MIKROEKONOMIA 1 

Teoria  wyboru konsumenta 

– c.d. 

Dobra normalne (ang.  normal goods) 

są to dobra, których konsumpcja 

rośnie  wraz  ze  wzrostem  dochodu  konsumenta  oraz  spada  wraz  ze 
spadkiem dochodu, przy 

założeniu ceteris paribus. 

Rodzaje dóbr 

Dobra podstawowe (ang.  necessity goods) 

są to dobra, które nie mają 

swoich 

substytutów.  W  przypadku  wzrostu  ceny  na  tego  typu  dobra, 

popyt  nie  zmieni 

się,  natomiast  spadek  ceny  spowoduje  obniżenie 

popytu w nieznacznym stopniu. 

Rodzaje dóbr 

Dobra 

podrzędne (ang. inferior goods) są to dobra, których konsumpcja 

rośnie  pod  wpływem  spadku  dochodów  nabywców.  Jeżeli  natomiast 
dochód  nabywców  rośnie  (ceteris  paribus),  wówczas  popyt spada.  Są 
to zatem zwykle dobra gorsze 

jakościowo, tańsze substytuty.  

Rodzaje dóbr 

Dobra 

wyższego rzędu (luksusowe) (ang. luxury goods) są to dobra, na 

które  popyt  zmienia  się  bardziej  niż  dochód,  którego  zmiana  była 
impulsem do zmiany popytu.  

Rodzaje dóbr 

Dochód konsumenta a jego równowaga 

Zmiana punktu optimum na skutek zmian 

dochodów 

Ścieżka wzrostu dochodu  

a krzywa Engla 

Dochodowa  krzywa  ekspansji  (ang.  income  consumption  curve)  tzw. 
krzywa 

dochód-konsumpcja  jest  to  zbiór  punktów  styczności  krzywej 

obojętności ze zmieniającym się poziomem ograniczenia budżetowego.  
 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ścieżka wzrostu dochodu  

a krzywa Engla* 

Krzywa  Engla  (ang.  Engel  curve)  jest  to  linia  wyznaczona  przez 
połączenie punktów pokazujących wielkość popytu na dane dobro przy 
różnym dochodzie. Wyprowadza się ją ze ścieżki wzrostu dochodu. 
 

 

 

 

 

 

 

 

*Ernest Engel 

– niem. statystyk i ekonomista,  

który pokazał, że wzrost dochodów rodziny  
wpływa  na zmianę  struktury wydatków.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Przykład – krzywa Engla 

Krystyna  dysponuje 

miesięcznym  dochodem  równym  2160  zł.  Jej 

preferencje konsumenckie ogranicza funkcja 

użyteczności TU(Q

X

,Q

Y

) = 

Q

X

1/2 

Q

Y

1/2

. Krystyna  maksymalnie 

może nabyć 144 jednostek dobra Y, 

którego cena stanowi 25% ceny dobra X.  Znajdź konsumpcję z punktu 
optimum  oraz  narysuj 

linię  ograniczenia  budżetowego.  Jak  zmieni  się 

sytuacja,  gdy 

dochód spadnie  do  1  800  zł  (ceteris  paribus)? Wyznacz 

funkcję  dla  krzywej  dochód  konsumpcja  (ścieżkę  wzrostu  dochodu) 
oraz 

funkcję Engla dla dobra X. 

Elastyczność w ekonomii 

Elastyczność to miara reakcji na zapotrzebowanie na dane dobro ze 
względu na zmiany różnych czynników, którymi są: 
- 

cena (danego dobra lub dóbr pokrewnych), 

- 

dochód. 

Dochodowa elastyczność popytu 

Dochodowa 

elastyczność  popytu  (ang.  income  elasticity  of  demand) 

jest 

relacją procentowej zmiany popytu na dane dobro do procentowej 

zmiany dochodu konsumenta.  

 

 

M

M

x

x

M

/

/









Prawo Engla 

Prawo  Engla  (ang.  Engel's  law) 

mówi  o  tym,  że  w  miarę  wzrostu 

dochodów  udział  wydatków  na  dobra  podstawowe  w  wydatkach 
ogółem się zmniejsza. 

Jeżeli            <  0,  to  mamy  do  czynienia  z  dobrami  podrzędnymi  (lub 
niższego  rzędu),  co  oznacza,  że  w  przypadku  wzrostu  dochodów 
udział wydatków na te dobra zmniejszy się, np. podstawowa żywność.  

Jeżeli       = <0, 1> to mamy do czynienia z dobrami podstawowymi, co 
oznacza, 

że  w  przypadku  wzrostu  dochodów  udział  wydatków  na  te 

dobra nie zmieni 

się znacznie, np. odzież.  

Jeżeli       > 1, to mamy do czynienia z dobrami wyższego rzędu, co 
oznacza, 

że  w  przypadku  wzrostu  dochodów  udział  wydatków  na  te 

dobra 

wzrośnie, np. samochody, podróże. 

M



M



M



Przykład – elastyczność 

dochodowa popytu 

Oblicz 

elastyczność dochodową popytu na dobro X wiedząc, że 

dochód  konsumenta  zwiększył  się  z  1000  zł  do  1200  zł,  a 
nabywane 

ilości dobra X z 100 szt. do 110 szt. Do jakiej kategorii 

zakwalifikujemy  dobro X?  

Efekt owczego pędu 

Zjawisko  ekonomiczne 

polegające  na  chęci  naśladowania  osób,  z 

którymi  konsumenci  chcą  się  utożsamiać,  niezależnie  od  wzrostu 
ceny. 

Efekt snobizmu 

Zjawisko  ekonomiczne 

polegające  na  ograniczaniu  zakupu  pewnych 

dóbr lub całkowitym zaniechaniu ich nabycia, ponieważ są one chętnie 
nabywane przez innych 

konsumentów. 

Efekt Veblena 

Zjawisko ekonomiczne, 

dotyczące dóbr luksusowych, które polega na 

wzroście  wielkości  popytu  na  dobra  luksusowe  pomimo  wzrostu  cen 
tych 

dóbr. 

Efekt spekulacyjny 

Zjawisko  ekonomiczne, 

dotyczące  oczekiwań  konsumentów  co  do 

przyszłych  poziomów  cen,  polegające  na  tym  że,  jeśli  konsumenci 
oczekują  wzrostu  cen,  to  zakupują  danego  dobra  więcej  (na  zapas), 
ewentualnie 

jeśli  spodziewają  się  spadku  cen,  to  ograniczą  zakup 

danego dobra i 

czekają do spodziewanej obniżki.