1
Wyk
Wyk
ł
ł
ad nr 11
ad nr 11
Konstrukcje oporowe,
Konstrukcje oporowe,
Parcie i odp
Parcie i odp
ó
ó
r gruntu
r gruntu
Definicje podstawowe
Definicje podstawowe
Stok
Stok
: pochy
: pochy
ł
ł
a powierzchnia formy terenu,
a powierzchnia formy terenu,
Zbocze
Zbocze
: rodzaj stoku stanowi
: rodzaj stoku stanowi
ą
ą
cy boczne ograniczenie doliny,
cy boczne ograniczenie doliny,
Skarpa
Skarpa
: Zewn
: Zewn
ę
ę
trzna, stroma, cz
trzna, stroma, cz
ęść
ęść
budowli ziemnej (nasypu,
budowli ziemnej (nasypu,
wykopu, itp.).
wykopu, itp.).
1
α
α
2
H
Naziom
Podstawa
Skar
pa
Elementy skarpy:
Elementy skarpy:
Rodzaje skarp
Rodzaje skarp
Niepodparta
Niepodparta
–
–
brak dodatkowych konstrukcji podtrzymuj
brak dodatkowych konstrukcji podtrzymuj
ą
ą
cych
cych
skarp
skarp
ę
ę
,
,
Podparta
Podparta
–
–
bezpiecze
bezpiecze
ń
ń
stwo zapewnia dodatkowa konstrukcja,
stwo zapewnia dodatkowa konstrukcja,
b
b
ę
ę
d
d
ą
ą
ca budowl
ca budowl
ą
ą
sta
sta
łą
łą
(skarpy drogowe, kolejowe, zapory, wa
(skarpy drogowe, kolejowe, zapory, wa
ł
ł
y
y
przeciwpowodziowe) lub tymczasow
przeciwpowodziowe) lub tymczasow
ą
ą
(podparcia wykop
(podparcia wykop
ó
ó
w,
w,
g
g
ł
ł
ó
ó
wnie w g
wnie w g
ę
ę
stej zabudowie miejskiej).
stej zabudowie miejskiej).
Podparcia skarp
Podparcia skarp
•
•
Mur oporowy,
Mur oporowy,
•
•
Ś
Ś
ciany szczelinowe,
ciany szczelinowe,
•
•
Ś
Ś
cianki szczelne (
cianki szczelne (
Larsena
Larsena
),
),
•
•
Ś
Ś
ciany kotwione.
ciany kotwione.
Stateczno
Stateczno
ść
ść
skarp
skarp
Stateczno
Stateczno
ść
ść
–
–
zdolno
zdolno
ść
ść
zachowania kszta
zachowania kszta
ł
ł
tu i po
tu i po
ł
ł
o
o
ż
ż
enia wbrew
enia wbrew
dzia
dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
cym si
cym si
ł
ł
om d
om d
ążą
ążą
cym do zmiany istniej
cym do zmiany istniej
ą
ą
cego stanu.
cego stanu.
Miar
Miar
ą
ą
stateczno
stateczno
ś
ś
ci
ci
jest tzw.
jest tzw.
wsp
wsp
ó
ó
ł
ł
czynnik stateczno
czynnik stateczno
ś
ś
ci
ci
F
F
(wsp
(wsp
ó
ó
ł
ł
czynnik pewno
czynnik pewno
ś
ś
ci,
ci,
Safety
Safety
Factor
Factor
).
).
