background image

2008-06-04

1

PROCESY I ŚRODKI 

PROCESY I ŚRODKI 
CHEMICZNE STOSOWANE 

CHEMICZNE STOSOWANE 
W OCZYSZCZANIU 

W OCZYSZCZANIU 
ŚCIEKÓW

ŚCIEKÓW

POSTĘP DEGRADACJI 

POSTĘP DEGRADACJI 
ŚRODOWISKA

ŚRODOWISKA

http://www.hydropure.com.pl/woda 

background image

2008-06-04

2

SKUTKI

SKUTKI

http://www.wiw.pl/Obrazki/biologia, http://img296.imageshack.us   

CHEMICZNE PROCESY 

CHEMICZNE PROCESY 
OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW

OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW





koagulacja 

koagulacja 





neutralizacja 

neutralizacja 





ekstrakcja

ekstrakcja





elektroliza

elektroliza





destylacja

destylacja





sorpcja na węglu aktywnym

sorpcja na węglu aktywnym

www.wikipedia.pl

background image

2008-06-04

3

KOAGULACJA

KOAGULACJA

http://www.hydropure.com.pl/images

CZY ZAKŁAD WODOCIĄGOWY USUWA 

CZY ZAKŁAD WODOCIĄGOWY USUWA 
SZKODLIWE SUBSTANCJE Z WODY?

SZKODLIWE SUBSTANCJE Z WODY?

www.hydropure.com.pl/czesto_zadawane_pytania, http://www.wrotamalopolski.pl/NR/rdonlyres

Zakłady wodoci

ą

gowe maj

ą

 za zadanie 

dezynfekowa

ć

 wod

ę

 aby nie nara

Ŝ

a

ć

 

nas na choroby i epidemie powodowane 
bakteriami i wirusami i nigdy nie były 
przewidziane do usuwania z niej 
rozpuszczonych zwi

ą

zków 

chemicznych. Zwi

ą

zki te, nierzadko 

toksyczne i rakotwórcze, przechodz

ą

 

w 100% przez wszystkie etapy 
oczyszczania wody w tych zakładach.

Chlorowanie wody jest konieczne, aby zapobiec epidemiom chorób 
powodowanych bakteriami. Jednak ten sam chlor tworzy w wodzie pitnej wiele 
nowych zwi

ą

zków toksycznych, w tym rakotwórczych. Obecnie mamy do 

czynienia z inn

ą

 epidemi

ą

 - epidemi

ą

 raka.

background image

2008-06-04

4

Uboczne produkty 

Uboczne produkty 
dezynfekcji

dezynfekcji





Bromiany

Bromiany





Tetrachlorometan (czterochlorek węgla)

Tetrachlorometan (czterochlorek węgla)





Bromodichlorometan

Bromodichlorometan





Trichloroaldehyd octowy (wodzian chloralu)

Trichloroaldehyd octowy (wodzian chloralu)





Chloraminy

Chloraminy





Trichlorometan (chloroform)

Trichlorometan (chloroform)





Chlorany2,4,6

Chlorany2,4,6--trichlorofenol

trichlorofenol





Chlorynysuma 

Chlorynysuma 





THM

THM





Formaldehyd

Formaldehyd

www.hydropure.com.pl/czesto_zadawane_pytania

Przepisy w

Przepisy w Polsce nakazują badać w

Polsce nakazują badać w wodzie 

wodzie 

następujące produkty jej dezynfekcji:

następujące produkty jej dezynfekcji:





Bromiany

Bromiany





Bromodichlorometan

Bromodichlorometan





Chloraminy

Chloraminy





Chlorany 

Chlorany 





Chloryny

Chloryny





Formaldehyd 

Formaldehyd 





Tetrachlorometan 

Tetrachlorometan 





Trichloroaldehyd octowy

Trichloroaldehyd octowy





2,4,6 

2,4,6 -- trichlorofenol

trichlorofenol





sumę trihalometanów 

sumę trihalometanów 

Trójhalometany, bromiany oraz bromodichlorometan 

Trójhalometany, bromiany oraz bromodichlorometan 

zaliczane są do związków rakotwórczych!

