Kwasy nieorganiczne to grupa związków o wzorze ogólnym: 
H

n

R, gdzie H - atom wodoru, R - reszta kwasowa. Jeśli w 

reszcie R nie występuje atom tlenu, to mówimy o kwasie 
beztlenowym, a jeśli występuje - o tlenowym.
Kwas nieorganiczny tlenowy otrzymuje się z reakcji bezwodnika 
(tlenku kwasowego) z wodą, np. SO

3

 + H

2

O → H

2

SO

4

Kwasy beztlenowe powstają przez rozpuszczenie 
odpowiedniego wodorku w wodzie, np. chlorowodór (HCl) + 
woda → kwas solny.
Kwasy słabe można pozyskać z ich soli działając na nie 
silniejszym kwasem, np. Na

2

SiO

3

 + 2HCl → H

2

SiO

3

 + 2NaCl

POPULARNE KWASY:
HCl - kwas solny (wodny roztwór chlorowodoru)
H

2

SO

4

 - kwas siarkowy

H

2

SO

3

 - kwas siarkawy

HNO

3

 - kwas azotowy

HNO

2

 - kwas azotawy

H

3

PO

4

 - kwas ortofosforowy

H

2

CO

3

 - kwas węglowy

H

2

SiO

3

 - kwas krzemowy

Właściwości fizyczne: Są to przeważnie ciecze, rzadziej ciała 
stałe.

Właściwości chemiczne: Reagują z prawie wszystkimi 
metalami dając odpowiednią sól i wydzielając wodór, np. Mg + 
2HNO

3

 → Mg(NO

3

)

2

 + H

2

Z większością tlenków metali tworzą sole i wodę, np. CuO + 
H

2

SO

4

 → CuSO

4

 + H

2

O

Z wodorotlenkami także tworzą sole i wodę, np. NaOH + HCl → 
NaCl + H

2

O

Sole, związki zawierające w cząsteczce kation (kationy) metalu 
(lub grupę NH

4

+

) i anion (aniony) reszty kwasowej. Na ogół 

krystaliczne ciała stałe o budowie jonowej i wysokiej 
temperaturze topnienia. Cząsteczki soli posiadające wiązania o 
charakterze jonowym, są dobrze rozpuszczalne w wodzie, 
łatwo ulegają dysocjacji. Sole takie rozpuszczone w 
odpowiednim rozpuszczalniku lub w stanie stopionym 
przewodzą prąd elektryczny. Sole posiadające wiązania w 
dużym stopniu o charakterze kowalencyjnym są trudniej 
rozpuszczalne w wodzie i słabiej w niej zdysocjowane.

Wodne roztwory soli pochodzących od mocnych kwasów i 
mocnych zasad wykazują odczyn obojętny (nie ulegają 
hydrolizie). Wodne roztwory soli pochodzących od słabych 
kwasów (słabych zasad – wodorotlenków) wykazują odczyn 
lekko zasadowy (kwaśny), sole takie ulegają hydrolizie.
Rozróżnia się: sole obojętne (tlenowe lub beztlenowe np. 
KNO

3

, AlF

3

), wodorosole (dawniej sole kwaśne; np. KHSO

4

) i 

sole wodorotlenowe (hydroksosole, dawniej sole zasadowe; np. 
Ca(OH)Br), oraz sole podwójne (zawierające w cząsteczce 
różne kationy lub aniony, np. AlK(SO

4

)

2

).

Sole – MbaRab – są związkami chemicznymi bardzo 
rozpowszechnionymi w przyrodzie. Cząsteczki soli zbudowane 
są z atomów metalu i reszt kwasowych. Sole są elektrolitami, w 
roztworach wodnych ulegają reakcji dysocjacji jonowej, w której 
wyniku powstają kationy metalu i aniony reszt kwasowych. 
Sole można otrzymać trzema podstawowymi sposobami w 
reakcjach według schematów: 
kwas + zasada → sól + woda 
kwas + metal aktywny → sól + wodór 
kwas + tlenek metalu → sól + woda 
Sole można też otrzymać w reakcjach: 
sól I + kwas I → sól II + kwas II 
sól I + sól II → sól III + sól IV 
tlenek kwasowy + zasada → sól + woda 
metal + niemetal → sól 
tlenek metalu + tlenek kwasowy → sól 
sól I + zasada I → sól II + zasada II 
Roztwory wodne soli lub sole stopione ulegają elektrolizie. 

bez-nauki.pl - ściągi, opracowania, testy...

Pojęcia:
Dysocjacja jonowa soli to rozpad cząsteczek soli na kationy 
metali i aniony reszt kwasowych pod wpływem cząsteczek 
wody. 
Reakcja zobojętniania to reakcja pomiędzy kationami wodoru 
H+ i anionami wodorotlenkowymi OH-, w czego wyniku 
powstaje obojętna cząsteczka wody. 
Elektroliza to całokształt procesów przebiegających na 
elektrodach pod wpływem prądu stałego. W zależności od 
rodzaju substancji poddawanej elektrolizie, na elektrodach 
wydzielają się różne produkty. 
Katoda to elektroda ujemna w procesie elektrolizy. 
Anoda to elektroda dodatnia w procesie elektrolizy. 

