Zarzadzanie bezpieczeństwem pożarowym Bydgoszcz 2015 .r
Przyczyny powstawania pożarów
mgr inż. poż. Andrzej Potrepko, mgr inż. poż. Marek Finc
www.marand-ppoz.pl
Powstanie pożaru - zainicjowanie i podtrzymywanie procesu spalania materiału palnego.
Rozprzestrzenianie się pożaru - zdolność do niekontrolowanego przyrostu powierzchni lub objętości
objętej spalaniem wskutek oddziaływania promieniowania cieplnego lub bezpośredniego
oddziaływania płomieni.
Z uwagi na występowanie w otaczającym nas środowisku dostatecznej ilości paliwa i tlenu zawartego
w powietrzu atmosferycznym – najczęściej koniecznym warunkiem do zainicjowania procesu spalania
(pożaru) jest bodziec energetyczny, będący czynnikiem zapłonowym paliwa
Bodziec energetyczny – dowolny impuls cieplny, mający niezbędny zapas energii cieplnej do
zapoczątkowania reakcji spalania materiału palnego.
Przykładowe rodzaje bodźców energetycznych
Płomień zapałki, zapalniczki
Żar papierosa
Żarówka z żarnikiem spiralnym
Spirala elektryczna piecyka grzewczego
Łuk elektryczny w urządzeniu elektrycznym 230V
Łuk elektryczny spawalniczy
Odprysk ( żużel ) spawalniczy
Płomień palnika gazowego – spawanie gazowe
Łuk elektryczności statycznej
Wyładowanie elektryczne pioruna
Iskra mechaniczna udarowa
Przypuszczalne przyczyny powstawania pożarów
Przyczyna
Rok 2007
151 069
pożarów
Rok 2008
161 766
pożarów
NOD przy posługiwaniu się ogniem otwartym, w tym zapałki i papierosy
35853
41801
NOD przy wypalaniu pozostałości roślinnych na polach
1477
1385
NOD przy posługiwaniu się substancjami łatwopalnymi i pirotechnicznymi
117
141
NOD przy prowadzeniu prac pożarowo niebezpiecznych
643
567
NOD w pozostałych przypadkach
2814
2939
NON przy posługiwaniu się ogniem otwartym, w tym zapałki i papierosy
2010
1656
NON przy wypalaniu pozostałości roślinnych na polach
130
143
Zarzadzanie bezpieczeństwem pożarowym Bydgoszcz 2015 .r
Przyczyny powstawania pożarów
mgr inż. poż. Andrzej Potrepko, mgr inż. poż. Marek Finc
www.marand-ppoz.pl
NON przy posługiwaniu się substancjami łatwopalnymi i pirotechnicznymi
42
42
NON przy prowadzeniu prac pożarowo niebezpiecznych
44
42
NON w pozostałych przypadkach
100
126
Wady urządzeń i instalacji elektrycznych ( bez urządzeń ogrzewczych )
5835
5913
Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń i instalacji elektrycznych
552
551
Wady elektrycznych urządzeń ogrzewczych ( piece, grzałki , itp. )
361
349
Nieprawidłowa eksploatacja elektrycznych urządzeń ogrzewczych
192
192
Wady urządzeń ogrzewczych na paliwo stałe
2058
2123
Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń ogrzewczych na paliwo stałe
4297
5022
Wady urządzeń ogrzewczych na paliwo ciekłe
99
83
Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń ogrzewczych na paliwo ciekłe
76
78
Wadu urządzeń ogrzewczych na paliwo gazowe
203
213
Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń ogrzewczych na paliwo gazowe
422
488
Wady urządzeń mechanicznych
550
1160
Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń mechanicznych
62
112
Wady procesów technologicznych
114
99
Nieprzestrzeganie reżimów technologicznych
49
32
Nieprawidłowe magazynowanie substancji niebezpiecznych
8
9
Wady środków transportu
2846
3199
Zarzadzanie bezpieczeństwem pożarowym Bydgoszcz 2015 .r
Przyczyny powstawania pożarów
mgr inż. poż. Andrzej Potrepko, mgr inż. poż. Marek Finc
www.marand-ppoz.pl
Nieprawidłowa eksploatacja środków transportu
230
199
Samozapalenie biologiczne
204
307
Samozapalenie chemiczne
57
39
Wyładowania atmosferyczne
937
655
Wady konstrukcji budowlanych
243
247
Nieprawidłowa eksploatacja konstrukcji budowlanych
113
155
Elektryczność statyczna
20
26
Podpalenia ( umyślne ) w tym akty terroru
61942
60495
Pożary jako następstwo innych miejscowych zagrożeń
288
270
Inne przyczyny
6291
7511
Nieustalone
19790
23347
Przyczyny rozprzestrzeniania się pożarów wewnętrznych
Pożar rozprzestrzenia się poprzez :
Generowane ciepło, które następnie jest przenoszone drogą konwekcji, promieniowania i
przewodzenia do przestrzeni wokół strefy spalania.
