W Polsce spotykamy 22 gatunki należą-

ce do rodzin podkowcowatych i mroczko-
watych. Ponieważ odżywiają się owadami, 
a zjadają ich kilka tysięcy gatunków, mają 
wielki wpływ na ochronę ekosystemów 
roślinnych. Chemia i urbanizacja spowo-
dowały, że nietoperzy jest coraz mniej. Są 
jednak miejsca, w których panują szczegól-
nie przyjazne dla nich warunki. W Polsce 
najwięcej, bo około 30 tys. nietoperzy żyje 
w budowlach Międzyrzeckiego Rejonu 
Umocnień. Utworzono tam rezerwat 

,,Nietoperek” 

- raj dla nietoperzy oraz osób interesują-
cych się tymi jedynymi latającymi ssaka-
mi. Nietoperze są oczywiście pod ochroną. 

Do ich ochrony zobowiązują nas również 
konwencje międzynarodowe: Ramiarska, 
Berneńska i Bońska. W związku z reali-
zacją Konwencji Bońskiej (Konwencja o 
Ochronie Wędrownych Gatunków Dzi-
kich Zwierząt) zawarte zostało Porozu-
mienie o Ochronie Populacji Nietoperzy 
Europejskich - EUROBATS, do którego 
Polska należy od 1996 r.

Na Podkarpaciu nietoperze żyją m.in. 

na terenie Czarnorzecko-Strzyżowskie-
go Parku Krajobrazowego. Park położo-
ny jest między Karpatami Zachodnimi 
i Wschodnimi, a spotyka się tam gatunki 
roślin górskich oraz niżowych. Tutaj ma 
swoją północną granicę narecznica górska, 
a południową szarota żółto-biała. Ochroną 
gatunkową objętych jest 140 parkowych 
kręgowców.

Tereny te stają się coraz popularniej-

sze wśród turystów. Miejscowe władze 
tworzą warunki do poznawania przyrody. 

Pomaga w tym wydatnie Wojewódzki 
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodar-
ki Wodnej w Rzeszowie. Minionej jesieni 
zastępca prezesa Funduszu inż. Tadeusz 
Błaszczyszyn symbolicznie otworzył dwie 
nowe ścieżki przyrodniczo-turystyczne. 
Obie rozpoczynają się na parkingu położo-
nym opodal majestatycznych ruin zamku 
,,Kamieniec”. Został on wzniesiony w 
XIV w. dla ochrony szlaku handlowego 
z Węgier. Właścicielem zamku był przez 
pewien czas Aleksander Fredro, wniosła 
mu go w wianie Zofia Jabłonowska. Tu 
działa się historia ,,Zemsty”.

Ekościeżki

Ścieżka ,,Czerwona” prowadzi na 

,,Prządki” - grupę skał z piaskowca cięż-
kowickiego, wyrzeźbionych przez erozję. 
Związanych jest z nimi wiele legend. 
Miejscowi ludzie od dawien dawna nazy-
wają te skały ,,Matka”, ,,Baba”, ,,Herszt” 
i ,,Madej”. Młodzież uprawiająca tu wspi-
naczkę używa innych nazw, mi.in. ,,Schod-
ki”, ,,Orzechy”, ,,Rozległa”, ,,Amant”, 
,,Trojak” i ,,Goryl”.

Otwarta została również ,,Niebieska” 

dwukilometrowa  ścieżka przyrodniczo-
turystyczna ,,Strzelnica - Sucha Góra”. 
Prowadzi przez tereny porośnięte charakte-
rystycznymi dla podgórza lasami miesza-
nymi, starodrzewami dębowo-grabowymi 
i laskami olszynowymi. Szczególne atrak-
cje stanowią jaskinie erozyjno-wietrzenio-
we oraz sztolnie. Sztolnie są pozostałością 
po kopalniach piaskowca, który był uży-
wany do produkcji osełek. Prezes Błasz-

czyszyn, który jako student wrocławskiej 
Akademii Rolniczej trafił w te okolice na 
obóz naukowy, pamięta, do czego służą 
przechowywane przez mieszkańców, lecz 
już niewykorzystywane narzędzia kamie-
niarskie.

W czarnorzeckich sztolniach nad Czają 

żyje 5 gatunków nietoperzy: nocek duży, 
nocek rudy, nocek wąsaty, gacek brunatny 
i mopek. Rozpiętość skrzydeł nocka 
dużego dochodzi do 40 cm, ale waży on 
tylko 20-40 gramów. Lata bardzo nisko 
i odżywia się biegającymi po ziemi dużymi 
owadami. Nocki rude i wąsate należą do 
małych nietoperzy. Rude odżywiają się owa-
dami łapanymi tuż nad powierzchnią wody, 
a wąsate muchówkami, motylami i pająkami.

 Gacki brunatne żerują wokół koron drzew 
i krzewów. Mopki odżywiają się głównie 
motylami nocnymi.

W ostatnich latach dużą popular-

ność w regionie zyskała organizowana 
w Czarnorzekach koło Krosna wrześ-
niowa ,,Noc nietoperzy”.

Ścieżka ,,Niebieska” dochodzi do 

Suchej Góry wznoszącej się 600 m n.p.m. 
Można stamtąd obserwować piękną o 
wszystkich porach roku okolicę. W zimie 
czynny jest też wyciąg orczykowy. Świet-
nym punktem widokowym jest wybudo-
wana w latach sześćdziesiątych zeszłego 
wieku 120-metrowa wieża telewizyjna. Nie 
pasuje do okolicy, ale stanowi jej bardzo 
charakterystyczny punkt. Warto wybrać 
się w te piękne strony na przyrodniczo-
krajoznawczą wycieczkę.

Adam Erechemla

ZIELONA SZKOŁA

Na świecie żyje prawie 1000 gatunków nietoperzy. Nie ma ich tylko na Arktyce. W Polsce nietoperze 
są chronione przez prawo.

NOCKI

NOCKI I

 I MOPKI

na

na ekościeżkach

NOCKI

NOCKI I

 I MOPKI

na

na ekościeżkach

PAPIER

EKOLOGICZNY

 

12 

LUTY 2006 

NR 2 (151)