background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
            NARODOWEJ 

 

 

 

 

Ewa Pogorzelska 

 

 

 

 

Projektowanie elementów zespołu modelowego 
722[01].Z1.04 

 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 

 

 

 

 
 
 

 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2006 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

1

Recenzenci: 
dr inż. Rafał Suwart 
mgr inż. Marian Cymerys 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Ewa Pogorzelska 
 
 
Konsultacja: 
dr inż. Jacek Przepiórka  
 
 
Korekta: 
 

 
 

 
Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 722[01].Z1.04 
Projektowanie elementów zespołu modelowego, zawartego w modułowym programie 
nauczania dla zawodu modelarz odlewniczy. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

2

SPIS TREŚCI

 

 

 

1. Wprowadzenie 

3

2.  Wymagania wstępne 

5

3.  Cele kształcenia 

6

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

7

11

5. Ćwiczenia 

    5.1. Tworzywa używane  w modelarstwie odlewniczym 

11

   5.1.1. Ćwiczenia 11
5.2. Ogólne wiadomości o konstruowaniu modeli  

13

   5.2.1. Ćwiczenia 13
5.3. Klasyfikacja i szczegóły konstrukcyjne modeli i rdzennic 

16

   5.3.1. Ćwiczenia 16
5.4. Łączenie i wykończanie modeli 

18

   5.4.1. Ćwiczenia 18
5.5. Skrzynki formierskie i sprawdziany oraz ich elementy konstrukcyjne 

20

   5.5.1. Ćwiczenia 20
5.6. Formy metalowe do odlewania grawitacyjnego (kokile) 

22

   5.6.1. Ćwiczenia 22
 5.7. Formy metalowe do odlewania metodami specjalnym 

23

    5.7.1. Ćwiczenia 23
6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

24

7. Literatura 

38

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

3

1. WPROWADZENIE 

 

 

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela „Projektowanie elementów zespołu 

modelowego”, który będzie pomocny w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w szkole 
kształcącej w zawodzie modelarz odlewniczy 722[01].

 

W poradniku zamieszczono: 
−  wymagania wstępne, 

−  wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas zajęć, 
−  propozycje  ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie u uczniów umiejętności 

praktycznych, 

−  wykaz literatury, z której uczniowie mogą korzystać podczas nauki. 
Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami aktywizującymi 
ze szczególnym uwzględnieniem: 
−  metody ćwiczeń praktycznych, 

−  metody projektów,  
−  metody tekstu przewodniego, 

−  pokazu z objaśnieniem. 
Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane – począwszy od samodzielnej 
pracy uczniów do pracy zespołowej.  
W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel może się 
posłużyć zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym różnego 
rodzaju zadania. 
W tym rozdziale podano również: 
−  plan testu w formie tabelarycznej, 

−  punktacje zadań i uczenia się, 
−  propozycje norm wymagań, 

−  instrukcję dla nauczyciela, 

−  instrukcję dla ucznia, 
−  kartę odpowiedzi, 

−  zestaw zadań testowych. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

4

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 
 

Moduł 722[01].Z1 

Podstawy modelarstwa odlewniczego 

722[01].Z1.03 

Rozpoznawanie oprzyrządowania modelowego 

 

722[01].Z1.01 

Posługiwanie się dokumentacją techniczną 

722[01].Z1.02 

Wykonywanie pomiarów warsztatowych i 

trasowanie 

722[01].Z1.04 

Projektowanie elementów zespołu 

modelowego 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

5

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji tej jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

 

−  korzystać z różnych źródeł w celu znalezienia potrzebnych informacji, 

−  stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony środowiska i ochrony ppoż, 

−  zastosować procedury udzielania pierwszej pomocy, 
−  wyszukiwać potrzebne informacje w dokumentach, 

−  zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii, 

−  pracować indywidualnie, 
−  współpracować w grupie, 

−  prezentować wyniki pracy własnej i grupowej, 

−  uczestniczyć w dyskusji, 
−  interpretować wskazany tekst, 

−  posługiwać się instrukcją przy wykonywaniu ćwiczeń, 

−  wykonywać proste obliczenia techniczne, 
−  charakteryzować procesy wykonania odlewów, 

−  rozróżniać maszyny i urządzenia odlewnicze, 

−  scharakteryzować podstawowe metody formowania ręcznego i maszynowego, 
−  wykonać ręcznie rdzenie i formy piaskowe, 

−  dobrać narzędzia , przyrządy i metody do wybranej metody przygotowania odlewów, 

−  scharakteryzować specjalne metody odlewania,  
−  rozróżnić formy odlewnicze, 

−  scharakteryzować piece odlewnicze, 

−  porównać metody wykonywania odlewów, 
−  zinterpretować zjawiska zachodzące w formie zalanej ciekłym metalem, 

−  określić pojęcie jakości, 

−  rozróżnić wady odlewów i określić przyczyny ich powstawania, 
−  określić zadania kontroli wstępnej, międzyoperacyjnej i ostatecznej, 

−  wyjaśnić wpływ cech modelu na jakość odlewu, 

−  wyjaśnić związek między jakością odlewu a kosztami produkcji, 
−  rozpoznawać podstawowe maszyny i urządzenia stosowane w odlewniach, 

−  określić zastosowanie oprzyrządowania modelowego w produkcji odlewów, 

−  sklasyfikować modele, rdzennice i wzorniki, 
−  rozróżniać rodzaje osprzętu modeli drewnianych, 

−  rozróżnić i stosować znakowanie barwne modeli drewnianych, 

−  rozróżnić rodzaje znaków rdzeniowych i rdzenników, 
−  rozróżnić odmiany konstrukcyjne płyt modelowych, 