Ciepło to oddziałuje na elementy konstrukcyjne budynku oraz na elementy wyposażenia (wystrój
wnętrza, umeblowanie, urządzenia techniczne użytkowe itp.) i poprzez ogrzewanie ich doprowadza
do przyspieszenia rozkładu termicznego, a w dalszej konsekwencji przyśpiesza szybkość spalania.
Działanie priorytetowe w celu niedopuszczenia do rozprzestrzenienia się pożaru:
Szybkie zauważenie pożaru
Szybkie zaalarmowanie
Szybkie podjęcie działań gaśniczych.
Zarzadzanie bezpieczeństwem pożarowym Bydgoszcz 2015 .r
Przyczyny powstawania pożarów
mgr inż. poż. Andrzej Potrepko, mgr inż. poż. Marek Finc
www.marand-ppoz.pl
Wpływ rozchodzenia się ciepła na rozprzestrzenianie się pożaru w obiektach
Rozchodzenie się ciepła na drodze konwekcji (unoszenie)
Rozchodzenie się ciepła na drodze kondukcji
Kondukcja (przewodzenie) - to wymiana ciepła polegająca na przekazywaniu energii cieplnej przy
bezpośredniej styczności dwóch ciał o różnych temperaturach. Transfer energii spowodowany jest
zwiększeniem aktywności atomów w materiale. Ogrzane cząsteczki ciał mających temperaturę
wyższą wymieniają ciepło z cząsteczkami o temperaturze niższej. Wymiana występuje w ciałach
stałych i cieczach. Przekazywanie ciepła tą drogą zależne jest od przewodności cieplnej danego ciała.
Energia w procesie przewodzenia może być transportowana przez ściany, belki, rury, podłogę czy też
sufit.
Rozchodzene się ciepła na drodze radiacji
Radiacja jest to przenoszenie się energii cieplnej w postaci fal elektromagnetycznych, rozchodzącej się
prostoliniowo we wszystkich kierunkach. Natężenie promieniowania jest różne dla różnych
materiałów palnych, a jego wartość zależy od struktury ciała, jego powierzchni i temperatury.
W zamkniętym pomieszczeniu promieniowanie cieplne powoduje szybki wzrost temperatury
otaczających obiektów, nawet ze znacznej odległości od ogniska pożaru, dlatego też,
promieniowanie przyczynia się do wzrostu szybkości rozprzestrzeniania pożaru.
Na rozprzestrzenianie się pożaru wpływa wiele czynników, które powodują, że początkowo małe
ogniska pożarów przechodzą w pożar średni, a następnie duży.
Zarzadzanie bezpieczeństwem pożarowym Bydgoszcz 2015 .r
Przyczyny powstawania pożarów
mgr inż. poż. Andrzej Potrepko, mgr inż. poż. Marek Finc
www.marand-ppoz.pl
Sytuacje sprzyjające rozprzestrzenianiu się pożarów:
Drzwi pożarowe – otwarte
Okna pootwierane – dotlenianie strefy spalania
Brak wymaganych wydzieleń pożarowych stref, klatek schodowych.
Brak przegród (oddzieleń) przeciwpożarowych.
Częściowa przebudowa budynków (otwory komunikacyjne, ściany działowe i inne).
Zmiany przeznaczenia budynków i pomieszczeń, procesów technologicznych, profilów
produkcyjnych, wprowadzanie nowych urządzeń i maszyn.
Stawianie szop, wiat, przybudówek o konstrukcji palnej.
Urządzanie składowisk materiałów palnych w nieodpowiednich miejscach.
Zastawianie dróg, przejść i ciągów komunikacyjnych elementami palnymi.
stosowanie na drogach komunikacyjnych wewnętrznych materiałów wykończeniowych palnych,
zwłaszcza łatwopalnych.
Lokalizowanie składowisk i magazynów w nieodpowiednich, nie przystosowanych do tego
budynkach i pomieszczeniach.
Wspólne składowanie materiałów o różnym stopniu niebezpieczeństwa pożarowego.
Nadmierna ilość przechowywanych materiałów w stosunku do wielkości stref.
Palne urządzenia i regały. Nieodpowiednie opakowania.
Niedozwolona odległość między składowanymi materiałami.
Zbyt wysokie składowanie towarów i materiałów.
Brak wentylacji i automatycznych urządzeń sygnalizacji pożarowej, urządzeń alarmowych i gaśniczych
tam, gdzie jest to wymagane.
Składowanie w obiektach odpadów palnych, gromadzenie na strychach, w piwnicach, przy
budynkach, w składzikach, szopach, wiatach sprzętu, mebli bądź elementów dekoracyjnych
wycofanych z użytkowania lub też przeznaczonych do naprawy.
Brak nadzoru przeciwpożarowego zakładów (monitoring pożarowy lub dozór osobowy).
Brak środków alarmowania i łączności.
Brak sprzętu i środków gaśniczych oraz umiejętności ich użycia podczas pożaru.
Niewłaściwe prowadzenie akcji gaśniczej – brak współpracy, panika, ogólny chaos i brak dyscypliny
wśród pracowników zakładu.