WYSTĘPOWANIE SOLI W PRZYRODZIE
Skorupa ziemska składa się z soli i tlenków. Wiele soli stanowi 
kopaliny, czyli surowce wydobywane z Ziemi metodami 
górniczymi. Zewnętrzna warstwa skorupy ziemskiej składa się 
prawie w połowie z tlenu oraz w jednej czwartej z krzemu. Oba 
te pierwiastki łączą się w tlenek SiO2 , tak zwaną krzemionkę. 
Ponadto oba te pierwiastki występują w resztach kwasowych 
licznych soli. Skorupa ziemska jest zbudowana prawie 
całkowicie z krzemianów – są to sole kwasów krzemowych - 
oraz z krzemionki. Stanowią one przeważającą część skał i 
gleb, iłów i piasków. Wszystkie nieorganiczne materiały 
budowlane - jak na przykład granit oraz organiczne jak cegły, 
cement, szkło - to właśnie krzemiany i krzemionka.
Z kolei chlorek sodu- sól kuchenna i kamienna- jest w Polsce 
wydobywany w okolicy Wieliczki, Bochni i Inowrocławia. 
Zarówno sól kamienna jak i jej postać oczyszczona - sól 
kuchenna, zawiera niewielkie ilości bromków i jodków sodu 
oraz potasu. Ważnym minerałem jest węglan wapnia CaCO3, 
główny składnik wapienia i marmuru (oraz kredy do tablicy). 
Wapienie występują w Tatrach Zachodnich, Pieninach i Jurze 
Krakowskiej. Do kopalin należą też różne azotany, zwane 
saletrami, przede wszystkim saletra chilijska NaNO3, indyjska 
KNO3 i wapniowa Ca(NO3)2, a ponad to fosforan wapnia 
Ca(PO4)2, stanowiący główny składnik fosforytów oraz 
siarczan wapnia CaSO4, czyli gips.
Sól wydobywana jest także z Morza Martwego, a połączona z 
solą bocheńską i solą kamienną jest wykorzystywana w 
lecznictwie jako sól kąpielowa – odżywczo-relaksująca.

RODZAJE SOLI I ICH ZASTOSOWANIE
ALGINIANY, sole kwasu alginowego wykazujące w roztworach 
dużą lepkość; alginiany są wykorzystywane do produkcji 
deserów błyskawicznych, na przykład budyni, galaretek, także 
jako środki zagęszczające sosów, soków, alginiany są 
stosowane przemyśle farmaceutycznym , gumowym, do 
produkcji klejów itp.
AZOTANY, azotany (V), azotany (III) :
1) związki nieorganiczne, sole kwasu azotowego (V) HNO3; 
bezbarwne, rozpuszczalne w wodzie substancje krystaliczne; 
utleniacze; szeroko stosowane, głównie jako nawozy- tak 
zwane saletry, oraz do produkcji materiałów wybuchowych; 
najważniejsze azotany: amonu NH4NO3, potasu KNO3, sodu 
NaNO3, wapnia Ca(NO3)2, oraz stosowany do srebrzenia, 
wyrobu luster, emulsji fotograficznych i w lecznictwie (pod 
nazwą lapis)- azotan srebra AgNO3.
2) związki organiczne, estry kwasu azotowego (V) o ogólnym 
wzorze R-ONO2; mają właściwości wybuchowe ; na przykład 
nitrogliceryna, nitroceluloza; stosowane do wyrobu materiałów 
wybuchowych, wyrobów lakierniczych oraz w lecznictwie.
3) sole (związki nieorganiczne) i estry (związki organiczne) 
kwasu azotowego (III) HNO2; używane głównie w przemyśle 
chemicznym oraz w lecznictwie
SOLE POTASOWO-MAGNEZOWE, skały potasowe 
pochodzenia chemicznego, składające się głównie z chlorków i 
siarczanów potasu i magnezu (na przykład kizeryt, kainit, 
tenaryd); używane do produkcji nawozów sztucznych.
AZYDKI, związki nieorganiczne, sole kwasu azotowodorowego 
HN3; łatwo ulegają rozkładowi; stosowane jako detonatory, na 
przykład azydki ołowiu Pb(N3)2.
BERYL, pierwiastek chemiczny o liczbie atomów 4; srebrzysty, 
kruchy, dość twardy metal na powietrzu ulega pasywacji; z 
wodą nie reaguje, roztwarza się w kwasach (oprócz 
azotowego) i stężonych zasadach; pochłania neutrony- jest 
stosowany jako moderator w reaktorach jądrowych; w postaci 
folii używany na okienka lamp rentgenowskich ; jego sole są 
trujące

bez-nauki.pl - ściągi, opracowania, testy...