Podstawy prawoznawstwa 22.10.2013   

 

 

 

 

 

 

Wykład 3 

 

 

1

 

 

 

Funkcje prawa 

 
Funkcja  organizacyjna – prawo reprezentuje ład , porządek i organizacje. Pomaga tak ukształtować 
struktory życia zbiorowego, aby zapewnić opanowanie chaosu i stworzyć porządek wzajemnych 
oddziaływań jednostek i organizacji w skomplikowanym układzie powiązań i zależności 
społecznych, politycznych, gospodarczych itp. 
 
Funkcja ochronna – prawo ma chronić egzystencje biologiczna ludzi. Prawo ma tworzyć ład w 
relacjach: społeczeństwo – jego organizacje, tzn. gwarantować poszanowanie życia, zdrowia, 
wolności, własności itp. Prawo określa uprawnienia i obowiązki państwa ( rozumianego przede 
wszystkim jako aparat wykonujący zadania publiczne ) i innych elementów systemu politycznego ( 
partii politycznych, organizacji interesów grupowych), a także jednostek i ich organizacji względem 
siebie i wobec państwa. 
 
Funkcja kontrolna – prawo formułuje wiążące reguły postępowania i przewiduje sposoby reakcji 
państwa na odstępstwa od tych reguł. Jest to kontrola zachowań poprzez prawo. 
 
Funkcja represyjna – prawo przewiduje możliwości uruchomienia aparatu przymusu państwa, z 
którego pomocą eliminuje się zachowania zagrażające wartościom chronionym przez prawo 
 
Funkcja rozstrzygania konfliktów – prawo stwarza procedury rozstrzygania sporów między ludźmi 
i organizacjami, a także sporów z organami wladzy publicznej. Stwarza konsensualne ( przez 
umowy ), koncyliacyjne ( z udziałem mediatora ), arbitrażowe ( z udziałem arbitra ) i 
adjudykacyjne ( sadowe ) drogi rozwiązywania konfliktów. 
 
Funkcja partycypacyjna – istotne znaczenie prawa w systemach demokratycznych: prawo stwarza 
mechanizmy umożliwiające społeczeństwu wpływ na decyzje podejmowane w systemie 
politycznym – pośredni wpływ na rządzenie krajem. 
 
Funkcja wychowawcza – skuteczne prawo powinno wdrażać w stosunkach międzyludzkich 
określone wartości moralne ( sprawiedliwość, równość, szacunek itp.. ) Prawo może działać 
prewencyjnie ( zapobiegawczo ) i niekiedy resocjalizacyjnie. 
 
Funkcja dynamizacyjna – prawo sprzyja promowaniu zmian w różnych sferach życia społecznego. 
 
Funkcja dystrybutywna – prawo przyczynia się do rozdziału w społeczeństwie różnego rodzaju 
dóbr i ciężarów ( np. w prawie cywilnym czy podatkowym ) 
 
Funkcja wychowawcza – skuteczne prawo powinno wdrażać w stosunkach międzyludzkich 
określone wartości moralne ( sprawiedliwość, równość, szacunek itp. ) Prawo może działąć 
prewencyjnie ( zapobiegawczo ) i niekiedy resocjalizacyjnie. 
 
Funkcja dynamizacyjna – prawo sprzyja promowaniu 
 
 
 
 
 
 

Podstawy prawoznawstwa 22.10.2013   

 

 

 

 

 

 

Wykład 3 

 

 

2

 

 

Wypowiedzi Dyrektywalne i ich Rodzaje 

 
Wypowiedź to akt mowy dokonywany przez kogoś wokreślonym języku. 
 
Ze względu na to jakie funkcje pełni wypowiedź, wypowiedzi dzieli się na: 
 
 

 

 

 

1/ opisowe 

 

2/pozaopisowe 

 

Stwierdza że tak a tak jest, albo tak    

Jej funkcją nie jest informowanie o 

 

a tak nie jest – stwierdza fakty 

 

rzeczywistości 

 

rzeczywiste, albo jedynie wyobrażane 

 

 

Wypowiedzi wyrażające oceny 

 

Pełnią funkcję ekspresywną. 

 

Wyróżnia się najczęściej dwa rodzaje ocen a w konsekwencji tego dwa rodzaje wypowiedzi 
ocennych; 
 
1/ wypowiedzi wyrażająceoceny zasadnicze samoistne 
 
2/ wypowiedzi wyrażające oceny zasadnicze podbudowane instrumentalnie 
 

Wypowiedzi wyrażające oceny zasadnicze samoistne 

 

Ich cechą jest subiektywizm 

 

Zdania; „ S jest dobry” , „ X jest piękny „ informują nas nie o rzeczywistych cechach X, lecz o tym, 
ż

e w przekonaniu mówiącego 

 

Wypowiedzi wyrażające oceny zasadnicze podbudowane instrumentalnie 

 

Wyrażają one aprobatę lub dezaprobatę dla pewnego stanu rzeczy jako środka prowadzącego 

do osiągnięcia przyjętego celu korzyści 

 

Przykład; „Palenie jest szkodliwe dla zdrowia” - wypowiedź ta nie zawiera negatywnej oceny 
palenia, ale odwołuje się do innego dobra – zdrowia. Cała wypowiedź koncentruje się do innego 
dobra – zdrowia. Cała wypowiedź koncentruje się na istnieniu związku przyczynowego między 
ś

rodkiem a celem. 

Wypowiedzi dyrektywalne 

Wypowiedzi , które mają wpływać na zachowania osób do których są skierowane, pełnią rolę 
sugestywną , 
Rodzaje wypowiedzi dyrektywnych : 

1.

 

Dyrektywy celowościowe – odpowiednik norm hipotetycznych; Struktura : Jeżeli podmiot 
A mający cechy C znajdzie się w okolicznościach W to powinien czynić C.; Jest to 
wypowiedź w jakimś sensie doradcza. 

Dyrektywa może wyznaczać warunki konieczne lub wystarczające do zrealizowania określonego 
stanu rzeczy. Zwykle chodzi o wskazanie zespołu warunków koniecznych albo alternatywnych 
warunków wystarczających. „Jeżeli chcesz zdać egzamin ze wstępu powinieneś dobrze 
przestudiować podręcznik” 

2.

 

reguły sensu czy