PRACA KONTROLNA 

 
 

 

SŁUCHACZ: Roksana Gdulska 

 

SZKOŁA: Szkoła Policealna dla dorosłych „Copernicus”,         oddział 

Katowice 

 

KIERUNEK: Technik Weterynarii 

 

SEMESTR: II 

 

PRZEDMIOT: Chów zwierząt gospodarskich i zwierząt towarzyszących 

 

PROWADZĄCY: Aleksandra Brożyńska 

 

TEMAT:    Porównanie  ekstensywnego  i  intensywnego  chowu  bydła. 

Wady i zalety obu systemów. 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 

Chów

  -  pojęcie  dot.  wszelkiej  działalności  człowiek  zw.  z  utrzymaniem  zwierząt 

gospodarskich. 

 

Hodowla

  –  podobnie  jak  produkcja  roślinna  –  może  mieć  charakter  intensywny, 

bądź ekstensywny. Zależy to od wielkości pracy i kapitału na jednostkę hodowlaną 

oraz od osiąganych efektów, w postaci przyrostu wagi, udoju mleka i bydła. 

 

Rolnictwo  ekstensywne

  –  rodzaj  rolnictwa,  w  którym  nie  stosuje  się  sztucznych 

środków  wspomagających  uprawy,  takich  jak  nawozy  mineralne  i  pestycydy,  co 

skutkuje jednak zmniejszonymi plonami. W systemie tym nakłady pracy są wysokie, 

a  koszty  niskie.  Ten  rodzaj  rolnictwa  stosuje  się  w  krajach  mniej  rozwiniętych 

gospodarczo.  Wykorzystuje  się  do  tego  tereny  rozleglejsze  niż  w  rolnictwie 

intensywnym. 

Ekstensywna  hodowla  bydła

  wiąże  się  z  wykorzystaniem  rozległych  obszarów 

pastwisk  naturalnych.  Jest  ona  hodowla  typu  pasterskiego,  zorientowaną  głównie 

na produkcji mięsa.  

W  tego  typu  hodowli  przodują:  Brazylia,  Stany  Zjednoczone  (  zachodnia  część 

Wielkich Równin), południowo – zachodnia Rosja i północny Kazachstan, Argentyna 

(centralna  Pampa  oraz  północno  –  wschodnia  Australia,  Sudan,  RPA,  Nigeria, 

Etiopia, Kenia i Uganda. Czasami, w sprzyjających warunkach naturalnych, efekty 

tej hodowli są porównywalne z efektami hodowli średnio – intensywnej. Dotyczy to 

zwłaszcza obszarów wilgotnych sawann w Afryce (Kenia, centralna Nigeria, Wyżyna 

Abisyńska),  tudzież  w  Ameryce  Południowej  –  centralna  i  południowa  Brazylia.  W 

krajach  z  takim  rolnictwem  nie  ma  potrzeby  osiągania  bardzo  wysokich  plonów  i 

intensyfikacji hodowli zwierząt. Duże zbiory osiąga się poprzez uprawę ogromnych 

obszarów.  Duża  produkcja  mięsa  czy  mleka  oparta  jest  na  bardzo  dużej  ilości 

zwierząt hodowlanych. Ich hodowla wykorzystuje duże powierzchnie łąk i pastwisk. 

 

W wielu rejonach świata  hodowla bydła ma charakter mieszany. Opiera się 

równocześnie  na  uprawach  roślin  pastewnych  i  na  wykorzystaniu  pastwisk 

naturalnych.  Można  tu  wskazać  na  kraje  skandynawskie,  Litwę,  Łotwę,  Estonie, 

 

3

Rumunię,  Polskę,  kraje  leżące  w  basenie  Morza  Śródziemnego,  oraz  na  Urugwaj, 

Wenezuelą  i  Nowa  Zelandie.  Kraje  te  dysponują  znacznymi  obszarami  łąk  i 

pastwisk,  jednak  hodowla  bydła  osiągnęła  tam  już  dawno  stan  ilościowy, 

przekraczający  naturalną  wydajność  tych  terenów  trawiastych  i  musi  być  zasilona 

dodatkową  produkcja  pasz.  Wymienione  wyżej  kraje  prowadzą  hodowle  średnio 

intensywną, której zagęszczenie osiąga od 30 do 60 sztuk bydła na 100 ha użytków 

rolnych. 

