Zakres ćwiczenia: 

1.  Zapoznanie ze specyfikacją techniczna obiektu technicznego. 

2.  Metodyka oględzin pojazdu samochodowych. 

3.  Wykonanie pomiarów, określenie stanu technicznego samochodu. 

4.  Analiza uzyskanych wyników oceny obiektu technicznego. 

 

Do wykonania przez studentów: 

1.  Zapoznać się z obsługą przyrządów pomiarowych i zasadą działania. 

2.  Wykonać procedurę identyfikacyjną obiektu technicznego. 

3.  Określić stan techniczny pojazdu samochodowego. 

4.  Opracować wyników pomiarów zgodnie z szablonem. 

5.  Zaliczyć ćwiczenie. 

 

 

 

 

Opracował: mgr inż. Jacek Caban 

 

POLITECHNIKA LUBELSKA  

Wydział Mechaniczny

 

INSTYTUT TRANSPORTU, SILNIKÓW 

SPALINOWYCH I EKOLOGII

  

Laboratorium Eksploatacji Urządzeń Transportu 

Temat ćwiczenia: Ocena stanu technicznego pojazdu samochodowego

 

2 

 

1.  PODSTAWY TEORETYCZNE OCENY STANU TECHNICZNEGO OBIEKTU 
 

Celem ćwiczenia jest wskazanie sposobu postępowania podczas realizacji oceny stanu 

technicznego samochodu osobowego.  Przed przystąpieniem do badań obiektu oceny,  należy 
dla  własnych  potrzeb  określić  rodzaj,  kolejność  i  ilość  czynności  jakie  należy  wykonać  w 
ramach  postawionego  zadania.  Dokonując  oceny  decydujemy  czy  ma  ona  charakter 
organoleptyczny  czy  też  wymagane  będzie  użycie  odpowiednich  przyrządów  dodatkowych.

 

Przy  opracowaniu  konkretnej  opinii  powinno  się  korzystać  z  dostępnych  materiałów 
źródłowych: literatury fachowej, katalogów, instrukcji, programów itp. 

 

Przed  rozpoczęciem  badań  należy  dokonać  szczegółowej  identyfikacji  pojazdu. 

Typowy plan działania obejmuje: 



 

przegląd dokumentacji pojazdu, w tym dotyczącej wykonywanej obsługi technicznej, 
napraw itp., 



 

przeprowadzenie oględzin zewnętrznych: 



 

nadwozia wraz z określeniem grubości powłoki lakierowej, 



 

osprzętu zewnętrznego i wewnętrznego, 



 

kół jezdnych, 



  przeprowadzenie  oceny  stanu  technicznego  silnika  -  na  postoju  z  uruchomieniem  i 

osłuchaniem, 



  sprawdzenie podwozia pojazdu. 

Stanowiska diagnostyczne i oprzyrządowanie 

Do  oceny  stanu  technicznego  samochodu  osobowego  wykorzystuje  się  właściwe 

stanowiska  diagnostyczne  oraz  stosowne  oprzyrządowanie.  Typowe  stanowiska 
diagnostyczne obejmują: 



 

podnośnik samochodowy lub kanał rewizyjny z oświetleniem, 



 

urządzenie do pomiarów ustawienia kół, 



 

stanowisko  do  pomiaru  punktów  bazowych  podwozia  /  nadwozia  (  z  bazą  danych 
fabrycznych) 



 

urządzenie  do  sprawdzania  luzów  w  elementach  układu  kierowniczego,  zawieszenia 
(„szarpak"), 



 

stanowisko rolkowe do oceny skuteczności działania układów hamulcowych, 



 

stanowisko kontrolne do sprawdzania działania amortyzatorów, 



 

analizator  spalin  do  sprawdzania  składu  spalin  samochodów  z  silnikiem  o  zapłonie 
iskrowym, 



 

dymomierz  do  określania  stopnia  „zadymienia  spalin"  silników  z  zapłonem 
samoczynnym, 



 

wyważarka do kół, 



 

tester do sprawdzenia działania elektronicznie sterowanych zespołów pojazdu. 

Identyfikacja obiektu wyceny  

Należy  podać  pełne  dane  identyfikujące  model  pojazdu  (markę,  typ,  model,  rodzaj 

nadwozia  i  rok  produkcji  itp.),  jego  numery  identyfikacyjne  (VIN),  przebieg,  kolor,  kod  i 
rodzaj  lakieru,  stan  i  kompletację  wyposażenia,  opis  stanu  ogumienia.  Zgodność  numerów 
identyfikacyjnych  odczytanych  potwierdza  się  z  numerami  zapisanymi  w  dokumentach 
pojazdu.

