background image

2012

-05

-29

 

background image

   

Iperyty azotowe są mniej trwałe (od 3 dni do 

tygodnia w lecie i do kilku tygodni w zimie) i mają 
słabszy zapach (opisywany zazwyczaj jako rybi) od 
iperytu siarkowego, jednak mogą być stosowane w 
niższych temperaturach. W stanie czystym iperyty 
azotowe są bezbarwnymi oleistymi cieczami, które z 
czasem żółkną a następnie brązowieją. Hydrolizują z 
wytworzeniem odpowiednich hydroksyamin. Alkalia 
przyśpieszają tę reakcję 

 

2012

-05

-29

 

background image

» bis(2-chloroetylo)etyloamina (HN-1) 
 

 

 

 
 

» bis(2-chloroetylo)metyloamina (HN-2) 

 

 

 
 

» tris(2-chloroetylo)amina (HN-3)  

2012

-05

-29

 

background image

   

Cyklofosfamid (łac. cyclophosphamidum) – organiczny związek 

chemiczny, lek cytostatyczny, należący do leków alkilujących. Jest 
oksazafosforynową pochodną iperytu azotowego. Działanie leku 
opiera się na interakcjach alkilujących metabolitów powstałych w 
wyniku przemian metabolicznych z DNA, co doprowadza do jego 
fragmentacji, a w konsekwencji do śmierci komórki. Jest 
cytostatykiem fazowo-niespecyficznym, swoistym dla cyklu 
komórkowego. Jest, podobnie jak doksorubicyna, jednym z 
najczęściej stosowanych cytostatyków. 
 

2012

-05

-29

 

background image

» Stosowany jest w leczeniu nowotworów, czasami w ciężkich postaciach 

chorób tkanki łącznej (kolagenoz) o podłożu autoimmunologicznym. 

Ważniejsze zastosowania cyklofosfamidu: 

 ostre białaczki, 

 szpiczak mnogi, 

 ziarnica złośliwa i chłoniaki nieziarnicze, 

 rak sutka, 

 drobnokomórkowy rak płuc, 

 nabłoniak kosmówkowy, 

 rak trzonu macicy, 

 mięsaki, 

 choroby autoimmunologiczne nie reagujące na inne leczenie, 

 po przeszczepach narządów w celu uzyskania immunosupresji. 

 

2012

-05

-29

 

background image

   

Chlorambucyl (C

14

H

19

Cl

2

NO

2

) – organiczny związek 

chemiczny, pochodną iperytu azotowego, zawierająca 
rodnik fenylomasłowy. Należy do cytostatyków o 
działaniu alkilującym. Jest fazowo-niespecyficzny, 
swoisty dla cyklu komórkowego. Działa podobnie, tylko 
wolniej i jest mniej toksyczny niż cyklofosfamid. 
 

2012

-05

-29

 

background image

Zastosowanie: 
- chłoniaki o niskim stopniu złośliwości 
- czerwienica 
- jako lek immunosupresyjny jeżeli zastosowanie 

cyklofosfamidu jest przeciwwskazane  

2012

-05

-29

 

background image

   

Melfalan

– organiczny związek chemiczny, lek 

należący do pochodnych iperytu azotowego, który 
zawiera rodnik fenyloalaninowy. Ma właściwości 
alkilujące, jest cytostatykiem swoistym dla cyklu 
komórkowego. Działa wolniej i jest mniej toksyczny niż 
np. cyklofosfamid.  

2012

-05

-29

 

background image

   

Chlormetyna– organiczny związek chemiczny, 

związek macierzysty dla całej grupy cytostatyków o 
właściwościach alkilujących. Od iperytu różni się tym, 
że zamiast atomu siarki posiada atom azotu połączony z 
rodnikiem metylowym.  

2012

-05

-29

 

background image

   

Ifosfamid– organiczny związek chemiczny, lek 

cytostatyczny z grupy związków alkilujących, analog 
cyklofosfamidu, chemicznie zbliżony do iperytu 
azotowego.  

