background image

 

 

BILANSOWY I 

PODATKOWY 

POMIAR KOSZTÓW 

Dr Cyryl Kotyla  

 

 

Zakres tematyczny: 

1. 

Prawo bilansowe a prawo podatkowe. 

2. 

Wynik bilansowy a podatkowy. 

3. 

Pojęcie kosztu w prawie bilansowym i podatkowym. 

4. 

Pojęcie przychodu w prawie bilansowym i podatkowym. 

 

Literatura: 

1. 

UoR 

2. 

UoPD 

3. 

„Rachunkowość” wyd. Rachunkowość Sp. z o.o. 

4. 

„Monitor podatkowy” C.H. Beck 

5. 

Litwińczuk „Prawo podatkowe przedsiębiorców” Wolters 2005 

6. 

Felis „Podatki i składki w działalności przedsiębiorstw” 

 
Zaliczenie: 
(test + zadania) 
18.04.2015 godz. 9.30-11.00 sala C-20 

background image

PRAWO PODATKOWE A BILANSOWE.  

PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE.

 

 

 
Rachunkowość  finansowa  opiera  się  przede  wszystkim  na  przepisach  Ustawy  o 

Rachunkowości. 

Rachunkowość  podatkowa  prowadzona  jest  dla  celów  podatkowych  i  opiera  się  na 

przepisach prawa podatkowego. 

Przyczyny rozbieżności prawa bilansowego i podatkowego. 

Rozbieżności  wynikają  z  odmiennych  zadań  jakie  ma  do  spełnienia  rachunkowość  i 

system  podatkowy.  Zadania  rachunkowości  wyrażają  się  w  odzwierciedlaniu  sytuacji 
majątkowej,  finansowej  i  wyniku  finansowego  adresatom  zewnętrznym  sprawozdań 
finansowych  (true  and  fair  view)  (odzwierciedlenie  aktywów  i  pasywów  oraz  wyniku 
finansowego).  Cele  prawa  podatkowego  są  inne  –  chodzi  przede  wszystkim  o  ustalenie 
zobowiązania wobec budżetu z uwzględnieniem preferencji podatkowych państwa w zakresie 
polityki  fiskalnej  i  społeczno  –  gospodarczej.  Te  różne  cele,  wynikające  z  przepisów 
podatkowych, skutkują tym, że obraz ekonomiczny jednostki gospodarczej, a szczególnie jej 
wynik, jest kształtowany przez te prawa według odmiennych reguł.  

Różnice  w  traktowaniu  tych  dwóch  pojęć  ekonomicznych  są  przede  wszystkim 

następstwem i konsekwencją tego, iż ustalane przez prawo bilansowe reguły kwalifikowania 
kosztów,  przychodów,  zasad  amortyzacji,  tworzonych  rezerw  oraz  różnic  kursowych, 
stanowiących podstawę ustalania wyniku finansowego, nie są akceptowane przez akty prawa 
podatkowego. Wyrazem skali różnic jest również to, że znajdują one odzwierciedlenie nawet 
w podstawowych określeniach, charakteryzujących etapy ustalania nadwyżki przychodów nad 
kosztami.  Zrealizowaną  nadwyżkę  w  prawie  bilansowym  określa  się  jako  wynik  finansowy 
brutto  lub  też  zysk  brutto,  natomiast  w  prawie  podatkowym  jako  podstawę  ustalenia 
zobowiązania w podatku dochodowym lub dochód podatkowy. 

 
 

 

background image

WYNIK BILANSOWY A PODATKOWY. 

 
 
Zysk brutto a dochód wynika z odmiennego traktowania niektórych przychodów i kosztów. 

Schemat ustalania podstawy opodatkowania na podstawie wyniku brutto 

 

 

 

Różnice trwałe i przejściowe: 

 

różnice trwałe: 

pomiędzy  przychodami  i  kosztami  wg  prawa  bilansowego  i  podatkowego  są 
nieodwracalne  np.  zapłacone  odsetki  budżetowe  (rachunkowo  są  kosztem, 
podatkowo nie stanowią kosztu, nie są to tzw. KUP). 