 

Dokonując  oceny  decydujemy  czy  ma  ona  charakter  organoleptyczny  czy  też 

wymagane  będzie  użycie  odpowiednich  przyrządów  (np  SM-1  lub  SM-2  wg  ich  instrukcji, 
trawienie  pól  numerowych  itp.)  i  spisujemy  dane  identyfikacyjne  z  natury.  Zwracać  należy 
uwagę  na  wygląd  pola  numerowego  oraz  na  precyzję  wykonania,  ustawienie,  głębokość  i 

3 

 

cechy  geometryczne  liter  i  cyfr  numeru  identyfikacyjnego  a  następnie  porównać  je  z 
wzorcem. 
Przy tym powinno się sprawdzić: 



 

znajdujące się na nadwoziu: grubość warstwy powłoki lakierowej na polu numerowym 

i  na  sąsiednich  elementach  (powinny  być  takie  same);  jednorodność  blachy  danego 
elementu (sposób połączenia z nadwoziem fragmentu blach zawierającej numer); 



 

na  silnikach:  ślady  obróbki  mechanicznej  (frezowania)  pola  numerowego  bądź  jego 

brak oraz zniekształcania znaków, 



 

na  tabliczkach  znamionowych:  oryginalność  ich  połączeń  z  elementami  nadwozia 

(nitów, kleju) oraz jakość znaków na nich wybitych. 

Numery  wybite  na  nadwoziu/ramie  powinny  być  zgodne  z  numerami  na  tabliczce 

znamionowej.  W  przypadku  braku  tabliczki  znamionowej  należy  odnotować  ten  fakt  w 
uwagach  ekspertyzy.  W  przypadku  nie  odczytania  numerów  identyfikacyjnych  pojazdu  na 
nadwoziu/ramie  lub  numeru  silnika  z  powodu  skorodowania  lub  utlenienia  się  pola 
numerowego  powinno  się  oczyścić  pole  mechanicznie  lub  chemicznie  i  wykonać  odrębną 
ekspertyzę. 

W  przypadku  braku  numeru  identyfikacyjnego  spowodowanego  naprawą  zespołów 

(nadwozia/silnika) ekspertyzę wykonuje się w oparciu o ocenę techniczną i protokół szkody. 

W przypadku zaistnienia wątpliwości: 

co  do  zgodności  roku  produkcji  pojazdu  z  oznaczeniem  VIN  należy  przeprowadzić 
dodatkowe oględziny  dat  produkcji  innych  elementów  wyposażenia  takich  jak:  szyby,  pasy 
bezpieczeństwa, elementy z tworzyw sztucznych oraz osprzęt silnika lub uzyskać informacje 
od Dealera. 
Oględziny zewnętrzne  
Nadwozie – należy ocenić:

 



 

stan  poszyć  i  szkieletów  nadwozia  pod  kątem  ewentualnego  występowania 

odkształceń,  śladów  napraw  powypadkowych  i  uszkodzeń  powłoki  lakierowej  - 
badanie bezprzyrządowe. 



 

organoleptycznie,  stan  nadwozia  pod  kątem  ewentualnego  występowania  korozji  -

określić  typ,  zakres  występowania  i  stopień  korozji:  punktowa,  powierzchniowa 
(naloty) podpowłokowa, szczelinowa, wżery korozyjne, 



 

jakość powłok lakierowych. 

Osprzęt i wyposażenie nadwozia - należy ocenić: 



 

stan  kompletności,  stopień  zużycia  oraz  funkcjonowanie  osprzętu  i  wyposażenia  ze 

specjalnym uwzględnieniem bezpieczeństwa użytkowania pojazdu, 



 

stan wyposażenia zewnętrznego: (zderzaki, listwy, lampy, kierunkowskazy, lusterka), 

pod kątem kompletu i spełnienia wymogów określonych w przepisach, 



 

stan pokryć tapicerskich, wykładzin, pasów bezpieczeństwa, poduszek powietrznych, 

zestawów  wskaźników,  oświetlenia,  lampek  kontrolnych,  układu  klimatyzacyjnego 
itd. 

Koła jezdne pojazdu - należy zwrócić uwagę na: 



 

stan techniczny obręczy kół oraz ich wzajemną zgodność pod kątem typu i wymiaru 

dotyczy także koła zapasowego, 



 

markę, typ, rodzaj oraz indeks prędkości i nośności opon, 



 

zużycie  opon  oraz  określić  wysokość  bieżnika  w  mm  lub  zużycie  w  procentach  w 

odniesieniu do opony nowej tej samej marki i typu, 



 

ocenić równomierność zużycia opon. 

