Nadczynność kory nadnerczy psów konspekt studenci

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Nadczynno

ść

przysadkowa

– 85 – 90% przypadków

• Około 20% gruczolak przysadki

– Mikroadenoma 50% (<3 mm)

• Nadczynno

ść

nadnerczowa

– Około 10% przypadków

• Około 80% zmiany nowotworowe

• Nadczynno

ść

jatrogenna

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Wyst

powanie

– Zwierz

ta w

rednim wieku i starsze

– Predylekcja rasowa

• Jamnik

• Bokser

• Boston terier

• Pudel

• sznaucer

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Wywiad

– objawy ogólne poprzedzaj

objawy

dermatologiczne

– Post

puj

ce osłabienie

– Otyło

ść

– Powi

kszenie brzucha

– Zaburzenia płciowe

– Wielomocz/wzmo

one pragnienie

– Wzmo

ony apetyt

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Objawy kliniczne ogólne

– Wzmo

one pragnienie/wielomocz

– Osłabienie i zaniki mi

ęś

niowe

– Obwisły brzuch
– Zanik j

der

– Zanik cyklu płciowego
– Powi

kszona, niebolesna w

troba

– Objawy zaka

enia dróg moczowych

Nadczynno

ść

kory nadnerczy psów

• Objawy dermatologiczne

– Wyłysienia symetryczne
– Zmiana zabarwienia okrywy włosowej
– Pergaminowa skóra o obni

onej

elastyczno

– Komedony, wapnica skóry
– Ropowica
– Nu

yca (dorosłe osobniki)

– Grzybica skóry (dorosłe osobniki)

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Rozpoznanie

– Wywiad
– Objawy kliniczne
– Badanie dermatologiczne

• Badanie włosa

– Badania dodatkowe

• Fosfataza zasadowa
• Test stymulacji ACTH
• Test hamowania deksametazonem

– Nisk

dawk

– Wysok

dawk

• Stosunek kortizolu do kreatyniny w moczu

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Aktywno

ść

izoenzymu termostabilnego

ALP

– Test nie jest specyficzny dla n.k.n.

• Wzrost w

– Cukrzycy
– Chorobach w

troby

– Chorobach trzustki

– Aktywno

ść

izoenzymu termostalilnego >

50% ALP

– Aktywno

ść

izoenzymu termostabilnego

przekracza całkowit

aktywno

ść

ALP

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Test stymulacji ACTH

– Selekcja pacjentów z n.k.n.

– Nie ró

nicuje typu nadczynno

• N.k.n. przysadkowa – 87% wiarygodno

• N.k.n. Nadnerczowa – 69% wiarygodno

– Syntetyczne ACTH (Synachten®, Cortsosyn®)

• Pobra

krew do oznaczenia st

ęŜ

enia kortizolu

• Poda

0,25 mg/ psa, i.m. (1 ampułka)

– Mo

na poda

dawk

mniejsz

5 mcg/kg m.c.

• Po 1 godzinie ponownie pobra

krew do oznaczenia

ęŜ

enia kortizolu

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Test stymulacji ACTH – interpretacja

> 500 nmol/l

50 – 200 nmol/l

Przed

Psy chore

100 – 300 nmol/l

20 – 100 nmol/l

Przed

Psy zdrowe

ęŜ

enie

kortizolu

Czas

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Test hamowania deksametazonem –

niska dawka (0,01 – 0,015 mg/kg m.c.
iv)

– Selekcja pacjentów podejrzanych o n.k.n.

– Nie ró

nicuje typów nadczynno

• Nadczynno

ść

przysadkowa – 95%

wiarygodno

• Nadczynno

ść

nadnerczowa – 100%

wiarygodno

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

•

U zdrowego psa st

ęŜ

enie kortizolu po

podaniu deksametazonu uzyskuje

–

< 50% warto

ci wyj

ciowej po 4 godzinach

–

niski poziom (poni

ej 40 nmol/l [1,4

µµµµ

g/dl])

utrzymuje si

po 8 godzinach

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

•

Psy z nadczynno

kory nadnerczy

nie osi

gaj

warto

ci poni

ej 40

nmol/l (1,4

µµµµ

g/dl)

–

Pierwsza ocena po 8 godzinach

•

eli <

1,4

µµµµ

g/dl

–

nadczynno

ść

wykluczona

•

eli >

1,4

µµµµ

g/dl

–

ocenia si

ęŜ

enie

wyj

ciowe i w 4 godzinie

–

Hamowanie > 50%

nadczynno

ść

przysadkowa

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Test hamowania deksametazonem –

wysoka dawka (0,1 mg/kg m.c. iv)

– Ró

nicuje typy n.k.n.

• Przysadkowa – 70% wiarygodno

• Nadnerczowa – 100% wiarygodno

Nadczynno

ść

kory nadnerczy psów

• Stosunek kortizolu do kreatyniny w moczu (K:K)

• K:K = > 16 x 10

-6

– nadczynno

ść

kory

nadnerczy

• Przykład

– St

ęŜ

enie kortizolu - 200 nmol/l

• St

ęŜ

enie kreatyniny – 10 mmol/l

• Obliczenie:

200 nmol/l 200 nmol/l
--------------

= ---------------------

= 20 x 10

10 mmol/l 10 x 10

nmol/l

• K:K = < 10 x 10

-6

- warto

ść

prawidłowa

• K:K = 10 – 16 x 10

-6

– szara strefa

• K:K = > 16 x 10

-6

– nadczynno

ść

kory nadnerczy

Nadczynno

ść

kory nadnerczy

psów

• Leczenie

– Mitotan (Lysodren)

– Trilostane (Vetoryl)

– Ketokonazol

– Selegilina (Segan)

Mitotan - farmakologia

• Dawka

– Terapia indukcyjna – 50 mg/kg 1 x dz.

– Terapia podtrzymuj

ca – 50 mg/kg 1 x tyg.

• Objawy uboczne

– Wymioty

– Osłabienie

– Brak apetytu

– Niezborno

ść

– Biegunka

Mitotan - farmakologia

• Interakcje

– Osłabiaj

działanie

• Fenobarbital

• Uwaga u zwierz

t chorych na cukrzyc

• Spirynolakton

– Wzmaga działanie

• Warfaryna

• Podawa

z jedzeniem

Trilostan

• Inhibitor dehydrogenazy beta

hydrosteroidowej

• Dawka pocz

tkowa 2 mg/kg 1 raz dziennie

– Górna dawka 10 mg/kg lub

• Psy < 5 kg – 30 mg
• Psy 5 – 20 kg – 60 mg
• Psy > 20 kg – 120 mg

– Po 7 - 14 dniach –test stymulacji ACTH

» Badanie nale

y wykona

po 2 - 4 godzinach od podania

leku

» St

ęŜ

enie kortizolu w surowicy 40 – 150 nmol/l

• Skuteczno

ść

> 80%

• Badania kontrolne po 2, 12, 24 tygodniach

Powikłania

• Zastoinowa niewydolno

ść

ąŜ

enia

• Choroba zatorowo – zakrzepowa

• Nadci

nienie

• Niedoczynno

ść

tarczycy

• Cukrzyca

Nadczynno

ść

kory nadnerczy psów

• Typowy obraz kliniczny nadczynno

ci kory

nadnerczy

• Nietypowy obraz laboratoryjny

– Brak zmian w te

cie stymulacji ACTH

– Niediagnostyczne wyniki testu hamowania nisk

dawk

deksametazonu

• Badanie usg nadnerczy

– Jednostronnie powi

kszone

• Badanie st

ęŜ

enia 17-hydroksyprogesteronu