 

różnice przejściowe 

w  odniesieniu  do  przychodów  i  kosztów  spowodowane  są  odmiennością 
momentu uznania przychodu za osiągnięty i kosztu za poniesiony w myśl UoR 
i  przepisów  podatkowych,  np.  naliczone  odsetki  od  uzyskanych  pożyczek, 
które  rachunkowo  są  kosztem  w  momencie  ich  naliczenia,  a  podatkowo-  wg 
metody kasowej- w momencie faktycznej zapłaty. 
 

CELE I ZADANIA

 

PRZEPISÓW USTAWY 

O RACHUNKOWOŚCI 

PRZEPISÓW USTAWY 

O PODATKU DOCHODOWYM 

Prawidłowe ustalenie aktywów i pasywów oraz 

wyniku finansowego firmy. 

 

Narzędzia: 

 

zasady rachunkowości, 

 

zasada ekonomicznego i wiernego obrazu, 

 

odzwierciedlenie i notowanie faktów 
gospodarczych, 

 

prowadzenie ksiąg rachunkowych, 

 

unifikacja ponadpaństwowa poprzez MSR-y, 
Dyrektywy itp., 

 

uznanie w pełni rozwiązań z innych dziedzin, 
stworzenie własnych narzędzi ich 
odnotowania, w tym również podatkowych 
(np. odroczony podatek dochodowy).  

Prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego. 

 

Narzędzia: 

 

realizowanie zasady fiskalnej, 

 

ulgi i obciążenia, 

 

działania interwencyjne, zmieniające reguły 
obciążeń, 

 

prowadzenie ksiąg podatkowych, 

 

polityka fiskalna kieruje się bieżącymi 
potrzebami budżetu, 

 

szeroko traktowana autonomiczność 
rozwiązań, wyjątkowe uznawanie reguł z 
innych dziedzin prawa.  

  
 

 

 

WYNIK BRUTTO 

 

Przychody księgowe nie 
zaliczane do podatkowych 

 

KUP nie będące 
księgowymi 

 

Koszty księgowe nie 
uznawane za KUP 

 

Przychody podatkowe nie 
zaliczane do księgowych 

DOCHÓD 

background image

PODSTAWOWE OBSZARY DZIELĄCE POJĘCIA

 

obszary 

WYNIK FINANSOWY 

DOCHÓD PODATKOWY 

konstrukcja 

formalna 

Konstrukcja bardziej złożona. 

Oprócz przychodów i kosztów 

wynik jest korygowany o 

przychody i koszty finansowe oraz 

skutki zdarzeń nadzwyczajnych. 

Konstrukcja formalnie prostsza. 

Stanowi on różnicę pomiędzy 

przychodami a kosztami ich 

uzyskania. 

konstrukcja 

ekonomiczna 

Wynik finansowy jednostki jest 

ustalany w wielkości „netto”, tj. po 

pomniejszeniu o obciążenia 

podatkiem dochodowym i  

płatności z nim zrównanych.  

Dochód nie jest pomniejszany o 

podatek dochodowy, gdyż sam 

stanowi podstawę  

 

Wynik finansowy to pojęcie z zakresu rachunkowości, właściwe prawu bilansowemu, 

dla  którego  podstawowym  aktem  jest  ustawa  o  rachunkowości.  Kategoria  wyniku 
finansowego nie znajduje odbicia w prawie podatkowym. Przepisy ustawy o rachunkowości 
w  zasadzie  nie  definiują  pojęcia  wyniku  finansowego.  Jedynie  w  art.  42  ustawy, 
precyzującym  elementy  składowe  wyniku  finansowego  netto,  określa  się,  że  jest  on 
rozumiany  jako  „wynik  na  działalności  operacyjnej,  operacjach  finansowych  i  operacjach 
nadzwyczajnych,  skorygowany  o  obowiązkowe  obciążenia  z  tytułu  podatku  dochodowego  i 
płatności  z nim zrównanych”.  Prawa podatkowe  nie zawiera pojęcia  wynik  finansowy, lecz 
posługuje  się  pojęciem  dochodu,  stanowiącym  podstawę  ustalenia  zobowiązania  w  podatku 
dochodowym.  

Wnioski. 