4 

 

W  przypadku  stwierdzenia  uszkodzeń  opony  na  kołach  jezdnych  takich  jak: 

rozwarstwienie,  pęknięcie,  należy  odnotować  to  w  ocenie,  a  jeżeli  uszkodzenia  zagrażają 
bezpieczeństwu jazdy, należy odstąpić od badań ruchowych. 
Podwozie 

Badanie podwozia pojazdu należy przeprowadzić na stanowisku podnośnikowym lub 

z kanału przeglądowego. UWAGA: przed przystąpieniem do badań należy zapewnić warunki 
bezpieczeństwa  i  niezbędne  oświetlenie  spodu  pojazdu.  Podczas  badań  należy  zwrócić 
szczególną uwagę na: 



 

stan  podłużnie  i  wzmocnień  płyty  podłogowej  pojazdu.  W  przypadku  stwierdzenia 

poważniejszych  uszkodzeń  lub  widocznych  przemieszczeń  punktów  bazowych,  jak 
również  wykrycia  śladów  napraw  płyty  podłogowej,  wskazane  jest  skierowanie 
pojazdu na sprawdzenie położenia, 



 

punktów  bazowych  według  zasad  podanych  w  stosownej  dokumentacji  technicznej 

pojazdu, 



 

stan  uszczelnień  pokryw  i  łożysk  silnika,  zespołów  napędowych  oraz  uszczelnień 

układu paliwowego, chłodzącego, hamulcowego, 



 

stan obudowy katalizatora spalin, przewodów wydechowych oraz tłumików, 



 

stan układu kierowniczego oraz zawieszeń przedniego i tylnego (uniesione koła), pod 

kątem  występowania  ewentualnych  nadmiernych  luzów  w  łożyskowaniu  piast  kół, 
zwrotnic  i  przegubów;  jeżeli  jest  możliwość  należy  skorzystać  z  „szarpaka";  w 
przypadku  stwierdzenia  nadmiernych  luzów  lub  uszkodzeń,  należy  wnioskować  o 
poddanie pojazdu naprawie warsztatowej. 

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pobierania próbek olejów silnikowych i 
przekładniowych.  Oleje  te  są  szczególnie  niebezpieczne  dla  zasobów  wody.  Także  wkłady 
filtrów  olejowych,  pojemniki  tych  filtrów  i  wkłady  osuszaczy  są  również  odpadami 
specjalnymi i należy się z nimi obchodzić w sposób nie powodujący zagrożenia środowiska 
W  podobnym  zakresie  należy  traktować  wszelkie  płynne  paliwa  silnikowe.  Płyny 
eksploatacyjne  np.:  płyny  do  układów  chłodzenia,  płyny  do  hydraulicznych  układów 
wspomagania,  płyny  do  układów  klimatyzacji,  płyny  hamulcowe  oraz  elektrolity 
akumulatorowe, należą również do płynów niebezpiecznych dla środowiska. 

Uruchamianie  silników  w  celu  oceny  efektywności  ich  pracy  powinno  być 

wykonywane  na  otwartym  powietrzu  lub  w  halach  posiadających  systemy  odprowadzenia 
spalin. 

Jeśli w czasie oceny podstawowej ujawni się wada jakiegoś zespołu, czy części, gdzie 

dla  ewentualnego  wykrycia  przyczyny  jej  powstania  powinny  być  przeprowadzone  próby 
stanowiskowe lub laboratoryjne rzeczoznawca informuje o tym zleceniodawcę. 
Jeśli ocena ogólnego stanu pojazdu jest pozytywna (pojazd w pierwszych latach eksploatacji) 
i  nie  należy  się  spodziewać  „wad  ukrytych"  można  próby  ruchowe  –  jazdę  próbną  – 
ograniczyć do 1 – 2 km , jak również zrezygnować z rozszerzonych prób stanowiskowych np. 
amortyzatorów, ustawienia kół, luzów w zawieszeniu itp. 

W  przypadku  wykonywania  oceny  dla  celów  wyceny  pojazdu,  szczególnej  uwagi  i 

opisu  wymaga,  obok  identyfikacji  pojazdu,  ustalenie  stanu  jego  wyposażenia  oraz 
ujawnionych  i  ukrytych  śladów  napraw  blacharsko-lakierniczych,  oraz  ogólna  ocena  stanu 
utrzymania pojazdu. 
 
2.  OPRACOWANIE WYNIKÓW I SPRAWOZDANIA 

 

Ćwiczenie  laboratoryjne  należy  wykonać  zgodnie  z  przedstawionymi  zaleceniami,  a 

wszystkie wyniki oględzin zanotować w przeznaczonym do tego celu protokole oględzin.