−  rozróżnić odmiany konstrukcyjne rdzennic metalowych, 

−  rozróżnić modele z tworzyw sztucznych i ceramicznych, 
−  sklasyfikować układy wlewowe, 

−  dokonać klasyfikacji skrzynek formierskich, tulejek ustalających, sworzni do składania,  

−  dokonać klasyfikacji narzędzi specjalnych i wyposażenia formierskiego, 
−  dokonać klasyfikacji sprawdzianów do form i rdzeni. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

6

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

Po zrealizowaniu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−  określić wpływ jakości wykonania modelu na jakość odlewu, 

−  dobrać tworzywa używane w modelarstwie odlewniczym, 

−  rozróżnić kategorie rysunków modelu, 
−  określić powierzchnie podziału modeli i rdzennic, 

−  zinterpretować zjawisko skurczu odlewniczego, 

−  rozróżnić pochylenia formierskie modeli i rdzennic, 
−  scharakteryzować promienie i zaokrąglenia oraz naddatki na obróbkę odlewu, 

−  rozróżnić konstrukcje znaków rdzeniowych i rdzenników, 

−  rozpoznać części odejmowane modeli i rdzennic, 
−  rozróżnić konstrukcje i oznaczenia elementów układu wlewowego i zasilającego, 

−  klasyfikować modele według ich konstrukcji, klas dokładności wykonania, jakości, 

sposobu wykonania oraz rodzaju tworzywa, 

−  rozpoznać rdzennice, 
−  rozróżnić szczegóły konstrukcyjne modeli i rdzennic, 

−  rozróżnić sposoby łączenia i wykańczania modeli, 

−  zidentyfikować modele i rdzennice metalowe, ceramiczne oraz z tworzyw sztucznych, 
−  scharakteryzować płyty modelowe, 

−  zidentyfikować skrzynki formierskie, 

−  rozróżnić przyrządy i sprawdziany formierskie, 
−  rozróżnić formy metalowe do odlewania grawitacyjnego, 

−  rozróżnić formy metalowe do odlewania metodami specjalnymi. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

7

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 
 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca ………………………. 
Modułowy program nauczania:  

Modelarz odlewniczy 722[01] 

Moduł: 

      722[01].Z1 

Jednostka modułowa: 

 

Projektowanie elementów zespołu modelowego 
722[01].Z1.04 

 

Temat: Wykonanie szkicu modelu niedzielonego, naturalnego na podstawie rysunku części. 
Cel ogólny: kształtowanie umiejętności wykonywania szkiców modelarskich.. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  rozróżnić kategorie rysunków, 

−  zdefiniować pojęcie naddatków na obróbkę, 

−  dobrać naddatki na obróbkę, 
−  nanieść na rysunek naddatki na obróbkę, 

−  zdefiniować pojęcie pochylenia i zbieżności, 

−  dobrać pochylenia i zbieżności, 
−  nanieść na rysunek  pochylenia i zbieżności, 

−  dobrać promienie i zaokrąglenia, 

−  nanieść na rysunek promienie i zaokrąglenia, 
−  przestrzegać odpowiednich przepisów bhp podczas pracy, 

−  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 
Metody nauczania: 

−  ćwiczenia praktyczne, 
−  pokaz z  wyjaśnieniem, 

−  pogadanka. 
 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  indywidualna 
 
Środki dydaktyczne: 

−  rysunek części, 

−  kalka techniczna, 

−  przybory do rysowania, 
−  ołówek, 

−  gumka, 

−  poradniki, 
−  literatura fachowa. 
 
Czas: 90 minut. 
 
Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Podanie tematu, omówienie celów zajęć.  

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

8

3.  Omówienie czynności podczas wykonywania szkicu modelu. 
4.  Wydanie dokumentacji, materiałów i narzędzi. 
5.  Zorganizowanie stanowiska do wykonania ćwiczenia. 
6.  Realizacja tematu: 

−  każdy uczeń  otrzymuje rysunek części, 

−  uczeń, wykorzystując posiadany rysunek części, wykonuje rysunek modelu, 

nanosząc odpowiednie naddatki na obróbkę,  zbieżności, promienie i łuki. 

5.  Nauczyciel nadzoruje pracę uczniów. 
6.  Po wykonaniu ćwiczenia uczeń próbuje dokonać analizy wykonanej pracy. 
7.  Uczeń wskazuje swoje słabe i mocne strony. 
8.  Nauczyciel dokonuje analizy pracy ucznia. 
9.  Uczeń prezentuje swoją pracę. 
10.  Klasa wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prac. 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 
Odszukaj w literaturze wiadomości na temat: Klasyfikacja i szczegóły konstrukcyjne modeli  
i rdzennic. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności 

podczas realizowania ćwiczenia i zdobytych umiejętności. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

9

Scenariusz zajęć 2 
 

Osoba prowadząca……………………….. 
Modułowy program nauczania:  

Modelarz odlewniczy  722[01] 

Moduł: 

      722[01].Z1 

Jednostka modułowa: 

 

Projektowanie elementów zespołu modelowego 
722[01].Z1.04  

 
Temat: Przyrządy i sprawdziany formierskie. 
Cel ogólny:
 kształtowanie umiejętności rozróżniania przyrządów i sprawdzianów 
formierskich oraz  określanie ich zastosowania w procesie wykonywania rdzeni.  
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  rozpoznawać i nazywać sprawdziany uniwersalne, 

−  rozpoznawać i nazywać przyrządy oraz sprawdziany formierskie specjalne, 
−  precyzować, jakie pomiary i sprawdzanie dokonywane są przy pomocy określonego 

przyrządu i  sprawdzianu, 

−  dobrać odpowiednie przyrządy i sprawdziany do rdzeni, 

−  opisać sposób użycia przyrządów i sprawdzianów, 
−  określić zasady bhp, obowiązujące podczas używania przyrządów i sprawdzianów. 
 