Jego warto
Jego warto
ść
ść
zale
zale
ż
ż
y od metody analizy. Og
y od metody analizy. Og
ó
ó
lna definicja opisuje
lna definicja opisuje
warto
warto
ść
ść
F
F
jako stosunek uog
jako stosunek uog
ó
ó
lnionej si
lnionej si
ł
ł
y granicznej (potrzebnej
y granicznej (potrzebnej
do wywo
do wywo
ł
ł
ania przesuwu rozpatrywanej bry
ania przesuwu rozpatrywanej bry
ł
ł
y gruntu) do aktualnie
y gruntu) do aktualnie
dzia
dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
cej si
cej si
ł
ł
y zsuwaj
y zsuwaj
ą
ą
cej:
cej:
d
u
M
M
F
=
Rodzaje utraty stateczno
Rodzaje utraty stateczno
ś
ś
ci
ci
c)
b)
•
•
Osuwisko
Osuwisko
–
–
obsuni
obsuni
ę
ę
cie gruntu wzd
cie gruntu wzd
ł
ł
u
u
ż
ż
krzywoliniowej
krzywoliniowej
powierzchni po
powierzchni po
ś
ś
lizgu (rys. a),
lizgu (rys. a),
•
•
Zsuw
Zsuw
–
–
obsuni
obsuni
ę
ę
cie g
cie g
ó
ó
rnej warstwy gruntu r
rnej warstwy gruntu r
ó
ó
wnolegle do
wnolegle do
powierzchni terenu (rys. b),
powierzchni terenu (rys. b),
•
•
Sp
Sp
ł
ł
yw
yw
–
–
stopniowe spe
stopniowe spe
ł
ł
zanie nawodnionej masy gruntu
zanie nawodnionej masy gruntu
bez wyra
bez wyra
ź
ź
nej powierzchni po
nej powierzchni po
ś
ś
lizgu (
lizgu (
np
np
. sp
. sp
ł
ł
yw skarpy na
yw skarpy na
wiosn
wiosn
ę
ę
(rys. c).
(rys. c).
a)
2
Stateczno
Stateczno
ść
ść
skarp
skarp
Wsp
Wsp
ó
ó
ł
ł
czynnik stateczno
czynnik stateczno
ś
ś
ci
ci
definiuje deterministyczny zapas
definiuje deterministyczny zapas
bezpiecze
bezpiecze
ń
ń
stwa. Wymagane warto
stwa. Wymagane warto
ś
ś
ci to zwykle
ci to zwykle
1,1
1,1
–
–
1,3
1,3
w zale
w zale
ż
ż
no
no
ś
ś
ci od wa
ci od wa
ż
ż
no
no
ś
ś
ci obiektu i dok
ci obiektu i dok
ł
ł
adno
adno
ś
ś
ci bada
ci bada
ń
ń
cech
cech
grunt
grunt
ó
ó
w. Dla skarp autostradowych wymaga si
w. Dla skarp autostradowych wymaga si
ę
ę
uzyskania
uzyskania
warto
warto
ś
ś
ci
ci
F
F
= 1,50
= 1,50
(dla warto
(dla warto
ś
ś
ci obliczeniowych!).
ci obliczeniowych!).
Utrata stateczno
Utrata stateczno
ś
ś
ci
ci
nast
nast
ę
ę
puje wzd
puje wzd
ł
ł
u
u
ż
ż
dowolnej linii ci
dowolnej linii ci
ą
ą
g
g
ł
ł
ej
ej
powierzchni w zboczu lub skarpie (
powierzchni w zboczu lub skarpie (
powierzchnia po
powierzchnia po
ś
ś
lizgu
lizgu
), w
), w
przypadku, gdy si
przypadku, gdy si
ł
ł
y
y
ś
ś
cinaj
cinaj
ą
ą
ce przekrocz
ce przekrocz
ą
ą
wytrzyma
wytrzyma
ł
ł
o
o
ść
ść
gruntu na
gruntu na
ś
ś
cinanie.
cinanie.
Ka
Ka
ż
ż
dej powierzchni po
dej powierzchni po
ś
ś
lizgu (mechanizmowi zniszczenia)
lizgu (mechanizmowi zniszczenia)
odpowiada inny wsp
odpowiada inny wsp
ó
ó
ł
ł
czynnik stateczno
czynnik stateczno
ś
ś
ci. Celem analiz jest
ci. Celem analiz jest
oszacowanie najmniejszej warto
oszacowanie najmniejszej warto
ś
ś
ci
ci
F
F
.
.