zaliczane są do związków rakotwórczych!

www.hydropure.com.pl/czesto_zadawane_pytania

background image

2008-06-04

5

INTELIGENTNA KOAGULACJA

INTELIGENTNA KOAGULACJA

Dla optymalizacji tego procesu 

Dla optymalizacji tego procesu 

konieczna jest znajomość 

konieczna jest znajomość 

wielkości ładunku 

wielkości ładunku 

powierzchniowego. Spośród 

powierzchniowego. Spośród 

znanych metod jego 

znanych metod jego 

pomiaru tylko technika 

pomiaru tylko technika 

detekcji prądu 

detekcji prądu 

strumieniowego nadaje się 

strumieniowego nadaje się 

do sterowania procesem 

do sterowania procesem 

koagulacji w

koagulacji w skali 

skali 

technicznej. 

technicznej. 

Taki analizator nadaje się do 

Taki analizator nadaje się do 

ciągłego pomiaru wpływu 

ciągłego pomiaru wpływu 

ilości dozowanego 

ilości dozowanego 

koagulanta. 

koagulanta. 

http://www.seen.pl/image/koagulacja-flokulacja

NEUTRALIZACJA

NEUTRALIZACJA

Polega na zobojętnianiu ścieków o odczynie 

Polega na zobojętnianiu ścieków o odczynie 

alkalicznym lub kwaśnym substancjami o 

alkalicznym lub kwaśnym substancjami o 

odczynie przeciwnym. Do zobojętniania 

odczynie przeciwnym. Do zobojętniania 

ścieków alkalicznych moŜna uŜywać 

ścieków alkalicznych moŜna uŜywać 

kwaśnych gazów spalinowych

kwaśnych gazów spalinowych

powstających np. z paliw zasiarczonych i 

powstających np. z paliw zasiarczonych i 

zawierających 

zawierających 

dwutlenek węgla, tlenki

dwutlenek węgla, tlenki

siarki i azotu

siarki i azotu

. Do neutralizacji ścieków 

. Do neutralizacji ścieków 

kwaśnych uŜywa się 

kwaśnych uŜywa się 

mleka wapiennego 

mleka wapiennego 

lub gazów odpadowych zawierających 

lub gazów odpadowych zawierających 

amoniak

amoniak

. Neutralizację moŜna prowadzić 

. Neutralizację moŜna prowadzić 

następującymi metodami: 

następującymi metodami: 

-- mieszaniem ścieków kwaśnych z 

mieszaniem ścieków kwaśnych z 

alkalicznymi, 

alkalicznymi, -- dodawaniem odpowiednich 

dodawaniem odpowiednich 

odczynników, 

odczynników, 

-- przepuszczaniem ścieków kwaśnych przez 

przepuszczaniem ścieków kwaśnych przez 

złoŜa sporządzone np. z kamienia 

złoŜa sporządzone np. z kamienia 

wapiennego i innych skał o podobnym 

wapiennego i innych skał o podobnym 

odczynie (np. dolomitów). 

odczynie (np. dolomitów). 

http://www.chem.uw.edu.pl

background image

2008-06-04

6

NEUTRALIZACJA 

NEUTRALIZACJA -- INSTALACJE

INSTALACJE

ZłoŜe zanurzone składa się 

ZłoŜe zanurzone składa się 

ze specjalnych włókien 

ze specjalnych włókien 

wyko

wyko--

nanych z Ŝywic 

nanych z Ŝywic 

poliestrowych. Na 

poliestrowych. Na 

włóknach, podobnie jak 

włóknach, podobnie jak 

w przypadku złóŜ 

w przypadku złóŜ 

zraszanych, osiedlona 

zraszanych, osiedlona 

jest błona biolo

jest błona biolo--

giczna, której zadaniem 

giczna, której zadaniem 

jest neutralizacja 

jest neutralizacja 

ścieków. Włók

ścieków. Włók--

na poliestrowe

na poliestrowe znajdują 

znajdują 

się

się na specjalnych 

na specjalnych 

ramach z two

ramach z two--

rzywa sztucznego 

rzywa sztucznego 

(najczęściej laminaty). 

