Łańcuch dostaw

Wprowadzenie

Dynamiczny rozwój rynku końca XX w skłania 
coraz więcej firm do osiągania przewagi 
konkurencyjnej poprzez wdrażanie 
nowoczesnych technik zarządzania. 

nowoczesnych technik zarządzania. 
Poszukiwania w zakresie oszczędności kosztów, 
poprawy jakości i skrócenia czasu procesów 
tworzących ostatecznie łączną wartość dla 
klienta doprowadziły do koncentracji działań w 
ramach Zarządzania Łańcuchem Dostaw. 

Koncepcja łańcucha dostaw uwzględnia źródła pozyskania 
surowców, miejsca ich przetwarzania, dostawców materiałów i 
podzespołów, montaż i produkcję wyrobów gotowych oraz ich 
dystrybucję i sprzedaż.

Łańcuch dostaw rozumiany jest zatem jako przepływ surowców, 

materiałów, podzespołów i wyrobów gotowych od momentu 
pozyskania tych pierwszych, do momentu konsumpcji wyrobu 
finalnego przez użytkownika końcowego.

Zasadniczymi procesami pozwalającymi na realizację dostaw w 

takim układzie są transport i magazynowanie. A więc łańcuch 
dostaw stanowi połączenie poszczególnych przedsiębiorstw 
uczestniczących w procesie dostarczania danego produktu na 

rynek.

Logistykę najkrócej definiuje się jako zarządzanie łańcuchem 
dostaw.

Zarządzanie łańcuchem dostaw nie ogranicza się do określonej 
firmy, ale uwzględnia także jej dostawców i odbiorców. Ostatnio 
mówi się o zintegrowanych łańcuchach dostaw, które są swego 
rodzaju ,,rozszerzonym przedsiębiorstwem’’, a o ich wydzieleniu 
z sieci kooperujących przedsiębiorstw decyduje pogłębiony 
charakter partnerstwa. 

Pomiędzy uczestnikami łańcucha dostaw następuje przepływ 
produktów, informacji oraz pieniędzy:

Podstawową rolę w zarządzaniu łańcuchem dostaw odgrywa 
przejrzystość w zakresie zapasów utrzymywanych w całym łańcuchu. 
Celem jest tu koordynacja poziomu zapasów w całym łańcuchu, nie zaś 
ich przesuwanie między współpracującymi przedsiębiorstwami .

Przepływ rzetelnych i dokładnych informacji pomiędzy uczestnikami 
łańcucha zapewnia, że plany produkcyjne, planowanie zakupów oraz 
zapasów mogą być obniżane do minimum co w konsekwencji prowadzi 
do obniżania poziomu kosztów. 

Taki system gwarantuje możliwość opracowywania wieloletnich 
planów strategicznych opartych na wzajemnym partnerstwie 
zaangażowanych firm.

Rolę koordynatora działań w łańcuchu dostaw tworzy firma 
będąca liderem łańcucha. Decyduje o tym głównie jej pozycja w 
łańcuchu, siła ekonomiczna oraz wielkość i autorytet. Lider 
winien dbać o to aby spełniane były wszystkie cele stawiane 
przed łańcuchem. Przykładowy schemat działania lidera 
przedstawia rysunek

Kwintesencją liderowania jest dopilnowanie, aby funkcje 
niezbędne do logistycznej integracji łańcucha dostaw mogły być 
należycie wypełnione przez odpowiednie ogniwa łańcucha przy 
jednoczesnym utrzymaniu nadrzędnych racji całego łańcucha. 
Stworzenie wizji potencjalnych korzyści włączenia się w 
łańcuch dostaw, akceptowalnych przez jego członków, należy 
do krytycznych zadań jego architekta .

Klasycznym liderem łańcucha dostaw jest sieć Marks & 
Spencer. Nie posiada ona swoich własnych fabryk, lecz 
ogromny zespół ludzi, którzy spotykają się z producentami i 
dostawcami. Wypracowują oni wspólne metody w zakresie 
skracania ogniw w ich łańcuchach zaopatrzenia od 
poszczególnych poddostawców . 