Metody nauczania: 

−  pogadanka, 

−  pokaz z objaśnieniem, 
−  ćwiczenia praktyczne, 

−  metoda tekstu przewodniego. 
 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  indywidualna 
−  grupowa 
 
Środki dydaktyczne: 

−  przyrządy i sprawdziany formierskie, 

−  plansza, 
−  ołówki, 

−  kartki samoprzylepne. 
 
Zadanie dla ucznia 
Przedmiotem zadania jest poznawanie przyrządów i sprawdzianów formierskich i określanie 
ich przydatności do wykonywania pomiarów i sprawdzania.  
 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu lekcji, podział klasy na grupy, 
zaznajomienie uczniów z metodą przewodniego tekstu. 
 
FAZA WŁAŚCIWA 
INFORMACJE 
Zapoznaj się z zadaniem, które masz wykonać, dokonaj przeglądu materiałów  źródłowych, 
podobnych rozwiązań zadania. Postaraj się odpowiedzieć na następujące pytania: 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

10

1.  Jakie przyrządy uniwersalne i specjalne stosuje się w praktyce odlewniczej? 
2.  Jakie przyrządy i sprawdziany formierskie wykorzystywane są do sprawdzania 

dokładności kształtu i wymiarów rdzeni? 

3.  Jakie przyrządy i sprawdziany wykorzystywane są do sprawdzania ustawienia rdzeni w 

formie? 

4.  Do czego służą poszczególne przyrządy i sprawdziany? 
5.  Jak należy dobierać odpowiednie przyrządy i sprawdziany formierskie? 

 

Uczniowie wykorzystują katalogi, foliogramy, plansze. 

 

PLANOWANIE 
1.  Ustal nazwy i przeznaczenie przyrządów i sprawdzianów formierskich. 
2.  Ustal, jakich przyrządów i sprawdzianów użyjesz do kontroli rdzeni. 
3.  Ustal, w jakiej kolejności użyjesz przyrządów  i sprawdzianów do kontroli rdzeni. 
4.  Ustal, jakich przyrządów i sprawdzianów użyjesz do kontroli ustawienia rdzeni w formie. 
5.  Ustal, w jakiej kolejności użyjesz przyrządów i sprawdzianów do kontroli ustawienia 

rdzeni w formie. 

6.  Zaplanuj czynności prezentacji tych przyrządów i sprawdzianów.  

 

UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 

 

WYKONANIE 
1.  Ułóż na planszy przyrządy i sprawdziany do kontroli konkretnego rdzenia. 
2.  Na kartkach samoprzylepnych napisz nazwy tych przyrządów i sprawdzianów. 
3.  Pod każdym przyrządem i sprawdzianem przyklej kartkę z jego nazwą i sposobem 

zastosowania. 

4.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy. Zespoły uczniów wybierają lidera grupy, 

który dokonuje prezentacji ćwiczenia. 

 
SPRAWDZANIE 
Odpowiedz na następujące pytania: 
1.  Czy przyrządy i sprawdziany na planszy zostały ułożone w odpowiedniej kolejności? 
2.  Czy poprawnie zostały napisane nazwy tych przyrządów i sprawdzianów? 
3.  Czy poprawnie zostało określone zastosowanie tych przyrządów i sprawdzianów? 
4.  Czy poprawnie zostały przyklejone kartki z nazwami przyrządów i sprawdzianów ? 
 
ANALIZA 
Uczniowie wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły im najwięcej trudności. Nauczyciel 
podsumowuje całe  ćwiczenie, wskazuje, jakie nowe, ważne umiejętności zostały 
wykształcone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa: 
Odszukaj w literaturze wiadomości na temat odlewania grawitacyjnego. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności 

podczas realizowania ćwiczenia i zdobytych umiejętności. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

11

5. ĆWICZENIA

  

 

5.1.

 

Tworzywa używane w modelarstwie odlewniczym. 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przyporządkuj nazwy materiałów stosowanych do wyrobu modeli, do odpowiednich 

próbek tych materiałów. 

 
Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z podstawowymi wiadomościami dotyczącymi tworzyw modelarskich, 
3)  ułożyć modele na planszy, 
4)  przykleić kartki z nazwami tworzyw pod  modelami, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  modele z różnych materiałów, 

−  kartki samoprzylepne z nazwami materiałów, 
−  literatura fachowa, 

−  plansza. 
 

Zalecane metody nauczania - uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 
−  pogadanka,  

−  tekst przewodni. 

 

Ćwiczenie 2 

Podaj zastosowanie poszczególnych gatunków drewna umieszczonych w zestawie,  

do wyrobu modeli. 
 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z podstawowymi wiadomościami, dotyczącymi rodzajów drewna 

stosowanych w modelarstwie, 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

12

3)  napisać na kartkach samoprzylepnych zastosowanie poszczególnych gatunków drewna  

do produkcji modeli, 

4)  przykleić kartki pod próbkami drewna, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 

−  pogadanka, 

−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  zestaw używanych gatunków drewna w modelarstwie odlewniczym, 
−  kartki samoprzylepne, 

−  literatura fachowa, 
−  ołówek, 

−  gumka. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

13

5.2. Ogólne wiadomości o konstruowaniu modeli. 
 

5.2.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj rysunek surowego odlewu na podstawie rysunku części. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z ogólnymi zasadami wykonywania rysunków surowego odlewu, 
3)  wykonać rysunek surowego odlewu na podstawie rysunku części, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
5)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 
−  tekst przewodni, 

−  ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  rysunek części, 
−  literatura fachowa, 

−  kalka techniczna, 

−  przybory kreślarskie, 
−  ołówek, 

−  gumka. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj szkic modelu niedzielonego, bezrdzeniowego, na podstawie rysunku części. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z ogólnymi zasadami wykonywania szkicu modelu, 
3)  dobrać naddatki na obróbkę, zbieżności, promienie i łuki, 
4)  wykonać rysunek, nanosząc dobrane naddatki na obróbkę, zbieżności promienie i łuki, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać oceny ćwiczenia. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

14

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  ćwiczenia praktyczne, 

−  pokaz z objaśnieniem, 

−  pogadanka. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  odbitka rysunku części, 

−  literatura fachowa, 

−  kalka techniczna, 
−  przybory kreślarskie, 

−  ołówki kolorowe, 

−  gumka. 
 
