Bezpieczeństwo
wewnętrzne
mł. insp. dr inż. Andrzej Urban Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
Bezpieczeństwo
wewnętrzne
mł. insp. dr inż. Andrzej Urban Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
Bezpieczeństwo społeczności lokalnych
i
kształtowanie bezpiecznych przestrzeni
Omówienie wykładanych treści oraz sposobu zaliczenia.
Literatura do przedmiotu:
• T. Cielecki, Prewencja kryminalna, Opole 2004
• A. Urban, Prewencja kryminalna, Szczytno
2006.
•
K. Łojek, R. Głowacki, A. Tyburska, A. Urban,
Poradnik dla starostów i członków komisji
bezpieczeństwa, Szczytno 2007.
•
K. Łojek, Metodyka rozwiązywania problemów
kryminalnych, Szczytno 2008.
•
A. Urban, Bezpieczeństwo społeczności
lokalnych, WAiP, Warszawa 2009.
Lokalne koalicje na rzecz
bezpieczeństwa
•
Tezy:
•
Potrzeba współdziałania na rzecz
bezpieczeństwa.
•
Obszary i formy współpracy na rzecz
bezpieczeństwa.
•
Współpraca na rzecz bezpieczeństwa
z podmiotami sektora pozarządowego.
Lokalne koalicje na rzecz
bezpieczeństwa
Plan wykładu: pojęcia podstawowe
związane z zapobieganiem przestępczości,
profilaktyka, zapobieganie, prewencja
piramida potrzeb Maslowa, trójkąt
kryminalny, problem kryminalny, modele
działania policji, zasady Roberta Peela,
bezpieczeństwo publiczne, porządek
publiczny.
Lepiej jest
zapobiegać niż
karać…
Cesare Beccaria
Lokalne koalicje na rzecz
bezpieczeństwa
„Profilaktyka” jest słowem pochodzenia
greckiego prophylaktikos znaczy strzec
się, zapobiegać, chronić. „Profilaktyczny
–
zapobiegawczy, prewencyjny, związany
z profilaktyką ogółem środków
zapobiegawczych.”
W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa, 1989, s. 414.
Lokalne koalicje na rzecz
bezpieczeństwa
„Prewencja”, „zapobieganie”,
„profilaktyka” używając zamiennie
wyżej wymienionych pojęć można je
zdefiniować jako: „działalność
zmierzająca do eliminowania określonego
zjawiska lub jego skutków uznawanych
za niepożądane przez podmiot
podejmujący tę działalność.”
J.
Błachut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, , Gdańsk 1999 r. s. 459.
Lokalne koalicje na rzecz
bezpieczeństwa
Zapobieganie przestępczości to:
„wszystkie środki, które mają na celu
zmniejszyć rozmiar i ciężar
przestępczości albo przez ograniczenie
okoliczności sprzyjających popełnieniu
przestępstw, albo przez oddziaływanie na
potencjalnego sprawcę oraz wszystkich
obywateli.”
J. Czapska,
Społeczności lokalne w zapobieganiu przestępczości, Warszawa- Kraków, 1997, s.23.
Lokalne koalicje na rzecz
bezpieczeństwa
Prewencja forma interwencji społecznej
i kontroli przestępczości, polegająca na
wyszukiwaniu bezpośrednich przyczyn
powstania zjawisk niepożądanych
(przestępstw, wykroczeń i zjawisk
patologii społecznej) i prowadzeniu
działań mających na celu zapobieganie
i niedopuszczanie do ich powstania.
W.
Pływaczewski, G. Kędzierska – red., Leksykon policyjny, WSPol. Szczytno 2001.
Bezpieczeństwo i porządek
publiczny
•
przez „bezpieczeństwo publiczne”
rozumie się na ogół stan,
w którym nie są popełniane przestępstwa,
•
a przez „porządek publiczny” stan,
w którym nie są popełniane
wykroczenia.”
J. Widacki, Konieczny drugi etap reformy policji, [w:] Bezpieczny obywatel bezpieczne państwo, KUL,
Lublin 1998 s 167
Trójkąt
przestępstwa
Piramida potrzeb człowieka:
A. R. Spencer, Psychologia współczesna, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.
Potrzeby fizjologiczne
Potrzeby bezpieczeństwa
Potrzeby
samourzeczywistnienia
Potrzeby szacunku
i dowartościowania
Potrzeby przynależności
i miłości
Modele funkcjonowania policji
Professional model,
oparty na założeniu,
że skupienie uwagi na doskonaleniu policyjnego
zarządzania sprzyja realizacji celów
obejmujących kontrolę przestępczości
i przestrzeganie prawa. Charakterystycznymi
cechami tego modelu są relacje przełożony –
podwładny, jednolitość formacji policyjnej,
wojskowy styl dyscypliny, analiza efektywności
działania policyjnego personelu.
A. Wiśniewski, O pewnym modelu policji, w Bezpieczeństwo to wspólna sprawa, Szczytno, 2002.
Modele funkcjonowania policji
Community policing model jest wynikiem
potwierdzenia istotnego wpływu społeczności
lokalnej na poziom kontroli przestępczości
i efektywności prewencji kryminalnej.