Stateczno
Stateczno
ść
ść
skarp
skarp
Na warto
Na warto
ść
ść
wsp
wsp
ó
ó
ł
ł
czynnika stateczno
czynnika stateczno
ś
ś
ci najwi
ci najwi
ę
ę
kszy wp
kszy wp
ł
ł
yw maj
yw maj
ą
ą
parametry:
parametry:
•
•
ci
ci
ęż
ęż
ar obj
ar obj
ę
ę
to
to
ś
ś
ciowy gruntu
ciowy gruntu
γ
γ
,
,
•
•
parametry wytrzyma
parametry wytrzyma
ł
ł
o
o
ś
ś
ciowe: k
ciowe: k
ą
ą
t tarcia wewn
t tarcia wewn
ę
ę
trznego
trznego
φ
φ
u
u
oraz
oraz
sp
sp
ó
ó
jno
jno
ść
ść
c
c
u
u
,
,
•
•
obecno
obecno
ść
ść
wody (ci
wody (ci
ś
ś
nienie sp
nienie sp
ł
ł
ywowe oraz zmniejszenie
ywowe oraz zmniejszenie
wytrzyma
wytrzyma
ł
ł
o
o
ś
ś
ci gruntu wskutek ci
ci gruntu wskutek ci
ś
ś
nienia porowego
nienia porowego
wywo
wywo
ł
ł
ywanego na szkielet gruntowy).
ywanego na szkielet gruntowy).
Stateczno
Stateczno
ść
ść
skarp
skarp
Na bezpiecze
Na bezpiecze
ń
ń
stwo (stateczno
stwo (stateczno
ść
ść
) budowli ziemnych i zboczy maj
) budowli ziemnych i zboczy maj
ą
ą
wp
wp
ł
ł
yw:
yw:
•
•
nachylenie skarpy,
nachylenie skarpy,
•
•
obci
obci
ąż
ąż
enie naziomu,
enie naziomu,
•
•
zastosowane konstrukcje zapewniaj
zastosowane konstrukcje zapewniaj
ą
ą
ce podparcie skarpy,
ce podparcie skarpy,
•
•
obecno
obecno
ść
ść
wody (spos
wody (spos
ó
ó
b jej odprowadzenia).
b jej odprowadzenia).
α
Zabezpieczenie stateczno
Zabezpieczenie stateczno
ś
ś
ci skarp
ci skarp
Masywne mury oporowe
Masywne mury oporowe
Stosowanie:
Stosowanie:
•
•
trwa
trwa
ł
ł
e ukszta
e ukszta
ł
ł
towanie terenu umo
towanie terenu umo
ż
ż
liwiaj
liwiaj
ą
ą
ce strome przej
ce strome przej
ś
ś
cie
cie
pomi
pomi
ę
ę
dzy r
dzy r
ó
ó
ż
ż
nymi poziomami,
nymi poziomami,
•
•
elementy zap
elementy zap
ó
ó
r wodnych,
r wodnych,
•
•
zabezpieczenie skarp, obiekt
zabezpieczenie skarp, obiekt
ó
ó
w, infrastruktury, itp.
w, infrastruktury, itp.
Schemat statyczny
Schemat statyczny
Masywne mury oporowe
Masywne mury oporowe
Podzia
Podzia
ł
ł
ś
ś
cian
cian
-
-
materia
materia
ł
ł
:
:
•
•
ż
ż
elbetowe,
elbetowe,
•
•
betonowe,
betonowe,
•
•
kamienne.
kamienne.
Podzia
Podzia
ł
ł
ś
ś
cian
cian
–
–
schemat statyczny
schemat statyczny
:
:
•
•
masywne,
masywne,
•
•
masywne z p
masywne z p
ł
ł
yt
yt
ą
ą
doci
doci
ąż
ąż
aj
aj
ą
ą
c
c
ą
ą
,
,
•
•
p
p
ł
ł
ytowo
ytowo
–
–
k
k
ą
ą
towe,
towe,
•
•
p
p
ł
ł
ytowo
ytowo
–
–
ż
ż
ebrowe.
ebrowe.
Masywne mury oporowe
Masywne mury oporowe
3
Ś
Ś
ciany szczelinowe
ciany szczelinowe
Stosowanie
Stosowanie
:
:
•
•
zabezpieczenie skarp,
zabezpieczenie skarp,
•
•
elementy podziemnych kondygnacji i tuneli.
elementy podziemnych kondygnacji i tuneli.
