spr

ęż

yn  zderzako-

wych lub uderzenia przez inne pojazdy kolejowe. 

5.  Zabezpieczania  pojazdów  kolejowych  przed  zbiegni

ę

ciem  dokonuje  si

ę

 

w poszczególnych przypadkach przez sprz

ę

gni

ę

cie i zahamowanie lub wy-

ło

ż

enie płozów, a mianowicie: 

1)  stoj

ą

ce  pojazdy  kolejowe  nale

ż

y  na  ka

ż

dym  torze  sprz

ę

gn

ąć

  ze  sob

ą

 

z wyj

ą

tkiem tych pojazdów, które zostały podstawione na wyznaczone 

miejsca  (punkty  ładunkowe,  naprawcze  itp.);  pojazdy  kolejowe  w  gru-
pie powinny by

ć

 sprz

ę

gni

ę

te ze sob

ą

2)  oprócz sprz

ę

gni

ę

cia nale

ż

y zahamowa

ć

 hamulcem r

ę

cznym lub posto-

jowym: 

a)  jeden  pojazd  kolejowy  -  gdy  grupa  poł

ą

czonych  pojazdów  nie 

przekracza 10 pojazdów, 

b)  dwa  skrajne  pojazdy  kolejowe  -  gdy  grupa  poł

ą

czonych  pojazdów 

przekracza 10 pojazdów. 

Je

ż

eli  w  grupie  pojazdów  kolejowych  znajduje  si

ę

  tylko  jeden  pojazd 

z hamulcem  r

ę

cznym  lub  postojowym,  to  oprócz  zahamowania  nale

ż

u

ż

y

ć

  płozów  od  tej  strony,  od  której  brak  jest  pojazdu  z  hamulcem 

r

ę

cznym  lub  postojowym  lub  od  strony,  w  któr

ą

  istnieje  mo

ż

liwo

ść

 

zbiegni

ę

cia  pojazdów  kolejowych.  Pojazd  kolejowy  oddzielnie  stoj

ą

cy 

nale

ż

y zahamowa

ć

 hamulcem r

ę

cznym lub postojowym; 

3)  je

ż

eli  brak  jest  wymaganych  hamulców  r

ę

cznych  lub  postojowych,  to 

oprócz sprz

ę

gni

ę

cia pojazdów kolejowych nale

ż

y u

ż

y

ć

 płozów, zabez-

pieczaj

ą

c  skrajne  koła  grupy  pojazdów  lub  pojedynczo  stoj

ą

cego  po-

jazdu; 

4)  je

ż

eli tor znajduje si

ę

 na pochyleniu ponad 2,5 ‰ lub posiada poł

ą

cze-

nie  z  torami,  po  których  odbywaj

ą

  si

ę

  przebiegi  poci

ą

gowe  i przebiegi 

te  nie  s

ą

  zabezpieczone 

ż

eberkami  ochronnymi,  zwrotnicami  ochron-

nymi  lub  wykolejnicami,  to  oprócz  zabezpieczenia  pojazdów  kolejo-
wych według pkt 2 nale

ż

y pojazdy zabezpieczy

ć

 płozami od tej strony, 

w kierunku której istnieje mo

ż

liwo

ść

 zbiegni

ę

cia w drog

ę

 przebiegu in-

nego poci

ą

gu. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

37 

6.  Po uko

ń

czeniu manewrów nale

ż

y nało

ż

y

ć

 wykolejnice, które zostały zdj

ę

te 

dla wykonania manewrów. 

§ 15. 

Manewry na torach głównych 

1.  Manewry  na  torach  głównych  mog

ą

  odbywa

ć

  si

ę

  tylko  za  pozwoleniem 

dy

ż

urnego ruchu dysponuj

ą

cego. 

2.  Manewry na torze, po którym ma jecha

ć

 poci

ą

g, nale

ż

y przerwa

ć

 i z drogi 

przebiegu poci

ą

gu usun

ąć

 pojazdy kolejowe. Wydanie polecenia kierowni-

kowi manewrów na przerwanie manewrów i dopilnowanie jego wykonania 
nale

ż

y  do  obowi

ą

zków  pracownika  posterunku  nastawczego,  w  którego 

okr

ę

gu odbywaj

ą

 si

ę

 manewry. 

Przerwanie  manewrów  przed  jazd

ą

  poci

ą

gu  powinno  nast

ą

pi

ć

  z  odpowied-

nim wyprzedzeniem, wskazanym w regulaminie technicznym. 
Manewry  nale

ż

y  przerwa

ć

  po  otrzymaniu  polecenia  przygotowania  drogi 

przebiegu dla poci

ą

gu albo na wcze

ś

niejsze polecenie dy

ż

urnego ruchu. 

Manewry nale

ż

y uwa

ż

a

ć

 za przerwane, gdy manewruj

ą

ce pojazdy kolejowe 

zostały  usuni

ę

te  z  drogi  przebiegu  poci

ą

gu  i  zatrzymane  w miejscu  nieza-

gra

ż

aj

ą

cym bezpiecze

ń

stwu jazdy poci

ą

gu, odpowiednie sygnały wskazuj

ą

 

zakaz manewrowania, a kierownik manewrów zgłosił, 

ż

e manewry zostały 

przerwane. 

3.  Je

ż

eli  przygotowano  drog

ę

  przebiegu  dla  poci

ą

gu,  manewry  na  torach  ł

ą

-

cz

ą

cych si

ę

 z torem, po którym ma odbywa

ć

 si

ę

 jazda poci

ą

gu s

ą

 dozwolo-

ne tylko wtedy, gdy droga przebiegu dla poci

ą

gu jest zabezpieczona zwrot-

nicami  ochronnymi,  wykolejnicami  lub  sygnalizatorami  zabraniaj

ą

cymi  jazd 

manewrowych.  Je

ż

eli  pewne  ruchy  manewrowe  zagra

ż

ałyby  jad

ą

cemu  po-

ci

ą

gowi, nie nale

ż

y wydawa

ć

 zezwole

ń

 i wykonywa

ć

 tych ruchów. Szczegó-

łowe  postanowienia  w  tym  zakresie  powinny  by

ć

  uj

ę

te  w  regulaminie  tech-

nicznym. 

4.  Wyjazd  manewruj

ą

cego  taboru  na  szlak  poza  wska

ź

nik  oznaczaj

ą

cy  gra-

nic

ę

  przetaczania,  a  gdzie  wska

ź

nika  tego  nie  ma  –  poza  ostatni  rozjazd 

(skrzy

ż

owanie torów) odbywaj

ą

cy si

ę

 w kierunku: 

1)  szlaku jednotorowego; 

2)  toru lewego szlaku dwutorowego (w kierunku przeciwnym do zasadni-

czego); 

3)  toru  prawego  szlaku  dwutorowego  (w  kierunku  zasadniczym),  po  któ-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

38

rym prowadzony jest ruch dwukierunkowy; 

dozwolony jest tylko za zezwoleniem dy

ż

urnego ruchu przekazanym rozka-

zem  pisemnym  „S”,  z  okre

ś

leniem  numeru  toru  szlakowego,  kilometra  na 

szlaku, do którego mo

ż

e odby

ć

 si

ę

 jazda manewrowa, godziny powrotu i ro-

dzaju  sygnału  b

ę

d

ą

cego  zezwoleniem  na  wjazd  na  stacj

ę

  (powrót  ze  szla-

ku).  Rozkaz  ten  mo

ż

e  by

ć

  wykorzystany  do  wielokrotnych  jazd,  w  czasie 

ustalonym przez dy

ż

urnego ruchu. 

Dy

ż

urny  ruchu  przed  wydaniem  zezwolenia  zobowi

ą

zany  jest  wyjazd  taki 

uzgodni

ć

 z dy

ż

urnym ruchu s

ą

siedniego posterunku zapowiadawczego. 

5.  Na tor  prawy (w kierunku  zasadniczym) szlaku dwutorowego, gdy  po tym 

torze prowadzi si

ę

 ruch jednokierunkowy, jazda składu manewrowego po-

za wska

ź

nik oznaczaj

ą

cy granice przetaczania,    a gdzie wska

ź

nika tego 

nie  ma  –  poza  ostatni  rozjazd  (skrzy

ż

owanie  torów)  mo

ż

e  odby

ć

  si

ę

  po 

otrzymaniu  przez  kierownika  manewrów,  ustnego  zezwolenia  dy

ż

urnego 

ruchu.  
Zezwolenie  to  dy

ż

urny  ruchu  mo

ż

e  da

ć

,  je

ż

eli  po  tym  torze  w  kierunku 

przeciwnym  do  zasadniczego  dla  tego  toru  nie  pojedzie 

ż

aden  poci

ą

(bocznicowy, popychacz od poci

ą

gu itp.). 

Przed daniem zezwolenia dy

ż

urny ruchu informuje kierownika manewrów, 

ustnie lub za pomoc

ą

 urz

ą

dze

ń

 ł

ą

czno

ś

ci, o sposobie realizacji planu pra-

cy manewrowej,  z podaniem: kilometra na szlaku, do którego mo

ż

e  doje-

cha

ć

  skład  manewrowy,  czasu  powrotu  i  rodzaju  sygnału  b

ę

d

ą

cego  ze-

zwoleniem na wjazd (powrót ze szlaku).  

6.  Jazda manewrowa za wyprawionym poci

ą

giem mo

ż

e si

ę

 odbywa

ć

 tylko na 

ś

ci

ś

le  okre

ś

lonej  drodze  niezb

ę

dnej  do  wykonania  manewru,  przy  dobrej 

widoczno

ś

ci,  w  odległo

ś

ci  nie  mniejszej  ni

ż

  500  m  od  poci

ą

gu,  je

ż

eli  po-

chylenie na szlaku jest mniejsze ni

ż

 10 ‰. Pr

ę

dko

ść

 składu manewrowe-

go nie mo

ż

e przekracza

ć

 20 km/h i nale

ż

y j

ą

 tak regulowa

ć

, by nie nast

ą

-

piło najechanie na tył poci

ą

gu, gdyby ten poci

ą

g si

ę

 zatrzymał. 

