Opracowano na podstawie  skryptu autorstwa Stefana Zawadzkiego i Karola Kociołka   

pt. "Laboratorium z chemii organicznej"  

wydanego w Łodzi w roku 1993 nakładem Politechniki Łódzkiej.  

OCTAN BUTYLU 

O

OH

HO

O

O

M.W.

60,1

74,1

116,2

 

Substraty:  

Alkohol butylowy  

13,7 ml (11,1 g; 0,15 mola)  

Kwas octowy lodowaty  

17,2 ml (18 g; 0,3 mola)  

Kwas siarkowy stężony  

0,3 ml  

Wodorowęglan sodu  (nasycony roztwór)  

10 ml  

Siarczan sodu bezwodny  

1-2 g  

          W kolbie kulistej pojemności 100 ml umieszcza się 13,7 ml butanolu (uwaga 

1) i 17,2 ml lodowatego kwasu octowego (uwaga 2), a następnie dodaje ostrożnie 

0,3 ml stężonego kwasu siarkowego. Kolbę zaopatruje się w chłodnicę zwrotną, 

wrzuca kamyki wrzenne i ogrzewa do łagodnego wrzenia przez 1 godzinę. Po 

ochłodzeniu mieszaninę przenosi się do rozdzielacza, w którym znajduje się 80 ml 

wody, wytrząsa i oddziela górną warstwę estru. Octan butylu przemywa się kolejno 

30 ml wody, 10 ml nasyconego roztworu wodorowęglanu sodu i 20 ml wody. Po 

wysuszeniu bezwodnym siarczanem sodu, odsącza się środek suszący i destyluje 

ester ogrzewając kolbę w czapie grzejnej. Czysty octan butylu wrze w temperaturze 

124 – 125

o

. Wydajność reakcji około 11 g (65%); n

20

D

 = 1,3940; d = 0,882 g/cm

3

. 

 

         Uwaga 1.   Pary alkoholu butylowego drażnią błony śluzowe. 

 

         Uwaga 2    Kwas octowy lodowaty jest cieczą żrącą.

 

Literatura: 

• 

MacKenzie Ch.A.: Experimental Organic Chemistry 3td Ed. 1967.Prentice- Hall, Inc. , str. 210; 

• 

Preparatyka Organiczna (tłum. z języka niemieckiego) Organikum, pod redakcją B. Bochwica. Wyd. II. 
PWN, Warszawa 1975., str. 447;  

• 

Vogel A.J.: Preparatyka Organiczna. Wyd. II, WNT, Warszawa 1984., str. 430