Różnice w prawie bilansowym i podatkowym są nie do uniknięcia z powodu różnych 

celów ustalania wyniku finansowego  i dochodu  

Różnice  przejściowe  wynikają  ze  stosowania  zasady  memoriałowej  przez 

rachunkowość finansową i zasady kasowej przez prawo podatkowe. 

Podmiot  prowadzący  rachunkowość  zmuszony  jest  prowadzić  dodatkową  ewidencję 

(również  pozabilansową)  przychodów  i  kosztów  podatkowych  albo  rozbieżności  w 
przychodach i kosztach księgowych i podatkowych dla ustalenia podstawy opodatkowania. 

Potrzeba  uwzględnienia  w  dodatkowej  ewidencji  różnic  trwałych  i  przejściowych 

wynika z faktu, iż kategorie te mają wpływ na wynik finansowy netto. 

 

background image

POJĘCIE KOSZTU W PRAWIE BILANSOWYM I 

PODATKOWYM. 

 

Koszt bilansowy a KUP. 

Koszt w rozumieniu rachunkowości. 

Przez 

koszty 

rozumie  się  uprawdopodobnione  zmniejszenia  w  okresie 

sprawozdawczym  korzyści  ekonomicznych,  o  wiarygodnie  określonej  wartości  w  formie 
zmniejszenia wartości aktywów albo zwiększenia zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do 
zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie 
środków przez udziałowców lub właścicieli (UoR art.3 ust.1 pkt.3) 

Koszt w rozumieniu podatkowym. 

KUP  są  wielkością  wpływającą  na  podstawę  opodatkowania.  Podstawą 

opodatkowania  jest  bowiem  dochód,  a  dochodem  jest  nadwyżka  sumy  przychodów  nad 
kosztami ich uzyskania. (art.18 ust.1 i art. 7 ust.1 CIT). 

KUP nie należy utożsamiać z kosztami w znaczeniu rachunkowym. 
W szczególności jak najbardziej możliwa i nierzadka jest sytuacja, że dany wydatek 

jest kosztem rachunkowym, ale ze względu na jakieś ustawowe ograniczenia nie może być 
uznawany za koszt podatkowy. 

 
KUP 

(  CIT  art.15  lub  PIT  art.22)

  są  to  koszty  poniesione  w  celu  osiągnięcia  przychodów  lub 

zachowania albo  zabezpieczenia źródła przychodów z  wyjątkiem kosztów wymienionych w 
art.16, gdzie znajdują się wyłączenia z KUP, tzn. koszty, które : 

 

albo nigdy nie stanowią KUP, 

 

albo w określonym momencie mogą być zaliczane do KUP. 

 

Ogólne warunki uznania wydatku za KUP. 

A  zatem  zgodnie  z  ogólnym  ustawowym  określeniem  KUP,  kosztem  uzyskania  przychodu 
jest koszt spełniający łącznie dwa warunki: 

 

został  poniesiony  w  celu  uzyskania  przychodu  albo  w  celu  zachowania  lub 
zabezpieczenia  źródła przychodów (np. impreza integracyjna pracowników nie może 
być KUP), 

 

nie  znajduje  się  na  liście  wydatków  wyłączonych  z  KUP  określonej  w  art.16  ust.1 
CIT. 

dodatkowo poza tymi dwoma warunkami :  

 

wydatek powinien być właściwie udokumentowany.  
Jest to warunek konieczny uznania wydatku za KUP , gdyż nawet gdy dany wydatek 
jest  celowy  i  nie  znajduje  się  na  negatywnej  liście  wydatków,  to  organ  podatkowy 

background image

wyłączy ten wydatek z kosztu jeśli podatnik nie będzie miał dowodów na okoliczność 
poniesienia tego wydatku.  

 

wydatek poniesiony jest przez samego podatnika.  
Innymi  słowy:  podatnik  nie  może  uznać  za  KUP  wydatku,  który  został  poniesiony 
albo zwrócony mu przez inną osobę / podmiot. 

Wnioski. 