Jedną z głównych przyczyn integracji łańcucha dostaw jest świadomość 
tego, że sprawny system logistyki jest kluczowym warunkiem 
właściwego reagowania na zmieniającą się sytuację na rynku. 
Przemieszczanie towarów pomiędzy uczestnikami zintegrowanego 
łańcucha dostaw stało się istotnym elementem przewijającym się przez 
cały łańcuch. Tę rolę najczęściej spełniają przedsiębiorstwa 
transportowo-spedycyjne. Tworzą one wartość dodaną produktu 
poprzez umieszczanie go coraz bliżej ostatecznego odbiorcy.

Oddanie na zewnątrz obsługi logistycznej podyktowane jest
głównie

obniżaniem

kosztów

poprzez

optymalizację

zaopatrzenia i dystrybucji (rys.3.). Objawia się to tendencją do
przekazywania magazynów i przewozów z przedsiębiorstw

produkcyjnych do wyspecjalizowanych firm.

Jak wynika z badań przeprowadzonych w 5 państwach
północnoeuropejskich na 70 przedsiębiorstwach przez P.van
Laarhovena i G.Sharmana największe zapotrzebowanie na usługi

logistyczne jest w dziedzinie dystrybucji

Do niedawna uważano, że magazyn dystrybucyjny winien znajdować się 
w danym regionie lub na terenie danego kraju. Doświadczenia 
Europejskie sugerują, że jeden magazyn obecnie wystarczy do obsługi 
dystrybucyjnej kilku krajów. Przykładem może być dystrybucja 
komputerów Compaq, obsługiwana z magazynu w (Holandia) przez 
BTL w Europie i w dystrybucji w Polsce poprzez sieć transportową 
Spedpolu. W niedalekiej przyszłości kiedy Polska stanie się członkiem 
Unii Europejskiej i nastąpi swobodny przepływ informacji, towarów i 
kapitałów, schemat taki upowszechni się i coraz częściej powstawać będą 
Międzynarodowe Centra Logistyczne obsługiwane przez logistycznych 
operatorów łańcuchów dostaw.

Operator logistyczny poza częścią dystrybucyjną w łańcuchu realizuje 
często również zaopatrzenie producenta zarówno w surowce jak i 
półprodukty. Globalizacja gospodarki światowej stwarza dziś nowe 

możliwości swobodnej realizacji zamówień.

Zarządzanie łańcuchem dostaw stało się szeroko 
uznawaną koncepcją, mimo że nie we wszystkich 
branżach udało się wprowadzić ją w życie. Pomysł 
integracji procesów w ramach firm i pomiędzy nimi 
stanowi znaczne odejście od konwencjonalnych 
praktyk. Przedsiębiorstwa, które zarządzają sieciami w 

praktyk. Przedsiębiorstwa, które zarządzają sieciami w 
sposób pozwalający na wytworzenie większej wartości 
dla klienta, przy równoczesnym zwiększeniu zysków 
własnych i swoich partnerów w łańcuchu dostaw 
niewątpliwie staną się liderami na rynku .

Znaczenie rozwiązania

Firma IBM może być najlepszym przykładem korzyści 
konkurencyjnych i finansowych związanych z doskonałym 
zarządzaniem łańcuchem dostaw. IBM jest centrum największych 
łańcuchów dostaw na świecie. Kilka lat temu łańcuch ten stwarzał 
poważne problemy:
słaba terminowość dostaw, mała wrażliwość na potrzeby klientów, 
niski współczynnik obrotu zapasami. Rezultatem byli niezadowoleni 
klienci i rozczarowani akcjonariusze. Sprzedawcy i partnerzy handlowi 

klienci i rozczarowani akcjonariusze. Sprzedawcy i partnerzy handlowi 
uważali, że trudno jest pracować z IBM, a firma traciła rynek na rzecz 
konkurencji.

W roku 1993 IBM rozpoczął całkowitą przebudowę swojego łańcucha 
dostaw. Proces ten obejmował przekształcenia w działalności firmy i 
jej technologii informatycznej, które w rezultacie dały zintegrowany 
model łańcucha dostaw, odpowiedzialny po części za dramatyczny 

zwrot efektywności procesów logistycznych.