7.  Dozwolony  przez  dy

ż

urnego  ruchu czas  prowadzenia  manewrów  na  torze 

szlakowym, jak równie

ż

  czas  pobytu  składu manewrowego  na  torze  głów-

nym, musi by

ć

 

ś

ci

ś

le przestrzegany, o ile pracy nie zako

ń

czono wcze

ś

niej 

lub  dy

ż

urny  ruchu  nie  zarz

ą

dził  wcze

ś

niejszego  przerwania  manewrów 

i zwolnienia toru. 

8.  Jazda  manewrowa  na  tor  szlakowy  powinna  si

ę

  odbywa

ć

  tylko  na  odle-

gło

ść

  niezb

ę

dn

ą

  dla  wykonania  manewru,  nie  dalej  jednak  ni

ż

  do  granicy 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

39 

najbli

ż

szego posterunku nast

ę

pczego lub najbli

ż

szego semafora odst

ę

po-

wego blokady samoczynnej. 

9.  Polecenie przerwania manewrów i zwolnienia toru wydane przez dy

ż

urne-

go  ruchu  dysponuj

ą

cego  lub  w  jego  zast

ę

pstwie  przez  nastawniczego 

(zwrotniczego lub dró

ż

nika przejazdowego) powinno by

ć

 niezwłocznie wy-

konane i zgłoszone wydaj

ą

cemu takie polecenie.  

§ 16. 

Manewry przez przejazdy kolejowe i przej

ś

cia dla pieszych 

1.  Manewry przez przejazdy i przej

ś

cia wolno prowadzi

ć

 tylko po zamkni

ę

ciu 

rogatek. Je

ż

eli przejazdy i przej

ś

cia nie s

ą

 chronione rogatkami, manewry 

mog

ą

 odbywa

ć

 si

ę

 tylko przy zachowaniu nast

ę

puj

ą

cych warunków: 

1)  pr

ę

dko

ść

 jazdy nie powinna przekracza

ć

 20 km/h; 

2)  zbli

ż

aj

ą

c  si

ę

  do  przejazdu,  maszynista  obowi

ą

zany  jest  poda

ć

  d

ź

wi

ę

-

kowy sygnał ostrzegawczy „Baczno

ść

”; 

3)  w razie  pchania składu manewrowego, manewrowy  powinien  znajdowa

ć

 

si

ę

 na pierwszym poje

ź

dzie lub poprzedza

ć

 go oraz podawa

ć

 odpowied-

nie sygnały. 

2.  W  razie  dłu

ż

szego  manewrowania  przez  przejazdy  nale

ż

y  cyklicznie 

umo

ż

liwia

ć

  przejazd  pojazdom  drogowym,  przerywaj

ą

c  manewry 

w odst

ę

pach  nie  dłu

ż

szych  ni

ż

  10  minut.  Manewry  nale

ż

y  przerwa

ć

  na-

tychmiast  dla  umo

ż

liwienia  przejazdu  uprzywilejowanych  pojazdów  dro-

gowych b

ę

d

ą

cych w akcji. 

3.  Odrzucanie  wagonów  przez  przejazd  (przej

ś

cie)  bez  rogatek  mo

ż

e  odby-

wa

ć

 si

ę

 pod warunkiem, 

ż

e przejazd (przej

ś

cie) w tym czasie jest strze

ż

o-

ny  przez  uprawnionego  pracownika  przewo

ź

nika  kolejowego,  a  ruch  dro-

gowy i pieszy zostanie na czas prac wstrzymany. 

4.  W  razie  potrzeby  dodatkowe  warunki  i 

ś

rodki  ostro

ż

no

ś

ci  w  czasie  ma-

newrowania  przez  przejazdy  i  przej

ś

cia  nale

ż

y  umie

ś

ci

ć

  w  regulaminie 

technicznym i regulaminie pracy bocznicy kolejowej. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

40

§ 17. 

Manewry z wagonami z lud

ź

mi, wagonami zawieraj

ą

cymi towary niebez-

pieczne lub przesyłki nadzwyczajne, pojazdami kolejowymi  

gro

żą

cymi wykolejeniem 

1.  Podczas manewrowania wagonami z lud

ź

mi lub w pobli

ż

u których pracuj

ą

 

ludzie,  załadowanymi  ładunkiem  ulegaj

ą

cym  przesuni

ę

ciu,  wagonami 

z przesyłk

ą

  nadzwyczajn

ą

  oraz  wagonami  załadowanymi  towarami  nie-

bezpiecznymi  i oznaczonymi nalepkami ostrzegawczymi (zał

ą

cznik 2) na-

le

ż

y zachowa

ć

 szczególn

ą

 ostro

ż

no

ść

2.  Warunki manewrowania i przewozu towarów niebezpiecznych, ich podział 

oraz oznaczenie wagonów nalepkami ostrzegawczymi reguluj

ą

1)  Regulamin  dla  mi

ę

dzynarodowego  przewozu  kolejami  towarów  nie-

bezpiecznych (RID); 

2)  Zał

ą

cznik  nr  2  do  Umowy  o  mi

ę

dzynarodowej  kolejowej  komunikacji 

towarowej (SMGS); 

3)  Instrukcja  o  post

ę

powaniu  przy  przewozie  kolej

ą

  towarów  niebez-

piecznych (Ir-16); 

4)  regulacje wewn

ę

trzne przewo

ź

ników kolejowych. 

3.  Wagony załadowane przesyłkami przekraczaj

ą

cymi skrajni

ę

 ładunkow

ą

 lub 

wyj

ą

tkowo  ci

ęż

kimi  o  masie  ponad  60  ton  w  jednej  sztuce,  powinny  by

ć

 

oznaczone odpowiednimi nalepkami. 

4.  Podczas manewrów z przesyłk

ą

 nadzwyczajn

ą

 nale

ż

y  zastosowa

ć

  szcze-

gólne 

ś

rodki  ostro

ż

no

ś

ci,  jak  np.  zmniejszenie  pr

ę

dko

ś

ci  manewrowania 

(do 10 km/h), unikanie szarpania, nagłego hamowania itp. przestrzegaj

ą

ustalonych dla danej przesyłki warunków przewozu okre

ś

lonych w regula-

cjach wewn

ę

trznych przewo

ź

nika kolejowego. 

5.  Manewrowanie  pojazdem  uszkodzonym,  zagra

ż

aj

ą

cym  wykolejeniem 

dozwolone jest jedynie przy udziale rewidenta taboru lub innego uprawnio-
nego  pracownika,  do  którego  wskazówek  kierownik  manewrów  powinien 
si

ę

 

ś

ci

ś

le zastosowa

ć

6.  Za  pojazdy  kolejowe  zagra

ż

aj

ą

ce  wykolejeniem  uwa

ż

a  si

ę

  pojazdy,  na 

których rewidenci lub inni uprawnieni pracownicy umie

ś

cili nalepki okre

ś

la-

j

ą

ce  niezdatno

ść

  pojazdu  do  ruchu  na  własnych  kołach,  a  tak

ż

e  pojazdy 

kolejowe  nie  zaopatrzone  w  te  nalepki,  je

ż

eli  widoczne  jest  uszkodzenie 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

41 

cz

ęś

ci  biegowych  pojazdu  mog

ą

ce  spowodowa

ć

  wykolejenie  (uszkodze-

nie,  oberwanie  ma

ź

nicy,  wideł  ma

ź

niczych,  układu  hamulcowego,  odpad-

ni

ę

cie  lub  uszkodzenie  zderzaków  itp.).  Je

ż

eli  na  nalepce  umieszczone 

zostały  uwagi  odnosz

ą

ce  si

ę

  do  sposobu  post

ę

powania  z  uszkodzonym 

pojazdem, to kierownik manewrów powinien si

ę

 do nich zastosowa

ć

§ 18. 

Manewrowanie pojazdami kolejowymi bez u

ż

ycia 

pojazdu trakcyjnego 

1.  Silnikowym  pojazdem  drogowym  lub  za  pomoc

ą

  innych  urz

ą

dze

ń

  mecha-

nicznych wolno manewrowa

ć

 tylko tak

ą

 liczb

ą

 pojazdów kolejowych i z ta-

k

ą

 pr

ę

dko

ś

ci

ą

, aby te pojazdy w razie potrzeby mogły by

ć

 natychmiast za-

trzymane. 

2.  Pr

ę

dko

ść

  manewrowania  pojazdów  kolejowych 

ś

rodkami  wymienionymi 

w ust. 1 nie mo

ż

e przekracza

ć

1)  5 km/h - silnikowym pojazdem drogowym; 

2)  3  km/h  -  innymi 

ś

rodkami  (urz

ą

dzeniami  mechanicznymi  np.  urz

ą

-

dzeniami do podci

ą

gania, przesuwania, obracania itp.). 

3.  Przy  manewrowaniu  pojazdów  kolejowych  silnikowym  pojazdem  drogo-

wym, pojazd powinien znajdowa

ć

 si

ę

 na zewn

ą

trz toru. 

4.  Ła

ń

cuch  lub  lina  u

ż

yta  do  ci

ą

gni

ę

cia  pojazdów  kolejowych  powinny  mie

ć

 

długo

ść

  co  najmniej  2,5  m  przy  czym  powinny  by

ć

  zaczepione  w sposób 

wykluczaj

ą

cy 

mo

ż

liwo

ść

 

uszkodzenia 

pojazdów 

kolejowych, 

a umo

ż

liwiaj

ą

cy natychmiastowe ich odczepienie w razie potrzeby. 

5.  Kierowca  silnikowego  pojazdu  drogowego  nie  mo

ż

e  równocze

ś

nie  wyko-

nywa

ć

 czynno

ś

ci dru

ż

yny manewrowej. 

6.  W  przypadku  manewrowania  pojazdów  kolejowych  na  pochyleniu  wi

ę

k-

szym ni

ż

 2,5‰, 

ś

rodkami wymienionymi w ust. 1, niezale

ż

nie od 

ś

rodków 

stosowanych do zatrzymania pojazdów kolejowych, nale

ż

y w odpowiedniej 

odległo

ś

ci od strony spadku wyło

ż

y

ć

 płóz hamulcowy. 

7.  Pojazdy  kolejowe  podczas  manewrowania  powinny  by

ć

  ze  sob

ą

  sprz

ę

-

gni

ę

te. 

