background image

 

 

 

Avenue des Arts, 43 - 1040 Brussels - BELGIUM - Tel. +32 2 514 11 11 - Fax. +32 2 511 29 05, info@fooddrinkeurope.eu - www.fooddrinkeurope.eu 

”Toolbox”  czyli zestaw narzędzi służących 
obniżeniu zawartości akryloamidu w 
produktach ze smażonych 
ziemniaków/frytkach  

 
Akryloamid 
 

Akryloamid  jest  substancją,  która  w  naturalny  sposób 
powstaje w żywności wskutek przyrządzania w wysokiej 
temperaturze, np.  pieczenia, grillowania lub smażenia. 
Akryloamid  może  powodować  nowotwory  u  zwierząt  i 
w  opinii  ekspertów  prawdopodobnie  może  on  być 
przyczyną  nowotworów  u  ludzi.    Chociaż  akryloamid 
jest  częścią  naszej  diety  od  czasów,  kiedy  człowiek 
zaczął  gotować,    eksperci  na  całym  świecie,  ze 
względów  bezpieczeństwa,  zalecają  obniżenie  poziomu 
akryloamidu w żywności.   
 
Obecność  akryloamidu  stwierdzono  w  różnych 
produktach 

spożywczych, 

zarówno 

tych 

produkowanych 

przemysłowo, 

 

jak 

tych 

przygotowywanych  w  gastronomii  oraz  w  domu.  
Można  go  znaleźć  w  podstawowej  żywności  takiej  jak 
chleb czy ziemniaki jak   również w  innych produktach 
takich  chipsy, herbatniki i kawa.  

 

”Acrylamide Toolbox” opracowany przez 
FoodDrinkEurope  

Po  odkryciu  akryloamidu  w  żywności,  przemysł 

spożywczy  oraz  inne  zainteresowane  strony,  w  tym 
organy nadzorujące, podjęły działania w celu  zbadania 
w  jaki  sposób  powstaje  akryloamid  w  żywności  i 
opracowania  ewentualnych  metod,  które  można 
zastosować  by  zmniejszyć  poziom  akryloamidu  w 
produktach 

spożywczych. 

Starania 

te 

były 

koordynowane  przez  Organizację  FoodDrinkEurope, 
która zebrała rezultaty badań, opracowując tym samym 
Acrylamide  Toolbox”,  tj.  narzędzia  służące  obniżeniu 
poziomu akryloamidu w żywności. 
 

ALARA

 

ALARA  jest  akronimem  pojęcia  “As  Low  As  Reasonably 
Achievable”
  czyli  tak  niski  jak  tylko  można  osiągnąć.  
Oznacza to po prostu, że FBO (Food Buisness Operator)
tj.  przedsiębiorstwo  działające  w  branży  spożywczej  , 
powinno podjąć odpowiednie kroki w celu ograniczenia  
do  minimum  obecności  danej  substancji  skażającej  w 
produkcie końcowym: uwzględniając zagrożenia jakie za 
sobą  niesie,  a  także  biorąc  pod  uwagę  inne 
uzasadnione,  potencjalne  zagrożenia  wynikające  z 
obecności 

innych 

substancji 

skażających 

oraz 

właściwości 

organoleptyczne, 

jakość 

produktów 

końcowych, 

prawdopodobieństwo 

skuteczność 

kontroli.    

 

W  celu  zagwarantowania  stałego  stosowania  się  do 
zasad  przewidzianych  koncepcją  ALARA,  FBO  powinno 
monitorować  skuteczność  wdrożonych  środków  i 

korygować je, jeśli okaże się to konieczne.  

 

Acrylamide in Fried Potato Products 
Niniejsza  broszura  ma  za  zadanie  pomóc  producentom 
frytek i innych smażonych produktów ziemniaczanych.. 

Aby  zasięgnąć  porady,  prosimy  skontaktować  się  z 
Europejskim  Stowarzyszeniem  Przetwórców  Ziemniaka 
(the  European  Potato  Processors  Association  -  EUPPA
pod adresem 

euppa@fvphouse.be

 

 

Pełne  informacje  na  temat  „Toolbox”  znajdują  się  na 
stronie: 

http://www.fooddrinkeurope.eu/publication/f
ooddrinkeurope-updates-industry-wide-
toolbox-to-help-manufacturers-further/

 

 

Sposoby powstawania  

 

Akryloamid powstaje w wyniku reakcji  asparaginy z 
cukrami  redukującymi  (są  one  naturalnymi 
związkami występującymi w ziemniakach) 

 

Akryloamid  powstaje  w  temperaturze  wyższej  niż 
120 °C 

 

Ilość powstałego akryloamidu zależy od: 

 

końcowej temperatury przyrządzania  

 

czasu przyrządzania 

 

ilości  asparaginy  i  cukrów  redukujących  w 
ziemniakach 

 

background image

 

 
 

 Annex 14  to FCP/AATEC/033/11E- 

 

2/2 

Metody redukcji przewidziane dla gotowych frytek 

Poniższe narzędzia są z powodzeniem wykorzystywane do obniżania poziomu akryloamidu we frytkach .  Producentom zaleca się wybór narzędzi 
najbardziej odpowiednich dla ich rodzaju produkcji, metod przetwórczych i specyfikacji jakościowej produktu.  

euppa@fvphouse.be

 

 

 

Wybór surowca  

 

Przepis 

Proces technologiczny 

Cechy produktu 

gotowego* 

 

Używać wyłącznie odmian ziemniaka o niskiej 
zawartości cukru odpowiednich do smażonych 
produktów ziemniaczanych 
 

 

Przechowywać ziemniaki w kontrolowanej 
temperaturze      > 6° C: sprawdzać temperaturę i 
wilgotność  
 

 

Zahamować kiełkowanie ziemniaków w 
przechowalni, używając w tym celu CIPC lub 
środka o podobnym działaniu 
 

 

Kontrolować zawartość cukrów redukujących w 
dostarczanych  partiach ziemniaków poprzez 
sprawdzenie barwy uzyskanej podczas smażenia 
próbnego lub wykorzystując  inne metody 
pomiaru. 

 

 

Usunąć niedojrzałe bulwy 

 

Ciąć grubsze frytki; grubsze 
frytki zawierają mniej 
akryloamidu niż frytki cięte 
cienko dzięki efektowi 
powierzchnia/objętość.  
 
 
 

 

Blanszowanie pokrojonych 
słupków ziemniaków w 
wodzie jest najważniejszym 
narzędziem do kontroli 
poziomu cukrów 
redukujących przed 
smażeniem 

 

 

Dodanie dwufosforanu 
dwusodowego bezpośrednio 
po blanszowaniu może 
zmniejszyć poziom 
akryloamidu w produkcie 
końcowym poprzez  
oddziaływanie na pH.  
 

 

Na opakowaniu  wyraźnie 
podać sposób przyrządzenia : 
smażyć w temperaturze max. 
175 °C; nie smażyć zbyt długo; 
smażyć do uzyskania 
jasnozłotej barwy;  w 
przypadku przygotowywania 
mniejszych ilości, skrócić czas 
przygotowania. 
 

 

Po usmażeniu zgodnie z 
podanym  sposobem 
przyrządzenia porównać 
uzyskaną barwę produktu ze 
specyfikacją produktu.  

 

Do

tyczy końcowego przyrządzenia przed spożyciem.