Pokrycia dachowe i okładziny z blachy, poł czenia na 
r bki OBRÓBKI BLACHARSKIE 

   

Norbert Lennertz

 - Tłumaczył Andrzej Machalski

 
Poł czenia na r bki, jak na przykład r bek stoj cy podwójny i r bek stoj cy k towy, s  
najbardziej popularnymi technikami ł czenia w pokryciach dachowych i okładzinach 

ciennych z ró nych metali. 

 
W poł czeniach na r bki wyró nia si  głównie r bki stoj ce: r bki k towe i r bki podwójne. 
Stanowi  one podłu ne poł czenia poszczególnych arkuszy pokrycia lub okładziny. Obecnie 
przedstawimy kilka podstawowych wymaga  odno nie sposobu ich wykonania. 
Wymagania 
Po pierwsze, musz  one przej  w nieszkodliwy sposób wydłu enia termiczne wyst puj ce w 
pokrywanej powierzchni. W tym celu mi dzy zagi ciami poszczególnych arkuszy pozostawia 
si  szczelin  3-5 mm, nad któr  nast pi wła ciwe wykonanie r bka (rys. 1). 
 
 
Po drugie, w r bku ma si  znale  zamocowanie arkuszy w postaci  abki. Stałe lub 
przesuwne  abki osadzone na konstrukcji podkładowej zostaj  z r bkiem silnie zespolone w 
procesie jego wykonania. Tego rodzaju poł czenie, przenosz ce siły, zabezpiecza dach przed 
zsuni ciem si , a tak e przed uniesieniem. 
 
Po trzecie, takie poł czenie arkuszy przy wystarczaj cej wysoko ci r bka gwarantuje w 
ka dym wypadku dach "deszczoodporny". Dla niektórych pochyle  dachu przewiduje si  
specjalne sposoby wykonania poł cze  poprzecznych. 
 
W fachowej praktyce dekarskiej ustalono dla r bków stoj cych podwójnych minimaln  ich 
wysoko  23 mm. Cz sto jednak wymaga si  wysoko ci r bka stoj cego 30 mm, aby 
zapobiec zalaniu go wod , na przykład przy tworzeniu si  nawisów lodowych. 

 

Wykonanie r bka k towego lub podwójnego zostanie pokrótce wyja nione za pomoc  kilku 
szkiców sytuacyjnych. 

 

 
Rysunek 5 ukazuje arkusz wst pnie zaprofilowany, tzn. z zagi ciami brzegowymi 
wykonanymi na przykład na zaginarce rolkowej. Szeroko  takiego arkusza okre la si  
umownie, tak jak na rysunku. 
 
Po poło eniu arkusza nast puje jego mechaniczne mocowanie za pomoc   abek. Zale nie od 
sytuacji budowlanej stosuje si   abki stałe lub przesuwne. Pokazane na rysunku 6  abki 
przesuwne zawiesza si  na zagi ciu arkusza i mechanicznie przybija do podkładu sztyftami 
(co najmniej ocynkowanymi ogniowo) wielko ci 2,8/25 mm. 

 

 
Opór takiej  abki na wyrywanie wynosi 560 N. Dopuszczalne s  te  sztyfty o trzpieniu 
grubszym od 2,8 mm, przy gł boko ci zagł bienia w podkład co najmniej 20 mm. Gdy 

wymagany jest jeszcze wi kszy opór przeciw wyrywaniu, ka d   abk  mo na mocowa  
dwoma wkr tami płaskimi 4,0/25 mm.  redni opór na wyrywanie powi ksza si  wtedy do 
1600 N. Obowi zuj  podane w tabelach minimalne odst py  abek. Przy ukierunkowaniu 

abek bierze si  pod uwag  temperatur  podczas układania, dla zapewnienia pó niej 

mo liwo ci przesuwu zarówno w kierunku rozszerzania si , jak i kurczenia. 
 
Na rysunku 7 pokazano nało enie (zawieszenie) nast pnego arkusza. 

 

Wyra nie jest widoczny odst p obu zagi  (3-5 mm) oraz wielko  zakładu obu zagi . Po 
maszynowym zamkni ciu r bka otrzymuje si  r bek k towy stoj cy przedstawiony na 
rysunku 8. 
 
Je eli r bek stoj cy k towy z przyczyn architektonicznych ma by  te  u yty do pokrycia 
dachowego, to obowi zuje wtedy minimalny spadek dachu 25!. 
 
Je eli dalej b dziemy zagina  r bek stoj cy k towy, to powstaje wtedy r bek stoj cy 
podwójny (rys. 9). 

 

 
Literatura

 

KU" W.: Roboty pokrywcze i blacharskie. Arkady, Warszawa 1974. 
Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlano-monta owych. Budownictwo 
ogólne tom I, cz

 3. Arkady, Warszawa 1990. 

DIN 18338 VOB C. Dachdeckungs- und Dachabdichtungsarbeiten (Techniczne warunki 
umowne wykonania robót dekarskich i izolacyjnych wodochronnych na dachu). 
DIN 18339 VOB C. Klempnerarbeiten (Techniczne warunki umowne wykonania robót 
blacharskich).