8.  Kierowanie  manewrami  bez  u

ż

ycia  pojazdu  trakcyjnego  wymaga  równie

ż

 

kwalifikacji  kierownika  manewrów  oraz  znajomo

ś

ci  warunków  miejsco-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

42

wych. 

9.  Warunki manewrowania  za pomoc

ą

  zdalnie sterowanej lokomotywy, pod-

ci

ą

garek,  dopycharek  itp.  urz

ą

dze

ń

  nale

ż

y  poda

ć

  w  regulaminie  technicz-

nym i regulaminie pracy bocznicy kolejowej. 

§ 19. 

Prowadzenie manewrów przy obsłudze

 

punktów ładunkowych

 

1.  Manewry  przy  obsłudze  punktów  ładunkowych  powinny  si

ę

  odbywa

ć

  na 

warunkach wskazanych w regulaminie pracy bocznicy kolejowej. 

2.  Zabrania si

ę

 przy obsłudze punktów ładunkowych prowadzenia manewrów 

odrzutem. 

3.  Przed  dojechaniem  pojazdu  trakcyjnego  lub  składu  manewrowego  do  po-

jazdów, przy których odbywaj

ą

 si

ę

 czynno

ś

ci ładunkowe, dru

ż

yna manew-

rowa powinna: 

1)  za

żą

da

ć

 od  zatrudnionych  tam pracowników przerwania czynno

ś

ci  ła-

dunkowych oraz zabezpieczenia znajduj

ą

cego si

ę

 w wagonach ładun-

ku przed mo

ż

liwo

ś

ci

ą

 uszkodzenia w czasie manewrów; 

2)  za

żą

da

ć

 odsuni

ę

cia od składu manewrowego na bezpieczn

ą

 odległo

ść

 

wszelkich pojazdów drogowych; 

3)  za

żą

da

ć

  pozamykania  drzwi  wagonów  i  opuszczenia  wagonów  przez 

pracowników  wykonuj

ą

cych  czynno

ś

ci  ładunkowe;  w  wagonach  mog

ą

 

pozostawa

ć

  tylko  konwojenci  przesyłek  i  pracownicy  wykonuj

ą

cy  prac

ę

 

(pracownicy  pocztowi,  wagonów  restauracyjnych,  sypialnych  itp.),  którzy 
nie s

ą

 traktowani jako podró

ż

ni lub osoby postronne; 

4)  sprawdzi

ć

, czy pomi

ę

dzy ramp

ą

 a wagonami lub pomi

ę

dzy  wagonami 

nie znajduj

ą

 si

ę

 ludzie; 

5)  sprawdzi

ć

, czy na torze nie ma cz

ęś

ci wagonowych, przyborów ładun-

kowych,  usypów  ładunku  lub  innych  przedmiotów  mog

ą

cych  spowo-

dowa

ć

 uszkodzenie pojazdu lub jego wykolejenie; 

6)  sprawdzi

ć

,  czy  składowany  na  rampach  i  placach  ładunek  znajduje  si

ę

 

poza skrajni

ą

 budowli oraz nie grozi obsuni

ę

ciem si

ę

 w czasie ruchu po-

jazdów - nale

ż

y przy tym mie

ć

 na uwadze, 

ż

e składowanie obok toru do-

zwolone jest w odległo

ś

ci co najmniej: 

a)  800  mm  od  zewn

ę

trznej  kraw

ę

dzi  szyny  -  materiały  w  pryzmach 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

43 

(w

ę

giel, tłucze

ń

, kamie

ń

, piasek itp.), 

b)  1450 mm od zewn

ę

trznej kraw

ę

dzi szyny - wszelkie przedmioty nie 

uj

ę

te pod lit. a; 

7)  upewni

ć

 si

ę

ż

e wagony stoj

ą

ce na torach ładunkowych s

ą

 odpowied-

nio  zabezpieczone,  aby  nie  nast

ą

piło  zbiegni

ę

cie  ich  w momencie  do-

je

ż

d

ż

ania pojazdu trakcyjnego

 

lub składu manewrowego. 

4.  Sprawdzenia  wymienione  w  ust.  3  pkt  4,  5,  6  i  7  powinny  by

ć

  dokonane 

niezale

ż

nie  od  tego,  czy  w  czasie  obsługi  odbywaj

ą

  si

ę

  czynno

ś

ci  ładun-

kowe, czy te

ż

 nie. 

5.  Nie  wolno  doje

ż

d

ż

a

ć

  składem  manewrowym  do  wagonów  stoj

ą

cych  na 

torach naprawczych, bez uprzedniego stwierdzenia czy przy pojazdach nie 
pracuj

ą

  ludzie,  czy  pojazdy  nie  znajduj

ą

  si

ę

  na  podno

ś

nikach,  czy  sprz

ę

słu

żą

cy do naprawy usuni

ę

ty jest poza skrajni

ę

 budowli. 

6.  Podobne  zasady  prowadzenia  manewrów  jak  przy  obsłudze  punktów  ła-

dunkowych obowi

ą

zuj

ą

 przy obsłudze hal, gara

ż

y, punktów napraw itp. 

§ 20. 

Posługiwanie si

ę

 płozami hamulcowymi 

1.  Płóz hamulcowy składa si

ę

 z nast

ę

puj

ą

cych cz

ęś

ci: 

1)  podeszwy 

ś

lizgowej z dwiema wargami; przy podeszwie 

ś

lizgowej roz-

ż

niamy: spód 

ś

lizgowy, wierzch podeszwy, wargi i j

ę

zyk podeszwy; 

2)  korpusu (koziołka) z nasadk

ą

 lub bez; 

3)  uchwytu. 

2.  W  zale

ż

no

ś

ci  od  typów  szyn  stosowane  s

ą

  płozy  o ró

ż

nej  szeroko

ś

ci  po-

wierzchni 

ś

lizgowej (rozst

ę

pu pomi

ę

dzy wargami), a mianowicie: 

1)  typu PL1 o szeroko

ś

ci 73 mm, malowane na kolor czerwony - do szyn 

typu S42, S49; 

2)  typu PL2 o szeroko

ś

ci 78 mm, malowane na kolor 

ż

ółty - do szyn typu 

8, S60/UIC60/60E1 oraz R65 (tor szeroki); 

3)  typu  PL3  uniwersalne  (wzmocnione)  o  szeroko

ś

ci  78  mm,  malowane 

na kolor pomara

ń

czowy - do szyn typu 8, S42, S49, S60/UIC60/60E1, 

R65. 

3.  Zabrania  si

ę

  stosowania  płozów  o  wymiarach  nieprzewidzianych  dla  da-

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

44

nego typu szyn. 

4.  Płozów nie wolno wykłada

ć

 w nast

ę

puj

ą

cych miejscach: 

1)  bezpo

ś

rednio przed i za zł

ą

czami szyn - w odległo

ś

ci mniejszej ni

ż

 1 m 

od zł

ą

cza; 

2)  na  opornicy  rozjazdu  przed  przylegaj

ą

c

ą

  do  niej  iglic

ą

,  gdy

ż

  mo

ż

e  to 

spowodowa

ć

 zaci

ę

cie si

ę

 płoza i uszkodzenie iglicy - w razie koniecz-

no

ś

ci  mo

ż

na  płóz  zakłada

ć

  przed  rozjazdem  zwyczajnym  tylko  na  tej 

opornicy, do której nie przylega iglica; 

3)  na rozje

ź

dzie przed krzy

ż

ownic

ą

 i przed skrzy

ż

owaniem torów; 

4)  przed  zł

ą

czem  izolowanym  lub  na  nim,  przy  scentralizowanym  nasta-

wianiu  zwrotnic  -  płóz  nale

ż

y  układa

ć

  za  zł

ą

czem  w  takiej  odległo

ś

ci, 

aby wagon na płozie nie wjechał na nast

ę

pne zł

ą

cze izolowane; 

5)  na zewn

ę

trznym toku szynowym w łukach; 

6)  tu

ż

 przed przejazdami i na przejazdach; 

7)  na szynach rozpłaszczonych i z widocznymi spływami metalu; 

8)  przed i na hamulcach torowych; 

9)  w  miejscach  zamontowania  czujników  samoczynnej  sygnalizacji  prze-

jazdowej. 

5.  Płozy hamulcowe przed wydaniem do u

ż

ytku powinny by

ć

 oznaczone skró-

tem posterunku technicznego i kolejnym numerem. 

6.  Miejsce składowania płozów zarz

ą

dcy i przewo

ź

nika kolejowego powinno by

ć

 

okre

ś

lone regulaminem technicznym i regulaminem pracy bocznicy kolejowej.  

7.  Nie  wolno  u

ż

ywa

ć

  płozów  uszkodzonych.  Płozy  hamulcowe  powinny  by

ć

 

wył

ą

czone z u

ż

ycia, je

ż

eli maj

ą

 nast

ę

puj

ą

ce wady: 

1)  nieprzepisowe wymiary; 

2)  j

ę

zyk podeszwy jest ułamany, spłaszczony, p

ę

kni

ę

ty lub zadarty do gó-

ry; 

3)  podeszwa jest skrzywiona, bardzo zu

ż

yta lub p

ę

kni

ę

ta; 

4)  wargi s

ą

 uszkodzone lub bardzo zu

ż

yte; 

5)  korpus jest złamany lub p

ę

kni

ę

ty; 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

45 

6)  nasadka jest złamana, trzyma si

ę

 na jednym nicie lub zupełnie odpada; 

7)  uchwyt  jest  złamany  lub  tak  skrzywiony, 

ż

e  u

ż

ywanie  płoza  jest  niewy-

godne; 

8)  nity ł

ą

cz

ą

ce stopk

ę

 z podeszw

ą

 s

ą

 obluzowane lub widoczne jest p

ę

kni

ę

-

cie spawu. 

8.  Powierzchni

ę

 

ś

lizgow

ą

 płoza nale

ż

y chroni

ć

 przed zabrudzeniami. 

9.  Płóz, który uległ zaci

ę

ciu lub zrzuceniu z szyny nale

ż

y uwa

ż

a

ć

 jako uszkodzo-

ny do czasu ogl

ę

dzin przez kierownika manewrów i okre

ś

lenia dalszej przydat-

no

ś

ci.  

