METEOROLOGIA
I KLIMATOLOGIA
Ustalenie czasu słonecznego
(miejscowego) dla danej miejscowo
ś
ci
METEOROLOGIA
I KLIMATOLOGIA
Ustalenie czasu słonecznego
(miejscowego) dla danej miejscowo
ś
ci
Czas miejscowy (czas słoneczny)
– dobowa rachuba czasu,
która zwi
ą
zana jest z lokalnym południkiem miejsca obserwacji,
wzdłu
Ŝ
którego na całej jego długo
ś
ci jest ten sam czas.
Obliczamy go na podstawie górowania Sło
ń
ca na danym
południku.
Ś
redni
ą
dob
ę
słoneczn
ą
okre
ś
la si
ę
jako
ś
redni czas mi
ę
dzy
Rodzaje czasów
Ś
redni
ą
dob
ę
słoneczn
ą
okre
ś
la si
ę
jako
ś
redni czas mi
ę
dzy
kolejnymi górowaniami Sło
ń
ca. Czas ten dzieli si
ę
na 24 godziny.
Czas słoneczny jest
ś
ci
ś
le zwi
ą
zany z długo
ś
ci
ą
geograficzn
ą
.
Długo
ść
geograficzna
to k
ą
t dwu
ś
cienny zawarty pomi
ę
dzy
półpłaszczyzna południka pocz
ą
tkowego, a półpłaszczyzna
innego południka przechodz
ą
cego przez okre
ś
lony punkt na
powierzchni Ziemi.
Co jeden ° stopie
ń
długo
ś
ci geograficznej MCS (miejscowy czas
Rodzaje czasów
Co jeden ° stopie
ń
długo
ś
ci geograficznej MCS (miejscowy czas
słoneczny) zmienia si
ę
o 4 minuty. Daje to mo
Ŝ
liwo
ść
obliczenia
czasu miejscowego w danym miejscu, je
Ŝ
eli znamy długo
ść
geograficzn
ą
i lokalny czas słoneczny w innym miejscu.
Rodzaje czasów
Strefa czasowa
– wytyczony obszar powierzchni Ziemi o
szeroko
ś
ci 15°długo
ś
ci geograficznej, rozci
ą
gaj
ą
cy si
ę
południkowo mi
ę
dzy biegunami, w którym urz
ę
dowo obowi
ą
zuje
jednakowy czas strefowy.
Czas strefowy
- jest czasem słonecznym
ś
rednim
ś
rodkowego
południka tej strefy, który ró
Ŝ
ni si
ę
o całkowit
ą
liczb
ę
godzin od
południka tej strefy, który ró
Ŝ
ni si
ę
o całkowit
ą
liczb
ę
godzin od
czasu uniwersalnego.
Czas uniwersalny
- (ang. universal time, UTC, Greenwich Mean
Time, GMT) – astronomiczny czas słoneczny
ś
redni na południku
zerowym za który przyj
ę
to południk przechodz
ą
cy przez
obserwatorium astronomiczne w miejscowo
ś
ci Greenwich. Jest
czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy si
ę
czas pozostałych stref.
Rodzaje czasów
Czas
ś
rodkowoeuropejski
(ang. Central European Time, CET) –
czas słoneczny
ś
redni południka 15 stopni długo
ś
ci geograficznej
wschodniej, który ró
Ŝ
ni si
ę
o 1 godzin
ę
od czasu uniwersalnego:
UTC + 1h
W Polsce czas
ś
rodkowoeuropejski obowi
ą
zuje w okresie
zimowym (tj. od ostatniej niedzieli pa
ź
dziernika do ostatniej
niedzieli marca).
Rodzaje czasów
Czas urz
ę
dowy
- umowny czas obowi
ą
zuj
ą
cy na jakim
ś
obszarze, najcz
ęś
ciej pa
ń
stwa lub mniejszej jednostki podziału
terytorialnego.
Zgodnie z art. 1 pkt. 1 Ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o czasie
urz
ę
dowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2004
nr 16 poz. 144) czasem urz
ę
dowym na obszarze
nr 16 poz. 144) czasem urz
ę
dowym na obszarze
Rzeczypospolitej Polskiej jest
czas
ś
rodkowoeuropejski
albo
czas letni
ś
rodkowoeuropejski
.
Czas letni
- to czas lokalny, który dany kraj przyjmuje dla danego
okresu roku, zazwyczaj ró
Ŝ
ni
ą
cy si
ę
o godzin
ę
od
standardowego czasu strefowego.
Zmiany czasu maj
ą
spowodowa
ć
efektywniejsze wykorzystanie
ś
wiatła dziennego. Latem standardowy czas strefowy jest
przesuwany o godzin
ę
do przodu.
Cel
ć
wiczenia
Na podstawie długo
ś
ci geograficznej miejsca swojego urodzenia
(
λ
) ustalone zostanie równanie czasu miejscowego.
Nast
ę
pnie przeliczone zostan
ą
przykładowe terminy czasu
urz
ę
dowego (CU) na czas uniwersalny (UTC) i czas miejscowy
(MCS).
Zadania do wykonania
Zadanie 1.
Z zał
ą
czonej listy miejscowo
ś
ci w Polsce nale
Ŝ
y odszuka
ć
swoje
miejsce urodzenia i odpisa
ć
współrz
ę
dne geograficzne.
Nazwa miejscowo
ś
ci …………………………………………..
Nazwa miejscowo
ś
ci …………………………………………..
Współrz
ę
dne geograficzne:
długo
ść
geograficzna
λ
= …………….……..
szeroko
ść
geograficzna
Φ
= …………......…….
Zadania do wykonania
Zadanie 2.
Nale
Ŝ
y przeliczy
ć
współrz
ę
dn
ą
długo
ś
ci geograficznej (
λ
) na
jednostk
ę
czasu, wiedz
ą
c
Ŝ
e:
15 stopni długo
ś
ci geograficznej = 1 godzina ró
Ŝ
nicy czasu
1 stopie
ń
długo
ś
ci geograficznej = 4 minuty ró
Ŝ
nicy czasu
np.
22°41'E
→
(22°x 4 min) + (41’ x 4 sek) = 88 min + 164 sek =
1 godz. 30, 73 min
wynik zaokr
ą
glamy do pełnej minuty: 1 godz. 31 min
Zadania do wykonania
Zadanie 3.
Napisa
ć
równanie czasu miejscowego zgodnie z poni
Ŝ
szym:
MCS = UTC + (ró
Ŝ
nica czasu wynikaj
ą
ca z
λ
)
np. MCS
= UTC + 1 godz. 31 min
np. MCS
USTRZYKI
= UTC + 1 godz. 31 min
Zadania do wykonania
Zadanie 4.
Przeliczy
ć
ni
Ŝ
ej podane przykładowe terminy czasu urz
ę
dowego
(CU) na czas uniwersalny (UTC) i czas miejscowy (MCS).
CU
UTC
MCS
23 luty
godz. 10.30
……….
……….
25 lipiec
godz. 15.15
……….
……….
25 lipiec
godz. 15.15
……….
……….
5 sierpie
ń
godz. 12.00
……….
……….
14 stycze
ń
godz. 12.00
……….
……….
18 marzec
godz. ……….
12.00
……….
20 pa
ź
dziernik godz. ……….
06.00
……….
13 grudzie
ń
godz. ……….
06.00
……….
1 czerwiec
godz. ……….
18.00
……….
7 maj
godz. ……….
00.00
……….
12 lipiec
godz. ……….
12.00
……….
17 grudzie
ń
godz. ……….
18.00
……….
2 listopad
godz. ……….
00.00
……….