(najczęściej laminaty). 

http://www.e-instalacje.pl/

Zło

Ŝ

e zanurzone

EKSTRAKCJA

EKSTRAKCJA





SłuŜy do rozdzielenia 

SłuŜy do rozdzielenia 

mieszanin

mieszanin ciał stałych

ciał stałych

ciekłych

ciekłych





Rozdział następuje przez rozpuszczenie niektórych 

Rozdział następuje przez rozpuszczenie niektórych 

składników mieszaniny w cieczach (rozpuszczalnikach). 

składników mieszaniny w cieczach (rozpuszczalnikach). 





Zachodzi zatem w układach dwufazowych: ciało stałe 

Zachodzi zatem w układach dwufazowych: ciało stałe –

ciecz lub ciecz 

ciecz lub ciecz –

– ciecz.

ciecz.





Efektywność procesu 

Efektywność procesu ekstrakcji

ekstrakcji zaleŜy najbardziej od 

zaleŜy najbardziej od 

temperatury

temperatury

oraz od intensywności mieszania surowca i 

oraz od intensywności mieszania surowca i 

ekstrahenta.  

ekstrahenta.  





Podsumowując: polega na wydobyciu ze ścieków 

Podsumowując: polega na wydobyciu ze ścieków 

zanieczyszczeń przez wprowadzenie specjalnych 

zanieczyszczeń przez wprowadzenie specjalnych 

substancji (substancje te nie są rozpuszczalne w wodzie, 

substancji (substancje te nie są rozpuszczalne w wodzie, 

zaś lepiej rozpuszczają zanieczyszczenia zawarte w 

zaś lepiej rozpuszczają zanieczyszczenia zawarte w 
ściekach)

ściekach)

http://pl.wikipedia.org/wiki/Ekstrakcja, http://library.thinkquest.org

background image

2008-06-04

7

ELEKTROFLOTACJA

ELEKTROFLOTACJA

1.

1.

Dozowanie ścieków za 

Dozowanie ścieków za 

pomocą pomp oraz 

pomocą pomp oraz 

mieszanie w reaktorach

mieszanie w reaktorach

2.

2.

Rozprowadzenie ścieków w 

Rozprowadzenie ścieków w 

wannie flotacyjnej

wannie flotacyjnej

3.

3.

Ścieki wlatują do komory 

Ścieki wlatują do komory 

flotacyjnej

flotacyjnej

4.

4.

Ścieki mieszają się 

Ścieki mieszają się 

gwałtownie z pęcherzykami 

gwałtownie z pęcherzykami 

gazu wytworzonymi za 

gazu wytworzonymi za 

pomocą elektrolizy na 

pomocą elektrolizy na 

elektrodach

elektrodach

5.

5.

Pęcherzyki te przyczepiają 

Pęcherzyki te przyczepiają 

się do cząsteczek 

się do cząsteczek 

zanieczyszczeń, względnie 

zanieczyszczeń, względnie 

płatków wodorotlenku 

płatków wodorotlenku 

ścieków 

ścieków 

6.

6.

Przejście ścieków do komory 

Przejście ścieków do komory 

stabilizacyjnej

stabilizacyjnej

7.

7.

Tu płatki z przyczepionymi 

Tu płatki z przyczepionymi 

do nich pęcherzykami gazu 

do nich pęcherzykami gazu 

tworzą warstwy osadów

tworzą warstwy osadów

8.

8.

Oczyszczone scieki 

Oczyszczone scieki 

opuszczają komorę 

opuszczają komorę 

stabilizacyjną

stabilizacyjną

9.

9.

Ścieki płyną do wanny 

Ścieki płyną do wanny 

flotacyjnej, tam osadza się 

flotacyjnej, tam osadza się 

warstwa osadów

warstwa osadów

10.

10.