10.  Po zestawieniu składu poci

ą

gu nale

ż

y obej

ść

 go z obu stron celem spraw-

dzenia  i  usuni

ę

cia  wszystkich  płozów  spod  pojazdów  kolejowych,  pozo-

stawiaj

ą

c  tylko  płozy  pod  kołami  skrajnymi  pojazdów  kolejowych  dla  za-

bezpiecze

ń

 składu przed zbiegni

ę

ciem.  

11.  Po uko

ń

czeniu manewrów nale

ż

y usun

ąć

 z torów zb

ę

dne płozy i umie

ś

ci

ć

 

je na wyznaczonym miejscu. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

46

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

47 

Rozdział III 

ZESTAWIANIE POCI

Ą

GÓW 

§ 21. 

Zasady zestawiania poci

ą

gów 

1. 

Za zestawienie poci

ą

gu odpowiada zestawiaj

ą

cy skład poci

ą

gu

2.  Skład poci

ą

gu powinien odpowiada

ć

 nast

ę

puj

ą

cym warunkom: 

1)  długo

ść

 składu i jego masa nie mog

ą

 by

ć

 wi

ę

ksze ni

ż

 ustalone dla da-

nego  poci

ą

gu  kursuj

ą

cego  na  okre

ś

lonej  linii  kolejowej  –  odst

ę

pstwa 

dozwolone  s

ą

  za  zgod

ą

  Centrum  Zarz

ą

dzania  Ruchem  Kolejowym 

PKP PLK S.A.; 

2)  nie  wolno  wł

ą

cza

ć

  pojazdów  kolejowych  z  uszkodzeniami  lub  brakami 

mog

ą

cymi  zagra

ż

a

ć

  bezpiecze

ń

stwu  ruchu  lub  ładunku,  pojazdów  po 

wykolejeniu; 

3)  wszystkie pojazdy kolejowe, znajduj

ą

ce si

ę

 w poci

ą

gu musz

ą

 by

ć

 poł

ą

-

czone przewodem głównym hamulca zespolonego poci

ą

gu, a sprawne 

hamulce zespolone powinny by

ć

 czynne, o ile nie musz

ą

 by

ć

 wył

ą

czo-

ne; 

4)  rozmieszczenie  wagonów  z  czynnymi  hamulcami  zespolonymi 

w składzie  poci

ą

gu towarowego powinno by

ć

 równomierne w stosunku 

do masy poci

ą

gu, przy czym: 

a)  w  jednej  grupie  nie  mo

ż

e  by

ć

  wi

ę

cej  ni

ż

  4  wagony  2-osiowe  lub 

2 wagony 4(i  wi

ę

cej)-osiowe maj

ą

ce tylko przewód główny  lub ha-

mulec wył

ą

czony z działania, 

b)  w poci

ą

gu kursuj

ą

cym na  odcinku o  wi

ę

kszym pochyleniu (pochy-

lenie miarodajne wi

ę

ksze od 15‰ na długo

ś

ci co najmniej 1000 m 

lub wi

ę

ksze od 10‰ na długo

ś

ci wi

ę

kszej ni

ż

 5 km), w jednej gru-

pie  nie  mo

ż

e  by

ć

  wi

ę

cej  ni

ż

  2  wagony  2-osiowe  lub  1  wagon 

4 (i wi

ę

cej)-osiowy,  maj

ą

ce  tylko  główny  przewód  powietrzny  lub 

hamulec wył

ą

czony z działania, a dwa ostatnie wagony musz

ą

 po-

siada

ć

 sprawnie działaj

ą

cy hamulec zespolony, 

5)  dwa  ostatnie  wagony,  a  przy  zmianie  kierunku  jazdy  równie

ż

  dwa 

pierwsze, musz

ą

 mie

ć

 czynny  hamulec  zespolony,  wyj

ą

tek stanowi  w 

poci

ą

gach  towarowych  przypadek,  w  którym  istnieje  konieczno

ść

 

przesłania  wagonu  z  uszkodzonym  hamulcem,  którego  nie  mo

ż

na 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

48

ą

czy

ć

 w inne miejsce ni

ż

 koniec poci

ą

gu; 

6)  pojazd  kolejowy  znajduj

ą

cy  si

ę

  na  czole  poci

ą

gu  pchanego  powinien 

by

ć

 wyposa

ż

ony w czynny hamulec zespolony; 

7)  w razie rozerwania poci

ą

gu, składy rozł

ą

czonych pojazdów musz

ą

 si

ę

 

samoczynnie zatrzyma

ć

 w wyniku hamowania z maksymaln

ą

 sił

ą

8)  w składzie poci

ą

gu na hamulcach zespolonych powinny znajdowa

ć

 si

ę

 

równie

ż

 wagony z czynnym hamulcem r

ę

cznym lub postojowym w ilo-

ś

ci okre

ś

lonej regulacjami

 

wewn

ę

trznymi przewo

ź

nika kolejowego; 

9)  ostatni  wagon  powinien  posiada

ć

  wsporniki  do  zakładania  sygnału 

ko

ń

ca poci

ą

gu; 

10)  pojazdy  kolejowe  powinny  by

ć

  odpowiednio  sprz

ę

gni

ę

te  w  sposób 

okre

ś

lony w regulacjach wewn

ę

trznych przewo

ź

nika kolejowego; 

11)  wagony  z  towarami  niebezpiecznymi  oraz  wagony  pró

ż

ne  nieoczysz-

czone  po  tych  towarach  powinny  by

ć

  rozmieszczone  zgodnie  z  regu-

lacjami  wewn

ę

trznymi  przewo

ź

nika  kolejowego  wykonuj

ą

cego  dany 

przewóz  oraz  zasadami  okre

ś

lonymi  w RID/Zał.2  do  SMGS  i  Instruk-

cj

ą

  o  post

ę

powaniu  przy  przewozie  kolej

ą

  towarów  niebezpiecznych 

(Ir-16); 

12)  pojazdy  kolejowe  wchodz

ą

ce  w  skład  poci

ą

gu  oraz  kolejno

ść

  ich  ze-

stawiania  musz

ą

  wykazywa

ć

  zgodno

ść

  z  wymaganiami  technicznymi 

obowi

ą

zuj

ą

cymi na trasie przejazdu poci

ą

gu; 

13)  wszystkie  pojazdy  kolejowe  wchodz

ą

ce  w  skład  poci

ą

gu  musz

ą

  by

ć

 

przystosowane  do  osi

ą

gania  maksymalnej  pr

ę

dko

ś

ci  wskazanej  dla 

poci

ą

gu; 

14)  maksymalna  pr

ę

dko

ść

  jazdy  poci

ą

gu  musi  uwzgl

ę

dnia

ć

  wszelkie 

ograniczenia dotycz

ą

ce danej trasy, parametrów hamowania, nacisku 

osi oraz rodzaju pojazdu; 

15)  wszystkie  pojazdy  kolejowe  wchodz

ą

ce  w  skład  poci

ą

gu  musz

ą

  znaj-

dowa

ć

 si

ę

 w trakcie okresów mi

ę

dzyprzegl

ą

dowych; 

16)   ładunek  musi  by

ć

  zabezpieczony  w  ten  sposób,  aby  zapobiec  jego 

niepo

żą

danemu przemieszczaniu si

ę

 podczas jazdy; 

17)   materiały  wykorzystane  do  przykrycia  ładunku  na  poje

ź

dzie  powinny 

by

ć

 bezpiecznie przymocowane do pojazdu lub do ładunku; 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

49 

18)  je

ż

eli  w  składzie  poci

ą

gu  znajduje  si

ę

  przesyłka  nadzwyczajna,  to 

przewóz  taki  wymaga  zezwolenia  Centrum  Zarz

ą

dzania  Ruchem  Ko-

lejowym PKP PLK S.A.; 

19)  przewóz transportów wojskowych

 

odbywa si

ę

 na zasadach okre

ś

lonych 

w  regulacjach  wewn

ę

trznych  przewo

ź

nika  kolejowego  oraz  na  zasa-

dach podanych w niniejszej

 

instrukcji; 

20)  pojazd  trakcyjny  powinien  znajdowa

ć

  si

ę

  na  przodzie  poci

ą

gu,  wyj

ą

t-

kiem  s

ą

  poci

ą

gi  pchane,  cofane,  poci

ą

gi  z  wagonem  na  przodzie 

z urz

ą

dzeniami zdalnego sterowania pojazdem trakcyjnym; 

21)  w poci

ą

gu mog

ą

 by

ć

 u

ż

yte nie wi

ę

cej ni

ż

 dwa pojazdy trakcyjne ci

ą

gn

ą

-

ce  i  jeden  pojazd  trakcyjny  popychaj

ą

cy;  w  przypadkach  wyj

ą

tkowych 

Centrum Zarz

ą

dzenia Ruchem Kolejowym PKP PLK S.A. mo

ż

e zezwo-

li

ć

 na u

ż

ycie dwóch pojazdów trakcyjnych popychaj

ą

cych; 

22)  tabor  specjalny  w  stanie  nieczynnym  mo

ż

e  by

ć

  wł

ą

czony  do  składu 

poci

ą

gu w miejscu stosownie do napisu na tym poje

ź

dzie; 

23)  w  komunikacji  mi

ę

dzynarodowej  mog

ą

  kursowa

ć

  tylko  wagony 

z oznaczeniem przydatno

ś

ci dla danej komunikacji. 

§ 22. 

Długo

ść

 i masa poci

ą

gu 

1.  Jako  długo

ść

  poci

ą

gu  przyjmuje  si

ę

  długo

ść

  jego  składu  bez  czynnych 

pojazdów  trakcyjnych  (z  tendrami).  Długo

ść

  poci

ą

gu  okre

ś

la  si

ę

  w  me-

trach. 

2.  Długo

ść

  poci

ą

gu  zale

ż

na  jest  od  rodzaju  poci

ą

gu,  istniej

ą

cych  warunków 

technicznych na stacjach i szlakach oraz rodzaju hamulców. 

3.  Długo

ść

  poci

ą

gów  pasa

ż

erskich  nie  powinna  by

ć

  wi

ę

ksza  od  długo

ś

ci 

peronów,  przy  których  poci

ą

g  zatrzymuje  si

ę

  zgodnie  z  rozkładem  jazdy 

poci

ą

gów, a długo

ść

 poci

ą

gów towarowych – od długo

ś

ci u

ż

ytecznej torów 

głównych na stacjach. 

