background image

1 | 

S t r o n a

 

Dr inż. Remigiusz Nowak 
Wydział Energetyki i Paliw 
Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 

 

Modelowanie Matematyczne  

 

 

 

 

 

 

   Zestaw IIIa 

 

Równania różniczkowe zwyczajnie rzędu I  

Równania liniowe 

Ogólna postać równania różniczkowego zwyczajnego, liniowego, rzędu I jest następująca: 

 

( )

( )

dy

P x

y

f x

dx

+

⋅ =

   

 

 

 

 

(1) 

Rozwiązując tego typu równanie, należy obie jego strony pomnożyć przez czynnik całkujący zdefiniowany 
jako: 

 

 

 

 

 

( )

( )

P x dx

x

e

µ

=

  

 

 

 

 

 

(2) 

Po przemnożeniu równania (1) przez czynnik całkujący (2) dostajemy 

( )

( )

( )

( )

( )

P x dx

P x dx

P x dx

dy

e

P x e

y

e

f x

dx

+

⋅ =

 

 

 

 

Ze wzoru na pochodną iloczynu wiemy, że zaznaczony obszar to: 

( )

P x dx

d

e

y

dx

 

Stąd:      

( )

( )

( )

P x dx

P x dx

d

e

y

e

f x

dx

=

  

 

    całkujemy obustronnie i dostajemy wynik 

 

Przykład 

6

4

x

dy

x

y

x e

dx

=

    

   

5

4

x

dy

y

x e

dx

x

=

 

Rozwiązanie 

 

4

4

( )

4ln

ln

4

( )

dx

P x dx

x

x

x

x

e

e

e

e

x

µ

=

=

=

=

=

  czynnik całkujący 

      

4

5

4

4

5

4

4

x

x

dy

dy

x

y

x e

x

x

x y

xe

dx

x

dx

=

=

=

 

 

4

x

d

x y

xe

dx

=

                   Po obustronnym scałkowaniu:     

4

x

x

x y

xe

e

c

=

− +

 

background image

2 | 

S t r o n a

 

Dr inż. Remigiusz Nowak 
Wydział Energetyki i Paliw 
Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 

 

Zadania 

Znajdź  rozwiązanie poniższych  równań  różniczkowych. 

(a)

 

2

10

1

dy

y

dx

+

=

      

             

(k) 

2

3

cos

sin

( cos

1)

0

x

xdy

y

x

dx

+

=

  

(b)

 

3x

dy

y

e

dx

+ =

 

 

 

 

(l)  

(

2

)

0

y

ydx

xy

x

ye dy

+

+

=

 

(c)

 

2

2

' 3

y

x y

x

+

=

     

 

 

(m) 

3

(3

1)

x

dy

x

x

y

e

dx

+

+

=

 

(d)

 

2

'

1

x y

xy

+

=

         

 

 

(n)  

6

4(

)

0

ydx

x

y dy

+

=

 

(e)

 

2

(

4

)

2

0

x

y dy

ydx

+

+

=

   

       

(o)  

2

1

x

x

x

dy

e

y

dx

e

e

+ =

+

(f)

 

( sin

)

xdy

x

x

y dx

=

                    

(p) 

5

20

dy

y

dx

+

=

,  

(0)

2

y

=

 

(g)

 

(1

)

0

x

x

dy

e

e y

dx

+

+

=

 

 

 

(q) 

di

L

Ri

E

dt

+

=

, L,R,E = const., 

( )

0

0

i

i

=

 

(h)

 

cos

sin

1

dy

x

y

x

dx

+

=

 

 

 

(r) 

2

' (tan )

cos

y

x y

x

+

=

(0)

1

y

= −

 

(i)

 

3

4

dy

x

y

x

x

dx

+

= −

 

 

 

(s)  

(

1)

ln

dy

x

y

x

dx

+

+ =

(1) 10

y

=

 

(j)

 

(

)

2

'

2

x

x y

x x

y

e

+

+

=

 

 

 

(t) 

dy

y

dx

y

x

=

(5)

2

y

=