Wydatek: 

 

jest  poniesiony  przez  podatnika,  tj.  w  ostatecznym  rozrachunku  został  pokryty  z 
zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią KUP podatnika wydatki, które zostały 
poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik), 

 

jest  definitywny  (rzeczywisty),  tj.  wartość  poniesionego  wydatku  nie  została 
podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, 

 

pozostaje w związku z prowadzona przez podatnika działalnością gospodarczą, 

 

poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub 
może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów  (poniesiony wydatek może 
obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu – w okresie ponoszenia kosztu 
lub w przyszłości), 

 

został właściwie udokumentowany, 

 

nie jest wyłączony z KUP poprzez art.16 ust.1 CIT lub art.23 ust.1 PIT. 

 

Potrącanie kosztów w okresach sprawozdawczych. 

Punktem  wyjścia  dla  szczegółowych  zasad  potrącania  kosztów  w  czasie,  tj. 

przyporządkowania  kosztów  do  poszczególnych  okresów  sprawozdawczych  (roku  albo 
miesiąca – dla obliczenia zaliczki na podatek) jest podział kosztów na koszty bezpośrednie i 
koszty pośrednie

Koszty  bezpośrednie  w  rozumieniu  prawa  podatkowego,  to  takie,  które  da  się 

przyporządkować  do  poszczególnych  przychodów  osiąganych  przez  podatnika  (np.  koszt 
nabycia materiału, z którego podatnik wyprodukował sprzedawany przez siebie towar). 

Koszty bezpośrednie są potrącane w okresie, w którym osiągnięty został przychód, do 

którego  koszt  ten  został  przyporządkowany  (art.15  ust.4  CIT)  (np.  jeśli  podatnik  nabył 
materiał w 2009r, a towar wyprodukowany z tego materiału sprzedał w 2010r., to wydatek ten 
stanowi KUP w 2010r).  

Możliwe  jest  również  przyporządkowanie  wsteczne  KUP  do  okresu 

sprawozdawczego.  Jeżeli  więc  koszt  został  poniesiony  po  zakończeniu  roku,  w  którym 
osiągnięto przychód, to można go potrącić „wstecznie”, a więc w roku osiągnięcia przychodu. 
Warunkiem tego wstecznego zaliczenia kosztu jest to, że koszt ten musi zostać poniesiony do 
dnia  sporządzenia  sprawozdania  finansowego  albo  złożenia  zeznania  podatkowego  (np.  w 
styczniu 2010r podatnik wypłacił handlowcowi prowizję za sprzedaż zrealizowaną w 2009r. 
Może więc zaliczyć tę prowizję do kosztów roku 2009).  

background image

Koszty pośrednie – to takie, których nie da się przyporządkować do poszczególnych 

przychodów osiąganych przez podatnika.  

Za dzień poniesienia kosztu uważa się dzień, na który zaksięgowano dany koszt  

(ust. 4e).  

Jeżeli  koszty  pośrednie  dotyczą  okresu  przekraczającego  rok  podatkowy  i 

jednocześnie  nie  można  ustalić  jaka  ich  część  dotyczy  danego  roku,  to  zalicza  się  je 
proporcjonalnie do długości okresu którego dotyczą (ust. 4d).  

 

Proporcjonalne ustalenie KUP. 

Proporcjonalne ustalenie kosztów do uzyskanych przychodów dotyczy sytuacji, gdy podatnik: 

 

osiąga  dochody  z  dwóch  lub  więcej  źródeł  polegających  na  opodatkowaniu  i 
zwolnieniu  z  opodatkowania  lub  ze  źródeł  z  których  część  dochodów  nie  podlega 
opodatkowaniu, 

 

na  podstawie  prawidłowo  prowadzonej  ewidencji  księgowej  nie  jest  możliwe 
przyporządkowanie  kosztów  wspólnych  dla  obu  źródeł  dla  poszczególnych  źródeł 
przychodów podatnika (opodatkowanych i zwolnionych z opodatkowania).  

W takich przypadkach podatnik przydziela koszty do poszczególnych źródeł przychodów 

w takim stosunku, w jakim przychody z tych źródeł pozostają w ogólnej kwocie przychodów.   