Ćwiczenie 3 

Ustaw model na płycie uniwersalnej. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się zasadami oznaczania rzędów i szeregów otworów na płycie uniwersalnej, 
3)  zapoznać się zasadami oznaczania kołków ustalających model na płycie, 
4)  ustawić prawidłowo model na płycie, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  ćwiczenia praktyczne, 
−  pokaz z objaśnieniem. 

 

Środki dydaktyczne:  

−  płyta uniwersalna, 
−  model, 

−  kołki ustalające, 

−  literatura fachowa. 

 

Ćwiczenie 4 

Nazwij poszczególne elementy, zaznaczone na rysunku układu wlewowego i określ ich rolę. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z budową układu wlewowego, 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

15

3)  podać nazwy elementów układu wlewowego, oznaczonych na rysunku, 
4)  napisać jakie funkcje pełnią te elementy, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 

−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  rysunek układu wlewowego z oznaczonymi liczbowo elementami, 
−  kartka papieru, 

−  ołówek, 

−  gumka, 
−  literatura fachowa. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

16

5.3. Klasyfikacja i szczegóły konstrukcyjne modeli i rdzennic 
 

5.3.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Nazwij umieszczone na planszy rodzaje modeli grupy pierwszej, drugiej i trzeciej. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z podstawowymi wiadomościami na temat rodzajów modeli, 
3)  napisać na kartkach samoprzylepnych nazwy modeli z każdej z trzech grup, 
4)  przykleić kartki z nazwami pod rysunkami modeli w tabelce,  
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 
−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  tabela z rysunkami modeli podzielonymi na trzy grupy, 

−  literatura fachowa, 
−  kartki samoprzylepne, 

−  ołówek, 

−  gumka. 

 

Ćwiczenie 2 

Podaj nazwy rdzennic, których rysunki są zamieszczone w tabelce. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien rozdać uczniom 

przygotowane tabelki z rysunkami rdzennic, omówić zakres i techniki wykonania ćwiczenia 
oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z podstawowymi wiadomościami na temat rodzajów rdzennic, 
3)  przykleić kartki samoprzylepne  z nazwami pod rysunkami modeli w tabelce,  
4)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

17

Zalecane metody nauczania - uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 

−  pogadanka,  

−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  tabela z rysunkami rdzennic, 

−  literatura fachowa, 

−  kartki samoprzylepne z nazwami rdzennic. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

18

5.4 Łączenie i wykończanie modeli
 

5.4.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Na zestawie przykładów  łączenia i klejenia drewna, naklej samoprzylepne kartki, 

z napisanymi pisakiem nazwami połączeń. 
 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia:  
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,  
2)  zapoznać się z wiadomościami na temat sposobów rozłącznego i nierozłącznego łączenia  

drewna, 

3)  napisać i przykleić kartki w miejscach przykładów połączeń, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
5)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 
−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  zestaw przykładów łączenia i klejenia drewna, 

−  literatura fachowa, 
−  kartki samoprzylepne, 

−  pisaki. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj projekt modelu pośredniego dzielonego na podstawie rysunku części. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z ogólnymi zasadami wykonywania projektu modelu, 
3)  wykonać rysunek modelu z uwzględnieniem baz obróbkowych i zbieżności, 
4)  zapoznać się ze sposobami łączenia drewna w modelu, 
5)  wykonać projekt modelu uwzględniający sposób łączenia drewna,  
6)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
7)  dokonać oceny ćwiczenia. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

19

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem, 

−  tekst przewodni, 

−  ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne:  

−  rysunek części, 

−  literatura fachowa, 

−  kalka techniczna, 
−  przybory kreślarskie, 

−  ołówek, 

−  gumka. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

20

5.5. Skrzynki formierskie i sprawdziany oraz ich elementy 

konstrukcyjne 

 

5.5.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Do rysunków elementów konstrukcyjnych skrzynki formierskiej, przypisz nazwy 

i funkcje, jakie spełniają. 
 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z elementami konstrukcyjnymi skrzynek formierskich, 
3)  zapoznać się z funkcjami, jakie spełniają te elementy, 
4)  napisać nazwy elementów konstrukcyjnych na kartkach samoprzylepnych, 
5)  napisać  pod nazwami funkcje tych elementów, 
6)  przykleić przygotowane kartki pod odpowiednimi rysunkami, 
7)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
8)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem,  

−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

−  plansza z rysunkami elementów konstrukcyjnych skrzynek formierskich, 
−  literatura fachowa, 

−  kartki samoprzylepne,  

−  ołówek, 
−  gumka. 