Przedstawiona koncepcja wymaga od
policjantów między innymi rozszerzenia zbioru
ich policyjnych celów działania, zaangażowania
w działalność proaktywną i regularne
spotkania ze społecznością lokalną, interakcje
ze społecznością podczas codziennych patroli.
A. Wiśniewski, O pewnym modelu policji, w Bezpieczeństwo to wspólna sprawa, Szczytno, 2002.
Modele funkcjonowania policji
Problem-oriented model,
opiera się na
przeświadczeniu, że większa efektywność
Policji będzie osiągana, gdy rozwinie się
zdolność organizacji do zbierania
i analizowania danych oraz oszacowania
efektywności policyjnych operacji. Cechami
charakterystycznymi tego podejścia są:
systematyczne badania i ocena działań,
skupienie uwagi na powtarzających się
problemach, pozyskiwanie innych agencji
i wspólne planowanie działań.
A. Wiśniewski, O pewnym modelu policji, w Bezpieczeństwo to wspólna sprawa, Szczytno, 2002.
Modele funkcjonowania policji
Security-oriented model, jest oparty na
podejściu sytuacyjnym w prewencji
kryminalnej, w którym zakłada się, blokowanie
lub zapobieganie tworzeniu się sposobności ma
istotny wpływ na ograniczenie przestępstw.
Pewną metodą w takiej procedurze jest
rozwinięcie zespołów policyjnych w system
patroli ochronnych eliminujących
(w ograniczonym stopniu) możliwości
dokonania przestępstw, a także stanowiących
dla policjantów trening zastosowania technik
ochronnych.
A. Wiśniewski, O pewnym modelu policji, w Bezpieczeństwo to wspólna sprawa, Szczytno, 2002.
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
•
Podstawową misją policji jest
zapobieganie przestępczości
i naruszeniom porządku prawnego
(…)
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994.
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
•
Zdolność policji do wypełniania
swoich zadań zależy od stopnia
akceptacji społecznej jej obecności,
działań, zachowania, a także od tego,
na ile policja potrafi zasłużyć na
szacunek obywateli.
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994 .
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
• W celu uzyskania i utrzymania
szacunku społecznego policja musi
sprawić, że obywatele sami z siebie,
bez przymusu będą przestrzegali
prawa.
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994.
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
•
Im lepsza jest współpraca między
policją a społeczeństwem, tym
rzadziej zachodzi potrzeba
stosowania rozwiązań siłowych.
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994 .
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
• Policja uzyska wsparcie ze strony
społeczeństwa nie przez wpływanie na jego
poglądy, lecz dzięki systematycznemu
demonstrowaniu absolutnie bezstronnego
egzekwowania prawa, niezależnie od polityki
i stosowania zasady równości obywateli wobec
prawa, a także udzielając wszystkim
potrzebującym wsparcia, bez względu na ich
przynależność rasową czy status społeczny (…).
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994.
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
•
Policja winna używać siły fizycznej
w razie potrzeby zapewnienia
przestrzegania prawa lub
przywrócenia porządku tylko wtedy,
gdy zawiodą metody oparte na
perswazji (…).
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994.
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
•
Policja jest zobowiązana zawsze utrzymywać
stosunki ze społeczeństwem oparte na zasadzie,
że policja to społeczeństwo, a społeczeństwo to
policja. Policja jest jedyną grupą, która
otrzymuje wynagrodzenie za to, że nieustannie
dozoruje wypełnianie przez obywateli
obowiązków leżących w interesie całego
społeczeństwa.
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994.
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
• Policja nie powinna nigdy
przekraczać swoich uprawnień ani
wyręczać innych ogniw wymiaru
sprawiedliwości (…).
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994.
Sir Robert Pell w roku 1829 podał 9
zasad skutecznej działania policyjnego:
•
Dowodem skuteczności policji będzie
zmniejszenie liczby przestępstw, nie
zaś identyfikacja działań przez
policję podejmowanych.
L. G. Kelling, C. M. Coles, Wybite szyby, Media Rodzina, Poznań 2000 za L. A. Radeltem i D.L. Carter,
The Police and the Community, 1994.
Problem kryminalny
•
szereg powiązanych ze sobą wydarzeń, które
nie znikną samoistnie,
•
wpływ na problem kryminalny ma wielu
mieszkańców,
•
skłania do wspólnego działania,
•
można rozwiązać go przy użyciu dostępnych
środków.
City of Chicago Department of Police, 1996.
Pytania kontrolne
•
Jak rozumiesz pojęcie zapobiegania
przestępczości?
•
Co jest istotą zapobiegania?
•
Omów piramidę potrzeb Maslowa.
• Zasady sir Roberta Peela.
•
Trójkąt kryminalny.
• Co to jest problem kryminalny?
Temat następnego wykładu:
Kompetencje i zakres działania władz
lokalnych