Metoda  proporcjonalnego  rozliczenia  i  zarachowania  kosztów  uzyskania  przychodów 

dotyczy więc jedynie tych kosztów, których podatnik nie może przyporządkować do źródeł 
przychodu, z którego dochód podlega opodatkowaniu i do przychodów z innych źródeł. 
 

Przeliczenie kosztów w walutach obcych. 

Zgodnie  z  prawem  podatkowym  koszt  poniesiony  w  walucie  obcej  przelicza  się  na 

złote  polskie  według  kursu  średniego  NBP  z  ostatniego  dnia  roboczego  poprzedzającego 
dzień poniesienia kosztu.  

Art. 30, ust.2 Reguła prawa bilansowa.  

Wyrażone  w  walutach  obcych  operacje  gospodarcze  ujmuje  się  w  księgach 

rachunkowych  na  dzień  ich  przeprowadzenia  –  o  ile  odrębne  przepisy  dotyczące  środków 
pochodzących  z  budżetu  Unii  Europejskiej  i  innych  krajów  Europejskiego  Obszaru 
Gospodarczego  oraz  środków  niepodlegających  zwrotów  –  pochodzących  ze  źródeł 
zagranicznych nie stanowią inaczej – odpowiednio po kursie: 

 

faktycznie  zastosowanym  w  tym  dniu,  wynikającym  z  charakteru  operacji  –  w 
przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań, 

 

średnim  ogłoszonym  dla  danej  waluty  przez  Narodowy  Bank  Polski  z  dnia 
poprzedzającego ten dzień – w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli 
nie  jest  zasadne  zastosowanie  kursu  o  którym  mowa  w  punkcie  wyżej,  a  także  w 
przypadku pozostałych operacji.  

 
 

background image

Wydatki wyłączone z KUP. 

 

UZUPEŁNIĆ SAMODZIELNIE NA PODSTAWIE ART. 16 CIT. 

 
 
 

 

background image

RÓŻNICE BILANSOWE I PODATKOWE PRZYCHODÓW. 

 

UoR art.3 ust.1 

Przez  przychody  rozumie  się  uprawdopodobnione  powstanie  w  okresie 

sprawozdawczym  korzyści  ekonomicznych  o  wiarygodnie  określonej  wartości,  w  formie 
zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do 
wzrostu  kapitału  własnego  lub  zmniejszenia  jego  niedoboru  w  inny  sposób  niż  wniesienie 
środków przez udziałowców lub właścicieli.  

Przychody podatkowe – zakres wynika z: 

1.  art.2 ust.1 określającego zakres przedmiotowy 
2.  art.12 ust.1-3 zawierający definicję i przykłady przychodów 
3.  art.12 ust.4 wymieniający przykłady wyłączeń z przychodów podatkowych.  

 

1.  Zakres przedmiotowy. 

Updop nie dotyczy: 

 

przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych 
produkcji rolnej, 

 

przychodów z gospodarki leśnej w rozumieniu ustawy o lasach, 

 

przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem umowy.  
 

2.  Przykłady przychodów. 

 

 

otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe, 

 

wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, 

 

wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym również z tytułu 
zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu…

 

 

 

więcej zobacz art.12 ust.1. 
 

3.  Wyłączenia z przychodów. 

Do przychodów nie zalicza się (wybrane): 

 

pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet przyszłych dostaw towarów 
i usług, które zostaną wykonane w następujących okresach sprawozdawczych, 

 

kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od 
udzielonych pożyczek (kredytów). 

 

 

background image

Moment ujęcia przychodów.  

Art.12 ust.3 Zasada memoriałowa 
Za  przychody  związane  z  działalnością  gospodarczą  i  z  działami  specjalnymi  produkcji 
rolnej, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, 
po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.  
 
Art. 12 ust.3A 
Za datę powstania przychodu z działalności gospodarczej uważa się, z zastrzeżeniem ust.3c-e, 
dzień  wydania  rzeczy,  zbycia  prawa  majątkowego  lub  wykonania  usługi,  nie  później  niż 
dzień: 

 

wystawienia faktury albo 

 

uregulowania należności  

W przypadku innych przychodów niż: 

 

z działalności gospodarczej, 

 

usług rozliczanych okresowo, 

za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty (zasada kasowa)  

 

W DOMU WYSZUKAĆ WYCENĘ PRZYCHODU W WALUTACH OBCYCH NA 

PODSTAWIE USTAWY. 