4.  Długo

ść

  poci

ą

gu  w  metrach  nale

ż

y  ustali

ć

  na  podstawie  napisów  na  po-

jazdach kolejowych wł

ą

czonych do składu poci

ą

gu. Do obliczenia długo

ś

ci 

poci

ą

gu  w  metrach  nale

ż

y  przyjmowa

ć

  długo

ść

  pojazdów  kolejowych  ze 

zderzakami. 

5.  Masa  ogólna  poci

ą

gu  jest  to  suma  mas  pojazdów  kolejowych  wraz 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

50

z ładunkiem, przy czym: 

1)  dla  poci

ą

gu  kursuj

ą

cego  z  pr

ę

dko

ś

ci

ą

  do  120  km/h  jest  to  suma  mas 

wszystkich pojazdów kolejowych bez czynnego pojazdu z nap

ę

dem; 

2)  dla  poci

ą

gu  kursuj

ą

cego  z  pr

ę

dko

ś

ci

ą

  wi

ę

ksz

ą

  ni

ż

  120  km/h  oraz  dla 

poci

ą

gów o masie składu poci

ą

gu mniejszej od 200 t jest to suma mas 

wszystkich  pojazdów  kolejowych  wraz  z  czynnym  pojazdem  z  nap

ę

-

dem. 

6.  W  przypadku  elektrycznych  zespołów  trakcyjnych  lub  wagonów  silniko-

wych masa ogólna składu poci

ą

gu równa si

ę

 masie ogólnej poci

ą

gu. 

7.  Masa ogólna składu poci

ą

gu nie powinna by

ć

 wi

ę

ksza od dopuszczalnego 

obci

ąż

enia  pojazdu  trakcyjnego  wyznaczonego  do  prowadzenia  danego 

poci

ą

gu. 

8.  Dopuszczalne  długo

ś

ci  i  masy  składów  poci

ą

gów  powinny  by

ć

  podane 

w rozkładzie jazdy i w dodatkach do wewn

ę

trznego rozkładu jazdy. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

51 

Rozdział IV 

PODSTAWOWE WYMAGANIA W ZAKRESIE 

BEZPIECZE

Ń

STWA PRACY 

§ 23. 

Wyposa

ż

enie pracowników zatrudnionych przy manewrach 

1.  Pracownicy  zatrudnieni  przy  manewrach  powinni  u

ż

ywa

ć

  podczas  pracy 

przydzielonych  im 

ś

rodków  ochrony  indywidualnej  oraz  odzie

ż

y  i obuwia 

roboczego,  zapewniaj

ą

cych swobod

ę

 ruchów  oraz  bezpiecze

ń

stwo  osobi-

ste. 

2.  Pracownicy  zatrudnieni  przy  manewrach  powinni  w  czasie  wykonywania 

pracy posiada

ć

1)  chor

ą

giewk

ę

 sygnałow

ą

, a w porze ciemnej latark

ę

 sygnałow

ą

2)  gwizdek; 

3)  hełm ochronny i r

ę

kawice ochronne; 

4)  kamizelk

ę

 ostrzegawcz

ą

 – pomara

ń

czow

ą

 z elementami odblaskowymi 

lub odzie

ż

 pomara

ń

czow

ą

 z elementami odblaskowymi. 

3.  Dru

ż

yna  manewrowa  powinna  by

ć

  wyposa

ż

ona  w  radiotelefon  przeno

ś

ny 

zapewniaj

ą

cy  ł

ą

czno

ść

  mi

ę

dzy  sob

ą

,  z

 

prowadz

ą

cym

 

pojazd  i z  obsług

ą

 

posterunku nastawczego. 

4.  Ilo

ść

 i rodzaj dodatkowego sprz

ę

tu nie wymienionego w ust. 2, jaki powinni 

posiada

ć

  pracownicy  zatrudnieni  przy  wykonywaniu  manewrów,  okre

ś

la 

regulamin techniczny i regulamin pracy bocznicy kolejowej. 

§ 24. 

Poruszanie si

ę

 po torach 

1.  W  czasie  wykonywania  pracy,  wszyscy  pracownicy  zatrudnieni  przy  ma-

newrach  powinni  zwraca

ć

  uwag

ę

  na  zachowanie  osobistego  bezpiecze

ń

-

stwa. 

2.  Przed  przej

ś

ciem  przez  tory  nale

ż

y  sprawdzi

ć

,  czy  nie  ma  przeszkód  do 

przej

ś

cia  i przechodzi

ć

 przez tory  prostopadle  do  ich  osi. Nie  wolno  prze-

chodzi

ć

 po główkach szyn. 

3.  Przy  przechodzeniu  przez  tory  zastawione  pojazdami  kolejowymi  nale

ż

korzysta

ć

  z  pomostów  hamulcowych,  przerw  mi

ę

dzy  stoj

ą

cymi  pojazdami, 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

52

o ile odległo

ść

 mi

ę

dzy nimi wynosi co najmniej 20 m lub obej

ść

 stoj

ą

ce po-

jazdy  kolejowe  przechodz

ą

c  przez  tor  w  odległo

ś

ci  co  najmniej  10  m  od 

ostatniego pojazdu. 

4.  Nie wolno przechodzi

ć

 przez tory bezpo

ś

rednio przed nadje

ż

d

ż

aj

ą

cym, jak 

i bezpo

ś

rednio za przeje

ż

d

ż

aj

ą

cym poci

ą

giem lub pojazdem kolejowym. 

5.  Nie wolno przechodzi

ć

 pod pojazdami kolejowymi oraz po ich zderzakach 

i sprz

ę

gach. 

6.  Nie  wolno  przebywa

ć

  na  mi

ę

dzytorzu  w  czasie  jazdy  poci

ą

gów  po  obu 

torach, je

ż

eli odległo

ść

 mi

ę

dzy osiami tych torów jest mniejsza ni

ż

 5 m. 

7.  Nale

ż

y  unika

ć

  chodzenia  po  rozjazdach,  a  szczególnie  przy  ich  scentrali-

zowanym  nastawianiu.  W  przypadku  koniecznej  potrzeby  przej

ś

cia  przez 

rozjazd  nie  stawia

ć

  stopy  na  główkach  szyn,  pomi

ę

dzy  iglic

ą

  i opornic

ą

ani na innych ruchomych cz

ęś

ciach rozjazdu i nap

ę

du. 

8.  Zabrania  si

ę

  chodzenia  po  hamulcach  torowych  i  innych  urz

ą

dzeniach 

b

ę

d

ą

cych cz

ęś

ci

ą

 automatycznego sterowania. 

9.  Nie  wolno  przechodzi

ć

  mi

ę

dzy  torem  kolejowym,  po  którym  dokonywane 

s

ą

  manewry,  a  rampami,  magazynami,  wagami  itp.  obiektami  przylegaj

ą

-

cymi do tego toru. 

10. Nie  wolno  sta

ć

  lub  chodzi

ć

  po  materiałach  zgromadzonych  na  mi

ę

dzyto-

rzach do wymiany nawierzchni wzgl

ę

dnie budowy urz

ą

dze

ń

 oraz po mate-

riałach  i  przedmiotach  pozostałych  po  dokonywanych  robotach,  jak  rów-
nie

ż

 po kopcach 

ś

niegu, lodu, piasku, 

ż

wiru, kamieni itp. 

11. Nale

ż

y  zachowa

ć

  szczególn

ą

  ostro

ż

no

ść

  w  miejscach  robót  z  uwagi  na 

mo

ż

liwo

ść

 wyst

ę

powania niezabezpieczonych wykopów ziemnych. 

§ 25. 

Jazda na pojazdach kolejowych 

1.  Pracownik  jad

ą

cy  na  stopniu  pojazdu  kolejowego  powinien  by

ć

  zwrócony 

twarz

ą

  w  kierunku  jazdy  oraz  trzyma

ć

  si

ę

  r

ę

k

ą

  za  uchwyt  pojazdu  kolejo-

wego. 

2.  W czasie, gdy pojazd kolejowy znajduje si

ę

 w ruchu, zabrania si

ę

1)  wychyla

ć

 si

ę

 poza skrajni

ę

 taboru kolejowego; 

2)  przebywa

ć

  na  zderzakach,  sprz

ę

gach,  stopniach  strzemi

ą

czkowych, 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

53 

drabinkach, na stopniach bez  uchwytu,  z  uchwytem uszkodzonym lub 
umocowanym wył

ą

cznie do drzwi rozsuwanych; 

3)  przebywa

ć

  na  stopniach  uszkodzonych  lub  tak  umieszczonych, 

ż

uniemo

ż

liwiaj

ą

 one znajdowanie si

ę

 pracownika w skrajni taboru kole-

jowego; 

4)  przebywa

ć

  na  stopniach  pojazdów  kolejowych  od  strony  wysokich 

ramp,  peronów  i  innych  urz

ą

dze

ń

,  gdy  stopnie  znajduj

ą

  si

ę

  poni

ż

ej 

kraw

ę

dzi tych urz

ą

dze

ń

5)  przebywa

ć

  na  stopniach  pojazdów  kolejowych  w  czasie  przejazdu 

obok  bram,  ogrodze

ń

,  estakad  itp.  gdy  zagra

ż

a  to  bezpiecze

ń

stwu 

pracownika; 

6)  przebywa

ć

 na stopniach wej

ś

ciowych do pojazdów trakcyjnych; 

7)  zajmowa

ć

  miejsca  w  wagonie  załadowanym  towarami  niebezpieczny-

mi; 

8)  przebywa

ć

 na ładunkach i dachach pojazdów kolejowych. 

3.  Zabrania  si

ę

  zeskakiwania  lub  wskakiwania  do  pojazdów  kolejowych  b

ę

-

d

ą

cych w ruchu. 

§ 26. 

Zachowanie ostro

ż

no

ś

ci na torach zelektryfikowanych 

1.  Je

ż

eli pojazdy kolejowe znajduj

ą

 si

ę

 na torze, nad którym zawieszona jest 

sie

ć

  jezdna  nie  wolno  wchodzi

ć

  ani  przebywa

ć

  na  pojazdach  kolejowych, 

a tak

ż

e na przewo

ż

onych na wagonach odkrytych ładunkach, je

ż

eli wyso-

ko

ść

 ładunku jest wi

ę

ksza ni

ż

 1 m licz

ą

c od podłogi wagonu. 