Górna część wanny odsysa 

Górna część wanny odsysa 

się przy uŜyciu podciśnienia 

się przy uŜyciu podciśnienia 

poprzez dysze szczelinowe 

poprzez dysze szczelinowe 

http://www.wodapowietrze.pl

RENAREN

RENAREN

System oczyszczania Renaren jest oparty na 

System oczyszczania Renaren jest oparty na 

procesie ”elektroflotacji”, czyli technicznej 

procesie ”elektroflotacji”, czyli technicznej 

kombinacji efektu elektro

kombinacji efektu elektro--unoszenia oraz 

unoszenia oraz 

elektro

elektro--wytrącania cząsteczek. 

wytrącania cząsteczek. 

Woda jest pompowana do jednostki 

Woda jest pompowana do jednostki 

flotacyjnej i w dalszym etapie przepuszczana 

flotacyjnej i w dalszym etapie przepuszczana 

przez anodę oraz katodę. 

przez anodę oraz katodę. 

Katoda jest wykonana ze stali nierdzewnej, 

Katoda jest wykonana ze stali nierdzewnej, 

podczas gdy anoda najczęściej z aluminium. 

podczas gdy anoda najczęściej z aluminium. 

W procesie elektrolizy redukowana jest woda 

W procesie elektrolizy redukowana jest woda 

do H2(g) oraz / lub utleniana do O2(g). 

do H2(g) oraz / lub utleniana do O2(g). 

W wyniku tego generowane są malutkie 

W wyniku tego generowane są malutkie 

cząsteczki gazu (ok 20µm). Mikrocząsteczki 

cząsteczki gazu (ok 20µm). Mikrocząsteczki 

te podnoszą się powoli ku powierzchni i 

te podnoszą się powoli ku powierzchni i 

zderzają się z zanieczyszczeniami w postaci 

zderzają się z zanieczyszczeniami w postaci 

emulsji lub dyspersji, jak np. oleje, cięŜkie 

emulsji lub dyspersji, jak np. oleje, cięŜkie 

metale w fazie wody oraz budują 

metale w fazie wody oraz budują 

koŜuch/wytrącenie, który w efekcie jest 

koŜuch/wytrącenie, który w efekcie jest 

zbierany. W tym procesie moŜna oczyścić do 

zbierany. W tym procesie moŜna oczyścić do 

80% zanieczyszczeń. W celu oczyszczenia 

80% zanieczyszczeń. W celu oczyszczenia 

pozostałych 20% naleŜy zastosować 

pozostałych 20% naleŜy zastosować 

specjalny rodzaj anody. 

specjalny rodzaj anody. 

www.myjnie.warszawa.pl/renaren

background image

2008-06-04

8

Rzadziej stosowane metody:

Rzadziej stosowane metody:





Sorpcja

Sorpcja





Ewaporacja

Ewaporacja





Koalescencja

Koalescencja





Utlenianie

Utlenianie

http://library.thinkquest.org/

CHEMICZNE 
OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW

Zakłady Górnicze „Lubin”, „Polkowice

Zakłady Górnicze „Lubin”, „Polkowice--Sieroszowice” i „Rudna” odprowadzają łącznie 70

Sieroszowice” i „Rudna” odprowadzają łącznie 70--75 tysięcy m3/d 

75 tysięcy m3/d 

wód dołowych. Wszystkie wody dołowe i ścieki z placów szybowych wykorzystywane są w procesie 

wód dołowych. Wszystkie wody dołowe i ścieki z placów szybowych wykorzystywane są w procesie 

flotacji, co zapewnia pełną hermetyzację ścieków w obrębie kopalń. Fot. Składowisko „śelazny Most” 

flotacji, co zapewnia pełną hermetyzację ścieków w obrębie kopalń. Fot. Składowisko „śelazny Most” 

www.kghm.pl

background image

2008-06-04

9

Wrocławska Oczyszczalnia 
Ścieków Janówek

Jest to mechaniczno

Jest to mechaniczno--biologiczna oczyszczalnia ścieków z 

biologiczna oczyszczalnia ścieków z 

chemicznym wspomaganiem usuwania związków fosforu oraz 

chemicznym wspomaganiem usuwania związków fosforu oraz 

pełną gospodarką osadową. 

pełną gospodarką osadową. 

mpwik.wroc.pl