Znaczenie rozwiązania 2

Obecne rezultaty w porównaniu z danymi z roku 1993 są 

znaczące:

oszczędności w wysokości 3,6 mld dolarów na kosztach pozyskania 
materiałów 

ogólne koszty logistyczne obniżone o 24% 

roczne koszty informatyczne zredukowane o 45% 

terminowość dostaw polepszona do 90-98% 

terminowość dostaw polepszona do 90-98% 

cykl dostaw skrócony o 55% 

obrót zapasów polepszony o 44% 

cykl planowania popytu/podaży skrócony z 60 do 20 dni. 

Oprogramowanie

Oprogramowanie do zarządzania łańcuchem dostaw dzieli się zwykle na 

następujące komponenty:

Rozwój produktu: Rozwój produktu obejmuje wymagania dotyczące 
produktu, projekt i testowanie produktu oraz opracowanie cyklu 

produktu, projekt i testowanie produktu oraz opracowanie cyklu 
produkcyjnego. Rozwiązania z tej dziedziny pozwalają firmom szybciej 
projektować lepsze produkty i usługi, udostępniając konstruktorom w trakcie 
produkcji bezpośrednie dane wejściowe dotyczące bieżących oczekiwań 
klientów oraz możliwości dostawców w zakresie pomocy. Narzędzia te 
skracają czas wprowadzania nowych towarów na rynek, obniżają koszty 
produktu i eliminują nieporozumienia w komunikacji między grupami 
konstruktorów.

Oprogramowanie 2

Planowanie: Systemy planowania obejmują prognozowanie poziomu 
sprzedaży i zamówień oraz dopasowują przyszłe potrzeby klientów do 
dostępnych surowców. Procesy te mogą usprawnić operacje związane 
z produkcją i dostawą towaru, umożliwiając terminową realizację zleceń przy 
niższych kosztach.

Dystrybucja i logistyka: Systemy dystrybucyjne i logistyczne obejmują 
zarządzanie zapasami i stanami magazynowymi, transport wewnętrzny i 

zarządzanie zapasami i stanami magazynowymi, transport wewnętrzny i 
zewnętrzny, zarządzanie zleceniami, fizyczną dystrybucję towarów oraz 
zarządzanie informacjami o niezależnych partnerach. Systemy te pozwalają 
zagwarantować, że firma w łańcuchu dostaw ma odpowiednią liczbę 
produktów we właściwej lokalizacji i po najniższym możliwym koszcie. 
Poprawiają one efektywność transportu i przechowywania towarów oraz 
zapewniają odpowiedni przepływ środków pieniężnych od początku do końca 
łańcucha dostaw. W systemach tych można śledzić klientów, dostawy i 
zamówienia, można także monitorować firmowe zakupy, transport i potrzeby 
klientów.

Oprogramowanie 3

Zakupy: Systemy obsługi zakupów obejmują kwestie zaopatrzenia w 
podzespoły, surowce i indywidualne materiały niezbędne do wytworzenia 
produktu końcowego. Dzięki zastosowaniu technologii internetowych, można 
usprawnić proces zaopatrzenia oraz obniżyć wydatki i skrócić czas związany 
z czynnościami zakupu.

Produkcja: Systemy produkcyjne obsługują automatyzację produkcji, 
montaż i podzlecenia. Systemy te gromadzą i analizują informacje 

montaż i podzlecenia. Systemy te gromadzą i analizują informacje 
produkcyjne w czasie rzeczywistym oraz sporządzają na ich podstawie 
raporty - od warsztatu produkcyjnego po terenowe punkty serwisowe. 
Pozwalają łatwo wskazać i wyeliminować obszary nadprodukcji, 
przesunięć materiałowych, nadmiernego przetwarzania, zbyt dużych 
zapasów czy wreszcie wąskich gardeł.

Oprogramowanie 4

Integracja partnerów biznesowych: Systemy integracji partnerów 
biznesowych pozwalają skoncentrować się na tym, co się robi najlepiej, oraz 
wykorzystać kompetencje swoich partnerów. Systemy tego rodzaju pomagają 
opracować strategie partnerskie poprzez identyfikację korzyści płynących 
z relacji między partnerami i dostawcami; pozwalają definiować procesy 

z relacji między partnerami i dostawcami; pozwalają definiować procesy 
związane z tymi relacjami, a także wykorzystywać technologie sieciowe do 
wymiany informacji i do rozbudowy sieci partnerów i dostawców.