Schematy statyczne
Schematy statyczne
Ś
Ś
cianki szczelne
cianki szczelne
Schematy statyczne
Schematy statyczne
Stosowanie
Stosowanie
:
:
•
•
zabezpieczanie wykop
zabezpieczanie wykop
ó
ó
w na czas rob
w na czas rob
ó
ó
t,
t,
•
•
elementy konstrukcyjne podparcia skarp.
elementy konstrukcyjne podparcia skarp.
Palisady
Palisady
Zasady stosowania:
Zasady stosowania:
•
•
Schemat statyczny
Schemat statyczny
–
–
identyczny jak
identyczny jak
ś
ś
cian szczelinowych,
cian szczelinowych,
•
•
Zasada wykonywania
Zasada wykonywania
–
–
realizacja pali fundamentowych jeden
realizacja pali fundamentowych jeden
przy drugim w spos
przy drugim w spos
ó
ó
b zapewniaj
b zapewniaj
ą
ą
cy szczelno
cy szczelno
ść
ść
konstrukcji,
konstrukcji,
•
•
Najcz
Najcz
ęś
ęś
ciej stosuje si
ciej stosuje si
ę
ę
palisady z kolumn wykonywanych metod
palisady z kolumn wykonywanych metod
ą
ą
wysokoci
wysokoci
ś
ś
nieniowej iniekcji strumieniowej:
nieniowej iniekcji strumieniowej:
jet
jet
-
-
grouting
grouting
,
,
•
•
Ze wzgl
Ze wzgl
ę
ę
du na gabaryty, sprz
du na gabaryty, sprz
ę
ę
t do wykonywania palisad
t do wykonywania palisad
umo
umo
ż
ż
liwia prowadzenie rob
liwia prowadzenie rob
ó
ó
t w warunkach g
t w warunkach g
ę
ę
stej
stej
zabudowy oraz w istniej
zabudowy oraz w istniej
ą
ą
cych pomieszczeniach.
cych pomieszczeniach.
Palisady
Palisady
Przyk
Przyk
ł
ł
ad zastosowania palisady
ad zastosowania palisady
Kotwy i gwo
Kotwy i gwo
ź
ź
dzie gruntowe
dzie gruntowe
Stosowanie
Stosowanie
:
:
•
•
zabezpieczanie podcinanych zboczy,
zabezpieczanie podcinanych zboczy,
•
•
elementy podparcia skarp w celach wzmocnienia lub naprawy,
elementy podparcia skarp w celach wzmocnienia lub naprawy,
•
•
elementy konstrukcyjne tuneli,
elementy konstrukcyjne tuneli,
•
•
elementy zakotwie
elementy zakotwie
ń
ń
(oczepy,
(oczepy,
ś
ś
ciany szczelinowe, palisady, itp.).
ciany szczelinowe, palisady, itp.).
Wiod
Wiod
ą
ą
ce systemy: TITAN, GONAR.
ce systemy: TITAN, GONAR.
