Materiałoznawstwo, ćwiczenie 3  

 

GLASJONOMERY 

 

1.  Łączą się chemicznie z tkanką zęba 
2.  Nie może zastąpić kompozytu 
3.  Glasjonomer= cement szklano- monomerowy= cement glaspolialkenowy 

 
 
Skład: 



 

Proszek: rozpuszczalne w kwasie fluorowane szkło wapniowo- aluminiowo- krzemowe 



 

Płyn: wodny roztwór 40- 55 % kopolimeru kwasów: akrylowego i itakonowego w stosunku 2:1 lub kopolimer 
kwasu akrylowego i maleinowego, kwas tartarowy (winowy) w ilości 5-15 %. HYDROKSYETYLOMETAKRYLAN 
(HEMA), dimetakrylan, kamfochinon 

 
Skład glasjonomerów modyfikowanych żywicą: 



 

Proszek: rozpuszczalne w kasie fluorowane szkło wapniowo- aluminiowo- krzemowe i katalizatory 



 

Płyn: jak wyżej + HYDROKSYETYLOMETAKRYLAN (HEMA) dimetakrylan, kamfochinon (światło utwardzalne) 

 
 
Klasyfikacja ze względu na proces wiązania: 



 

Glasjonomery tradycyjne chemoutwardzalne- wiążące  chemicznie 

-  proszek to szkło a płyn to kwas 
-  systemy zarabiane z wodą 



 

Glasjonomery światło utwardzalne  

 
Glasjonomer: 

-  dozujemy proszek na 2 równe części 
-  mieszamy pierwszą część przez 10 sekund 
-  następnie dodajemy drugą część 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Reakcja wiązania glasjonomeru: 



 

reakcja kwas- zasada, produkt -> sól w formie żelu 



 

faza I- uwalnianie i migracja jonów szkła po ataku kwasów 



 

faza II- wiązanie jonowe kationów do polianionów (żelatyzacja) -> wytrącenie soli (utwardzenie) 



 

faza III- dyfuzja z uwalnianiem soli i wzrost wytrzymałości mechanicznej  

 

 

 
 
 
 
 
 

Glasjonomer= 

szkło- 

jonomerowe 

Zasadowe szkło, 

jony wapnia (Ca), 

fluor (F), glin (Al)  

Polimer: kwas 

poliakrylowy, 

inne kopolimery 

 
Charakterystyka szkło- jonomerów: 
 
Zalety: 

1.  Chemiczne łączenie z zębiną i szkliwem 
2.  Rozszerzalność termiczna zbliżona do rozszerzalności termicznej szkliwa i zębiny (8-15 ppm/C, szkliwo 15, 

zębina 10) 

3.  Niskie przewodnictwo cieplne 
4.  Duża wytrzymałość na nacisk 
5.  Kontrast na RTG 
6.  Biozgodność 
7.  Ekspancja termiczna zgodna z naturalnymi tkankami zęba (zmniejszenie możliwości powstania szczelin 

brzeżnych) 

8.  Duża ilość uwalnianych jonów: 

-  hamowanie wzrostu bakterii 
-  remineralizacja- zmniejszenie rozpuszczalności tkanek w środowisku kwaśnym 
-  cecha akumulatora fluorowego 

9.  Tworzenie struktury przypominającej szkliwo 
10. Szeroki zakres wskazań 

 
Wady: 

1.  Duża wrażliwość na wilgoć- w początkowych etapach wiązania 
2.  Wrażliwość na nadmierne wysuszenie 
3.  Mała wytrzymałość na zginanie i rozciąganie 
4.  Słaba polerowalność 
5.  Brak przezierności i niedoskonałość koloru 
6.  Mała odporność na wypłukiwanie  

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
Reakcja glasjonomerowa (kwas- zasada) 

-  etap I-> zniszczenie powierzchni cząstki szkła, wydzielenie jonów wapnia, glinu i fluoru, powstanie kwasu 

krzemowego, wzrost pH 

-  etap II-> tworzenie rozpuszczalnych poliakrylanów wapnia, wstępne wiązanie materiału 
-  etap III -> wytworzenie poliakrylanów glinu- związany cement 

 
 

 

 
Reakcja kwasowa między proszkiem szklanym i kwasem poliakrylowym: 



 

reakcja kwasowa uwalnia z powierzchni szkła Ca

2+

, Al

3+

, jony fluoru dyfundują niezwiązane z matrycą 



 

tworzą się łańcuchy wapniowo- poliakrylowe odpowiedzialne za przezierność i wrażliwość na ponowne 
wchłanianie wody 



 

tworzą się łańcuchy glinowo- poliakrylowe 



 

otoczka hydrożelu zwiększa odporność na działanie kwasów 



 

poczatkowo fluor uwalnia się szybko (~20 ppm) z matrix (cząsteczki szkła), później zachodzi wolne uwalnianie 
przez dyfuzję z cząsteczek szkła (~1- 2 ppm)  

 
Klasyfikacja ze względu na wskazanie kliczne: 

-  typ I- cementy łączące (do zabiegów protetycznych) 
-  typ II- cementy do wypełnień 

a)  klasa I- estetyczne 
b)  klasa II- wzmacniane (cermety), zawierają jony srebra lub innych metali  