 

Ćwiczenie 2 

Określ, do czego służą sprawdziany pokazane na rysunkach. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z elementami konstrukcyjnymi sprawdzianów formierskich, 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

21

3)  zapoznać się z funkcjami, jakie spełniają te sprawdziany, 
4)  napisać funkcje tych sprawdzianów na kartkach samoprzylepnych, 
5)  przykleić przygotowane kartki pod odpowiednimi rysunkami na planszy, 
6)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
7)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem,  

−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

−  plansza z rysunkami sprawdzianów formierskich, 

−  literatura fachowa, 
−  kartki samoprzylepne,  

−  ołówek,  
−  gumka. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

22

5.6. Formy metalowe do odlewania grawitacyjnego (kokile)  

 

5.6.1. Ćwiczenie 

Z podanych  stwierdzeń, dotyczących odlewania w kokilach i formach metalowych, 

wybierz te, które dotyczą odlewania w kokilach i ułóż je na planszy. 
 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z podstawowymi wiadomościami o odlewaniu w kokilach, 
3)  przypomnieć sobie podstawowe wiadomości o odlewaniu w formach piaskowych, 
4)  z kartoników z zapisanymi informacjami wybrać te, które dotyczą odlewania w kokilach, 
5)  ułożyć wybrane kartoniki na planszy, 
6)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
7)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania- uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem,  
−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

−  kartoniki z informacjami dotyczącymi odlewania w formach piaskowych i w kokilach, 

−  literatura fachowa, 
−  plansza. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

23

5.7. Formy metalowe do odlewania metodami specjalnymi. 

 

5.7.1. Ćwiczenie

 

Do przygotowanych schematów form do odlewania metodami specjalnymi, 

 

przyporządkuj nazwy metody i omów sposoby odlewania tymi metodami. 
 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z podstawowymi zasadami odlewania odśrodkowego, 
3)  zapoznać się z podstawowymi materiałami do odlewania metodami specjalnymi, 
4)  zapoznać się z podstawowymi materiałami do odlewania pod ciśnieniem, 
5)  napisać na kartkach samoprzylepnych nazwy metod odlewania, 
6)  przykleić kartki w odpowiednich miejscach planszy, 
7)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
8)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia 
 

Zalecane metody nauczania - uczenia się: 

−  pokaz z objaśnieniem,  
−  tekst przewodni. 
 

Środki dydaktyczne: 

−  plansze ze schematami, 

−  literatura fachowa, 
−  kartki samoprzylepne, 

−  ołówek, 

−  gumka. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

24

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

  

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 
    

TEST 1 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej

 

Projektowanie elementów 

zespołu modelowego  
 

Test składa się z 23 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

zadania: 1, 2, 3, 4, 5, 6 ,7 ,8 ,9 ,10, 11, 12,13, 14, 15, 16, 17 są z poziomu podstawowego, 

zadania: 18, 19, 20, 21, 22, 23 są z poziomu ponadpodstawowego.  

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt  

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne:

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań, 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań,  

dobry – za rozwiązanie 17 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego,  

bardzo dobry – za rozwiązanie 20 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi:1.a, 2.c, 3.b, 4.c, 5.b, 6.a, 7.c, 8.a, 9.c, 10.c, 11.a, 12.d, 13.a, 
14.
c, 15.d, 16.c, 17.a, 18.a, 19.a, 20.c, 21.d, 22.c, 23.b.

 

 

Plan testu 
 

Nr 
zad

. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 
celu 

Poziom 
wymagań 

Poprawna 
odpowiedź 

Podać definicję modelu odlewniczego 

Określić tworzywo na modele pozostawiane w 
formie podczas zalewania metalem 

B P  c 

Podać kryteria wykonywania uproszczonego 
rysunku modelu 

B P  b 

Ustalanie naddatków na obróbkę B 

Podać kryteria zastosowania różnych rodzajów 
rdzennic  

C 

P b 

Podać szczegóły konstrukcyjne modeli i rdzennic 

B 

P a 

Podać sposoby łączenia elementów drewnianych 
modeli  

B P  c 

8 Podać cele wykończania modeli 

C 

P a 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

25

9 Przedstawić szczegóły wykonania modeli i 

 

rdzennic metalowych 

C P  c 

10 Omówić modele i rdzennice z tworzyw sztucznych

C 

P c 

11 Przedstawić zasady łączenia modeli z płytami 

modelowymi 

C 

P a 

12 Omówić stosowane przyrządy i sprawdziany 

formierskie 

C 

P d 

13 Wyjaśnić cel stosowania pochyleń  odlewniczych 

C 

P a 

14 Wyjaśnić cel stosowania użebrowania skrzynek 

formierskich 

C

 

P c 

15 Podać definicję skurczu odlewniczego 

A

 

P d 

16 Podać definicję znaków rdzeniowych 

17 Podać specjalne sposoby odlewania 

18 Wyjaśnić cel stosowania modeli i rdzennic z 

częściami odejmowanymi 

C PP  a 

19 Objaśnić szczegóły projektowania modeli 

drewnianych 

D PP  a 

20 Omówić zasady łączenia elementów drewnianych 

modeli 

C PP  c 

21 Podać zastosowanie skrzynek formierskich 

specjalnych 

PP d 

22 Omówić konstrukcje płyt modelowych 

PP 

23 Podać zastosowanie sprawdzianów specjalnych 

PP 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

26

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela  

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielenia odpowiedzi na takie typy zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi  (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które 

sprawiły uczniom największe trudności.  

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.  
14.  Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
4.  Test zawiera 23 pytania o różnym stopniu trudności. Są to pytania wielokrotnego 

wyboru. Dla każdego pytania podane są cztery odpowiedzi a), b), c), d0. Tylko jedna jest 
poprawna. 

5.  Za każdą poprawną odpowiedź otrzymujesz 1 punkt, za błędną odpowiedź lub jej brak 

otrzymujesz 0 punktów. 

6.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X ( w przypadku pomyłki błędną odpowiedź zaznacz kółkiem, a następnie 
ponownie zakreśl odpowiedź prawidłową). 

7.  Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część- poziom podstawowy, 

II część – poziom ponadpodstawowy. 

8.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
9.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie ci czas wolny. 