2.  Nie wolno przechodzi

ć

 przez pomosty hamulcowe na wagonach, ani prze-

bywa

ć

  na  nich,  o  ile  pomost  jest  wyniesiony  wy

ż

ej  ni

ż

  1  m  od  poziomu 

podłogi pojazdu kolejowego, a tak

ż

e wchodzi

ć

 na drabinki pojazdów kole-

jowych. 

3.  Nie wolno dotyka

ć

 przewodów trakcyjnych i innych urz

ą

dze

ń

 poł

ą

czonych 

z  tymi  przewodami.  Nie  wolno  dotyka

ć

  tych  urz

ą

dze

ń

  jakimikolwiek 

przedmiotami  i  narz

ę

dziami.  Bezpieczna  odległo

ść

  od  takich  przewodów 

i urz

ą

dze

ń

  wynosi  1,4  m.  Zabrania  si

ę

  dotykania  poł

ą

cze

ń

  elektrycznych 

(kable,  linki,  ł

ą

czniki)  sieci  powrotnej  oraz  urz

ą

dze

ń

  elektrycznego  ogrze-

wania rozjazdów. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

54

4.  Nie wolno wchodzi

ć

 na konstrukcje wsporcze sieci jezdnej (słupy, bramki), 

na których zawieszone s

ą

 przewody trakcyjne i elektroenergetyczne. 

5.  W  razie  zauwa

ż

enia  zerwanych  przewodów  sieci  trakcyjnej  oraz  przewo-

dów linii elektroenergetycznych nie wolno zbli

ż

a

ć

 si

ę

 do nich na odległo

ść

 

mniejsz

ą

  ni

ż

  10  m.  Analogicznie,  w  przypadku  zerwanych  poł

ą

cze

ń

  elek-

trycznych  (linki)  sieci  powrotnej.  O  zauwa

ż

onej  awarii  sieci  nale

ż

y  powia-

domi

ć

 dy

ż

urnego ruchu oraz dyspozytora zasilania elektroenergetycznego. 

6.  Z  uwagi  na  mo

ż

liwo

ść

  wyst

ą

pienia  awarii  sieci  trakcyjnej  wyst

ę

puj

ą

c

ą

 

głównie podczas trudnych warunków atmosferycznych (opady 

ś

niegu, ob-

lodzenie  sieci,  silne  wiatry)  i  mo

ż

liwo

ść

  pora

ż

enia  pr

ą

dem,  nale

ż

y  zacho-

wa

ć

  szczególn

ą

  ostro

ż

no

ść

  w  trakcie  wykonywania  manewrów  na  torach 

zelektryfikowanych. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

55 

Zał

ą

cznik 1. 

Karta rozrz

ą

dowa 

1.  Karta rozrz

ą

dowa stanowi plan rozrz

ą

dzania. 

2.  Kart

ę

  rozrz

ą

dow

ą

  sporz

ą

dza  wyznaczony  pracownik  przewo

ź

nika  kolejo-

wego. 

3.  W  wyj

ą

tkowych  przypadkach  mo

ż

na  zezwoli

ć

  na  prowadzenie  rozrz

ą

dza-

nia bez sporz

ą

dzania karty rozrz

ą

dowej, ale tylko na stacjach o małym ob-

ci

ąż

eniu  prac

ą

  rozrz

ą

dow

ą

  (nie  dotyczy  rozrz

ą

du  z  wykorzystaniem  górki 

rozrz

ą

dowej). 

4.  Kart

ę

  rozrz

ą

dow

ą

  sporz

ą

dza  pracownik  przewo

ź

nika  kolejowego  wskaza-

ny  w  regulaminie  technicznym,  który  jest  jednocze

ś

nie  odpowiedzialny  za 

jej  terminowe  dostarczenie  w  ilo

ś

ci  egzemplarzy  przewidzianej  regulami-

nem pracy manewrowej. 

5.  Karta rozrz

ą

dowa mo

ż

e by

ć

 stosowana tak

ż

e przy rozrz

ą

dzaniu płaskim. 

6.  Sporz

ą

dzenie  karty  rozrz

ą

dowej  powinno  nast

ą

pi

ć

  dopiero  po  dokonaniu 

ogl

ę

dzin technicznych i handlowych składu poci

ą

gu. 

7.  Sporz

ą

dzaj

ą

cy kart

ę

 rozrz

ą

dow

ą

 przy  ustalaniu  wielko

ś

ci  odprz

ę

gu  powinien 

stosowa

ć

  si

ę

  do  postanowie

ń

  regulaminu  technicznego  i niniejszej  instrukcji. 

Je

ż

eli sporz

ą

dzaj

ą

cy kart

ę

 rozrz

ą

dow

ą

 z uwagi na rodzaj ładunku lub długo

ść

 

odprz

ę

gu  wyznaczył  do  obsadzenia  hamulec  r

ę

czny,  to  powinien  wcze

ś

niej 

sprawdzi

ć

, czy hamulec ten jest czynny i nale

ż

ycie hamuje. W karcie rozrz

ą

-

dowej poszczególne odprz

ę

gi nale

ż

y wyznacza

ć

 na tory kierunkowe zgodnie 

z  ustalonym  w regulaminie  technicznym  przeznaczeniem  toru.  Wyznaczanie 
odprz

ę

gów na inne tory dopuszczalne jest wył

ą

cznie na ka

ż

dorazowe polece-

nie kierownika manewrów. 

8.  Karta  rozrz

ą

dowa  mo

ż

e  by

ć

  sporz

ą

dzona  (przez  kalk

ę

,  w  odpowiedniej 

liczbie egzemplarzy)  odr

ę

cznie  przez  odpowiednie  wypełnienie rubryk go-

towych  ju

ż

  druków,  lub  te

ż

  pismem  maszynowym  albo  w  formie  wydruku 

komputerowego na czystym arkuszu papieru, z zachowaniem układu usta-
lonego  dla  kart  rozrz

ą

dowych. W  ka

ż

dym  przypadku  rubryki  karty  rozrz

ą

-

dowej  musz

ą

  by

ć

  wypełniane  czytelnie  i  zgodnie  z  ich  przeznaczeniem, 

a tre

ść

 ich nie mo

ż

e nasuwa

ć

 

ż

adnych w

ą

tpliwo

ś

ci. 

9.  Na  stacjach  wyposa

ż

onych  w  ł

ą

czno

ść

  radiotelefoniczn

ą

  lub  sie

ć

  kompu-

terow

ą

  wykorzystywan

ą

  do  rejestracji  pracy  i  prowadzenia  dokumentacji 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

56

zwi

ą

zanej  z  obróbk

ą

  poci

ą

gów,  sposób  sporz

ą

dzania, kontroli  i  przekazy-

wania kart rozrz

ą

dowych okre

ś

la regulamin techniczny. 

10. W karcie rozrz

ą

dowej nie wolno stosowa

ć

 innych oznaczników ni

ż

 zostały 

ustalone niniejsz

ą

 

instrukcj

ą

11. Karta  rozrz

ą

dowa  słu

ż

y  do  powiadamiania  pracowników,  zatrudnionych 

przy rozrz

ą

dzaniu, o wielko

ś

ci i kolejno

ś

ci odprz

ę

gów kierowanych na po-

szczególne  tory  kierunkowe.  Ponadto  w  karcie  rozrz

ą

dowej,  poprzez 

umieszczenie  obok  odprz

ę

gu  wła

ś

ciwego  oznacznika  nale

ż

y  wskaza

ć

 

szczególne  warunki  rozrz

ą

dzania.  W  nagłówku  karty  rozrz

ą

dowej  nale

ż

wskaza

ć

 dat

ę

, numer poci

ą

gu, liczb

ę

 wagonów, tor z którego dokonuje si

ę

 

rozrz

ą

dzania oraz rozpocz

ę

cie i zako

ń

czenie rozrz

ą

dzania. 

12. Na  podstawie  karty  rozrz

ą

dowej  kierownik  manewrów  wyznacza  manew-

rowych do  obsługi torów kierunkowych i hamulców r

ę

cznych przy  odprz

ę

-

gach, które powinny by

ć

 hamowane. Dokonane ustalenia wpisuje do karty 

rozrz

ą

dowej i przekazuje j

ą

 do powielania. 

13. Kierownik  manewrów,  podczas  przygotowania  poci

ą

gów  do  rozrz

ą

du, 

wskazuje kolejno

ść

 sporz

ą

dzania kart rozrz

ą

dowych. 

14. Przeznaczenie  odprz

ę

gów  nale

ż

y  ustala

ć

  zgodnie  z  przeznaczeniem  to-

rów  kierunkowych  kieruj

ą

c  si

ę

  nalepkami  na  wagonach,  napisami  kredo-

wymi  umieszczonymi  w  tym  celu  na  wagonach  oraz  otrzymanymi  polece-
niami z odprawy poci

ą

gów lub od kierownika manewrów. 