-  typ III- cementy podkładowe oraz uszczelniacze bruzd i szczelin (liner, base) 

 
Postępowanie z tradycyjnym glasjonomerem: 

1.  Opracowanie, wypłukanie, osuszenie ubytku 
2.  Zastosowanie conditio nera (10 s) 10% kwas poliakrylowy 
3.  Dokładne wypłukanie, usunięcie nadmiarów wody 
4.  Przygotowanie materiału szkło-jonomerowego 
5.  Aplikacja szkło- jonomeru na wilgotną zębinę 
6.  Izolacja powierzchni lakierem na czas wiązania 
7.  Opracowanie powierzchni po całkowitym związaniu wiertłem z użyciem wody (jeżeli konieczne) 
8.  Ponowne zabezpieczenie powierzchni lakierem 

 

 
Żywica zawierająca fotoinicjatory ulega polimeryzacji zgodnie z głębokością penetracji światła, ok. 2 min 
 
Część szkło- jonomeru, która nie została naświetlona ma gorsze właściwości  
 
Kondycjoner- kwas poliakrylowy 10%- oczyszcza tkanki zęba z warstwy mazistej i umożliwia chemiczną adhezję 
 
Cechy glasjonomerów modyfikowanych żywicą: 

-  utwardzanie światłem 
-  odporność na wilgoć i przesuszenie 
-  nierozpuszczalność o okresie wiązania 
-  bardziej estetyczne 
-  mniejsze wydzielanei fluoru 

 
Postępowanie z glasjonomerem modyfikowanym żywicą: 

1.  Opracowanie, wypłukanie, osuszenie ubytku 
2.  Przygotowanie materiały szkło-jonomerowego 
3.  Aplikacja szkło- jonomeru ma wilgotną zębinę w warstwie nie grubszej niż 2,5 mm (aplikacja warstwowa)  
4.  Utwardzanie światłem 
5.  W razie konieczności założenie kolejnej warstwy i polimeryzacja lampą 
6.  Opracowanie wiertłem i wypolerowanie powierzchni z użyciem wody 
7.  Aplikacja lakieru dla poprawy estetyki (nie jest konieczna) 

 
Materiały glasjonomerowe modyfikowane żywicą: 



 

VITREMER 



 

VITREBOND 



 

PHOTAC FL QUICK 



 

RELYX LUTING KETAC CEM PLUS 

 
Wskazania: 

-  podkład po kompozyt i amalgamat 
-  poszerzone uszczelnianie bruzd 
-  odbudowa zębów 
-  wypełnianie ubytków w zębach mlecznych 
-  wypełnianie ubytków w zębach stałych klasy III i V 
-  wypełnienia jednopowierzchniowe w obszarze nienarażonym na działanie sił okluzyjnych 
-  wypełnienia tymczasowe zębów mlecznych i stałych 
-  osadzanie prac protetycznych 
-  poszerzone lakowanie 
-  leczenie odroczone 
-  ubytki klas V i I nie obciążone zgryzowo 
-  jako alternatywa dla ZnO + eugenol  

 
W głębokich ubytkach gdy: 



 

są problemy z izolacją 



 

utrudniony dostęp światła lampy 



 

wydłużony cza zabiegu 



 

szerokie kanaliki zębinowe 



 

niekorzystna konfiguracja ubytku 



 

zwiększone naprężenia w trakcie utwardzania 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
Postępowanie podczas uszczelniania bruzd i zagłębień: 

1)  Pokrycie powierzchni conditionerem na 10- 20 s 
2)  Wypłukiwanie powierzchni wodą 
3)  Izolacja wałkami ligniny, osuszenie powierzchni, pozostawienie jej lekko wilgotnej 
4)  Nakładanie i kondensacja materiału (upychadło kulkowe) 
5)  Zagryzienie folii z żywicą 
6)  Zebranie nadmiaru materiału 
7)  Utwardzenie lakierem ochronnym  

 
W protetyce: 



 

odbudowa core build- up 



 

cementowanie prac protetycznych opartych na metalu 

 
Warstwa mazista stanowi istotną przeszkodę we właściwej adaptacji cementu do tkanek w trakcie osadzania 
uzupełnień. 
 
Pomiędzy tkankami a cementem może powstać szczelina, która będzie łatwo pochłaniała płyny, co może 
doprowadzić do: 



 

niedostatecznego utrzymania cementu 



 

pojawienie się próchnicy wtórnej 

 
Zastosowanie conditio nera, czyli usunięcie warstwy mazistej, pozwala odsłonić zębinę i kanaliki co pozwala na 
zwiększenie szczelności i nie powoduje niebezpieczeństwa nadwrażliwości pozabiegowej 
 
Cementy szkło- monomerowe są jedynymi materiałami do wypełnień o właściwościach hydrofilnych!! 
 
Nano- jonomer: 



 

ręcznie mieszamy 



 

światło utwardzalny 



 

wydziela fluor 



 

wyższa estetyka (gładkość powierzchni) 



 

połysk wypełnień 



 

większa odporność na ścieranie