10.  Po rozwiązaniu testu sprawdź, czy zaznaczyłeś wszystkie odpowiedzi na KARCIE 

ODPOWIEDZI. 

11.  Na rozwiązanie testu masz 60 minut. 

Powodzenia 

Materiały dla ucznia: 

−  instrukcja, 
−  zestaw zadań testowych,  

−  karta odpowiedzi. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

27

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

I część 
 
1.  Model odlewniczy odtwarza 

a)  kształt odlewu. 
b)  kształt rdzenia. 
c)  kształt skrzynki formierskiej. 
d)  kształt rdzennicy. 

 
2.  Model, który pozostaje w formie podczas zalewania jej metalem jest wykonany z 

a)  metalu. 
b)  styropianu. 
c)  drewna. 
d)  gipsu. 

 
3.  Rysunek uproszczony modelu wykonuje się w przypadku produkcji 

a)  średnioseryjnej. 
b)  jednostkowej. 
c)  seryjnej i masowej. 
d)  wielkoseryjnej i masowej. 

 
4.  Wielkość naddatku na obróbkę ustala się 

a)  na oko. 
b)  na podstawie wymiarów odlewu w cm. 
c)  na podstawie wymiarów odlewu w mm. 
d)  na oko, a wymiary podaje się w cm 

 
5.  Rdzennica z pancerzem stosowana jest do wykonywania rdzeni 

a)  prostych. 
b)  złożonych. 
c)  mających górną i dolną powierzchnię płaską. 
d)  małych. 

 
6.  Do szczegółów konstrukcyjnych modeli i rdzennic zaliczamy 

a)  żebra i piasty. 
b)  żebra i wały. 
c)  piasty i wały. 
d)  wały i łożyska. 

 
7.  Łączenie elementów modeli drewnianych odbywa się przy pomocy 

a)  spawania. 
b)  zgrzewania. 
c)  klejenia. 
d)  lutowania. 

 
 
 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

28

8.  Wykończanie modeli ma na celu 

a)  ulepszenie powierzchni roboczych. 
b)  poprawę właściwości chemicznych. 
c)  ulepszenie sposobu połączenia. 
d)  poprawę właściwości mechanicznych. 

 
9.  Korki odpowietrzające wykonuje się z 

a)  stali. 
b)  żeliwa. 
c)  mosiądzu. 
d)  brązu. 

 
10.  Metoda warstwowania (laminowania) stosowana jest do wykonywania omodelowania 

a)  ceramicznego. 
b)  metalowego. 
c)  z tworzyw sztucznych. 
d)  gumowego. 

 
11.  Sposób łączenia modeli z płytą uniwersalną to 

a)  łączenie odejmowane. 
b)  łączenie dodawane. 
c)  łączenie ruchowe. 
d)  łączenie spoczynkowe. 

 
12.  Do kontroli wymiarów rdzeni używa się 

a)  suwmiarek. 
b)  mikrometrów. 
c)  liniału kreskowego. 
d)  sprawdzianów. 
 

13.  Pochylenia odlewnicze wykonuje się w celu 

a)  ułatwienia wyjmowania modelu z formy. 
b)  poprawy estetyki modelu. 
c)  polepszenia właściwości fizycznych modelu. 
d)  polepszenia właściwości wytrzymałościowych modelu. 

 
14.  Użebrowanie skrzynki formierskiej służy do 

a)  ułatwienia składania formy. 
b)  ułatwienia wyjmowania modelu. 
c)  ułatwienia utrzymania masy w skrzynce. 
d)  ułatwienia zalewania formy. 

 
15.  Skurcz odlewniczy polega na 

a)  zmniejszaniu wymiarów modelu. 
b)  zmniejszaniu wymiarów formy. 
c)  zmniejszaniu wymiarów rdzenia. 
d)  zmniejszaniu wymiarów odlewu. 

 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

29

16.  Znaki rdzeniowe służą do 

a)  zamocowania rdzenia w formie. 
b)  ustawienia rdzenia w formie. 
c)  odtworzenia w formie gniazda rdzennika. 
d)  odtworzenia w formie wewnętrznych kształtów odlewu. 

 
17.  Do odlewania metodami specjalnymi zaliczamy 

a)  odlewanie odśrodkowe. 
b)  odlewanie kokilowe. 
c)  odlewanie w formach piaskowych. 
d)  odlewanie grawitacyjne. 

 
II część   
 
18.  Model z częściami odejmowanymi wykonuje się, gdy 

a)  części wystające mogą utrudnić wyjęcie modelu z formy. 
b)  model jest za ciężki. 
c)  model ma skomplikowane kształty.  
d)  model jest za duży. 

 
19.  Promienie i zaokrąglenia stosuje się w celu 

a)  uniknięcia wad odlewniczych przy ostrych krawędziach. 
b)  ułatwienia wyjmowania modelu z formy. 
c)  ułatwienia zalewania formy. 
d)  polepszenia estetyki  odlewu. 

 
20.  Łączenie drewna na zamek stosujemy podczas 

a)  łączenia drewna na długość. 
b)  łączenia drewna pod kątem. 
c)  łączenia drewna na szerokość. 
d)  łączenia drewna klejem. 

 
21.  Żakiety służą do 

a)  formowania w gruncie. 
b)  formowania w skrzynce formierskiej. 
c)  wzmacniania skrzynek formierskich. 
d)  ochrony form bezskrzynkowych podczas zalewania. 

 
22.  Płyty rewersyjne to inaczej płyty 

a)  małe. 
b)  duże. 
c)  odwrócone. 
d)  ukośne. 

 
23.  Do sprawdzania prawidłowości położenia rdzeni w formie służą  

a)  rdzenniki. 
b)  sprawdziany specjalne. 
c)  liniały krawędziowe. 
d)  znaki rdzeniowe 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

30

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko.................................................................................... 
 