 

Rolnictwo intensywne

 - system produkcji rolniczej ukierunkowany na maksymalny 

zysk  osiągany  w  warunkach  dużego  nakładu  pracy  i  środków  finansowych. 

Charakteryzuje  je  powszechne  zastosowanie  wysoko  wydajnych  maszyn,  technik 

uprawy  i  hodowli,  nawozów  mineralnych  i  środków  ochrony  roślin.  Rolnictwo 

intensywne występuje przede wszystkim w krajach wysoko rozwiniętych. 

Rolnictwo  intensywne  pozwala  na  zmniejszenie  zatrudnienia  przy  uprawie  roślin  i 

hodowli  zwierząt.  Niektóre  ze  stosowanych  technik  przyczyniają  się  do  skażenia 

gleby i środowiska. W niektórych państwach europejskich w tym dziale gospodarki 

pracuje  jedynie  kilka  procent  ogółu  zatrudnionych,  przy  czym  w  Belgii  i  Wielkiej 

Brytanii ten wskaźnik wynosi poniżej 2%. 

Jednym  z  rodzajów  rolnictwa  intensywnego  jest  rolnictwo  podmiejskie,  które 

cechuje: 

•

 

uprawa w pobliżu miast, 

•

 

uprawa w szklarniach i tunelach foliowych, 

•

 

uprawa na potrzeby ludzi (np. w małych miasteczkach). 

Intensywna  hodowla  bydła

  opiera  się  na  wydajnej  produkcji  pasz,  przy 

wykorzystaniu  dość  kapitałochłonnego  zaplecza  technicznego.  Ten  typ  hodowli 

przeważa  w  większości  krajów  Europy  Zachodniej,  w  pasie  przyjeziornym  i 

północno  –  wschodnim  w  Stanach  Zjednoczonych,  na  terytorium  Wiktoria  w 

Australii, a także w niektórych prowincjach Chin.  

 

4 

W  wymienionych  rejonach  wskaźniki  gęstości  tej  hodowli   -  mierzone  zazwyczaj 

ilością  sztuk  bydła  na  100  ha  użytków  rolnych  –  przekraczają  zdecydowanie  160 

sztuk, dochodząc niejednokrotnie do 220 – 230 sztuk (Bangladesz, Holandia).  

Hodowla intensywna

 ma najczęściej charakter mleczny lub mleczno – mięsny. 

 

W Europie Zachodniej intensywna hodowla bydła korzysta w znacznej mierze z pasz 

importowanych,  a  zwłaszcza  z  dostaw  pszenicy,  kukurydzy  i  soi  ze  Stanów 

Zjednoczonych, Kanady i Argentyny. W przeszłości przybliżała się ona w związku z 

tym  do  rejonów  wielkomiejskich,  z  ich  rozwiniętym  przemysłem  spożywczym  i 

chłonnym  rynkiem  zbytu.  Obecnie,  w  wyniku  upowszechniania  urządzeń  do 

mechanicznego  udoju  i  chłodzenia  mleka,  a  także  znacznego  usprawnienia  jego 

transportu, bliskości rynków zbytu straciłaby na znaczeniu. 

 

 

 

 

 

Bibliografia: 

1.

 

wikipedia.pl 

 

2.

 

Kwiatkowski Jerzy „Produkcja zwierzęca” 

PWRiL, Warszawa 1983 

 

3.

 

Campbell  Jon  R.  ,  Marshall  Robert  T.  “Podstawy  produkcji  mleka 

spożywczego i jego przetworów”  

PWN, Warszawa 1982