2012

-05

-29

 

10 

background image

   

Busulfan (łac. Busulfanum) – cytostatyk o działaniu 

alkilującym. Po wprowadzeniu do organizmu ulega przemianom 
z uwolnieniem grup metanosulfonowych i aktywnych 
karbokationów. Te ostatnie ze względu na dużą reaktywność 
łatwo wiążą się z zasadowymi cząsteczkami takimi jak zasady 

DNA

W wyniki związania karbokationu z DNA, czyli alkilacji DNA 

ulega ono nieodwracalnemu uszkodzeniu, stąd wynika działanie 
alkilujące leku. Busulfan jest cytostatykiem o dwóch możliwych 
miejscach wiązania. Jest to lek niespecyficzny fazowo, chociaż 
największe hamowanie rozwoju komórki ma w metafazie. 

  

 

2012

-05

-29

 

11 

background image

Busulfan jest stosowany w chemioterapii nowotworów, 

głównie przewlekłej białaczki szpikowej

.  

2012

-05

-29

 

12 

background image

   

Tiotepa (N,N'N'-trietylenetiofosforamid, N,N'N'-

triethylenethiophosphoramide, ThioTEPA) – lek 
cytostatyczny należący do środków alkilujących. Jest 
pochodną N,N',N'- trietylenofosforamidu (TEPA). 
Znajduje zastosowanie w leczeniu choroby Hodgkina, 
mięsaka limfatycznego, przewlekłej białaczki szpikowej i 
limfatycznej, przerzutów raka sutka i jajnika. Jest 
cytostatykiem o średnio silnych właściwościach 
indukujących wymioty.  

2012

-05

-29

 

13 

background image

   

Merkaptopuryna – lek przeciwnowotworowy i 

immunosupresyjny stosowany w leczeniu niektórych 
białaczek i chorób autoimmunologicznych. 

 

2012

-05

-29

 

14 

background image

Wskazania 

 leczenie ostrych białaczek; wybrane przypadki – 

leczenie paliatywne i u starszych osób 

 leczenie podtrzymujące remisję ostrej białaczki 

limfoblastycznej 

 leczenie niektórych innych chorób  
 - choroby autoimmunologiczne  
 - łuszczycowe zapalenie stawów 
 choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita 

grubego  

2012

-05

-29

 

15 

background image

   

Tioguanina (6-tioguanina) – aromatyczny 

związek heterocykliczny, pochodna puryny Lek 
cytostatyczny, będący analogiem guaniny, 
stosowany w chemioterapii ostrych białaczek, 
szczególnie ostrej białaczki szpikowej i ostrej 
białaczki limfoblastycznej 

2012

-05

-29

 

16 

background image

Kladrybina (2-chloro 2-deoksyadenozynacladribine,– lek 

cytostatyczny z grupy antymetabolitów purynowych  

2012

-05

-29

 

17 

background image

Zastosowanie: 

 

 białaczka włochatokomórkowa 
 chłoniaki o niskim stopniu złośliwości (oporne na inne 

leczenie) 

 stwardnienie rozsiane (w ostrych rzutach choroby)  

2012

-05

-29

 

18 

background image

   

Fludarabinafludarabine – lek stosowany w 

leczeniu białaczki. Hamuje syntezę DNA, RNA oraz 
białek, co prowadzi do redukcji podziałów komórek. 

 

2012

-05

-29

 

19 

background image

   

Nelarabina – cytostatyk, antymetabolit, analog puryn, kod 

stosowany w trzecim rzucie leczenia białaczki limfoblastycznej i 
chłoniaka limfoblastycznego. Lek został zarejestrowany w 
„wyjątkowych okolicznościach” (choroby występują rzadko i 
nie było możliwe zebranie kompletnych informacji na temat 
preparatu, ale lek może umożliwić niektórym pacjentom 
doczekanie do momentu otrzymania przeszczepu szpiku, przez 
to zwiększając ich szanse na przeżycie.). W dniu16 czerwca 
2005 r. preparat uznano za „lek sierocy” (lek stosowany w 
rzadkich chorobach).  

2012

-05

-29

 

20 

background image

   

Fluorouracyl, 5-fluorouracyl, 5-FU, organiczny 

związek chemiczny z grupy zasad pirymidynowych; 
fluorowa pochodna uracylu. Jest cytostatykiem 
należącym do antymetabolitów pirymidyn i jest 
stosowany jako przeciwnowotworowy lek fazowo-
specyficzny (faza S).  

2012

-05

-29

 

21 

background image

DZIĘKUJĘ ZA 

UWAGĘ... 

2012

-05

-29

 

22