Projektowanie elementów zespołu modelowego 
 
Zakreśl poprawną odpowiedź

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

Nr 
zadania 

Odpowiedź Punkty 

a b 

 

a b 

 

a b 

 

a b 

 

a b 

 

a b 

 

a b 

 

a b 

 

a b 

 

10 

a b 

 

11 a 

b  c  d 

 

12 a 

b  c  d 

 

13 a 

b  c  d 

 

14 a 

b  c  d 

 

15 a 

b  c  d 

 

16 a 

b  c  d 

 

17 a 

b  c  d 

 

18 a 

b  c  d 

 

19 a 

b  c  d 

 

20 a 

b  c  d 

 

21 a 

b  c  d 

 

22 a 

b  c  d 

 

23 a 

b  c  d 

 

 Razem 

 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

31

TEST 2 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej

 

„Projektowanie elementów 

zespołu modelowego” 
 

Test składa się z 23 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

zadania: 1, 2, 3, 4, 5, 6 ,7 ,8 ,9 ,10, 11, 12,13, 14, 15, 16, 17 są z poziomu podstawowego, 

zadania: 18, 19, 20, 21, 22, 23 są z poziomu ponadpodstawowego.  

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt  

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne:

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego, 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,  

dobry – za rozwiązanie 17 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego,  

bardzo dobry – za rozwiązanie 20 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi:1.c, 2.c, 3.b, 4.a, 5.a, 6.b, 7.d, 8.d, 9.a, 10.c, 11.d, 12.a, 13.b, 
14.
b, 15.a, 16.b, 17.b, 18.a, 19.c, 20.d, 21.a, 22.d, 23.c.     

 

Plan testu 
 

Nr 
zad

. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 
celu 

Poziom 
wymagań 

Poprawna 
odpowiedź 

Określić podstawę do wykonania rysunku modelu 

Podać definicję modelu odlewniczego 

Przedstawić skutki skurczu odlewniczego 

Podać definicję znaków rdzeniowych 

Określić cel stosowania pochyleń odlewniczych 

C 

P a 

Określić zastosowanie płyty modelowej 

B 

P b 

Podać rodzaje połączeń stosowanych przy 
wykonywaniu modeli 

B P  d 

8 Określić cel stosowania części odejmowanej 

modelu 

C 

P d 

9 Podać definicję odlewania odśrodkowego A 

10 Omówić szczegóły konstrukcyjne rdzennic 

metalowych 

B 

P c 

11 Przedstawić zastosowanie rdzennic metalowych 

B 

P d 

12 Podać sposoby łączenia elementów drewnianych 

B 

P a 

13 Przedstawić elementy konstrukcyjne skrzynek 

formierskich 

C 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

32

14 Podać sposoby rozłącznego  łączenia elementów 

drewnianych 

B

 

P b 

15   Podać określenie modelu 

16 Podać definicję kokili 

17 Podać zastosowanie rdzenia 

18 Określić rodzaje płyt modelowych 

PP 

19 Przedstawić sposoby zabezpieczania form w 

odlewaniu bezskrzynkowym 

B PP  c 

20   Przedstawić klasyfikację modeli 

PP 

21 Określić sposoby wypełniania formy metalem przy 

odlewaniu ciśnieniowym 

C PP  a 

22 Określić technologię odlewania kokilowego 

PP 

23 Określić zakres stosowania odlewania 

ciśnieniowego 

D PP  c 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

33

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela  

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielenia odpowiedzi na takie typy zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi  (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 
Instrukcja dla ucznia 
12.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
13.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
14.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
15.  Test zawiera 23 pytania o różnym stopniu trudności. Są to pytania wielokrotnego 

wyboru. Dla każdego pytania podane są cztery odpowiedzi a), b), c), d0. Tylko jedna jest 
poprawna. 

16.  Za każdą poprawną odpowiedź otrzymujesz 1 punkt, za błędną odpowiedź lub jej brak 

otrzymujesz 0 punktów. 

17.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X (w przypadku pomyłki błędną odpowiedź zaznacz kółkiem, a następnie ponownie 
zakreśl odpowiedź prawidłową). 

18.  Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część- poziom podstawowy, 

II część – poziom ponadpodstawowy. 

19.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
20.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie ci czas wolny. 

21.  Po rozwiązaniu testu sprawdź, czy zaznaczyłeś wszystkie odpowiedzi na KARCIE 

ODPOWIEDZI. 

22.  Na rozwiązanie testu masz 60 minut. 

Powodzenia 

Materiały dla ucznia: 

−  instrukcja, 

−  zestaw zadań testowych,  
−  karta odpowiedzi. 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

34

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

I część 

 

1.  Rysunek surowego odlewu powstaje na podstawie

 

a)  szkicu modelu. 
b)  pomiarów odlewu. 
c)  rysunku konstrukcyjnego. 
d)  obserwacji odlewu. 

 
2.  Kształt odlewu odtwarzany jest przez   

a)  skrzynkę formierską. 
b)  skrzynkę rdzeniową. 
c)  model. 
d)  znak rdzeniowy. 

 
3.  Skutkiem skurczu odlewniczego jest  

a)  zwiększenie wymiarów odlewu. 
b)  zmniejszenie wymiarów odlewu. 
c)  brak zmian w wielkości odlewu. 
d)  stabilizacja odlewu. 

 
4.  Znaki rdzeniowe służą do 

a)  odtworzenia w formie gniazda rdzennika. 
b)  odtworzenia w formie odlewu. 
c)  wykonania rdzenia w rdzennicy. 
d)  odpowietrzania rdzenia. 

