background image

KONIKOPUNKCJA 

W ostrej niewydolności oddechowej należy jak najszybciej przywrócić drożność dróg oddechowych, nie zawsze 
jednak możliwe jest wykonanie intubacji dotchawiczej, nawet jeśli zabieg wykonuje doświadczony anestezjolog. W 
takiej sytuacji można wykonać krikotyroidotomię przezskórną (igłową). 

Zabieg polega na nakłuciu igłą więzadła pierścienno-tarczowego i wprowadzeniu do światła tchawicy kaniuli, przez 
którą wdmuchuje się pod ciśnieniem gazy oddechowe (tlen). W ten sposób można szybko podać tlen poniżej miejsca 
niedrożności dróg oddechowych, zapewniając prawidłowe utlenowanie krwi. Nie oznacza to jednak przywrócenia 
prawidłowej wentylacji, dlatego krikotyroidotomia jest rozwiązaniem chwilowym, które możliwie szybko należy 
zastąpić innym sposobem udrożnienia dróg oddechowych (intubacja dotchawicza, tracheostomia) 

Krikotyroidotomię przezskórną, ze względu na warunki anatomiczne, można bezpiecznie wykonać jedynie u dzieci 
starszych (powyżej 5.rż.). Przeprowadzenie tego zabiegu u dzieci młodszych wiąże się z dużym ryzykiem wystąpienia 
ciężkich powikłań  

Topografia 

Miejsce błony pierścienno-tarczowej można zlokalizować przez dokładne obmacanie 
okolicy przedniej szyi między dolnym brzegiem chrząstki tarczowatej i górnym brzegiem 
chrząstki pierścieniowatej w linii środkowej ciała. Zadanie to jest znacznie trudniejsze u 
dzieci młodszych, a prawie niemożliwe u noworodków i niemowląt 

Wskazania 

 

jeżeli niemożliwe jest przywrócenie drożności dróg oddechowych innymi metodami, 
a szczególnie poprzez wykonanie intubacji dotchawiczej 

 

wady wrodzone krtani niedrożność lub zwężenie rozszczep przetoka (rozszczep) tchawiczo-przełykowa  

 

ciało obce w krtani  

 

wady kręgosłupa szyjnego zespół Downa 

 

wczesne powikłania urazu złamanie kręgów szyjnych pęknięcie lub złamanie krtani oparzenie gardła i(lub) krtani  

 

późne powikłania urazu zwężenie podgłośniowe zwężenie krtani po oparzeniu  

 

zakażenia/zapalenia zapalenie stawu pierścienno-nalewkowego krup (ciężki)  

 

choroby metaboliczne mukopolisacharydozy (zespół Morquio)  

Przeciwwskazania 

 

Wiek do 5. rż. (przeciwwskazanie względne)  

 

Jeżeli niemożliwe jest zlokalizowanie więzadła pierścienno-tarczowego  

 

Brak doświadczenia w wykonaniu zabiegu  

 

Możliwość wykonania intubacji dotchawiczej  

Sprzęt 

 

Kaniula dożylna (14-18 G)  

  Strzykawka (5 ml)  

 

Łącznik do rurki dotchawiczej z dwoma końcówkami o średnicy 5 mm oraz 15 mm. Łącznik taki pozwala 
połączyć kaniulę z workiem samorozprężalnym   

 

Układ do podawania tlenu pod ciśnieniem (worek samorozprężalny, butla z tlenem zaopatrzona w reduktor)  

Wykonanie zabiegu 

Zabieg wykonuje się zwykle ze wskazań nagłych, należy go jednak przeprowadzić rozważnie i według określonego 
planu. 

background image

1.  Ułóż chorego na plecach, podłóż wałek (np. zwinięty koc) pod jego kark i barki tak, aby głowa była odgięta, a 

szyja wyprostowana. Utrzymuj głowę i szyję podczas zabiegu dokładnie w linii środkowej ciała, bowiem 
wkłucie igły obok tchawicy może doprowadzić do nakłucia tętnicy szyjnej wspólnej i niebezpiecznego 
krwotoku. 

 

 
 
 

 

2.  Zlokalizuj dokładnie punkty anatomiczne - najpierw położenie kości gnykowej, następnie chrząstki 

tarczowatej i dolnego jej brzegu, poniżej którego znajduje się więzadło pierścienno-tarczowe. Miejsce 
wkłucia kaniuli znajduje się w linii środkowej ciała między dolnym brzegiem chrząstki tarczowatej a górnym 
brzegiem chrząstki pierścieniowatej. 

 

3.  Połącz kaniulę ze strzykawką wypełnioną niewielką ilością 0,9% roztworu NaCl lub powietrza. 

 

4.  Stabilizując chrząstkę tarczowatą palcem wskazującym i kciukiem, wkłuj kaniulę połączoną ze strzykawką 

tuż poniżej jej dolnego brzegu dokładnie w linii środkowej ciała . Gdy koniec kaniuli znajdzie się w świetle 
tchawicy, w zawartym w strzykawce roztworze pojawią się pęcherzyki powietrza (jeśli w strzykawce nie było 
roztworu, na obecność końca kaniuli w drogach oddechowych wskazuje możliwość aspiracji powietrza). 

 

 

background image

5.  Gdy kaniula jest w świetle dróg oddechowych skieruj ją doogonowo i przesuwaj w głąb tchawicy 

równocześnie usuwając metalową igłę. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uwaga: Nie wolno wkuwać kaniuli zbyt głęboko, ponieważ można przebić przełyk lub wprowadzić ją do 
otaczających tkanek miękkich, a wówczas wdmuchiwane powietrze spowoduje rozległą odmę podskórną, 
śródpiersiową i(lub) osierdziową. 

6.  Po upewnieniu się, że kaniula znajduje się w tchawicy, połącz jej zewnętrzną końcówkę z łącznikiem, a za 

jego pomocą z workiem samorozprężalnym lub źródłem tlenu pod ciśnieniem, które umożliwiają wentylację 
strumieniową (typu jet). Metoda ta zapewnia wystarczające utlenowanie krwi, ale skuteczność wentylacji i 
eliminacji CO

2

 jest ograniczona (ze względu na małą średnicę kaniuli). 

 

Uwaga: Krikotyroidotomia igłowa (przezskórna) jest doraźnym, tymczasowym zabiegiem ratującym życie. Po jego 
wykonaniu należy jak najszybciej zapewnić pełną drożność dróg oddechowych (intubacja, tracheostomia). Dziecko z 
założoną kaniulą musi być niezwłocznie przewiezione do szpitala. Po 30-45 minutach, ze względu na 
niewystarczającą wentylację, dochodzi do hiperkapni i kwasicy oddechowej.