15. Przy  wypełnianiu  karty  rozrz

ą

dowej  nale

ż

y  stosowa

ć

  nast

ę

puj

ą

ce  oznacz-

niki: 

jeden wagon dwuosiowy ładowny 

// 

dwa wagony dwuosiowe ładowne 

/// 

trzy wagony dwuosiowe ładowne 

/4 

cztery wagony dwuosiowe ładowne 

jeden wagon dwuosiowy pró

ż

ny 

00 

dwa wagony dwuosiowe pró

ż

ne 

000  trzy wagony dwuosiowe pró

ż

ne 

04 

cztery wagony dwuosiowe pró

ż

ne 

/000  jeden wagon dwuosiowy ładowny i trzy wagony dwuosiowe pró

ż

ne 

wagon trzyosiowy ładowny 

wagon trzyosiowy pró

ż

ny 

wagon czteroosiowy ładowny 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

57 

wagon czteroosiowy pró

ż

ny 

wagon sze

ś

cioosiowy ładowny 

wagon sze

ś

cioosiowy pró

ż

ny 

czynny r

ę

czny hamulec wagonowy, który musi by

ć

 obsadzony np.: /h – 

jeden  wagon  ładowny  z  hamulcem,  który  musi  by

ć

  obsadzony,  12h3  – 

dwana

ś

cie wagonów ładownych z 3 hamulcami, które musz

ą

 by

ć

 obsa-

dzone 

wagon,  który  musi  by

ć

  hamowany  przy  u

ż

yciu  dwóch  płozów  np.:  //u  – 

dwa  wagony  ładowne,  które  musz

ą

  by

ć

  hamowane  przy  u

ż

yciu  dwóch 

płozów 

wagon, którego nie wolno stacza

ć

 i odrzuca

ć

 

zp 

wagon  ze  znakiem  zabraniaj

ą

cym  przejazdu  przez  górk

ę

  rozrz

ą

dow

ą

Wagon  taki  powinien  by

ć

  wył

ą

czony  ze  składu  przed  grzbietem  górki 

rozrz

ą

dowej 

dł 

długi  wagon  na  wózkach  z  rozstawem  osi  wewn

ę

trznych  wi

ę

kszym  ni

ż

 

14,0 m, który mo

ż

e przeje

ż

d

ż

a

ć

 przez górki rozrz

ą

dowe. Przed manew-

rowaniem  takim  wagonem  przez  górk

ę

  rozrz

ą

dow

ą

  nale

ż

y  wył

ą

czy

ć

 

automatyczne przestawianie zwrotnic i przej

ść

 na r

ę

czne sterowanie 

16. Przy  stosowaniu  oznaczników  obowi

ą

zuje  zasada, 

ż

e  je

ż

eli  odprz

ę

g  nie 

przekracza 3 wagonów, to liczba wagonów w odprz

ę

gu oznacza si

ę

 przez 

wpisanie odpowiedniej liczby oznaczników. Przy wi

ę

kszej liczbie wagonów 

w odprz

ę

gu liczb

ę

  wagonów  wpisuje si

ę

 cyfr

ą

 arabsk

ą

  z tym, 

ż

e je

ż

eli s

ą

 

to wagony pró

ż

ne, to przed cyfr

ą

 umieszcza si

ę

 „0” np.: 5 wagonów pró

ż

-

nych – 05. 

17.  Kart

ę

 rozrz

ą

dow

ą

 nale

ż

y wypełnia

ć

 w nast

ę

puj

ą

cy sposób: 

1)  w kolumnie 1 wpisuje si

ę

 numer kolejny odprz

ę

gu; 

2)  w  kolumnie  2  wpisuje  si

ę

  liczb

ę

  wagonów  w  odprz

ę

gu,  oraz  inne  nie-

zb

ę

dne informacje według wy

ż

ej podanych zasad stosowania oznacz-

ników; 

3)  w kolumnie 3 wpisuje si

ę

 cyfr

ę

 okre

ś

laj

ą

c

ą

 mas

ę

 brutto całego odprz

ę

-

gu wyra

ż

on

ą

 w tonach, z zaokr

ą

gleniem do pełnej wielko

ś

ci; 

4)  w kolumnie 4 wpisuje si

ę

 numer toru, na który biegnie odprz

ę

g; 

5)  w kolumnie 5  wpisuje si

ę

 numer odprz

ę

gu, który musi by

ć

 hamowany 

r

ę

cznym  hamulcem  wagonowym.  Numer  odprz

ę

gu  nale

ż

y  wpisa

ć

  na 

wysoko

ś

ci  numeru  tego  manewrowego,  któremu  przydzielono  ten  od-

prz

ę

g do hamowania. Wpisanie numeru odprz

ę

gu z prawej strony nu-

meru  ewidencyjnego  manewrowego  oznacza  dla  niego, 

ż

e  w  odpo-

wiednim  czasie  bez  wezwania  powinien  uda

ć

  si

ę

  na  grzbiet  górki  dla 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

58

obsługi hamulca, manewrowy przed opuszczeniem przydzielonych mu 
do  obsługi  torów  powinien  zabezpieczy

ć

  je  do  czasu  powrotu  przez 

wyło

ż

enie płozów w odległo

ś

ci około 30 m od stoj

ą

cych pojazdów; 

6)  jako zako

ń

czenie karty rozrz

ą

dowej nale

ż

y  wpisa

ć

 w  kolumnie 2 liter

ę

 

„K” oznaczaj

ą

c

ą

 koniec rozrz

ą

dzanego składu. 

18. Kart

ę

 rozrz

ą

dow

ą

 powinni otrzyma

ć

1)  kieruj

ą

cy prac

ą

 na górce rozrz

ą

dowej; 

2)  kieruj

ą

cy  prac

ą

  manewrowych  w  torach  kierunkowych  (ustawiacz  lub 

wyznaczony manewrowy); 

3)  pracownicy zatrudnieni przy obsłudze hamulców torowych; 

4)  manewrowi zatrudnieni przy hamowaniu wagonów płozami; 

5)  pracownicy zatrudnieni przy przygotowaniu dróg przebiegu dla rozrz

ą

-

dzania; 

6)  pracownicy zatrudnieni przy rozł

ą

czaniu odprz

ę

gów; 

7)  inni pracownicy wymienieni w regulaminie pracy manewrowej.  

19.  Wszelkie niezb

ę

dne informacje dotycz

ą

ce prowadzenia pracy rozrz

ą

dowej 

powinny  by

ć

  przekazywane  zainteresowanym  pracownikom  drog

ą

  radio-

w

ą

,  ustnie  lub  za  pomoc

ą

  megafonu.  Nie  wolno  prowadzi

ć

  rozrz

ą

dzania 

z górki  rozrz

ą

dowej  bez  sporz

ą

dzenia  kart  rozrz

ą

dowych  w  przypadku 

niesprawnej ł

ą

czno

ś

ci radiowej.  

20.  Na  zautomatyzowanych  górkach  rozrz

ą

dowych  karta  rozrz

ą

dowa  dostar-

czana  na  stanowisko  operatorskie  mo

ż

e  zawiera

ć

  dodatkowe  informacje 

o składzie,  odprz

ę

gach  oraz  wagonach  maj

ą

cych  wpływ  na  sposób  ich 

ź

niejszego rozrz

ą

dzania. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

59 

 

KARTA ROZRZ

Ą

DOWA 

Data  ......................................................  Nr poc.  ..............................................................  
Rozrz

ą

dzanie z toru  ...............................  Liczba wagonów ................................................  

Rozp. rozrz

ą

dzania  ...............................  Zako

ń

czenie rozrz.  ............................................  

Nr Kol. 

rzutu 

liczba wag. 

i oznaczniki 

Masa brutto 

odprz

ę

gu (ton) 

Nr toru 

Nr odprz

ę

gu hamowa-

nego ham. wag. 

1. 

36* 

45 

 

2. 

// 

72 

56 

 

3. 

20* 

63 

 

4. 

/// 

108 

52 

12 

5. 

000 

30 

44 

 

6. 

//X 

144 

78 

 

7. 

000 

66 

53 

 

8. 

10* 

44 

 

9. 

Xz 

72* 

64 

 

10. 

VV 

40 

63 

 

11. 

144 

72 

22 

12. 

/h 

36 

77 

 

13. 

72 

67 

22 

14. 

00 

20 

44 

 

15. 

//u 

72 

62 

 

16. 

36 

51 

 

17. 

04 

40 

44 

 

18. 

/zp 

36 

 

 

19. 

36 

61 

 

20. 

// 

72 

65 

 

21. 

/// 

108 

54 

 

22. 

12h3 

432 

76 

 

23. 

05 

50 

44 

 

24. 

36 

51 

 

25. 

// 

72 

62 

 

26. 

72 

65 

 

27. 

/u 

36 

53 

 

28. 

// 

72 

74 

 

29. 

 

 

 

30. 

 

 

 

 

31. 

 

 

 

 

32. 

 

 

 

 

33. 

 

 

 

 

34. 

 

 

 

 

35. 

 

 

 

 

*  dla  podanych  przykładów  w  kolumnie  3  przyj

ę

to  mas

ę

  w

ę

glarki  dwuosiowej  i  czteroosiowej, 

w stanie pró

ż

nym i ładownym.

 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

60

Zał

ą

cznik 2. 

Oznaczenia na wagonach 

1.  Stałe  oznaczenia  i  napisy  ostrzegawcze  na  wagonach  wymagaj

ą

cych 

zachowania szczególnej ostro

ż

no

ś

ci przy wykonywaniu manewrów. 

 

Znak  ostrzegawczy  -  zabroniony  przejazd  przez 
górk

ę

 

rozrz

ą

dow

ą

 

o promieniu 

krzywizny 

(w płaszczy

ź

nie  pionowej)  mniejszym,  ni

ż

  podany 

pod znakiem. 
Znak  koloru  białego,  umieszczony  na  ostojnicy 
z lewej strony wagonu. 

 

Znak  ostrzegawczy  -  dopuszcza  si

ę

  manewrowa-

nie przez górk

ę

 rozrz

ą

dow

ą

 tylko przy zachowaniu 

szczególnych 

ś

rodków ostro

ż

no

ś

ci. 

Znak dotyczy  wagonów na  wózkach z rozstawem 
osi wewn

ę

trznych ponad 14 m. Znak koloru białe-

go,  umieszczony  na  ostojnicy  z  lewej  strony  wa-
gonu. 

Ostrożnie przetaczać 

Konieczno

ść

 ostro

ż

nego manewrowania. 

Napis  koloru  białego,  na  jasnym  tle  –  czarny. 
Umieszczony  na  ka

ż

dej 

ś

cianie  bocznej  z  lewej 

strony,  a  w  przypadku  braku  miejsca  –  z prawej 
strony.  Na  wagonach-cysternach  napis  umiesz-
czony na dennicach. 

 

Znak  umieszczony  na  wagonach  do  przewozu 
blachy  w  zwojach,  zakazuj

ą

cy  jazdy  z  otwartymi 

i nie 

zaryglowanymi 

przesuwnymi 

ś

cianami 

i dachem (przesuwne segmenty pudła). 
Poza tym na wagonie obok znaku nale

ż

y umie

ś

ci

ć

 

napis: 
„Podczas  jazdy  dach  i 

ś

ciany  powinny  by

ć

  za-

mkni

ę

te i zaryglowane”. 

Znak umieszczony na 

ś

cianie wagonu. 