Kotwy i gwo
Kotwy i gwo
ź
ź
dzie gruntowe
dzie gruntowe
Przyk
Przyk
ł
ł
ady realizacji:
ady realizacji:
4
Parcie czynne i bierne:
Parcie czynne i bierne:
Zależność oddziaływania gruntu na konstrukcję
oporową w zależności od wzajemnego przesunięcia:
z
x
K
σ
σ
⋅
=
Parcie czynne i bierne
Parcie czynne i bierne
–
–
rozwi
rozwi
ą
ą
zanie
zanie
Rankina
Rankina
:
:
a
p
K
tg
K
1
2
45
2
=
+
°
=
φ
Parcie bierne – oddziaływanie gruntu na ścianę
w przypadku dociskania ściany do gruntu:
Parcie czynne – oddziaływanie gruntu na ścianę
w przypadku odsuwania ściany od gruntu:
−
°
=
2
45
2
φ
tg
K
a
Jednostkowe si
Jednostkowe si
ł
ł
y parcia dzia
y parcia dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
ce
ce
na konstrukcje oporowe
na konstrukcje oporowe
p
p
p
K
c
K
z
e
2
+
⋅
⋅
=
γ
a
a
a
K
c
K
z
e
2
−
⋅
⋅
=
γ
dla gruntów drobnoziarnistych
(spoistych):
p
p
K
z
e
⋅
⋅
=
γ
dla gruntów gruboziarnistych
(niespoistych):
a
a
K
z
e
⋅
⋅
=
γ
Jednostkowe si
Jednostkowe si
ł
ł
y parcia dzia
y parcia dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
ce
ce
na konstrukcje oporowe
na konstrukcje oporowe
dla gruntów gruboziarnistych
(niespoistych):
H
z
E
a
z
E
p
γH Ka
γH Kp
Jednostkowe si
Jednostkowe si
ł
ł
y parcia dzia
y parcia dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
ce
ce
na konstrukcje oporowe
na konstrukcje oporowe
dla gruntów drobnoziarnistych
(spoistych):
H
z
z
γH Kp
E
a
γ H K
p
E
a
2 c Ka
2 c Kp
Wypadkowe si
Wypadkowe si
ł
ł
parcia dzia
parcia dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
ce na
ce na
konstrukcje oporowe
konstrukcje oporowe
dla gruntów spoistych:
p
p
p
K
cH
K
H
E
2
2
2
+
=
γ
γ
γ
2
2
2
2
2
c
K
cH
K
H
E
a
a
a
+
−
=
a
a
K
H
E
2
2
γ
=
dla gruntów niespoistych:
a
a
K
H
E
2
2
γ
=
5
Wypadkowe si
Wypadkowe si
ł
ł
parcia dzia
parcia dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
ce na
ce na
konstrukcje oporowe
konstrukcje oporowe
podłoże uwarstwione – analizuje się parcia na
konstrukcję osobno dla poszczególnych odcinków, a
następnie sumuje oddziaływania (dotyczy parcia
czynnego i biernego).
h
w
– wysokość słupa wody
oddziaływanie wody na
konstrukcję oporową:
w
w
h
u
⋅
=
γ
Parcie dzia
Parcie dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
ce na konstrukcje oporowe
ce na konstrukcje oporowe
w przypadku obci
w przypadku obci
ąż
ąż
enia naziomu
enia naziomu
p
p
p
K
cH
K
qH
H
E
2
2
2
−
+
=
γ
(
)
p
p
p
K
c
K
q
z
e
2
+
⋅
+
⋅
=
γ
parcie bierne:
γ
γ
2
2
2
2
2
c
K
cH
K
qH
H
E
a
a
a
+
−
+
=
(
)
a
a
a
K
c
K
q
z
e
2
−
⋅
+
⋅
=
γ
parcie czynne:
Zestawienie si
Zestawienie si
ł
ł
dzia
dzia
ł
ł
aj
aj
ą
ą
cych na konstrukcj
cych na konstrukcj
ę
ę
oporow
oporow
ą
ą
–
–
tradycyjna metoda oblicze
tradycyjna metoda oblicze
ń
ń
τ
E
a
E
p
g
1
g
2
τ
σ
q
q
– obciążenie naziomu,
E
a
, E
p
– parcie czynne
i bierne,
g
1
, g
2
– ciężar gruntu na
podstawę ściany oporowej,
τ
–
naprężenie od tarcia,
σ –
nacisk fundamentu na
podłoże.
Si
Si
ł
ł
y wewn
y wewn
ę
ę
trzne w konstrukcjach oporowych
trzne w konstrukcjach oporowych
z
z
z
N:
V:
M:
Wymiarowanie: jako konstrukcje żelbetowe zginane i ściskane
Odwodnienie konstrukcji oporowych
Odwodnienie konstrukcji oporowych
grunt zasypowy
warstwa drenująca
warstwa nieprzepuszczalna
rurki odprowadzające
Odwodnienie konstrukcji oporowych
Odwodnienie konstrukcji oporowych
grunt zasypowy
warstwa drenująca
warstwa nieprzepuszczalna
studzienka