 

 

 

 

background image

AMORTYZACJA W UJĘCIU BILANSOWYM. 

 

Odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą 

systematycznego,  planowanego  rozłożenia  jego  wartości  początkowej  na  ustalony  okres 
amortyzacji.  Rozpoczęcie  amortyzacji  następuje  nie  wcześniej  niż  po  przyjęciu  środka 
trwałego do używania.  

Na  dzień  przyjęcia  środka  trwałego  do  używania  należy  ustalić  okres  lub  stawkę  i 

metodą  jego  amortyzacji.  Poprawność  stosowanych  okresów  i  stawek  amortyzacji  środków 
trwałych  powinna  być  przez  jednostkę  okresowo  weryfikowana,  powodując  odpowiednią 
korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.  

Przy  ustalaniu  okresu  amortyzacji  i  rocznej  stawki  amortyzacyjnej  uwzględnia  się 

okres  ekonomicznej  użyteczności  środka  trwałego,  na  określenie  którego  wpływają  w 
szczególności: 

 

liczba zmian, na których pracuje środek trwały, 

 

tempo wzrostu techniczno-ekonomicznego, 

 

wydajność  środka  trwałego  mierzona  liczbą  godzin  jego  pracy  lub  liczbą 
wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem, 

 

prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego., 

 

przewidywana  przy  likwidacji  cena  sprzedaży  netto  istotnej  pozostałości  środka 
trwałego.  

Dla  środków  trwałych  o  niskiej  jednostkowej  wartości  początkowej  można  ustalić  odpisy 
amortyzacyjne  lub  umorzeniowe  w  sposób  uproszczony,  przez  dokonywanie  zbiorczych 
odpisów dla grup środków zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub jednorazowo odpisując 
wartość tego rodzaju środków trwałych.   

 

 

background image

AMORTYZACJA W UJĘCIU PODATKOWYM. 

 

Amortyzacji  podlegają  stanowiące  własność  lub  współwłasność  podatnika,  nabyte  lub 
wytworzone  we  własnym  zakresie,  kompletne  i  zdatne  do  użytku  w  dniu  przyjęcia  do 
używania: 

 

budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, 

 

maszyny, urządzenia i środki transportu, 

 

inne przedmioty, 

o przewidywalnym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na 
potrzeby  związane  z  prowadzoną  przez  niego  działalnością  gospodarczą  albo  oddane  do 
używania  na  podstawie  umowy  najmu,  dzierżawy  lub  umowy  określonej  w  art.17A  pkt1, 
zwane środkami trwałymi.  

Amortyzacji podlegają również niezależne od przewidywanego okresu używania: 

 

przyjęte  do  używania  inwestycje  w  obcych  środkach  trwałych,  zwane  dalej 
„inwestycjami w obcych środkach trwałych”, 

 

budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie, 

 

(…) 

zwane także środkami trwałymi.  

Amortyzacji podlegają nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia 
do używania: 

 

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, 

 

spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, 

 

prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, 

 

autorskie lub pokrewne prawa majątkowe, 

o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok i wykorzystywane przez podatnika na 
potrzeby  związane  z  prowadzoną  przez  niego  działalnością  gospodarczą  albo  oddane  przez 
niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy 
lub umowy określonej w art.17A pkt1 zwane wartościami niematerialnymi i prawnymi.  

 

Amortyzacja uproszczona.  

Podatnicy  mogą  nie  dokonywać  odpisów  amortyzacyjnych  od  składników  majątku, 

których  wartość  początkowa  nie  przekracza  3.500zł.  Wydatki  poniesione  na  ich  nabycie 
stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu ich oddania ich do używania.  

Moment wprowadzenia do ewidencji.  

Składniki  majątku  wprowadza  się  do  ewidencji  środków  trwałych  oraz  wartości 

niematerialnych i prawnych najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy 
termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego.  

 

background image

Rozpoczęcie dokonywania odpisów. 

