PODZIAŁ METOD 
STOSOWANYCH W 
EPIDEMIOLOGII 



Alicja Stachowska 

METODY 



 METODA OPISOWA 

 



METODA OBSERWACYJNA 

 



METODA DOŚWIADCZALNA 
(eksperymentalna) jako szczególny 
przykład modelu prospektywnego 

Metody 

 
 

prospektywne                                          retrospektywne 

                                                                                  

opisujące badane zjawisko w 
przyszłości 

opisujące badane zjawisko 
z przeszłości 

1. METODA OPISOWA 

 



opisuje proste zjawiska i proste 
zależności; 



pozwala na formułowanie hipotezy o 
związku przyczynowo-skutkowym na 
podstawie zdobytej wiedzy  

 



Przykład: - 

kobiety częściej chorują na zapalenie 

cewki moczowej niż mężczyźni 

METODA OPISOWA  

W tej metodzie musimy uwzględnić: 
 



osoby (na których badamy wpływ danego 

zjawiska): płeć, wiek, zawód, wykształcenie, 

rasa, kultura 



miejsce (gdzie nastąpiło badane zjawisko): 

kraj, region, miasto/wieś, położenie 

geograficzne, klimat 



czas (w którym wystąpiło badane zjawisko): 

pora roku, pora dnia 

2. METODA ANALITYCZNA 



pozwala na formułowanie hipotezy o związku 

przyczynowo-skutkowym 



jej weryfikacja następuje w wyniku porównania 



tworzone 2 grupy: badana i kontrolna 



badana – istnieje badane zjawisko 



kontrolna  - bez badanego zjawiska 



osoby w obu grupach powinny być dobrane 

losowo 



porównujemy wyniki uzyskane w obu grupach 

oraz oceniamy przy użyciu optymalnych testów 

statystycznych 



formułujemy na podstawie wyników wnioski 

 

 METODA ANALITYCZNA 

 
Przykład:  



-  grupa badana – pacjenci hospitalizowani 

z powodu niestabilnej choroby 

niedokrwiennej serca u których w 

wywiadzie występuje cukrzyca 



  



- grupa kontrolna – pacjenci 

hospitalizowani z powodu niestabilnej 

choroby niedokrwiennej serca bez cukrzycy 

w wywiadzie 

 
 

METODA ANALITYCZNA  
 



badany czynnik: cukrzyca 

 



na podstawie wyników badań możemy 
określić retrospektywnie: w której grupie 
choroba przebiegała ciężej, oraz wysuwać 
wnioski: który pacjent ma większe szanse 
na przeżycie 

3.METODA DOŚWIADCZALNA 



pozwala na formułowanie hipotezy o 
związku przyczynowo-skutkowym 
pomiędzy czynnikami 

 



jej weryfikacja następuje na drodze 
eksperymentalnej 

 



polega na wprowadzeniu (ingerencji!) do 
danej grupy jakiegoś czynnika (np. ryzyka) 

 METODA EKSPERYMENTALNA 



tworzymy 2 grupy: badaną i kontrolną 



do grupy badanej wprowadzamy czynnik 

eksperymentalny:  



Fizyczny (promieniowanie),  



Chemiczny (lek),  



Biologiczny (wirus, bakteria),  



Społeczny (sztuczny podział) 



obserwujemy... 



formułujemy wnioski 

 

METODA EKSPERYMENTALNA  

 
Przykład: 



- dobieramy do obu grup osoby zdrowe, 

przebadane przez komisję lekarską  

 



grupa badana: podajemy statyny i 

kontrolujemy poziom cholesterolu przez 

dany okres czasu 

 



grupa kontrolna: podajemy placebo i 

kontrolujemy poziom cholesterolu 

 

METODA EKSPERYMANTALNA  



obserwujemy przez dany okres czasu obie 
grupy 

 



komisja lekarska bada ponownie 
pacjentów po zakończeniu eksperymentu 

 



na podstawie wyników badań wyciągamy 
wnioski odnośnie leku 

Dziękuję za uwagę

.