 
5.  Do ułatwienia wyjmowanie modelu z formy służą  

a)  pochylenia odlewnicze. 
b)  zaokrąglenia. 
c)  wzmocnienia formy. 
d)  żebrowania formy. 

 
6.  Płyta modelowa służy do 

a)  ustawiania na niej skrzynek formierskich. 
b)  mocowania na niej modeli. 
c)  formowania. 
d)  wyjmowania modelu z formy. 

 
7.  Połączenie na „jaskółczy ogon” jest to 

a)  połączenie układu wlewowego z płytą modelową. 
b)  połączenie dwóch elementów metalowych. 
c)  połączenie klejone. 
d)  połączenie części odejmowanej z modelem.  

 
 
 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

35

8.  Część odejmowana modelu jest wyjmowana z formy 

a)  przed wyjęciem modelu. 
b)  po zalaniu formy. 
c)  po wybiciu odlewu. 
d)  po wyjęciu modelu. 

 
9.  Odlewanie odśrodkowe zalicza się do odlewania 

a)  specjalnego. 
b)  grawitacyjnego. 
c)  ciśnieniowego. 
d)  skorupowego. 

 
10.  Grubość żeber wzmacniających powinna być  

a)  mniejsza od grubości ścianek rdzennicy. 
b)  większa od grubości ścianek rdzennicy. 
c)  taka sama jak grubości ścianek rdzennicy. 
d)  mniejsza lub większa od grubości ścianek rdzennicy. 

 
11.  Rdzennice metalowe stosuje się przy produkcji  

a)  małych ilości dużych rdzeni. 
b)  małych ilości drobnych rdzeni. 
c)  rdzeni metalowych. 
d)  dużych ilości rdzeni.  

 
12.  Łączenie drewnianych elementów modeli może odbywać się przez  

a)  klejenie 
b)  spawanie 
c)  zgrzewanie. 
d)  lutowanie. 

 
13.  Korki odpowietrzające wykonuje się  

a)  ze stali. 
b)  z mosiądzu. 
c)  z  żeliwa.  
d)  ze staliwa. 

 
14.  Łączenie drewna na zamek stosuje się przy łączeniu 

a)  na długość. 
b)  na szerokość. 
c)  pod kątem.  
d)  na zakładkę. 

 
15.  Model odlewniczy odtwarza 

a)  kształt odlewu. 
b)  kształt rdzenia. 
c)  kształt wlewu głównego. 
d)  kształt rdzennicy. 

 
 
 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

36

16.  Kokila jest to 

a)  narzędzie do wykonywania formy. 
b)  forma metalowa. 
c)  forma piaskowa. 
d)  skrzynka rdzeniowa. 

 
17.  Rdzeń służy do 

a)  zalewania formy. 
b)  odtworzenia kształtów wewnętrznych odlewu. 
c)  odtworzenia kształtów zewnętrznych odlewu. 
d)  odpowietrzenia formy. 

 
II część   
 
18.  Płyta koordynatowa jest to płyta 

a)  uniwersalna. 
b)  dwustronna. 
c)  jednostronna. 
d)  rewersyjna. 

 
19.  Do zabezpieczania form bezskrzynkowych podczas zalewania służą 

a)  skrzynki usuwalne. 
b)  ramki nadstawne. 
c)  żakiety. 
d)  sworznie ustalające. 

 
20.  Wzorniki są to 

a)  modele naturalne. 
b)  modele ze znakami rdzeniowymi. 
c)  modele niedzielone. 
d)  modele uproszczone. 

 
21.  Sprężone powietrze jest wykorzystywane przy odlewaniu 

a)  ciśnieniowym. 
b)  kokilowym. 
c)  grawitacyjnym. 
d)  odśrodkowym. 

 
22.  Przy stopach wolno krzepnących można obniżyć temperaturę kokili do 

a)  100÷250

°C. 

b)  300÷450

°C. 

c)  200÷350

°C. 

d)  50÷100

°C. 

 
23.  Stopy, których nie można odlewać pod ciśnieniem to  

a)  łatwotopliwe ciężkie. 
b)  trudnotopliwe lekkie. 
c)  trudnotopliwe ciężkie. 
d)  łatwotopliwe lekkie.  

 

 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

37

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko.................................................................................... 
 
Projektowanie elementów zespołu modelowego 
Zakreśl poprawną odpowiedź

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 
zadania 

Odpowiedź Punkty 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

a b c  d 

 

10 

a b c  d 

 

11 

a b c  d 

 

12 

a b c  d 

 

13 

a b c  d 

 

14 

a b c  d 

 

15 

a b c  d 

 

16 

a b c  d 

 

17 

a b c  d 

 

18 

a b c  d 

 

19 

a b c  d 

 

20 

a b c  d 

 

21 

a b c  d 

 

22 

a b c  d 

 

23 

a b c  d 

 

 Razem 

 

 

background image

,,Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

38

7. LITERATURA

  

 

 

1.  Błaszkowski K.: Technologia i mechanizacja odlewnictwa. WSiP, Warszawa 1992. 
2.  Data L.: Technologia odlewnictwa. Cz.1. WSiP, Warszawa 1975. 
3.  Chudzikiewicz R.: Mechanizacja odlewni. WN-T, Warszawa 1974. 
4.  Falęcki Z.: Podstawy formowania z modeli odlewniczych. Wyd. AGH, Kraków 1994. 
5.  Górecki A.: Technologia ogólna. WSiP, Warszawa 1996. 
6.  Reymer B (red): Poradnik inżyniera: Odlewnictwo. Cz1 i 2. WN-T, Warszawa 1986. 
7.  Reszel E.: Modelarstwo.WSiP, Warszawa 1984. 
8.  Ziemkiewicz J.: Technologia odlewnictwa. PWSZ, Warszawa 1970.