Odpisów  od  wartości  początkowej  środków  trwałych  lub  wartości  niematerialnych  i 

prawnych  począwszy  od  pierwszego  miesiąca  następującego  po  miesiącu,  w  którym  ten 
środek lub wartość wprowadzono do ewidencji .  

Zakończenie dokonywania odpisów. 

Odpisy  dokonuje  się  do  końca  tego  miesiąca,  w  którym  następuje  zrównanie  sumy 

odpisów  amortyzacyjnych  z  ich  wartością  początkową  lub  w  którym  postawiono  je  w  stan 
likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór.  

Stawki amortyzacyjne. 

Odpisów  amortyzacyjnych  od  środków  trwałych  dokonuje  się  przy  zastosowaniu 

stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie stawek amortyzacyjnych i zasad. Podatnicy 
mogą podane w wykazie stawek amortyzacyjnych stawki podwyższać. 

Podatnicy  mogą  indywidualnie  ustalić  stawki  amortyzacyjne  dla  używanych  lub 

ulepszonych  środków  trwałych,  po  raz  pierwszy  wprowadzonych  do  ewidencji  danego 
podatnika,  z  tym  że  okres  amortyzacji  w  przypadku  amortyzacji  wartości  niematerialnych  i 
prawnych nie może być krótszy niż: 

 

od licencji na programy oraz od praw autorskich – 24 miesiące, 

 

od  licencji  na  wyświetlanie  filmów  oraz  na  emisję  programów  radiowych  i 
telewizyjnych – 24miesiące,  

 

od poniesionych kosztów zakończonych prac rozwojowych – 12miesięcy, 

 

od pozostałych wartości niematerialnych i prawnych – 60miesiący.  

 

 

 

background image

ZASADY BILANSOWEGO I PODATKOWEGO ROZLICZANIA 

NAKŁADÓW NA REMONT I ULEPSZENIE ŚRODKÓW TRWAŁYCH. 

 
 
Ujęcie rachunkowe. 

Wartość  początkową  stanowiącą  cenę  nabycia  lub  koszt  wytworzenia    środka  trwałego 

powiększają koszty jego ulepszenia, polegające na: 

 

przebudowie, 

 

rozbudowie, 

 

modernizacji lub 

 

rekonstrukcji, 

powodując,  że  wartość  użytkowa  tego  środka  po  zakończeniu  ulepszenia  przewyższa 
posiadaną  przy  przyjęciu  do  używania  wartość  użytkową  mierzoną  okresem  używania, 
zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy  ulepszonego środka 
trwałego,  kosztami  eksploatacji  lub  innymi  miarami  i  powodującego,  że  wartość  użytkowa 
tego  środka  po  zakończeniu  ulepszenia  przewyższa  posiadaną  przy  przyjęciu  do  używania 
wartość użytkową.  

Remont  –  efektem  wykonywanych  robót  jest  przywrócenie  pierwotnego  stanu  środka 
trwałego (ujmuje się w księdze jako koszty bieżącego okresu sprawozdawczego). 

Ulepszenie- efektem wykonywanych prac jest  zwiększenie jego  wartości użytkowej,  a także 
majątkowej (ujmuje się w księdze jako zwiększenie wartości środka trwałego – koszt poprzez 
jego amortyzację).  

 

Ujęcie podatkowe. 

Art.  16.1.  Nie  uważa  się  za  koszty  uzyskania  przychodów  wydatków  na  ulepszenie 

środków  trwałych,  które  zgodnie  z  art.16g  ust.13  powiększają  wartość  środków  trwałych, 
stanowiącą podstawę naliczenia odpisów amortyzacyjnych.  

Środki  trwałe  uważa  się  za  ulepszone,  gdy  suma  wydatków  poniesionych  na  ich 

przebudowę,  rozbudowę,  rekonstrukcję,  adaptację  lub  modernizację  w  danym  roku 
podatkowym  przekracza  3.500zł  i  wydatki  te  powodują  wzrost  wartości  użytkowej,  w 
stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania (…).  

Jeżeli  środki  trwałe  uległy  ulepszeniu  w  wyniku  przebudowy,  rozbudowy, 

rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków powiększa się o 
sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub 
peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 3.500zł.