 

Przejazd  przez  hamulce  torowe  oraz  inne  urz

ą

-

dzenia  hamuj

ą

ce  lub  rozrz

ą

dowe  w  trakcie  ich 

działania jest zabroniony. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

61 

 

Zakaz rozrz

ą

dzania na górkach rozrz

ą

dowych. 

Znaczenie znaku: 

 

zachowa

ć

 szczególne 

ś

rodki ostro

ż

no

ś

ci przy 

rozformowaniu /formowaniu poci

ą

gu, 

 

wagon  nie  mo

ż

e  naje

ż

d

ż

a

ć

  na  inne  wagony 

i musi  by

ć

  chroniony  przed  naje

ż

d

ż

aniem 

przez inne pojazdy. 

 

Zakaz odrzutu i staczania z górek rozrz

ą

dowych. 

Znaczenie znaku: 

 

zakaz  odrzucania  i  staczania  z  górki  rozrz

ą

-

dowej, 

 

wagon  musi  by

ć

  odstawiany  i  wł

ą

czany  po-

jazdem trakcyjnym, 

 

wagon  nie  mo

ż

e  naje

ż

d

ż

a

ć

  na  inne  wagony 

i musi  by

ć

  chroniony  przed  naje

ż

d

ż

aniem 

przez inne pojazdy. 

 

Znaki  na  wagonach  z  przewodem  elektrycznego 
ogrzewania  informuj

ą

ce  o  przeznaczeniu  przewo-

du w zale

ż

no

ś

ci od wielko

ś

ci napi

ę

cia (1000, 1500 

lub  3000  V)  oraz  rodzaju  pr

ą

du  stosowanego  na 

liniach  zelektryfikowanych.  Sprz

ę

gu 

ś

rubowego 

mi

ę

dzy  wagonami  nie  wolno  rozł

ą

cza

ć

  przed 

rozczepieniem przez rewidenta taboru przewodów 
ogrzewania  elektrycznego  i  ostrzega  przed  nie-
bezpiecze

ń

stwem  pora

ż

enia  pr

ą

dem  elektrycz-

nym. 

Znaki  umieszcza  si

ę

  na  dolnej  cz

ęś

ci  słupków 

naro

ż

nych  po  stronie  bocznej  i  czołowej,  a  na 

wagonach  nie  maj

ą

cych  słupków  naro

ż

nych  -  na 

tablicy blaszanej. 

 

Znak ostrzegawczy przed pora

ż

eniem pr

ą

dem na 

wagonach,  przy  których  najwy

ż

szy  stopie

ń

  lub 

szczebel  drabinki  znajduje  si

ę

  na  wysoko

ś

ci 

wi

ę

kszej, ni

ż

 2 m nad górn

ą

 powierzchni

ą

 główki 

szyny: 

Kolor  znaku  - 

ż

ółty  odblaskowy;  strzałka  oraz 

obwódka  koloru  czarnego  dla  taboru  nowego 
oraz  naprawianego,  wielko

ść

  znaku  dostosowa-

na do miejsca, w którym jest on umieszczony. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

62

33

1088

 

Znak  ostrzegawczy  na  zbiornikach  przeznaczo-
nych do przewozu gazów skroplonych pod ci

ś

nie-

niem. 

Znak w kształcie pasa o kolorze pomara

ń

czowym 

szeroko

ś

ci  30  cm  naniesiony  wokół  zbiornika  na 

wysoko

ś

ci jego osi poziomej. Wagonów tak ozna-

czonych  nie  wolno  odrzuca

ć

,  ani  stacza

ć

  z  górki 

rozrz

ą

dowej  oraz  nie  wolno  odrzuca

ć

  i  stacza

ć

 

taboru na takie wagony taboru. 

 

 
 
Tablica  identyfikacyjna  na  wagonach  cysternach 
do przewozu towarów niebezpiecznych. 

Tablica  identyfikacyjna  umieszczona  na  obu 

ś

cia-

nach  bocznych  wagonu  cysterny  lub  kontenera, 
a tak

ż

e  wagonów  du

ż

ych,  kontenerów  i  małych 

kontenerów  dla  towarów  przewo

ż

onych  luzem. 

Oznaczenie  mo

ż

e  by

ć

  podane  w  postaci  tablicy, 

folii  samoprzylepnej  lub  rysunku.  W  przypadku 
wagonu  cysterny  z dzielonym  zbiornikiem,  znak 
umieszczany  jest  dla  ka

ż

dego  zbiornika  na  od-

dzielnej  tabliczce.  Tablica  oznacza, 

ż

e  przesyłka 

w wagonie  stanowi  zagro

ż

enie  okre

ś

lone  kodem 

licznika,  jakie  mo

ż

e  stwarza

ć

  dany  materiał.  Po-

szczególne cyfry oznaczaj

ą

2 –  emisja  gazu  w  wyniku  ci

ś

nienia  lub  reakcji 

chemicznej, 

3 –  zapalno

ść

 materiałów ciekłych i gazów, 

4 –  zapalno

ść

 materiałów stałych, 

5 –  działanie utleniaj

ą

ce (podtrzymuj

ą

ce palenie), 

6 –  wła

ś

ciwo

ś

ci truj

ą

ce (toksyczno

ść

), 

7 –  wła

ś

ciwo

ś

ci promieniotwórcze, 

8 –  działanie 

ż

r

ą

ce, 

9 –  niebezpiecze

ń

stwo  samorzutnej  gwałtownej 

reakcji. 

X –  materiał niebezpiecznie reaguje z wod

ą

Podwojenie  cyfr  wskazuje  na  nasilenie  zagro

ż

e-

nia.  Je

ż

eli  zagro

ż

enie  od  materiału  mo

ż

e  by

ć

 

wystarczaj

ą

co  okre

ś

lone  jedn

ą

  cyfr

ą

,  wówczas 

po tej cyfrze stawia si

ę

 zero. Cyfry w dolnej cz

ę

-

ś

ci tablicy okre

ś

laj

ą

 numer identyfikacyjny towaru 

niebezpiecznego. 

 
 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

63 

2.  Wzory  nalepek  ostrzegawczych  (zgodnie  z  cz

ęś

ci

ą

  5  RID/Zał.  2  do 

SMGS).

 

Nr 1 

Materiały wybuchowe 
Podklasy 1.1, 1.2, 1.3 

Nr 1.4 

Materiały wybuchowe 

podklasa 1.4 

Nr 1.5 

Materiały wybuchowe 

Podklasa 1.5 

Nr 1.6 

Materiały wybuchowe 

podklasa 1.6 

 

 

 

 

**  Dane dotycz

ą

ce podklasy: brak danych, je

ś

li wybuchowo

ść

 przedstawia zagro

ż

enie 

dodatkowe 

*  Dane dotycz

ą

ce grupy zgodno

ś

ci: brak danych, je

ś

li wybuchowo

ść

 przedstawia zagro-

ż

enie dodatkowe 

Nr 2.1 

Gazy zapalne 

Nr 2.2 

Gazy niezapalne, nietruj

ą

ce 

 

 

Nr 2.3 

Gazy truj

ą

ce 

Nr 3 

Materiały ciekłe zapalne 

Nr 4.1 

Materiały stałe zapal-

ne, samoreaktywne, 

stałe wybuchowe 

odczulone 

 

 

 

Nr 4.2 

Materiały samozapal-

ne 

Nr 4.3 

Materiały wytwarzaj

ą

ce w zetkni

ę

ciu z wod

ą

 

gazy zapalne 

Nr 5.1 

Materiały utleniaj

ą

ce 

 

 

 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

64

Nr 5.2 

Nadtlenki organiczne 

Nr 6.1 

Materiały truj

ą

ce 

Nr 6.2 

Materiały zaka

ź

ne 

 

 

 

 

 
 

Nr 7A 

Materiały promienio-

twórcze kategoria I – 

BIAŁA 

Nr 7B 

Materiały promienio-

twórcze kategoria II – 

Ż

ÓŁTA 

Nr 7C 

Materiały promienio-

twórcze kategoria III – 

Ż

ÓŁTA 

Nr 7E 

Materiały promienio-

twórcze rozszcze-

pialne klasy 7 

 

 

 

 

Nr 8 

Materiały 

ż

r

ą

ce 

Nr 9 

ż

ne materiały 

i przedmioty niebez-

pieczne 

Nr 13 

Ostro

ż

nie przetacza

ć

 

Nr 15 

Zakaz odrzutu i 

staczania. Nie 

naje

ż

d

ż

a

ć

, chroni

ć

 

 

 

 

 

Znak dla materiałów, które s

ą

           

przewo

ż

one w podgrzanym stanie 

Oznakowanie kierunku ustawienia przesyłki 

 

 

 

 

 
 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

65 

3.  Inne nalepki. 

 

 

Towar  łatwo  tłuk

ą

cy  si

ę

,  kruchy.  Wagon  wymaga 

ostro

ż

nego manewrowania. 

 

Nalepka dla przesyłek z przekroczon

ą

 skrajni

ą

Wagonów oznaczonych tak

ą

 nalepk

ą

 nie wolno odrzu-

ca

ć

 i stacza

ć

  oraz  na  tak oznaczony  wagon  nie  wolno 

odrzuca

ć

 i stacza

ć

 innych pojazdów. 

 

Baczno

ść

 ! Dozorca w wagonie ! 

 

Znak dla materiałów zagra

ż

aj

ą

cych 

ś

rodowisku. 

background image

PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. 

 

66

TABELA ZMIAN 

Lp. 

zmiany 

Przepis wewn

ę

trzny, 

którym zmiana została 

wprowadzona (rodzaj, 

nazwa i tytuł) 

Jednostki redakcyjne, 

w obr

ę

bie których wprowa-

dzono zmiany 

Data wej

ś

cia 

zmiany w 

ż

ycie 

Biuletyn PKP 

Polskie Linie Kole-

jowe S.A., w którym 

zmiana została 

opublikowana 

(Nr/poz./rok) 

1. 

2. 

3. 

4. 

5. 

Zarz

ą

dzenie Nr 27/2014 

Zarz

ą

du PKP Polskie 

Linie Kolejowe S.A. z dnia 

12 sierpnia 2014r.  

§1 ust. 4 

1.12.2014r. 

07/18/2014